ROQUE DE LOS MUCHACHOS - WALKING THE PATH

ZON dag

Het verloop van een zonsondergang in het aardsparadijs

***

***

***

***

***

De hoogvlakte aan de voet van de Cumbre Nueva wordt gebruikt als graas- en loopweiden voor paarden,

ezels en runderen. 's Morgens vroeg daar wandelen geeft een idyllische sfeer weer en het lijkt een beetje op

de Camargue maar dan zonder muggen ;-)

***

***

***

***

***

***

***

________________________________________________________________________________________

Toemaatje:

De ezel uithangen, euh... pardon, ik bedoel de ezel uitlaten ;-) Eens iets anders dan steeds de hond uitlaten.  

***

***

Een zee van wolken.

Een verrassend aspect van een wandeling over de Cumbre Nueva via la Pista Hilera is de zee van wolken.

Deze wolken onstaan door de grote hoogte van het eiland dat een obstakel vormt voor de vochtige noordoost

Passaat. Precies door deze combinatie blijven er bijna steeds wolken hangen aan de oost, noordoost zijde van

de Cumbre Nueva.

***

***

***

***

***

***

***

De pijnboombossen van La Palma.

De meeste gebieden in de hoger gelegen gedeelten van het eiland zijn beschermde pijnboombossen. Veel van

deze bossen waren doorgaans moeilijk bereikbaar en zijn bijgevolg gespaard gebleven van buitensporige

houtkap in vroeger tijden. Een wandeling door een dennenbos is een spirituele ervaring. Het is er zo stil dat

je de dennennaalden onder je schoenzolen hoort kraken. In het donkere woud is er bijna geen fauna. Soms

een raaf en op een open plek af en toe een vink. Bij elke tien stappen heb je de neiging je adem in te houden

om de stilte te horen. Veel mensen vinden dit weemoedig en worden droefgeestig, zij houden meer van een

frisse strandwandeling met het bruisend geluid van de branding en het gekrijs van de meeuwen.

De Canarische pijnboom (Pinus Canariensis) is de meest verspreide boom op La Palma.

Deze naaldboom beslaat 75 % van het bosariaal van het eiland.

Op weg naar het bos.

***

***

"El Quinto Pino" (de vijfde pijnboom) is een Spaans idioom voor rimboe.

Het is een taal eigenaardigheid wat zoveel wil zeggen als "onvindbaar".

Als je een Spanjaard de weg vraagt naar El Quinto Pino (gewoonlijk is dat een bar of restaurant) zal hij

glimlachen. Ga de vijfde pijnboom maar eens zoeken in het bos ;-)

De naaldbomen met hun naalden krabben de wolken en geven La Palma de bijnaam "Het Groene Eiland". Het

wolkenkrabben is een kenmerk van de Canarische den met zijn lange naalden die een lengte kunnen bereiken

van 30 cm. De mistdruppels van de passaatwolken condenceren bij contact met deze dennennaalden,

waardoor de boden flink nat kan worden.

***

Het donkere woud heeft iets mysterieus en intrigerends.

Soms zie je in je rechter ooghoek een elfje lopen maar je moet wel snel zijn

***

Op enkele open plekken na is er in het donkere bos weinig ondergroei mogelijk

***

***

***

Baardmos (soms ook wel oudemansbaard genoemd) is een geslacht van korstmossen. Ze komen voor in

vochtige bossen over gans het eiland, waar ze meestal aan boomtakken hangen. Ze kunnen ook in zeldzame

gevallen op de bodem of op rotsen worden aangetroffen. Baardmossen worden gekenmerkt door een

struikachtige bouw en een centrale as vanwaaruit vertakkingen ontspringen.

Baardmos. Mooi voorbeeld van een boskabouterbaard ;-)

***

***

Dit is een oproep om voorzichtig te zijn met vuur. Met name in de zomer wanneer er gedurende enkele dagen

een droge hete wind (Levante) vanuit het westen over het eiland waait. Één vonk op de bodem van het

dennenbos en het staat in lichterlaaie.

Op La Palma wonen er bijna geen mensen in de pijnboombossen. Als je al eens een huis ziet staan, staat het

meestal naast een wijngaard. Palmeros met een wijngaard in de bergen hebben daar vaak een hutje staan

annex barbecueplaats voor de weekeinden in de zomer waar ze met alle tantes, nonkels, neven en nichten de

wijn proeven. Dat hutje wordt met veel geklus, liefde en geduld een droomkasteel. Wonen kan men er niet

want in de winter is het er 'veelst' te koud. Geen centrale verwarming, dus met bonbonnes (gasflessen) en

hout sleuren. Doorgaans ook geen electriciteitsnet aanwezig en dan wordt het leven een gedoe. Een

W-kend huisje in de bergen zegt me wel wat, maar wonen? Nee dankjewel ;-)

Wat voor een effect heeft de volle maan op mensen en hoe komt dat?

