Sinds 2019 is ons gezin uitgebreid met een hond: Cesar, een gekruiste Americain Stafford door mijn zoon uit het asiel gehaald. Mijn zoon, die op dat moment al zijn eigen stek had, droomde als kind al van een hond van dit ras. Ik heb het toen altijd tegen weten te houden. Niet uit hondenhaat maar uit een nuchtere vrees voor het gedoe dat zo’n beest met zich meebrengt. Maar de zoon deed uiteindelijk wat zonen doen: hij volgde zijn eigen zin. En zo stond hij op een dag met Cesar voor me, liefde op het eerste gezicht, dat was meteen duidelijk. Cesar was langs de kant van de weg gevonden. Waarom zijn vorig baasje hem nooit is komen afhalen zullen we nooit te weten komen.

Hij was toen anderhalf jaar en ik? Ik was, ondanks de ongemakken, ook meteen verkocht. Zucht...

Vanaf dat moment liep hij als vanzelf ons leven binnen, alsof hij altijd al ergens in de coulissen had staan wachten tot wij eindelijk doorhadden dat hij bij ons hoorde.

Net als zoveel honden vond Cesar vond het niet prettig om lang alleen te moeten blijven wanneer de zoon ging werken, Eerst begon hij aan de kussentjes op de bank, daarna sloopte hij de zetel. Tegen de tijd dat zoonlief weer thuiskwam had hij een tunnel gegraven richting het epicentrum van zijn verlatingsangst, ondersteund door veren, schuimrubber en een onwrikbaar gevoel van rechtvaardiging.

"Mààm wil jij op de kleine passen" stuurde mijn zoon mij een berichtje. En zo geschiedde het. Vanaf die dag werd ik uit mijn luie zetel gehaald, werd ik "Dogsit" en zorgde Cesar voor mijn dagelijks portie cardio.

Ondertussen is Cesar zijn 9e levensjaar ingegaan en wordt hij volgens algemeen begrip dus beschouwt als senior. “Misschien moet je wat minder lange wandelingen gaan maken, nu hij wat ouder wordt.” Opperde mijn zoon onlangs.

Gisteren was ik met Cesar bij de dierenarts voor zijn jaarlijks vaccin tegen leptospirose (rattenziekte) en stelde de vraag aan de dokter. En die antwoordde zoals mijn eigen arts mij een paar jaar geleden ook aanraadde toen ik last kreeg van mijn knieën. “Vooral doorgaan met bewegen! Anders slaat artrose toe.”

En dus doen we voort. De hond die mijn zoon ooit impulsief uit het asiel meenam, wandelt nu elke dag met mij door bossen en door velden. Samen schuiven we onze oude dag vooruit, in gelijk tempo…

Marmaris mei 2013

We gaan ons klaarmaken voor de avondmaaltijd in het hotel “Vanavond trek ik een nieuw jurkje aan...” fluistert de Brugse en kijkt mij samenzweerderig aan. "best wel duur..." Een lichte schok gaat door mij heen en ik denk: “oeps”.

Het is een kleedje van huppeldepup, de een of andere designer, waarvan ik onlangs bij de Amsterdamse Bijenkorf jurkjes heb zien hangen met prijzen die mijn paard niet kan en wil trekken. “Gekocht in een boetiek in Knokke,” gaat ze verder, “ik twijfelde toen ik het paste, mijn buik he? Maar de verkoopster zei dat het mij goed stond, ze raadde me ook corrigerend ondergoed aan, dus heb ik het maar gekocht”.

Mijn ervaring is, dat er maar weinig verkoopsters zijn die echt eerlijk zijn en onzekerheden vaak uitbuiten. En dat je het best op je eigen oordeel afgaat. Zit het niet goed, staat het niet goed, dan is het niet goed, niet kopen is dan mijn motto.

En daar stond ze even later in haar te korte en te kleine dure imponeer jurkje en haar corrigerend ondergoed volledig ingesnoerd. Het is een soort natuurwet: alles dat gecorrigeerd moet worden, moet ergens naar toe. Dus…In dit geval naar boven. Enfin (Gelukkig) hebben we de foto’s nog.

