ZONSONDERGANG - ISLA LA PALMA

***

Cumbre Vieja bij zonsondergang.

Het was al gans de week "witte koppen" op de oceaan en dan is het niet zo aangenaam varen. Daarom ging

ik regelmatig verre-kijken naar de 'estado del mar' (de staat waarin de oceaan zich bevindt). Maar ik kon niet

anders dan even een fotoke maken van het gevaarlijke La-Palma-gebergte waarvan sommige vulkanologen

denken dat door een nieuwe vukaan uitbarsting de helft van de westelijke flank in de oceaan zal schuiven en

daardoor een tsunami veroorzaakt die New-York onder water zal zetten.

***

Gisterochtend zag de hemel er uitnodigend uit. Tijd om te gaan varen.

Wat leven wij toch op een heerlijk eiland

***

In de haven lag mijn bootje er vredig bij, in gezelschap van de meeuwen.

Zolang ze maar niet teveel schij... op mijn dak.

***

De nieuwe nationale scheepsvlag wordt getest ;-) en het werd stilletjesaan tijd.

***

Caldera de Taburiente.

***

***

***

De oceaan wordt een beetje ruwer en de beroepsvissers keren huiswaarts.

***

Maar eerst nog een foto van ons

***

De wind slaat toe.

***

Tijd om terug naar de haven te varen.

***

Terug in de haven na het varen, even een zoetwater douche, een goede gewoonte.

Koekje, koek, koekje .... en ze kwam aangevlogen. Ik heb de indruk dat ze Nederlands verstaat.

Waarschijnlijk is ze meertalig door al die toeristen met hun koekjes, biscuits, galletas of बिस्कुट  

Met zijn of haar gehavend verenkleed was het geen gracieuze landing meer.

***

***

***

***

GR - 131 El Bastón

La Palma heeft een betrekkelijk dicht net aan wandelpaden, veelal gemarkeerd volgens het internationale

systeem van de GR-paden: wit-rood voor gran recorrido-paden en wit-geel voor de kortere pequeno

recorrido-paden. De twee GR-paden zijn de GR-130 (Camino de la Costa), die redelijk dicht de kustlijn volgt

(overigens nog steeds met soms aanzienlijke hoogteverschillen) en het bergland vermijdt, en de GR-131, die

door het gebergte loopt. De GR-131 wordt ook wel El Bastón (wandelstok) genoemd. De foto is gemaakt op

het hoogste punt van de route, namelijk op 2.426 meter Boven de zeespiegel. De Bastón wordt ieder jaar

gelopen tijdens de Transvulcanía. Het is een van de zwaarste routes die marathonlopers kunnen rennen in Europa. 

De bedelhouding.

***

***

***

***

Wie in de periode mei-juli La Palma bezoekt zal verrast worden door de gele bloemenzee op de weg naar de

Astrofísico. Tienduizenden Codeso planten (Adenocarpus Viscosus) sieren beide kanten van de slingerende

weg naar boven. Niet te verwarren met de zoet geurende Retama (Genista Benehoavensis), bijna hetzelfde

bloempje maar hoger op de toppen van de bergen. Voor de leek zijn beide soorten bijna niet te

onderscheiden. Voor de Palmese botanici wel, al was het maar om zichzelf te onderscheiden. Er bestaan nog

meerdere soorten op La Palma. Brem met witte bloempjes en verschillende bloeitijden.

***

***

***

***

***

***

***

***

De zon staat bijna in het zenit, dat geeft donkere schaduwen.