***

Er zijn zes antwoorden gegeven en de vraagsteller koos dit antwoord als beste:

De maan heeft invloed op eb en vloed van de zeeën door zijn aantrekkingskracht. Omdat de mens voor 75 %

uit water bestaat, zou het best kunnen, dat, als je daar gevoelig voor bent, je die aantrekkingskracht in je

lichaam ook bespeurt. Ik weet van mezelf, dat ik erg slecht slaap bij volle maan : ik ben gewoon niet moe, en

wordt -tig keer wakker in de nacht. Dat heb ik al van kind af aan, en ook als je de maan helemaal niet kan

zien door de wolken, en ik me er verder helemaal niet mee bezig heb gehouden hoe ‘groot’ de maan is : zo’n

weinig-slapen-nacht vertelt het me vanzelf wel… Ik kan me niet voorstellen, dat ik hier de enige in zou zijn.

***

Antwoord 2

Bij mooi weer en een volle maan kun je langer buiten blijven zitten zonder kunstlicht en dan geeft een

romantisch sfeertje. Verder heeft het volgens mij geen invloed op je doen en laten, het kan zijn dat er meer

inbrekers op pad gaan omdat ze de situatie beter kunnen overzien.

Antwoord 3 

De Maan heeft een enorme invloed op de mens, sommigen denken dat dit onzin is,maar kijk eens naar de

invloed van de maan op het water op onze planeet: eb en vloed worden veroorzaakt door de maan. Verder

heeft men ontdekt dat de diverse maanfasen ook een enorme invloed uitoefenen op de groei van gewassen.

Nu weet je vast wel dat een mens voor een overgroot deel uit water bestaat, dus lijkt het je niet

waarschijnlijk dat ook ons lichaam zal reageren op de maan. Kijk maar eens naar de maandelijkse cyclus

waar de vrouw mee te maken heeft en wat te denken van het Engelse woord LUNATIC dat een term is voor

een geestes stoornis waarbij de lijder ervan gebukt gaat onder veranderingen in de gemoedstoestand onder

invloed van de maan….Maanziekte dus!!!

***

Antwoord 4

Wat is er mooier dan een volle maan. De volle maan kan een positief effect op je stemming hebben.

Dat ligt niet aan de maan, maar aan jezelf.

***

Antwoord 5

Sommige mensen menen heftiger te dromen bij volle maan. Of dit ooit is onderzocht weet ik niet.

 Zelf word ik altijd wel in zekere mate melancholisch bij volle maan, maar dat is enkel als ik er naar kijk.

En dan heb je natuurlijk nog de mensen die bij volle maan in een weerwolf veranderen.

***

Antwoord 6

ik denk niet dat het een effect kan hebben bij een mens. Bijgelovige of er is mythe dat ze zeggen bij volle

maan worden baby’s geboren geloof ik dus niet dat ze veranderen in weerwolfen geloof ik ook niet. Dat

mensen dromen bij volle maan of onrustig worden geloof ik ook niet want als het regent of bewolkt is dromen

mensen ook en kunnen ze ook onrustig zijn dus ik denk zelf dat het geen invloed op de mens heeft.

***

Bron: http://www.goeievraag.nl/vraag/wetenschap/overig/effect-volle-maan-mensen.53713

Een supermaan treedt eens per ongeveer 28 dagen (de omlooptijd van de maan) op, maar de combinatie met

volle maan komt slechts zo'n drie tot vier keer per jaar voor. Het jaar 2014 is een jaar met vijf supermanen.

Supermanen in 2014

1 januari

30 januari

12 juli

10 augustus

9 september

Bron: http://nl.wikipedia.org/wiki/Supermaan

Foto's gemaakt op 11 augustus 2014, één dag na volle maan.

La palma heeft een zeereservaat. Langs geheel de kuststrook onder water vanaf El Remo tot aan de

vuurtoren van Fuencaliente mag niet gevist worden. Dit is noodzakelijk, niet alleen ter instandhouding van

populaties van zeldzame en beschermde soorten (denk aan de schildpadden) maar ook voor andere

vissoorten die door de mens gegeten worden en brood op de plank brengt voor de beroepsvisser.

