Naar de inhoud

Teken en schildercursus fritske3

TEKEN EN SCHILDERTECHNIEKEN EERSTE DEEL VANAF 14/10/06
akke.beakke.be

Archief

Woensdag 24 mei 2006

ART . NR . 24 . e - PRAKTISCHE WENKEN

Art . Nr. 24 . e ,

                      Praktische   Wenken .

  De  opbouw  van  deze  les  leert  je  eerst  stap  voor  stap  de  Natuur  te  volgen  ;  de  eerste  serie  tekeningen  is  beperkt  tot  het  vereenvoudigd  weergeven  van  de  belangrijkste  onderdelen  van  het  landschap .
Na  een  studie  van  volledige  onderwerpen  komt  tot  uitvoering  van  een  tekening  of  schilderij , waar  je  uw  vrijheid  moet  durven  gebruiken ;  Natuurlijk  niet  in  het  wilde  weg  en  zonder  het  verstand  te  gebruiken ; hoewel  de  kunstenaar  het  recht  heeft , in  bepaalde  gevallen  zelfs  de  plicht , om  te  wijzigen , te  arrangeren ; het  werkelijk  landschap  te  herscheppen ; in  een  woord  te  " componeren  "  om  een  boeiend  geheel  te  maken , waaruit  zijn  karakter  en  persoonlijkheid  spreken .  Zolang  het  slechts  gaat  om  enkele  wijzigingen  is  het  gemakkelijk ;  het  is  voldoende  als  men  zich  houdt  aan  de  algemene  wetten  van  vorm , structuur , perspectief  en , naar  gelang  de  omstandigheden , aan  licht - en  schaduwwerking .  Zo  kan  men  in  een  gedeelte  van  een  schilderij  als  deze  toevoeging  nuttig  is , een  groep  bomen  plaatsen , die  men  elders  gezien  heeft , of , integendeel ,  een  huis  weglaten  dat  een  lelijk  effect  geeft , een  ver  verwijderd  element  naar  voren  halen , als  dit  voor  het  " welzijn"  van  de  compositie  beter  is .  Als  de  schilder  zijn  landschap  geheel  uit  zijn  verbeelding  moet  opbouwen , moet hij  logischerwijs  beschikken  over  een  behoorlijke  documentetie ; natuurlijk  geholpen  door  schetsen , een  veelheid  van  studies  die  hij  zal  omwerken  en  veranderen .  Als  men  werkt , hetzij  naar  de  natuur , hetzij  uit  het  hoofd , moet  de  compositie  een  eenheid  vormen , waarmee  wij  bedoelen  dat  zij  geen  tegengestelde  belangrijke  elementen  mag  bevatten :  deze  doen  elkaar  schade .  Een  belangrijk  element , dat de  aandacht  trekt ,met  daarbij  andere  bijkomstige  elementen  als  entourage , is  de  eerste  wet  die  men  in  acht  moet  nemen .  Het  is  een  veel  voorkomende  fout , dat  men  het  papier  vol  tekent  met  niet  één , maar  met  verschillende  landschappen  die  evenwel  aparte  eenheden  vormen .  Een  is  voldoende .  Het  gaat  om  de  juiste  keuze .  In  het  algemeen  moet  het  belangrijkste  punt  niet  in  het  midden  van  de  compositie  liggen , men  moet  een  ereplaats  geven .  Als  men  het  bijvoorbeeld  helemaal  in  een  hoek  zet , zal  het  geheel  " mank " worden .  Het  belangrijkste  punt  moet  met  zorg  worden  uitgevoerd  in  z'n  geheel , in  z'n  kleurwaarde ;  hetzij  dat  lichtend  naar  voren  komt , het  licht  schijnt  op  te  vangen ; hetzij  als  donkere  massa  tegen  een  lichtende  achtergrond .  Als  men  een  compositie  in  tweeén  verdeelt , horizontaal , verticaal  of  diagonaal  en  men  zou  alle  lichte  elementen  in  de  ene  helft  en  alle  gedekte  elementen  in  de  andere  helft  plaatsen , zou  dat  geen  prettig  effect  geven , men  moet  het  licht  en  de  schaduw  uitbalanceren  door  bv.  een  donkere  massa  in  de  lichte  helft  te  plaatsen  of   omgekeerd .  Vanuit  dat  standpunt   bekeken  komt  niet  alleen  de  uigestrektheid  van  de  tegengestelde  oppervlakten  in  het  geding ,  maar  ook  hun  kleurwaarde .  Een  klein  element  met  een  uitgesproken  kleurwaarde  bijvoorbeeld  kan  een  veel  grotere  massa  van  een  andere  kleurwaarde  in  evenwicht  brengen .  En  in  ieder  geval  moet  men  een  te  uitgesproken  symmetrie  vermijden ;  het  ene  belangrijke  element  moet  in evenwicht  worden  gebracht  door  een  ander , veel  kleiner , maar  opvallender ; een  enkele  boom  bv.  die  door  zijn  vorm , zijn  belichting , zijn  isolement , temeer  de  aandacht  zal  trekken .  