***

***

***

***

***

***

***

***

Overal bananen

***

Bananen, bananen en nog eens bananen

***

Bananen overal

***

Bananen sleuren

***

Bananen Toyota

***

Bananen mes

***

Bananen bladeren

***

Bananen water

***

Bananen likeur

***

Bananen stronk

***

Bananen boot

***

Bananen vrachtwagen

***

Bananen tent

***

Bananen zonsondergang

Er is een tijd geweest dat de boeren in deze contreien blij waren met iedere drup water uit de hemel. De

landbouw was afhankelijk van de schaarse en onregelmatige regenbuien. In de jaren zestig van verleden

eeuw heeft de landbouw door emigratie naar Zuid-Amerika een volledige verwaarlozing meegemaakt. De

laatste decenia heeft de landbouw zich hersteld door toevoer van water naar een groot spaarbekken. Door de

regelmaat van water worden veel verlaten gronden veranderd in geïrrigeerde velden voor het verbouwen van

bananen, avocado's, groeten, aardappelen en bloemen. In deze huidige tijden is Puntagorda een welvarend

dorp geworden. Het water heeft wonderen verricht. De lanbouw is nu niet meer afhankelijk van de schaarse

regenval. Het water uit putten en watermijnen in de bergen verbeterde enorm de levenscondities van de bewoners.

***

***

***

***

***

***

Naast het Balsa de Agua (waterbekken) is het kerkhof van Puntagorda gelegen. De rechterdeur stond open en

ik maakte van de gelegenheid gebruik om even binnen te wippen en enkele foto's te maken. Alle kerkhoven

op La Palma lijken op mekaar. Rondom witgekalkte muren waar je in een gat wordt geschoven dat dicht

gemetseld wordt. Gans anders dan in Vlaanderen waar je meestal in een gat in de grond wordt gestopt en

een blauwe steen op je buik krijgt. En indien je de steen niet kunt betalen laten ze gras op je buik groeien.

***

***

***

***

De oostflank van de Cumbre Nueva is altijd groen, groen, groen en dat komt door ... ? Juist ja! De wolken.

De bomen krabben de wolken, dikke druppels vallen op de bodem, dringen verder door tot in de water-

galerijen van het gebergte en maken zo La Palma leefbaar. Maar er zijn van die dagen dat de flarden wolken

komen en gaan en oplossen in het niets. Wauw! Dan is het wijdse zicht over de oostzijde van het eiland

adembenemend!

***

De gemeenten Santa Cruz en Breña Alta.

***

***

Het dorp San Pedro

***

Dat drone gevoel ;-)

***

De hoofdstad Santa Cruz de La Palma met de nieuwe dijk in de oceaan die de stad moet beschermen tegen

de invallen van de piraten 

***

De oostzijde van het eiland met in de verte Montaña Tenagua (576 m)

ZONdag

***

***

***

Zicht op de Barranco de Izcagua vanaf de oceaan.

***

De diepe Barranco de Izcagua is de grens tussen Puntagorda en Garafia. In vroeger tijden vormde deze

barranco een belemmering voor het sociaal contact tussen deze twee gemeenten. Op het zustereiland

La Gomera  ontwikkelde zich de fluittaal voor de communicatie overheen barraco's maar dat was op La

Palma niet het geval. Door de Barranco loopt een muilezelpad dat nu gebruikt wordt door wandelaars met

sterke kuiten.

Barranco de Izcagua

***

***

De wolken komen en gaan in het noorden van La Palma.

Er zijn honderd en één stappenplannen voor van alles en nog wat.

Ik heb er eentje uitgekozen:

10 stappenplan voor een "zero waste" shopping routine.

http://www.treehugger.com/green-home/10-steps-zero-waste-shopping-routine.html

of in  bijlage:

Menselijke signatuur op aarde

***

***

***

***

***

***

***

***

De ecologische voetafdruk (ook mondiale voetafdruk of kortweg voetafdruk) voor een bepaald jaar is

een getal dat weergeeft hoeveel biologisch productieve grond- en wateroppervlakte een bepaalde

bevolkingsgroep in dat jaar gebruikt om zijn consumptieniveau te kunnen handhaven en zijn afvalproductie te

kunnen verwerken. Het gaat om een hypothetisch getal, gemeten in mondiale hectares.