***

In de haven van Tazacorte mag niet gevist worden. In sommige tijden van het jaar lijkt het wel een

kweekstation voor allerhande kleine en middelgrote vissen die tussen de bootjes door zwemmen. Een plezier

om naar te kijken en een doorn in het oog van al die kinderen die in de vakantie graag eens een lijntje in het

water gooien. Ik zie het ze wel af en toe stiekem doen maar het mag niet... ;-)

Vroeg in de ochtend.

***

***

***

Grootste zeereservaat ter wereld gesticht.

Obama verbiedt in deel van de Grote Oceaan alle commerciële visserij, mijn- en olieontginning.

In de Stille Zuidzee is het grootste zeereservaat ter wereld opgericht. Bij presidentieel bevel verbiedt

president Obama binnen een enorme ring van zeven paradijselijke eilanden en atollen alle commerciële

en olieontginning. Tegelijkertijd kondigde de Amerikaanse president de oprichting van een

nieuwe taskforce aan die illegale visserij en de zwarte markt van zeevruchten moet aanpakken. Op die zwarte

markt zou jaarlijks op wereldschaal 23 miljard dollar aan beschermde vissoorten worden verhandeld. Veel

bekende Amerikanen steunen Obama hierin. Zo beloofde onder meer acteur Leonardo DiCaprio 7 miljoen

dollar te schenken om de oceanen mee te beschermen.

Zie bijlagen:

***

***

***

***

***

***

***

Speervissen op Wahoo (Peto), zie bijlage:

Speervissen is een methode van vis vangen met behulp van een visspeer. Daarbij wordt er met een bootje

boven de vissen gevaren. De jager staat op het tipje van het voordek met de speer in aanslag. Hij bestuurd

de boot met twee touwen die aan het roer bevestigd zijn. Eenmaal een Wahoo in zicht wordt de speer met

nauwkeurige accuratesse geworpen, waarbij het gevecht begint met de touw dat vast zit aan de speer om

de vis binnen te halen.

***

Verhalen aan de bar heb ik er reeds vaak over gehoord, maar ik heb het hem nog niet zien doen.

Misschien op een dag ...

***

Een uur later is het blue sky! Zo gaat dat op La Palma ;-)

De hacienda Quinta Verde dateert uit de zeventiende eeuw. Het is een mooi voorbeeld van een landelijke

woning die in de huidige tijd gelegen is midden in de hoofdstad van het eiland. De mansion is omgeven door

palmbomen en is gebouwd tegen de helling van een barranco die voor de rest gespaard is gebleven voor

meer bouwdrang. De barranco maakt nu deel uit van de Avenida El Puente, die op zijn beurt de straat is van

de hoogbouw appartementen in de stad. De appartementsgebouwen doen denken aan "de blokken van het

Kiel" (inside joke voor Antwerpenaren), voor Nederlanders zoiets als de blokken van de Bijlmer. De hacienda

behoorde toe aan de familie Massieu Monteverde. Het gebouw wordt gebruikt voor allerhande culturele

doeleinden en de vrijmetselaarsloge was er in gevestigd.

***

***

***

Het wordt stilletjes aan tijd dat de stad de toegang tot de Hacienda en de tuinen daarrond restaureert.

Maar ja... Beton heeft voorrang.

***

***

***

***

***

***

***

De dag toen de zon onderging en planeet werd ...  

***

***

***

***

***

De eerste luchthaven van La Palma

***

Het reliëf van het eiland met bergen van meer dan 2300 meter, maakte de beschikbaarheid van een stuk plat

land dicht bij de grote bevolkingscentra moeilijk (men dacht toen dat een luchthaven zo dicht mogelijk bij de

stad moest liggen). Men koos voor het bouwen van de luchthaven een klein plateau op +/- 350 meter boven

de zeespiegel op ongeveer acht kilometer van de hoofdstad Santa Cruz de La Palma. Met dit plateau van

duizend bij honderd meter dacht men genoeg lengte te hebben om een landing strip te bouwen. De

luchthaven kreeg de naam Buenavista en werd op 22 september 1955 ingehuldigd en geopend voor het

toerisme met inter-eiland en (internationaal) luchtverkeer. 

***

Tijdens de volgende jaren, werd door regen of zijwind het landen en opstijgen gedwongen opgeschort in

meer dan vijftien procent van de tijd. Noch het verbeteren van drainage en de aanleg van een verharde start-

en landigsbaan kon de situatie verbeteren. Ook de nabijheid van de bergen veroorzaakte veranderingen in

wind en stagnerende mist. Al deze omstandigheden en de onmogelijkheid om deze luchthaven te verbeteren,

heeft geleid dat de luchtvaartautoriteiten op zoek gingen naar een nieuwe locatie.