Ah, ik ben zeker gaan hemelen was mijn eerste gedachte, toen ik nog half in de zachte Ibuprofen-nevel van de vorige avond, om 6.20 mijn ogen opendeed. Ik voelde immers de pijn niet meer in mijn been. Ik draaide me nog eens om...

Maar daar was ze weer: die zeurende, uitstralende pijn die ik sinds een paar dagen heb, ergens aan de achterkant van mijn knie. Ik bleek nog steeds “alive”, maar niet “kicking”. Door de pijn kort ik alle wandelingen met Cesar in en breng ik mijn middagen door op de bank met nóg een ibuprofen, in de hoop dat het overgaat.

Als een 100-jarige strompel ik twee uurtjes later naar beneden en begin aan een bloglog over mijn lijden.

En eerlijk? Het heeft wel iets.

Een beetje sterven bij het opstaan, een beetje herrijzen tegen de middag, ’s middags bankhangen en tegen de avond alweer genoeg energie om mezelf te beloven dat het morgen beter zal zijn.

Tot die tijd oefen ik in elegant strompelen. Bij het van de trap af gaan schrijd ik zoals gewoonlijk niet, maar maak vreemde, doch altijd elegante huppelsprongetjes. Het is een kunstvorm. Uit eerder ervaringen, zie mijn vroegere bloglogs zoals “Loewiesa en de grote meniscusshow” in de categorie “ziek, zwak en misselijk” , is indertijd al gebleken dat ik hier een zeker talent voor heb.

Ondertussen hebben we een soort wapenstilstand gesloten, het been en ik: ik beweeg zo weinig mogelijk, en het been klaagt zo weinig mogelijk. Iedereen tevreden.

Onze Cesar vindt het allemaal prima. Hij weet dat hij zijn mens goed heeft afgericht: veel bank, veel snacks en af en toe werp ik zijn bal de tuin of de kamer eens door als bewijs dat ik nog leef. Proberend obstakels te vermijden stuitert de bal tegen de omlijsting van de keukendeur, kaatst terug, rolt onder de eettafel door, maakt een scherpe bocht en komt uiteindelijk tot stilstand onder de bank, precies waar ik als lijdend voorwerp lig te hangen en waardoor ik dus alsnog op mijn knieën moet.

Vervolgens komt hij met zijn buit weer naast me op de bank liggen, zuchtend, alsof hij degene is de hele dag met dat been moet rondzeulen. Als je zijn blik ziet zou, zou je hem bijna geloven. Nog even en hij sleurt het been gewoon zelf mee naar buiten, zodat ik eindelijk weer eens een frisse neus haal…

Dit logje bewijst weer eens hoe leeg mijn leven eigenlijk, want wie schrijft er nu over lampen?

Ikke dus, want watsgeburt? Gisteravond wilde ik naar boven gaan om te gaan slapen. En toe ik het licht op de overloop aanstak, zei het licht “paf” en het licht was niet meer. “Pfff “dacht ik: “dat zal voor morgen zijn”.

En toen ik de volgende dag met mijn wasmand de trap afdaalde richting de kelder waar mijn wasmachine staat zei het licht daar ook “paf” en het licht was ook daar niet meer. Terug naar boven dan maar, zoeken in mijn stock van lampen, maar helaas. Begeleid door het licht van mijn telefoon heb ik mijn wasmachine gevuld en een programma gekozen. Hoe doen blinden dat eigenlijk? Kwam even in mij op. Waarschijnlijk leren die zo’n programmaknop uit hun hoofd en weten ze precies hoeveel klikjes tot het gewenste programma bereikt is.