Alles behalve ecologisch...

Visnetten 'boeten' (repareren) in de haven van Tazacorte.

***

De visnetten worden door de vissers van Tazacorte collectief gebruikt. Het repareren van schade aan het

bestaand netwerk wordt dus ook alle jaren gedaan. De vissers werken niet individueel maar maken deel uit

van een ploeg mannen die de bezigheden gezamelijk verrichten. Er wordt gelachen en grappen verteld.

Oorspronkelijk waren het vrouwen die de netten repareerden, de zogenaamde "boetsters". De benaming

boetster is afgeleid van het werkwoord boeten in de zin van boeten doen. Het doen van boeten komt neer op

een herstel van gemaakte fouten of veroorzaakte schaden, Daar ligt dan ook de link dat het de vrouwen van

de vissers waren die "boeten", terwijl de mannen in de bar zaten. Tijden veranderen... 

***

***

***

***

***

***

***

***

***

***

Werken onder zo'n blââuwe hemel !!

***

Gisteren om 03.38 uur was het weer zo ver...

Voor de derde achtereenvolgende keer beleefden we een perigeum. Een combinatie van Volle Maan die in zijn

baan het dichts bij de aarde staat, zij staat dan op circa 359.181 km van onze planeet waar wij met z'n allen

zo goed zorg voor dragen ;-( . Dit fenomeen wordt Supermaan genoemd.  We hadden er de laatste tijd drie.

De eerste in het rijtje was op 12 juli, dan op 10 augustus en gisteren de laatste dit jaar op 9 september.

De foto's zijn gemaakt tussen 06 en 07.30 uur.

***

***

***

***

***

***

Om even verder te gaan met de twee mooie krabbenkotters van gisteren ben ik in mijn fotoarchief gedoken

en heb 2 foto's gevonden dan deze sierlijke boten, de Bussard en de Bussard I, je merkt duidelijk het verschil

aan de twee stuurhutten.

***

Het fotoverhaal van de krab die uit het water komt is in scene gezet. Tijdens een ochtendwandeling in de

haven van Tazacorte had ik het gezelschap van een krab, ttz haar kleurrijke gedroogde fragiele skelet lag

naast een steiger. De krab was in ieder geval een gewillig fotomodel ;-)

***

***

***

***

***

***

***

Als afsluiter nog een foto van de krabbenkotter Bussard I  naast de Fancy.

Wachten op het vertrek met een lekkere café cortado con leche condensada

Sinds het www, Google en Facebook bestaat, is het mogelijk om vrienden van héél lang geleden op te sporen.

Vrienden en vriendinnen uit je jeugd, klasgenoten, de drie musketiers, militaire dienst, Vietnam, enz...

Soms krijg ik op mijn mailtje,: "Ben jij zus en zo van toen en daar?" dit antwoord,: "Ja, ja! dat ben ik, maar

waar moet ik beginnen? Het is zo lang geleden..."

Wel! Vandaag heb ik zo'n verhaal 'van waar moet ik beginnen' met twee bijna identieke boten van lang

geleden. Een verhaal met hiaten, een verhaal waar ik wel iets van afweet, maar het "fijne" niet.

Toendertijd waren er twee prachtig gerestaureerde krabbenkotters (overgebracht uit Duitsland) op La Palma.

Een met als thuishaven Puerto Tazacorte en de andere in Puerto de Santa Cruz de La Palma. Op een gegeven

  moment stond de Bussard op het droge in de haven van Tazacorte. Er werd met man en macht grondig

geschilderd, gezaagd en getimmerd. mijn eerste gedacht was,: "Ze maken er een Santa Maria van om met

toeristen uitstapjes te maken op de oceaan." Enkele weken later lag de krabbenkotter naamloos aan de kade

met een vreemde opbouw, motor er uitgehaald en inschrijvingsnummer weg. Dit wordt zeker een cafetaria op

het water, dachten wij. Een leuk idee vond ik het toen.