***

De dagen van de luchthaven Buenavista waren geteld. Een crash op 5 januari 1970, van een Fokker Frienship

van Iberia verliet tijdens de landing de baan en kwam terecht in een greppel. Slechts drie maanden later

werden de luchtvaartactiviteiten verlegd naar een nieuwe luchthaven in de gemeente Mazo. Hiermede starte

een nieuwe fase in het toerisme en luchtvaartverkeer op La Palma.

***

***

De oude verkeerstoren die in dienst kwam in 1960. Het gebouw, dat nog steeds bestaat, is opgebouwd uit

twee verdiepingen van 30 vierkante meter elk. De toren was uitgerust met VHF apparatuur voor de radio-

  communicatie met de vliegtuigen. 

***

***

***

Voor Urban Exploring fotografie (URBEX) binnen, moest ik inbreken en dat is strafbaar. Dus niet.

***

Terminal anno 1955

***

De start en landingsbaan werd gebruikt als omleiding tijdens de wegenwerken op de LP-3 naar Santa Cruz,

daarom het laagje asfalt bovenop het oude asfalt van de startbaan

***

Momenteel wordt het enige vlakke en rechte stuk land in de omtrek gebruikt door joggers.

***

***

Tijdens stormen werden de vleugels van de vliegtuigen vastgemaakt aan ringen, verankerd in het beton van

de tarmac. Veel van de toenmalige vliegtuigen bestonden uit 'stokken en zeilen' ;-)

***

***

Het verdwijnen van het oude vliegveld.

Een bewoonster van het eiland zal bijna 111.500 euro moeten betalen wil zij het eigendom terugkrijgen van

het +/- 20.000 m2 grote perceel, dat men haar heeft onteigend in 1952 voor het aanleggen van de

luchthaven Buenavista. Aanvankelijk heeft de Provinciale Taxatieraad voor Onteigeningen de waarde van het

terrein vasgelegd op 182.000 euro, maar daar moet volgens het Canarische Hooggerechtshof 70.500 euro

van worden afgetrokken als zijnde de kosten voor het verwijderen van het asfalt van de oude start en

landingsbaan, omdat de grond een landbouwbestemming heeft.

oud en (nieuw?)

Een nieuwe verkeerstoren die inmiddels afgebroken is voor een nieuw luchthavengebouw waarvan de

"nieuwe" (steeds maar nieuw) ;-) controle toren deel van uitmaakt. kostprijs 229.000.000 euro.

Enkele dagen geleden was het "El dia de Nuestra Señora de las Nieves" (Onze Lieve Vrouwe ter Sneeuw), om

precies te zijn, de 5de augustus. Dit is een feestdag die wordt en werd vooral door zeelieden gevierd. De

Heilige Maagd zou, zo wit als sneeuw, bij schipbreuken in de wolken zijn verschenen en op wonderbaarlijke

wijze schepen hebben gered. Op La Palma is deze feestdag én erg populair bij de bevolking, én een officiële

feestdag over gans het eiland. Een dag dus om uit te varen samen met Roger en Marlous, en we waren niet

alleen op zee, vele bootjes kiezen die dag het ruime sop

We gaan het ruime sop kiezen

***

***

Als dit geen ruim sopje is ;-)

***

Er zijn van die mensen die weten hoe ze moeten genieten

***

Mijn vriend Roger ligter, zie: https://www.facebook.com/roger.ligter

***

Een typische Canarische boot.

***

'Voor anker' voor het strandje van "Playa de La Veta"

***

Deze boot met de toepasselijke naam "Pez Espada" (Zwaardvis) ligt in de zomer aan een muerte (is een dood

gewicht op de bodem van de oceaan, gewoonlijk een olievat volgestort met beton) voor het strand van Playa

de La Veta. In de winter ligt hij in de haven van Tazacorte aan de overkant van mijn bootje

(zie archief foto hieronder).

***

Captain Roger.

***

Marlous Janssen van: http://balans-lapalma.com/

Op zoek naar het ideale vakantiehuis op La Palma? 

Zij biedt een grote keuze van vakantiehuizen in alle prijsklassen aan, voor rustzoekers en

natuurliefhebbers, aan de westkant van La Palma. 

La Palma; het mooiste eiland van de Canarische Eilanden, waar het altijd lente is!

***

Roger en Marlous ! Het was plezant

***

Typische vensterramen op het eiland.