Vandaag ben ik dus even naar de Delhaize geweest waar ze ook lampen verkopen. De keuze is daar maar klein, waarschijnlijk bewust ingekocht voor mensen zoals ik, veel kleiner dan bij de Brico, waar ik door de bomen het bos niet meer zie. Want even een nieuwe lamp kopen zoals vroeger is er niet meer bij. Tegenwoordig moet een mens al bijna een masterclass astrofysica gevolgd hebben of afgestudeerd zijn in de lampelogie.

Vroeger had je 40 watt, 60 watt, 100 watt, en klaar! Je wist 40 watt is gezellig, 60 watt is “want ik moet iets kunnen zien” bij 100 watt” ik wil zwarte puntjes kunnen zien of kleine haartjes en daarna eventueel een kleine chirurgische ingreep willen uitvoeren”.

Nu zijn het lumen. Lumen is het nieuwe calorieën tellen. Je staat daar in het gangpad te rekenen 470 lumen, warm wit, E27,6,5 W,2700K, A+ staat er op de doos. Je moet erin geloven, anders werkt het niet.

“470 lumen”? Ja maar hoe voelt dat? Is dat “ik zie mijn trap” of “ik zie mijn trap maar ik vertrouw hem niet?”

Uiteindelijk heb ik gekozen voor twee lampen van 7W=60W=806 lumen. Volgens de verpakking is dit “warm wit”. Ik neem het voor kennisgeving aan...en nu maar hopen dat ze voor 18,89 euro jàren willen werken. 

Ik heb thuis een hele kast vol boeken. Ik las al vroeg, nog voor ik naar school ging. Op verjaardagen, Sinterklaas, altijd kreeg ik wel een boek cadeau. Ik las, ik las. “Kind, je verleest je verstand nog eens ” zei mijn oma vroeger. En later kocht ik mijn boeken zelf.

En ik las en ik las in verloren momenten, in de trein, wachtend op een station, zomers onder een parasol in de tuin en zelfs op mijn werk, in de baas zijn tijd. Een paar bladzijden hier, een halve pagina daar, niemand die het merkte, behalve soms, mijn geweten, dat toen nog jong en soepel was. Achteraf vermoed ik dat iedereen het wèl zag, en dat men mij dat kleine leesgelukje allerminst gunde… maar dat terzijde.

En zo groeide mijn kast, plank na plank, tot een soort papieren biografie.

Bij een paar van mijn kennissen ben ik altijd verbaast hoe opgeruimd hun kasten altijd zijn. Er staat niets, “épuré” noemen ze dat. Strak, minimalistisch, zonder onnodige versieringen maar zoals Marcus Tullius Cicero het lang geleden al zei : ”Een huis zonder boeken is als een lichaam zonder ziel.”

Wanneer ik weer thuiskom, in de war van zoveel minimalisme, kijk ik naar mijn eigen “rommelige boekenkast”, en vraag mij af waarom ik eigenlijk al die boeken bezit.

Sommigen maar één keer gelezen, de meesten meermaals, een paar maar voor de helft... Zoals bv dat ene boek dat prachtig mooi oogt in mijn boekenkast, maar waar ik met de beste wil van de wereld maar niet door heen kom. Enkelen ken ik uit mijn hoofd, geraakt door bepaalde passages, zinnen.

Heel even voel ik mij bijna schuldig bij de gedachte dat mede dankzij mij de regenwouden het zo moeilijk hebben. Al dat papier. Wat had me ooit bezielt ze aan te schaffen? 

Even komt de gedachte in mij op om heel die boekenhandel te verpatsen. In de geest van Marie Kondo, zou ik mij moeten afvragen: maakt dit boek mij gelukkig? Wat is de toegevoegde waarde in mijn leven? Ze staan daar maar wat te staan en doen stof op.

En dan weet ik het weer, dit zijn mijn vrienden, ze boden mij gezelschap in tijden van eenzaamheid, In mijn boeken kon ik verdwijnen. Sommigen waren een bron van troost, in anderen vond ik herkenning, weer anderen een gids. Ze hebben mij gevormd, opgetild, uitgedaagd. Mijn boeken horen hier, in mijn kast, bij mij.