Licht  en  schaduw  verschijnen  in  de  natuur  in  vele  vormen  en  de  schilder  kan  hun  spel  zelf  bepalen  in  een  weergave  of  een  ontwerp , op  voorwaarde  dat  hij  niet  vervalt  in  onmogelijke  tegenstellingen .  Dit  spel  licht  en  schaduw  is  bepalend voor  het  " effect " , waarover  wij  gesproken  hebben  in  de  les  " Licht  en  Schaduw " ( Art . Nr . 14  Het  Effect ) .  Bij  het  effect  van  het  contrast  bv.  zijn  de  verschillen  groot .  Maar  het  effect  hangt  nog  van  andere  dingen  af  en  de  hoofdrichting  van  de  voornaamste  lijnen  in  een  tekening  of  schilderij  kunnen  een  kalmerende  werking  hebben , een  bepaalde  vlotheid  of  een  dramatische  spanning  geven  ( fig . 70 ) .  Nu  wij  het  toch  over  effect  hebben :  ieder  landschap  heeft  zijn  eigen  atmosfeer .  Men  moet  de  tijd  kiezen  die  het  beste  overeenkomt  met  het  motief , waarbij  men  het  karakter  het  best  kan  vastleggen .  Men  moet  de  elementen , bepalend  voor  het  onderwerp , haarscherp  treffen , wij  zouden  haast  zeggen  overdrijven , zoals  we  dat  gedaan  hebben  bij  de  Notre  Dame .  De  schilder  moet  er  ook  rekening  mee  houden  dat  zijn  stemming  overeenkomt  met  juist  dit  plekje  en  geen  ander , met  de  tijd , de  belichting ...
   Vandaar  dan  ook  de  zegswijze  : " een  landschap  is  een  geestestoestand  " .
   In  ieder  geval , als  je  op  jacht  gaat  naar  motieven  reken  dan  niet  op  het  toeval .  Als  je  dat  doet  komt  je  s'avonds  met  broddelwerk  thuis .  Je  doet  er  goed  aan  eerst  uw  terrein  te  onderzoeken  om  in  uw  geheugen  of   in  een  aantekenboekje  de  ligging  van  interessante  onderwerpen  vast  te  leggen .  Teken  ook  aan  welke  tijd  het  geschikst  is  om  elk  van  die  onderwerpen  in  studie  te  nemen .  Als  de  zon  schijnt , kijk  dan  of  je  een  schaduwplekje  kunt  vinden , zodat  je  niet  verblind  wordt  door  het  zonlicht  dat  op  uw  papier  valt .  Herlees  nogmaals  de  raadgevingen  van  de  schilder  Schultz - Dal .  Begin  met  eenvoudige  onderwerpen  en  voor  de  rest  moet  je  eerst  de  onderdelen  van  het  landschap  bestuderen : terrein , bomen , fabrieken  enz ... Als  je  aan  een  onderwerp  toekomt , kies  dan  geen  buitensporige  dingen .  Het  overkomt  de  beginner  trouwens  vaak  dat  hij  de  onderwerpen  niet  ziet , terwijl  zij  in  overvloed  aanwezig  zijn , letterlijk  bij  elke  stap  voor  zijn  neus  oprijzen .  Of  beter , hij  ziet  niet  wat  hij  ervan  kan  maken , omdat  hij  een  objectieve  kijk  heeft , geen  subjectieve , nog  niet  in  zijn  eigen  taal  vertaald .  Went  je  dus  aan  het  subjectieve  zien  door  de  voorbeelden  van  grote  schilders  te  bekijken .  De  vele  afbeeldingen  in  deze  cursus  tonen  je  al  hoe  je  een  landschap  moet  zien .
  Maak  vooral  veel  eenvoudige  schetsen  op  klein  formaat  om  het  belangrijkste  te  leren  zien  en  goed  te  kunnen  opzetten .  Een  hulpmiddel  dat  men  in  verband  hiermee  nooit  moet  vergeten , is uw  motiefzoeker , welke  je  in  staat  stelt  het  juiste  gedeelte  van  een  motief  vrij  te  maken  van  zijn  omgeving .  Wat  uw  uitrusting  betreft , daarmee  bent  je  al  bekend , want  in  de  les  " Licht  en  Schaduw  "  is  dit  beschreven  en  wij  zullen  er  hier  niet  onnodig  op  terugkomen .
Als  je  zich  beslist  wilt  wapenen  tegen  tegen  de  zon , neem  dan  een  parasol  mee  die  je  in  de  grond  kunt  zetten .  Vergeet  ook  de  punaises  ( duimspijkers ) niet  om  uw  papier  mee  op  het  karton  te  prikken , want  de  wind  kan  al  even  hindelijk  zijn  als  de  zon . 
  Maar  voordat  je  de  natuur  intrekt  zult  je  deze  les  immers  goed  bestudeerd  hebben .  Alleen  dan  zijn  waardevolle  resultaten  te verwachten .  Bestudeer  en  ontleed  de  verschillende  illustraties  en  probeer  de  technieken  te  begrijpen .  Wees  nimmer  tevreden  met  een  voorlopig  resultaat ; zelfs  niet  in  uw  schetsen .  Bezie  de  natuur  en  besef  wat  je  ziet , want  je  kent  deze  belangrijke  grondslagen , is  het  niet :  leren  kijken  om  te  zien  -  weten  op  te  houden .  Wij  wensen  je  een  prettige  studie  en  veel  succes !!
   