***

***

***

***

***

***

***

***

***

***

***

***

***

***

***

***

De eerste nederzetting in de gemeente Puntagorda, slechts enkele jaren na de verovering, werd gebouwd

rond het kerkje San Mauro dat tegenwoordig volledig gerestaureerd is maar niet in gebruik. Later kwam er

een tweede kerk gelegen aan de doorgaande hoofdweg waar het huidige dorp ontstond. Rond het oude kerkje

zijn er nog steeds velden met allerlei soorten landbouw, vooral fruitteelt, groenten, granen, aardappelen en

bloemen. Na grondige verwaarlozing van de landbouw in de jaren '50 en '60 herstelt hij zich nu weer door

toevoer van water uit de bronnen van het eiland. 

***

***

***

***

***

***

***

***

***

La Palma heeft een subtropisch klimaat. Door de invloed van de oceaan is het doorgaans aan de westkust

bijzonder aangenaam. Het meest bepalend voor het weer op La Palma is de passaatwind. De wolken die deze

luchtstroom met zich meebrengen bedekken vooral de noordoostelijke kant van het eiland.

***

Ik sta hier op de Mirador El Time, gelegen op een hoogte van 594 meter met uitzicht over de vallei van Aridane.

Deze wolken drijven de vallei van Aridane binnen en zijn gedragen door de Atlantische westenwinden. In de

maanden november en januari brengen die wolken gewoonlijk regen met zich mee. Op de foto's zijn het maar

slierten wolken die opstijgen en condenseren langs de donkere flanken van de Barranco de Las Angustias.

***

Los Lanos de Aridane

***

De bananenplantages

***

Links de LP-1 die zich doorheen de Baranco de Las Angustias slingert. Op deze weg rijden is een belevenis op zich.

***

Rechts onder een sliert wolken, La Villa de Tazacorte. Ik weet niet wanneer deze gemeente de titel kreeg van

Villa (stad). In werkelijkheid is het een dorp met in het midden (nog steeds) een bananenplantage.

***

Gaan de Canarische bananen ten onder aan de dollarbananen?

***

De Canarische Eilanden vallen onder de ultraperifere regio's. Dit houdt in dat de economische groei van deze

eilanden wordt belemmerd. Guadeloupe en Martinique (Frankrijk), Madeira (Portugal) zijn de andere eilanden

die steun van de EU ontvangen. De bananen uit deze regio's worden gepromoot als Europese producten. Via

het programma van de UPR's wil het Spaanse ministerie van landbouw (MARM) met de Canarische banaan

vooral de prioriteit leggen op de Belgische en Duitse markten. Het Spaanse ministerie werkt daarvoor nauw

samen met de "Vereniging van de Organisaties van Bananenproducenten van de Canarische Eilanden"

(Asprocan). Het programma richt zich tot verdelers, consumenten, opinieleiders, producenten en lokale

verwerkende bedrijven. De totale begroting voor dit Europees programma bedraagt 16 miljoen euro,

verspreid over drie jaar. Bananentelersvereniging Asprocan werd opgericht in 1995 en vertegenwoordigt de

bananensector op de Canarische Eilanden. De belangrijkste doelstelling is de Plátano te presenteren en

nieuwe afzetmarkten te creëren.

De concurrentiedruk voor bananen uit de Canarische Eilanden wordt steeds heviger. Voor de telers hier wordt

het elke dag moeilijker om te overleven, want het is bijna hun enige inkomstenbron. Sinds het begin van de

jaren 90 vechten de Latijns-Amerikaanse landen het bananenimportregime van de Europese Unie aan, dat

fruit uit Afrika, de Caraïben en de Pacifische landen bevoordeelt. Met het akkoord van Genève stemde de EU

toe om die importtarieven systematisch af te bouwen naar 114 euro in 2017. 

Telersvereninging Asprocan klaagt al jaren over deze verlaging van importtarieven en geeft aan dat de

Canarische Eilanden hier zwaar onder lijden. Ze hebben stijgende kosten en kunnen deze amper berekenen

omdat ze moeten concurreren tegen de lagere prijzen van de bananen uit andere gebieden. Ze krijgen steun

van de EU en de totale begroting voor dit Europees programma bedraagt 16 miljoen euro, verspreid over drie

jaar, vanaf 2012 (we zitten nu dus reeds in het derde jaar). In eerste instantie worden Duitsland en België

benaderd om meer Canarische bananen (plátanos) te consumeren. Er wordt alleen nog niet naar deze landen

geëxporteerd. In beide landen hebben promotieacties plaatsgevonden en eind juni 2013 heeft Asprocan een

persreis naar La Palma voor vakjournalisten uit België en Duitsland georganiseerd, zelfs de president van de

Canarische Eilanden heeft een reisje naar Duitsland mogen maken en geloof me vrij dat zal wel een bom geld

hebben gekost. Je ziet maar hoe subsidies worden gebruikt!