Vandaag, vijfendertig jaar geleden werd hij geboren, mijn zoon. Een mensenleven in wording en een moederleven in voortdurende heruitvinding. De laatste keer dat wij zijn verjaardag “en famille” hebben gevierd was in 2020 het beruchte Coronajaar, het jaar waarin de wereld voor velen plotseling kleiner werd, stiller, en tegelijk bijna hysterisch luid met alle nieuwsberichten en halfbakken maatregelen. Maar dat ter zijde.

Het was ook zijn eerste verjaardag in zijn “eigen woning”. Een mijlpaal die we vierden met cava, borrelnootjes, pizza, andere lekkere hapjes, een taart met kaarsjes en nog meer cava. Een eigen woning dat klinkt zo volwassen, zo stevig, alsof iemand plotseling een fundament heeft gekregen.

Deze verjaardag was dus ook een beetje een “Housewarming”. Het schijnt dat deze traditie uit de middeleeuwen komt, toen gasten letterlijk brandhout meebrachten om het huis te verwarmen en boze geesten te verjagen. In dit geval misschien de geest van zijn vader die er in 2016 dood gevonden werd en er volgens de zoon, nog rondspookte. Niet kwaadaardig overigens, maar toch aanwezig...

Een paar dagen na het feestje werden drie mensen, waaronder ik, geveld door het virus. Alsof het feestje een soort loterij was geweest, en wij de ongelukkige winnaars. En zo wordt deze verjaardag nog vaak herdacht op familiefeestjes als running joke en is voor mijn zoon een goed excuus om nooit meer aan verjaardagen te doen. “Te veel risico’s” zegt hij dan, half lachend, half serieus, half opgelucht.

Van de week moest ik even op mijn zolder zijn. Je kent het wel: je gaat voor één ding naar boven en komt met tien herinneringen terug. Mijn oog viel op de zak met de guirlandes, vlaggetjes, slingers en andere versiersels die we vroeger in de woonkamer ophingen bij een verjaardag, die kleuren, dat papier, die vrolijkheid en de vanzelfsprekendheid dat een verjaardag gevierd moest worden, en even heb ik gedacht, zal ik…?

Maar het moment trok voorbij, zoals zoveel momenten die alleen bestaan om je even iets te laten voelen, maar niet om iets te doen...

Je kent ze vast wel, die buurtboekenkastjes met het principe: je geeft er een, je neemt er een. Meestal (vaak) alleen wat oude meuk. Maar de wonderen zijn de wereld nog niet uit en zo vond ik deze in La Louvière, en natuurlijk kon ik dit pareltje van de Nederlandse literatuur niet laten liggen. "Den kleine Johannes van Frederik van Eeden" Ooit stond dit boekje op de leeslijst van veel middelbare scholen. Een ijverig iemand is begonnen de oude spelling te "verbeteren" en er is een aantekening gemaakt dat een sprookje "un conte" is in het Frans.

En zo belandde ik ineens in de wereld van Johannes: een jongetje dat met zijn vader, hond Presto en kat Simon, in een oud, geheimzinnig huis woont, omringt door een grote tuin. Hij leeft half in de werkelijkheid, half in de natuur die hem omringt...

En om een lang en mooi verhaal kort te maken, want er zou te veel verloren gaan, mocht ik hier een echt verslag van maken, zeker het bloemrijke taalgebruik, en ik snap meteen waarom het vroeger op de leestlijst stond.  Het verhaal gaat over de ontwikkeling van kind tot volwassene, van droomwereld naar realiteit. Johannes wordt in dit “sprookje” begeleid door figuren die verschillende levensfases en wereldbeelden symboliseren. Waaronder, Windekind, (fantasie, natuur), Robinetta, (de eerste liefde en de overgang naar volwassenheid), de kabouter Wistik, (dorst naar kennis en weetdrang), dokter Cijfer, (droge, wetenschappelijke kennis), de materialistische Pluizer en Hein, de Dood, En daarachter, de ongenoemde, onuitgesproken, maar onmiskenbaar aanwezig: God, het hogere levensdoel.