***

De jaren gingen voorbij... de boot ligt er nog steeds zo bij. Wat zou er gebeurd zijn? Problemen met de

vergunning(en), geen aansluiting van zoet water en of electriciteit.

Wie zal het zeggen?

***

De Bussard toen hij nog vaarde voor de kust van Mazo, voor anker aan de steengroeve El Posito (foto archief)

***

***

***

***

***

***

***

Cafetaria Bussard en Bussard I broederlijk naast mekaar.

***

***

***

***

***

***

***

ZON dag

***

***

In het overwegend zwart maanlandschap van de Llano de Las Brujas (Heksenvlakte) is toch hier en daar wat

prille vegetatie te zien. Het felle groen steekt scherp af tegen de zwarte ondergrond.

***

***

***

***

***

***

***

***

***

De pastorie van San Mauro Abad met bijgaande kapel is opgericht in 1617 en is gelegen onder het huidige

dorp Puntagorda. Tijdens het voortschrijden van de 19de eeuw werd door de aangroeiende bevolking,

hogerop en dichter bij de hoofdweg, een nieuwe woonkern gebouwd. Zo werd de pastorie ten gunste van een

nieuwe administratieve dienstverlening verlaten.

***

Op 31 augustus 1811 brak er brand uit in de pastorie en alle archieven gingen in vlammen op.

Een handicap voor mensen met als hobby genealogie.

De heilige Maurus (San Amaro of San Mauro) is in Vlaanderen vrij onbekend, althans voor mij, ik had er nog

nooit van gehoord. San Amaro is een gemeente in de Spaanse regio Galicië dicht bij de Portugese grens.

De eerste kolonisten kwamen uit deze regio's. San Mauro Abad was een abt en zeeman, die volgens de

overlevering een hectische reis overzee maakte. Tijdens het oversteken van de oceaan beleefde hij samen

met zijn scheepsmaten talloze avonturen. Wel toepasselijk voor de Portugezen en Galiciërs die zich hier

vestigden en Puntagorda stichtten.

***

***

***

***

***

***

Voor zolang ik mij herinner is het gebouw steeds een ruïne geweest. Nochtans heeft men in 2006 een poging

ondernomen met een begin van restauratie.

***

***

Wie denkt dat ik hier een archeologische vondst uit de 17de eeuw heb gedaan, heeft het mis. Het item is een

bananenmes. Hoogstwaarschijnlijk van een bananenwerker die hier in alle rust zijn desayuno (Spaans tien

uur ontbijt) kwam verorberen en het mes in alle verstrooidheid heeft vergeten. Het werktuig is een scherp

geslepen keukenmes dat wordt gebruikt om de bloemen van de banaantjes te verwijderen zodat ze sneller

groeien en dikker worden. 

***

Deze dame was zoals ik aan't photoshooten en was met haar smartphone zeer geïnteresseerd in de bak bier.

***

***

***

***

***

***

Inmiddels koersen we verder zuidwaarts en komen we voorbij Punta Larga, ook wel bekend onder de naam

"Casas del Mórron".

Jaren geleden had dit gehucht een kiosko waar bezoekers "arme mensen eten" konden degusteren tegen

dure toeristen prijzen. Zoals steeds met dit soort eettenten was de vis gebakken of gefrituurd in stinkende en

verbrande olie. Nochthans zat het terras vol met toeristen die dachten in de zevende hemel beland te zijn. De

tapa, groene mojo met papas arrugadas (aardappeltjes gekookt in de pel in het water van de oceaan) waren

een omweg waard. De bazin was een dame die steeds nors rondliep, er kon geen glimlach af. Wij noemde het

restaurantje dan ook "Bij de Zuurpruim van Punta Larga" 

***

Playa Echentive, Het strandje waar de beroemde geneeskrachtige warme bron, die in 1677 bedolven

werd door de lava van de uitbarsting van de San Antonio, na eeuwen intensief zoeken in 2005 terug

gevonden werd. De autoriteiten weten nog steeds niet goed wat ze er moeten mee aanvangen. Het zal

wel zijn reden hebben. Waarschijnlijk centen en percenten.