Op La Palma werden de plantages Finca San Ándres en Finca La Hoya bezocht. Dit zijn typische voorbeelden

  van de traditionele Canarische bananencultuur. Ook ging de groep naar de verpakkingsfabriek Coplaca.

Deze "Empaquetero" van de "Cooperativa Agricultores Guanches de San Ándres y Saúces" verwerkt jaarlijks

9.780.000 kilo bananen van de plantages uit het noorden van La Palma. Het waterwinningsstation werd als

laatste bezichtigd. Deze ligt in de gemeente Barlovento en bestaat uit een ondergrondse galerij, die gebouwd

werd om een watervoerende laag in de ondergrond te bereiken. Op die manier kan in de ondergrond water

gewonnen worden. In tegenstelling tot waterputten is deze galerij horizontaal.

***

Sven Tuytens is door Asprocan gevraagd als vertaler tijdens deze reis en vertelt over de ontwikkelingen van

de Canarische plátano. "La Palma is één van de mooiste eilanden van de Canarische eilanden. Ik heb een

paar gesprekken gehad met telers zelf en op dit moment klagen ze dat het vooral heel moeilijk is om de

concurrentie aan te gaan met de grote multinationals uit Latijns-Amerika. Het gaat er niet alleen om dat deze

mensen lagere productiekosten hebben, maar de regelgeving is daar veel minder streng. De Canarische

bananen ondergaan heel wat meer controles."

Europese steun

"Met de landbouwsteun die Canarische bananentelers ontvangen van Europa, kunnen ze de helft van hun

zaken bekostigen. Ondanks dat zijn ze op sommige momenten echt onder de kostprijs aan het werken. De

marges zijn heel klein en ze voelen de concurrentie van andere bananen. Die worden bijna verkocht voor de

kostprijs van Canarische. Spanje was een belangrijke afnemer van de Canarische bananen, maar dat aandeel

slinkt nu elk jaar. Met name door de crisis willen Spanjaarden minder geld uitgeven aan basisbehoeften en

hebben de voorkeur voor andere, goedkopere bananen. Kwaliteit maakt dan minder uit. En dat is juist wat

Canarische plátano onderscheidt. Daar kunnen ze het verschil in maken."

Voortbestaan van de eilanden

Op de Canarische Eilanden zijn het vooral kleine familiebedrijfjes, die de bananen telen. Het grootste deel

heeft minder dan een hectare. Op La Palma is de banaan de belangrijkste inkomstenbron en daarbij is de

plátano het belangrijkste landbouwproduct. Omdat ze met zulke kleine hoeveelheden werken, is ook logistiek

een grote kostenpost. Daarnaast moet bijna alles manueel worden gedaan omdat er geen landbouwmachines

op deze terassen kunnen komen. Iedereen brengt dagelijks zijn eigen oogst met kleine vrachtwagentjes naar

de verwerkings- en verpakkingsfabrieken, die worden gerund door coöperaties. Daarna gaan de producten

naar de veiling op het Spaanse vasteland. De producten worden allemaal verpakt en vermerkt met het logo

van de Canarische Eilanden.

***

Telers zijn heel bang dat er nu gekort gaat worden op landbouwsubsidies. Dan is het voor hun ook afgelopen.

Het is nu amper rendabel meer. Er hangen 25.000 rechtstreekse of onrechtstreekse jobs aan deze sector. Het

werkloosheidcijfer op de Canarische eilanden ligt nu rond de 30%. Als deze sector wegvalt, zullen velen de

Eilanden verlaten om naar het Spaanse vasteland te vertrekken. Uiteindelijk heb je de kans dat ook het

toerisme een stuk minder wordt. Uiteindelijk verliest alles haar waarde. Het gaat hier dus om het

voortbestaan van de Eilanden. Velen hebben geen idee hoe belangrijk de bananen zijn voor de Canarische

Eilanden en in het bijzonder voor La Palma, heel onze samenleving draait om bananen.