En dan, helemaal op het einde van het boek, staat die ene zin die alles samenvat en tegelijk openlaat: “Wellicht vertel ik u eenmaal meer van den kleine Johannes, doch op een sprookje zal het dan niet meer gelijken.”

Het is woensdag; ze hebben een mooie zonnige dag voorspeld met temperaturen die weleens het gemiddelde zouden kunnen overstijgen. Wanneer ik ’s morgens beneden de gordijnen opentrek, schuift de zon al laag naar binnen.

Haar stralen glijden de kamer binnen als dunne linten licht, en alles wat ze raken wordt plots zichtbaar. Het zonlicht confronteert mij genadeloos met hoe smerig mijn ramen eigenlijk zijn: de bleke afdruk van een handje, vermoedelijk van onze jongste, en de vertrouwde neusstoot van Cesar op de glazen keukendeur. Het lijkt alsof ide verwaarlozing van mijn ramen tot kunst is verheven. In datzelfde licht tekenen zich twee spinnenwebben af op het raam, gelukkig zonder spinnen.

Want zoals mijn moeder en daarvoor mijn oma al zeiden: ”Spin in de morgen brengt kommer en zorgen”. Op de metalen sixtieslamp boven de eettafel ligt stof dat zich de winter heeft eigen gemaakt en met een theedoek (schoteldoek voor de Vlamingen) die straks toch in de wasmachine gaat, sla ik de stofdraden weg aan het plafond. Zo’n dag is het. De soort dag waarop iemand ooit dacht: Laat ons de lenteschoonmaak uitvinden.

Ik kijk naar Thuis. Sommige van mijn Vlaamse vrienden halen daar hun neus voor op. Niet cultureel genoeg in hun ogen en ze kijken met die zuinige blik van lichte verontwaardiging en superieure glimlach. Maar ik, ondertussen alles schaamte voorbij, ik kijk. En ik kijk graag. En als ik niet kan kijken dan neem ik het op, of ik kijk terug. Een dag zonder Thuis, is een dag niet geleefd.

Mijn kennismaking met Thuis was trouwens geen bewuste keuze. Ik werd er in 2000 ingeloodst door mijn toenmalige Gentse vent, inmiddels al lang weer ex, die vond dat een degelijke inburgering in Vlaanderen niet kon zonder “F.C. de Kampioenen”. En “Thuis”... Dat hoorde bij het pakket. 

In het begin moest ik vooral wennen aan het taalgebruik, ik keek in die tijd nl zelden naar de Vlaamse tv. Met mijn Franse echtgenoot bevond ik mij eerder in een Franstalige inburgering: de televisie stond vrijwel uitsluitend op de Franstalige zenders. Alleen wanneer hij er niet was, keek ik naar Engelse series of de een of andere kookrubriek.

Vlaamse televisie was voor mij iets uit een ander universum. In mijn jeugd keken we er thuis nauwelijks naar. Behalve op zondagavond, wanneer Kapitein Zeppos en Johan en de Alverman ons toch voor het Vlaamse scherm kregen.

Ik kende ook geen Vlaamse zangers, Nou ja wel eens van Will Tura gehoord en van Eddy Merckx, maar verder…? Nederlandstalige muziek was sowieso niet “hip” bij mij en mijn leeftijdsgenoten. Wij waren Rock, Blues & Soul. Boudewijn de Groot, Rob de Nijs (kon nog net) en dan hield het wel op.

Bij sentimentele liedjes als “Huilen is voor jou te laat” van Corry en de Rekels en andere "noodnummers" ging de radio resoluut even uit, al kan ik dat nummer en veel anderen van dat soort liedjes nog steeds woord voor woord meezingen. Want zo werkt het geheugen: selectief, koppig en soms genadeloos.