***

 

Hier varen we ten westen van het uiterste zuiden van het eiland dat bekend staat als

"Monumento Natural de los Volcanes Teneguía".

Door de nog steeds warme adem van de vulkanen in combinatie met de oceaanstroming en de passaat is het

hier steeds winderig. Behalve die dag, het was rustig varen, alhoewel ik in de verte witte schuimkoppen kon

onderscheiden. In het midden de vulkaan San Antonio.

***

Links van de vulkaan San Antonio het dorpje met de toepasselijke naam Los Quemados (de verbrande)

***

Een gans ander zicht op de vulkaan San Antonio vanaf de oceaan. Men is gewend hem te herkennen zoals hij

op de postkaarten staat. Ik vraag me af,: "Zouden er nog veel postkaarten verstuurd worden in dit selfie-

digitaal tijdperk?" Links op de foto de uitstulpende rots met lichtere kleur is de Roque Teneguía, een

heiligdom met veel petrogliefen van de oorspronkelijke bewoners van La Palma.

***

Op de as van de naastgelegen vulkaan San Antonio bevinden zich de wijngaarden van een beroemde druif.

Deze streek onder de naam Los Llanos Negros is het laatste bolwerk van deze befaamde druif. De mierzoete

Mavasía wijn wordt uitsluitend gemaakt met de druivensoort die Malvasía Dulcísima heet.

***

De vulkaan Teneguía - 26 oktober tot 18 november 1971.

Deze eruptie vond plaats slechts 22 jaar na de uitbarsting van de vulkaan San Juan. Nog tijdens de nacht van

26 op 27 oktober bereikte de eerste lavastromen de oceaan door het grote hoogteverschil van het terrein.

***

Volgens de statistieken is het niet ondenkbaar dat er binnen niet al te lange tijd een nieuwe eruptie kan

plaatsvinden. Als je de punt van het eiland vanuit zee bekijkt heb je wel de indruk dat (met een beetje

fantasie) de vorige uitbarsting nog aan de gang is.

***

De oude en de nieuwe faro van Fuencaliente broederlijk naast mekaar. De oude vuurtoren met gebouw is

gerestaureerd en huisvest een maritiem museum dat reeds lang gesloten is.

***

De zoutpannen van Fuencaliente.

Het witte gebouwtje is een fabriekje waar het zeezout artisanaal wordt verpakt. Links hun eigen kleine

blauwe vrachtwagen voor vervoer. Het is een kleinschalig bedrijfje dat met subsidies wordt open gehouden

voor het toerisme. Boven in het midden, het nieuwe restaurant dat uiteraard gerechten maakt met 'flor de

sal' (de bloem van het zout). Ik ben er nog niet gaan eten, maar van horen zeggen weet ik dat het niet

 fameus is en voor sommigen bovendien duur. Maar, ja... Wat is er tegenwoordig niet duur

***

 

De rots rechts op de foto is het uiterste zuidelijkste puntje van het eiland.

***

Hier zijn we reeds voorbij de zuidpunt en aan de oostkant van het eiland.

***

In het oosten zien we de hoogste berg van Spanje en schildwacht van de oceaan, El Teide op het zustereiland

Tenerife. Het lijkt er wel op maar het is geen fata morgana.

***

Wijngaarden aan de zuid oost punt van het eiland.

***

Een bescheiden poging voor windenergie. Als ik goed kan tellen denk ik dat er over gans het eiland verspreid

niet meer dan negen windmolens staan.

***

In de verte "Montaña del Azufre" Een klein beschermd gebied rond een vulkaan. Rechts de Faro La Salemera.