Donderdag 25 mei 2006

ART . NR . 25 . DE KLEURENPRISMA

Art . Nr . 25 .

De  Kleurenprisma .

Met  behulp  van  het  prisma  kon  de  Engelse  natuurkundige  en  astronoom  Isaac  Newton
1642  -  1727   bewijzen  dat  wit  licht  alle  kleuren  bevat , ( wit is geen kleur ) .
Donderdag 25 mei 2006

Donderdag 25 mei 2006

DE KLEURENDRIEHOEK

De  Kleurendriehoek.

De  Primaire  of   Hoofdkleuren ,

Rood  -  Blauw  -  Geel

De  Secondaire  Kleuren

Violet  of  Paars  -  groen  - en   Orange

verder  hebben  we  nog  de  Tertiaire

en  ( Quartaire  kleuren  niet  afgebeeld ) .
Zaterdag 27 mei 2006

ART . NR . 25 . DE KLEUREN

Art . Nr . 25

Voordat  we  verder  gaan  met  de  volgende
 lessen  :  Het  Hoofd  -  Het  Naakt  -  Figuurtekenen  -  De  Dieren   -  De  Compositie  -  Het  Ontwerpen  -  En   De  Schildertechnieken   leren  we  eerst  nog  iets  over  de  kleuren .

   Je  heeft  tijdens  de  studie  van  de  voorgaande  lessen  al  vele  gebieden  onderzocht .  Zowel  levende  wezens  als  dode  voorwerpen  en  landschappen  heeft  je  onder  verschillende  omstandigheden  kunnen  waarnemen , al  naar  gelang  de  omgeving  waarin  deze  waren  geplaatst  en  ook  onder  verschillende  belichtingen .  Je  bent  geboeid  geworden  door  hun  vormen , maar  niet  minder  -  nietwaar ?  -  door  hun  kleuren .  Mens  en  dier , voorwerp  en  landschap  heeft  je  tot  nu  toe  met  potlood , houtskool , conté  of  pen  en  inkt  weergegeven , omdat  je  nog  niet  over  kennis  en  vaardigheid  beschikte , deze  onderwerpen  in  kleuren  weer  te  geven .   Als  gevolg  van  de  beperkte  middelen  waarover  je  beschikte , was  je  genoodzaakt  de  vorm  en  de  ruimte  weer  te  geven  door  middel  van  lijnen  en  vlakken  in  potlood , houtskool  of  in  pen  en  inkt .  De  lijnen  waren  afwisselend  van  dikte  en  door  middel  van  een  reeks  grijzen  hebben  wij  de " toonwaarden  "  uitgedrukt .
   Vanzelfsprekend  heeft  je  van  deze  studies  heel  veel  geleerd ;  Je  bent  in  staat  de  vormen  ruimtelijk  weer  te  geven .  De  werkelijkheid  echter , die  alleen  door  de  kleur  aan  het  beeld  gegeven  kan  worden , ontbrak  nog  steeds . 

                     Wat  is  kleur  ?