Maar goed, "Thuis". Ik kijk dus naar “Thuis” Dat heimelijk pleziertje waar ik me niet meer voor schaam. Wat ooit begon als bijna verplichte kost en waar ik zo aan moest wennen, werd langzaam een bijna antropische fascinatie. De taal, de manier waarop conflicten altijd iets te snel worden opgelost of net iets te lang blijven sudderen.

En dan zijn er de personages van wie ik sommigen “haat” als ik alleen hun kop al zie, met een bijna gênante intensiteit, omdat ze mij doen denken aan mensen die ik ken. Mensen die ik zelf liever niet (meer) in mijn omgeving heb. Thuis is soms als een spiegel die zich elke avond voor mij neerzet. En ik herken en zucht…

Onderstaande tekst heb ik al eerder gepost in 2011 en na zoveel mogelijk verkeerd geplaatste komma’s op andere verkeerde plaatsen neergezet te hebben en wat spaties heb verwijderd vind ik dat het nog steeds kan.

Ondertussen zijn er de moeders met hun smartphone bijgekomen. Hun kinderen zitten smekend om aandacht in hun kinderwagentjes, hun speeltje ligt op de grond, maar moeders is bezig. Moeders scrollt met haar lange, lelijke, onpraktische, fluonagels en deelt haar drukke leven op het internet.

Er stapt een vrouw in de bus. Ma Flodder in hoogsteigen persoon vergezeld door een stel kleine flodders.

Een van de kinderen, een jochie van een jaar of zes naar ik schat aan de ontbrekende voortanden, doet het waarschijnlijk nog in zijn broek te horen aan de honende opmerkingen, die zijn twee broertjes, zusje en zijn moeder maken. De laatste zou toch beter moeten weten, denk ik dan. Hij wordt bespot, uitgelachen, uitgescholden en vernederd en moeders doet mee. Het kind kijkt schuw naar beneden, alsof hij zich kleiner probeert te maken dan hij al is. Ik heb met het ventje te doen. En ik erger mij aan het wijf dat voor zijn moeder moet doorgaan.

Tegenwoordig heb je voor alles een diploma nodig. Zelfs indien je een carrière als schoonmaakster ambieert moeten er testen afgelegd worden. Hoe belangrijk is het immers om te weten of je beneden begint, ergens in het midden, van boven of toch maar ergens van onderen. Ik ken trouwens iemand met een hogeschoolopleiding die voor dit examen gezakt is. Dit even terzijde.

Maar ik ben laf, zoals de andere mede busreizigers die voor zich uitkijken en niks horen.

Bang voor een grote bek van het lelijke wijf met haar lelijke smoel. Zo van: “Waar bemoei jij je mee, trut “Et de quoi je me mêle?”

Ik hou lafhartig mijn mond.

Uit de luidspreker komt de typische “niks-aan-de-hand-muziek” het gastvrije masker van de supermarkt, want de muziek bepaald immers de toon of is het omgekeerd? Een oude man schuifelt door de winkelrijen met een piepend winkelkarretje. In zijn hand klemt een papiertje met de grote beverige letters van héél oude mensen. Hij lijkt wat verloren. Hij spreekt een vakkenvuller aan “Mijn vrouw is overleden en nu moet ik de boodschappen doen, maar ik vind niets, waar staat het hondenvoer?”

De jongen wijst zonder verder op te kijken. “Naast het kattenvoer”

De oude man knikt langzaam, alsof hij die logica probeert te begrijpen. “En waar staat het kattenvoer…? “Daar heb ik nu geen tijd voor” zegt de jongen, die ik net nog heb zien lachen met een collega vakkenvuller, zonder verder op te kijken.

Ik krijg medelijden met de oude man en denk aan mijn oude vader die zich indertijd ook zo verloren voelde na het overlijden van mijn moeder, zoekende naar het merk dat mijn moeder ook altijd kocht, het even kwijt, dat mijn moeder in meerdere winkels boodschappen deed.

“Kan ik u helpen?” hoor ik mijzelf, die tijd in overvloed heb, zelfs als ik die niet heb, vragen.