***

Hieronder: Terug naar huis met rechts El Remo en helemaal in de verte 'onze' Faro Punta de la Lava.

***

's Morgens vroeg. Het zag er naar uit dat er eventjes te veel wind stond. 

***

Enkele uurtjes later terwijl de vissers de haven binnenvaarden met hun nachtelijke buit, werd het windstil.

***

eerst nog even drinken voor de motor.

***

We besloten naar het zuiden te varen tot aan de punt van het eiland. Het eerste landmark dat we voorbij

vaarden was de vuurtoren van Punta de la Lava.

***

 

Vervolgens vaarden we voorbij het haventje van Puerto Naos.

***

Een beetje verder zagen we een groepje avontuurlijke kajakkers. Best een beetje uit de branding blijven...

***

We laten Puerto Naos achter ons en kiezen het ruime sop op weg naar het zuiden.

***

De ruige kusten worden konstant gemodelleerd door de branding.

***

Mijn scheepsmaat vond het ook de moeite waard om te fotograferen.

***

Volgens windfinder http://www.windfinder.com/forecast/la_palma hadden we die dag tussen 10.00 en 13.00

uur golven van 1.30 meter. Maar als ze uitrollen in het ondiep voor de kust, genereren ze toch nog genoeg

kracht tegen de kliffen om ons een fel schouwspel te geven...

***

Rots in de branding

***

Een van de idyllische huisjes die worden verhuurd aan toeristen, ver weg van het massatoerisme.

***

Hier naderen we El Remo. Het gehucht is een bidonville eerste klasse. Een gedeelte is iets beter dan een

favella met redelijk mooie huisjes, die door de invloed van het zout en de felle branding (zeker in de winter)

veel onderhoud vergen. Minstens alle jaren schilderen anders heeft men in 'no time' betonrot. Het lange

uitgerekt kustdorp El Remo ligt midden in het beschermde gebied van El Remo. Dit gebied van 182 hectaren

ligt op een terras gevormd door recente lavastromen aan de voet van een oudere hoge klif. Op deze platte

strook lava aan de kust wordt op industriële wijze bananen verbouwd. Ik zie niet goed in waarom men dit

gebied heeft uitgeroepen tot beschermd landschap! Daar er op de lavabodem geen plantaardige elementen te

vinden waren heeft men vruchtbare aarde met vrachtwagens aangevoerd. Een ongelooflijke krachtinspanning

voor de toen nog lucratieve banaan.

***

Een bescheiden wijze met de aanplant van zonnepanelen. Zo te zien lijkt het cultiveren van bananen nog

steeds winstgevender dan het opwekken van electriciteit.

***

Het lavaplateau aan de voet van de oudere hoge klif.

***

Hier naderen we hotel Teneguía Princess. Een compound in the middle of nowhere... met iets minder dan

duizens bedden. Ik zou het daar geen veertien dagen kunnen uithouden

***

We varen voorbij "Upstairs Downstairs"  en navigeren morgen verder zuidwaarts

***

De tijd dat men dacht dat de Canarische Archipel een overblijfsel was van Atlantis, een groot continent dat

gezonken zou zijn in de oceaan is een theorie die heden ten dage geheel en al verworpen is. De Canarische

Eilanden zijn uit de de oceaan opgedrukt door intensieve vulkanische activiteit. Dit gebeurde al wel een tijdje

geleden, zo'n 30 miljoen jaar. La Palma en El Hierro zijn de laatste twee eilanden die ontstonden met nog

steeds tot in een recent verleden vulkanische activiteit. De Cumbre Nueva en de Cumbre Vieja die samen de

zuidelijke bergrug van het eiland vormen worden niet voor niets de vulkaanroute genoemd met maar liefst

7 vulkaanuitbarstingen in de laatste vijfhonderd jaar.

Kleine bewegingen en trillingen zijn geen uitzondering op het eiland, dat onderging de laatste boot van Atlantis

***

***

***

***

***