Waterwinning

Waterwinning op de Canarische Eilanden is er de laatste jaren niet eenvoudiger op geworden. "La Palma is

een enorm steil eiland en dit is omgebouwd in terrassen. De Canarische Eilanden zijn zeer droog en het water

moet worden gewonnen uit waterdragende lagen in de ondergrond. Ook wordt er in de bergen gegraven en

door middel van een indrukwekkend irrigatiesysteem krijgen de bananen voldoende water. Veel telers en

coöperaties graven samen in zo’n bergwand en verdelen daarna het water over de akkers. Er zitten wel

honderden tunnels. Het probleem is dat de ondergrond nu steeds moeilijker op een natuurlijke manier kan

herstellen. Daarom zouden de eilanden op termijn last kunnen krijgen van waterproblemen. Daarom wordt er

gezocht naar alternatieven als zeewater. Op sommige eilanden zoals Gran Canaria is er al een

ontziltingsstation in gebruik en dat is een enorme investering. Ook drijft het runnen van zo’n station de

productiekosten omhoog."

Export?

"De afzetdaling in Spanje zorgt ervoor dat de Canarische Eilanden op zoek moeten naar nieuwe afzetmarkten.

Daarom zet Asprocan zich ook in om export mogelijk te maken, maar tot nu toe is er nog niets van de grond

gekomen. Het enige wat er nu gaande is, zijn gesprekken met supermarkten. Asprocan kan niet aangeven

wanneer de export nu precies gaat beginnen. Het is heel moeilijk om deze markten binnen te geraken, omdat

ze zoveel concurrenten hebben."

Consumenten/ promotie

Veel importeurs hebben de plátano al gezien, onder andere tijdens de "Fruit Logistica" dit jaar. Om de

consumenten kennis te laten maken met de plátano, hebben al diverse acties plaatsgevonden in België en

Duitsland. Consumenten zijn te spreken over de smaak, maar het uiterlijk van de bananen zit niet echt mee.

De plátano heeft na een dag al vlekken en voor de consument is dat een teken van rijpheid en bederf. Het

verschil in productie met andere bananen is dat Canarische bananen tot zes maanden op de plant rijpen. In

Latijns-Amerika is dat ongeveer de helft. Dit betekent dus dat er veel minder tijd is om de producten te

transporteren. Het risico is een stuk groter dat ze al rijp aankomen op de markt. De zoetheid wordt door

consumenten weer wel gewaardeerd. Het suikergehalte ligt door de langere rijping een stuk hoger. Ook zijn

de plátanos ecologischer. Het grote probleem is dat er nu veel wordt gepromoot, maar niet gezegd kan

worden wanneer de banaan daadwerkelijk naar de consument toekomt.

Toekomst

"Canarische plátanos hadden vóór de daling van de importtarieven een bevoorrechte positie. Vandaag de dag

zijn de marges te laag en nu staat de toekomst van dit product én de Eilanden op het spel. Er zijn voor telers

weinig alternatieven, nu wordt door sommigen avocado’s geteeld. Europa zou meer moeten beseffen dat dit

‘eigen’ bananen zijn waarbij steun hard nodig is."

Toerisme

Het toerisme is de enige andere grote bron van inkomsten voor La Palma. Maar ook die sector kan de rol van

de banaan niet overnemen. Zij heeft maar beperkte ruimte om te groeien. La Palma zal niet snel een

bestemming worden voor het massatoerisme, zoals op de grotere zustereilanden Gran Canaria en Tenerife.

La Palma mist brede zandstranden. De toeristen die het trekt, willen klimmen en wandelen in de Caldera.

Men ziet geen alternatief voor La Palma.

Groei

De grenzen van de groei komen in zicht. De laatste jaren zitten we steeds dicht bij het plafond van 420 000

ton dat de EU ons heeft opgelegd. Voor alles wat wij meer leveren, geldt de prijsgarantie niet en die is

momenteel voor de bananenboer 30 eurocent de kilo, gekker moet het niet worden. Ook water wordt een

probleem. La Palma heeft nog genoeg, maar de andere eilanden komen tekort.

,,We prikkelen de telers niet langer om steeds meer bananen te produceren.''

plastic tenten.

De subsidie voor de tenten en netten is ingetrokken. Dat gebeurde omdat zij het uitzicht bederven. Ze jagen

toeristen weg die voor de natuur naar La Palma komen maar op kassen uitkijken.

De komende jaren worden moeilijk. Maar als we Europa het verschil kunnen leren tussen de banaan en de

plátano, wacht ons nog een toekomst. Als de consumenten meer willen betalen voor een banaan die smaak

heeft, zoeter is en niet melig. In geen geval mag de banaan van de eilanden verdwijnen.

***

***

***

***

ZON-dag

***

***

Een van de twee zwemdokken van hotel Sol bij valavond.

Vanwege de lage bezettingsgraad was het hotel Sol Meliá in Puerto Naos sinds mei tot en 15 juli gesloten.