4 uur s ’nachts kent al mijn geheimen. Niet dat ik veel geheimen heb. Mijn geheim stopte op een warme lentedag 10 jaar geleden toen zijn zoon mij belde om te zeggen dat zijn vader een hersenbloeding had gehad. In de telefoon van zijn vader had hij onze veelvuldige berichtjes gezien. En zo maakte ik onverwacht kennis met zijn zoon en met zijn ouders en met… de olifant in de kast en die blies met zijn lange snuit, heel ons verhaaltje uit…

En verder ben ik ’s nachts, een soort Marie Kondo* op speed en krijg ik wanneer ik weer eens niet kan slapen, zin mijn kledingkasten te legen en te herschikken. Mijn planken puilen uit, wanneer ik er iets uit wil halen valt de helft eruit. Ik stoor me er mateloos aan. Ik maak stapels, van mijn truien, van mijn bloesjes, mijn jurken en mijn broeken en op raad van diezelfde Marie Kondo, vraag ik me af of ze me nog gelukkig maken. Mijmerend in mijn warm bed zie ik het helemaal voor me, mijn kast helemaal op orde.

De zolder opruimen, zodat mijn kinderen later niet met mijn rommel blijven zitten. Hoewel één van mijn dochters al heeft laten weten, dat alles “gewoon naar de container gaat” dus dat zolder opruimen kan ik in feite met een gerust hart uitstellen, maar toch… Toch blijf ik het doen. Nachtelijke plichtsgetrouwheid is hardnekkig.

Ontspullen heet dat tegenwoordig. Heerlijk, ik voel me bij de gedachte alleen al helemaal zen.

Zelfs mijn gang krijgt een make-over: de muren krijgen eindelijk die tweede laag verf, Een mooie Feng-Shui plant in de nis waar nu een schoenenkast staat. Alles is mogelijk om vier uur ’s nachts.

En dan dat eigen boek of een bundel met korte verhalen dat ik van plan ben te gaan schrijven. Want als ik andermans boeken en verhalen lees, denk ik; dat doe ik ook wel even. Want in de nacht geloof ik in mezelf zonder moeite.

Uiteindelijk val ik in slaap. De volgende ochtend zit ik, moe met mijn beker vers gezette koffie, voor mij uit te staren. In mijn hoofd liggen de stapels uit te zoeken kleding nog steeds op mijn bed en op de grond en overal. Waar moet ik met al die spullen naar toe? En zei mijn moeder niet ooit? “Je moet nooit iets weggooien, de mode is een eeuwig terugkerend fenomeen” De ochtend heeft mijn grootse plannen geruisloos weer laten verdwijnen.

Marie Kondo * Japanse schrijfster van o.a. het boek: De levens veranderende magie van het opruimen

Tijdens een tussenlanding op de Nederlandse luchthaven Schiphol, dat labyrint waar zelfs Google Maps de weg kwijtraakt verdwijnt een 78-jarige Hongaarse man spoorloos. Zijn zoon in Florida is in totale stress. Hoewel zijn vader helemaal geen schuwe man is en behalve Hongaars een paar woorden Duits spreekt, komt hij, volgens zijn zoon uit een andere wereld en is aan een overweldigende wereld als Schiphol gewoon niet gewend. De Nederlandse Marechaussee is in opperste staat van paraatheid, camera’s worden teruggespoeld…

En waar blijkt meneer uiteindelijk te zitten?

In een Amsterdams hotel.

Hij wilde juist een massage bestellen…

Alsof hij had gedacht: “Amsterdam? Daar hoorde ik vroeger in mijn jeugd al verhalen over. De stad waar alles mag, De stad van de Flower Power en de hippies. De stad van the open-minded  De stad, waar je ongestoord op elke hoek van de straat van bil kan gaan, inclusief een lijntje coke. Waar je de politie gewoon kan vragen hoe dat snuiven nou precies moet en je netjes gedegen uitleg krijgt… Het is nu of nooit!”

Het is weer zo ver. We worden er weer eens met onze neus opgedrukt. Valentijn is in het land. Zaterdag 14 februari de liefdevolle geluksdag. Voor de een gewoon commerciële volksverlakkerij en voor de ander hèt moment om luidkeels te verkondigen hoe verliefd ze wel zijn en hoe veel ze wel van elkaar houden. Alsof dat niet gewoon kan, elke dag, het hele jaar door.

De winkels vol met vreemde snuisterijen en alles is in het rood gekleurd. De prijzen van de bloemen swingen de pan uit. Pralines, cakes en andere taartjes in hartjes vormen. Bij de Lidl heb ik zelfs heel enge, onsmakelijk uitziende roodgekleurde ravioli gezien. (Harmonicaman had zelfs een aardappel in die vorm, hij heeft hem opgegeten (met rode kool) en nu maar hopen dat hij er niets van krijgt.)

Alles lijkt alleen nog maar voor twee bestemd, en overal die zoetsappige sentimentele glitterkaartjes. Sommige vrouwen moeten misschien wel zo’n eng, slecht zittend, vulgair setje aantrekken om hèm te plezieren.

En daar zit je dan in je zetel, in je eentje, stug volhoudend hoe gelukkig je wel bent dat je vanavond tenminste je eigen tv-programma mag kiezen. Ondertussen biedt je dapper weerstand aan de universele druk om vandaag met iemand chocolade in hartvorm te delen. Delen? Ik eet die chocolade zelf op, iemand moet tenslotte van mij houden.

 Als Neder-Waalse of als Waalse-Nederlandse, afhankelijk van de dag, volg ik het nieuws van overal. En soms valt er iets op dat niet alleen een land, maar vooral een systeem ontmaskert. Zo las ik gisteren iets over de algoritmes die ervoor zorgen dat de mensen van de reclassering een goede inschatting kunnen maken van het risico te hervallen van veroordeelde misdadigers. Een inschatting die heel belangrijk is voor adviezen waarop rechters straffen baseren. En hiermee gaat het in Nederland al sinds 2018 fout.

”De formules die gebruikt worden voor de inschatting van recidive bij gedetineerden en niet-gedetineerden zijn met elkaar verwisseld. Hierdoor wordt de kans op recidive bij niet-gedetineerden hoger ingeschat, en bij gedetineerden juist lager” (NOS)

Jarenlang werd er gerekend met verouderde Zweedse data, werden cruciale variabelen door elkaar gehaald en vergat men bijvoorbeeld psychiatrische aandoeningen mee te nemen. Eén op de vijf voorspellingen zat ernaast. Dat is geen kleine foutmarge als het gaat om het al dan niet vrijlaten van mensen. Het rapport noemt het “gênant” en dat is nog zacht uitgedrukt.

Maar in het klein, en misschien niet zo belangrijk, maar voor mij toch ergerlijk genoeg, zie je hetzelfde hier bij Seniorennet. Een platform dat ooit bedoeld was om mensen te verbinden, maar waarvan de algoritmes al jaren lijken te draaien op een soort digitale Alzheimer.

Je klikt uit nieuwsgierigheid eens op een blog dat helemaal bovenaan staat, een oude bekende, helemaal uit het niets. En wat blijkt: sinds 2017 is er niets meer geschreven, geen foto’s, geen commentaren, geen beweging. En toch blijft het algoritme haar naar voren schuiven, als een digitale geest, alsof het systeem weigert te erkennen dat de tijd voorbijgaat. Ergens is dat ontroerend, eeuwig nummer één, en leuk voor de familie, een soort Bohemian Rhapsody van de platvorm, maar ook een beetje pijnlijk.

Tot iemand de moed vindt om op “opschonen” te drukken. Want wat zegt het over een platvorm als de doden bovenaan blijven staan omdat niemand het systeem nog begrijpt, laat staan onderhoudt?

Een systeem dat ooit met goede bedoelingen is gebouwd, maar die zonder zorg, kennis of kritische blik langzaam ontspoort.