Deze tijd werd gebruikt voor het uitvoeren van verbeteringswerken. Het hotel is een kwart eeuw oud en was

dringend aan herstellingswerken toe. Het hotel is nu terug open en nog steeds is de bezettingsgraad zeer

laag. Dit kan ook niet anders. La Palma is geen hotel-eiland en sinds het nieuwere Princess hotel in

Fuencaliente er is bij gekomen moet de koek verdeeld worden. De meeste echte hotel-toeristen zoeken

veelal hun vertier op een van de andere eilanden van de Canarische archipel die bekend staan voor **** en

***** hotels met hun typische activiteiten. "In Puerto Naos is eigenlijk niets te doen..." vertelden enkele

hotelgasten me ;-) En in feite hebben ze gelijk. Zonder stapschoenen en een huurauto verveelt men zich al

gauw aan het zwemdok. Het toerisme als bron van inkomsten voor La Palma heeft maar een beperkte

ruimte om te groeien. Het eiland zal niet snel een bestemming worden voor het toerisme zoals op de grotere

zustereilanden Tenerife en Gran Canaria. De berg in de oceaan heeft geen brede zandstranden.

De aantrekkingskracht voor meer toerisme is, het willen wandelen en klimmen in en op de vulkaan die oprijst

uit de oceaan en dat wil de massa zeker niet.

Zendmasten en antennes op de Cumbrera (1.435 m), een van de hoogste punten op het lager gedeelte van

de Cumbre Nueva.

de reden waarom ik die dag links afsloeg en de Pista de la Hilera nam, was om een photoshoot te maken van

de zendmasten die op de bergrug staan, ook omdat het die dag CAVU was (luchtvaartterm voor Ceiling And

Visibility Unlimited). Meestal hangen er wolken over de top van de Cumbre en dan sta je daar in de mist.

De Cumbre Nueva vormt een scherpe grens tussen het droge, westelijke deel, en het vochtige, oostelijke deel

van La Palma. In combinatie met de overheersende passaatwinden geeft dat aanleiding tot zogenaamde

"wolkenwaterval", wanneer de wolken over de kam en langs de westelijke helling naar beneden stromen, tot

ze door de wind worden teruggeblazen.

***

De Caldera de Taburiente en beneden links de weg naar of van de tunnel die door de Cumbre Nueva gaat.

***

***

Op de voorgrond een mooi voorbeeld van Fayal-Brezal.

Fayal-brezal (Myrico fayae-Ericion arboreae) is een verbond van plantengemeenschappen dat wordt

gekenmerkt door groenblijvende struiken en bomen. Het is endemisch op de Canarische Eilanden. Zowel de

Spaanse als de wetenschappelijke naam van dit verbond heeft betrekking op de twee kensoorten, de

'faya' (Myrica faya) en de boomheide of 'brezo' (Erica arborea).

***

***

***

***

***

Op de terugweg nog even een foto van de Cumbre Vieja met de pico Birigoyo en langs beide kanten van de

bosweg het fameuze Fayal-Brezal.

Rotslawines of steenlawines komen regelmatig voor op La Palma. Tenslotte zijn La Palma samen met El hierro

de jongste eilanden van de Canarische archipel en komt seismische activiteit regelmatig voor. Een rotslawine

op je pad tegenkomen is niet uitzonderlijk.

Rotslawine Cumbre Nueva.

In tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden is de Cumbre Nueva veel ouder dan de Cumbre Vieja. 

De huidige Cumbre Nueva is het restant van een grote vulkaan die na en ten zuiden van de Caldera de

Taburiente tot ontwikkeling kwam, maar waarvan ongeveer 580.000 jaar geleden het grootste, westelijke

deel in zee verdwenen is.

***

Eens voorbij de Reventón pass komt men in een gebied waar bijna steeds wolken hangen en bijgevolg het

rijspoor van de Pista Hilera smaller wordt en het bladerendak steeds lager en lager. Een donkere tunnel van

groen waar ik met mijn 'defender' niet meer doorheen kon. Het was dus terugkeren of te voet verder gaan

door het donkere bos.

***

Nog wat rondslenteren en kiekjes maken...

***

***

***

***

Op de terugweg naar El Pilar kwam ik wederom voorbij de rotslawine.

De Reventón pass is een 1416 meter hoge overgang over de Cumbre Nueva van de historische belangrijke

route tussen Santa Cruz de hoofdstad van het eiland gelegen aan de oostkust en Los Llanos de Aridane bij de

westkust. Dit symbolisch middelpunt van het eiland vond ik een geschikte locatie om nog eens een

steenmannetje te maken. Dat was lang geleden

***

***

***

***

***