  Alvoren  hier  een  antwoord  op  te  geven , moeten  wij  even  teruggaan  naar  de  natuurkundige  les  op  school  en  zeer  zeker  zult  je  zich  de  volgende  proef  herinneren  door  een  kristallen  prisma  lieten  wij  een  zonnestaal  vallen .  Als  deze  straal  het  prisma  verliet  verdeelde  hij  zich  in  een  naast  elkaar  liggende  kleurenreeks .  Wij  noemden  dit  de  spectrale  kleurenband , waarin  op  elkaar  volgden  :  paars , blauw , groen , geel , oranje  en  rood .  Het  zonlicht  is  dus  ontleed  in  deze  kleuren  en  hetzelfde  verschijnsel  heeft  je  zelf  meermalen  kunnen  waarnemen  bij  de  regenboog  na  een  bui , waarbij  de  in  de  lucht  zwevende  waterdruppels  de  rol  van  het  prisma  spelen .  De  kleuren  van  het  spectrum  zijn  weliwaar  niet  zo  scherp  van  elkaar  gescheiden  zoals  wij  dit  in  de  afbeelding  zien .   In  werkelijkheid  gaan  zij  vloeiend  in  elkaar  over  en  deze  overgangen  tussen  de  kleuren  zijn  zeer  goed  waarneembaar .  Het  is  zonder  meer  duidelijk  dat  de  vereniging  van  deze  kleuren  weer  het  zonlicht  vormt .  Laten  wij  nu  in  gedachten  eens  afdalen  in  een  grot , met  onze  hand  een  rood  vorwerp .  In  de  volslagen  duisternis  zullen  wij  noch  het  voorwerp , noch  zijn  kleur  kunnen  zien .  Nu  gaan  wij  weer  terug  naar  het  daglicht .  Naarmate  het  licht  sterker  wordt  zullen  vorm  en  kleur , welke  eerst  niet  te  onderscheiden  waren , steeds  meer  zichtbaar  worden .  Des  te  duidelijker  de  kleur  waarneembaar  wordt , des   te  duidelijker  zal  ook  de  vorm  worden .  Wij  kunnen  hieruit  dus  afleiden , dat  het  alleen  het  licht  is , dat  aan  de  objecten  die  het  verlicht , zijn  kleur  geeft .
  Maar , zult  je  zich  afvragen , hoe  komt  het  dan , dat  verschillende  voorwerpen  welke  een  gelijk  licht  ontvangen  en  tegelijkertijd  worden  waargenomen , verschillen  van  kleur  zijn  ?   Dit  komt , omdat  deze  voorwerpen  ieder  een  gedeelte  van  het  zonnespectrum  vasthouden  -  in  zich  opnemen  als  het  ware  -  en  het  andere  deel  daarvan  naar  ons  oog  terugkaatsen .  Anders  gezegd :  een  voorwerp  is  rood , omdat  alle  kleuren  uit  het  licht  door  het  voorwerp  worden  opgenomen , behalve  de  kleur  rood , die  met  de  kleur  van  het  voorwerp  overeenkomt .  Deze  kleur  rood , wordt  dus  weerkaatst  en  zodoende  zien  wij  het  voorwerp  rood .  Deze  inleiding  geeft  in  het  kort  weer  wat  wij  verstaan  onder  de  uitdrukking  " kleur " . 

          Praktische  Toepassingen .

  Onze  primaire  kleuren  zijn :
         Geel   -  Blauw  -  Rood  

Door  deze  primaire  kleuren  te  mengen  kan  je  secundaire  kleuren  aanmaken .
Bv :  Ultramarijn donker (blauw) met  Alizarin  ( rood ) bekom  je  een  helder  paars  of  violet .
Cadmiumgeel  citroen  met  ceruleum  blauw  gemengd  is  helder  groen .
Cadmiumgeel  met  Cadmiumrood  is  een  helder  oranje , dit  noemen  we  dan  de  secundaire  kleuren .

                De  kleur  in  de  schaduw.

   Tenslotte  zullen  wij  nog  moeten  weten  hoe  de  kleur  in  de  schaduw  tot  uitdrukking  komt .  Vaak  zien  beginners  dit  niet  duidelijk  en  denken  zij  dat  het  voldoende  is  om  wat  zwart  bij  een  bepaalde  kleur  te  mengen  om  zodoen  de  donkerder  tint  te  verkrijgen .  Maar  op  deze  wijze  komt  men  er  niet  en  zal  er  een  onzuivere , dorre  kleur  onstaan .  Een  kleur  word  niet  " gedood "  door  de  schaduw , want  -  en dit  mogen  wij  nooit  vergeten  -  schaduw  is  iets  anders  dan  duisternis .  Vanzelfsprekend  verliest  een  kleur  in  de  schaduw  iets  van  zijn  kracht  en  soms  iets  van  zijn  zuiverheid .  Groepeer  maar  eens  enkele  voorwerpen  van  verschillende  kleur  en  je  zult  zien  dat  de  schaduwpartijen  welke  hier  en  daar  de  oppervlakken  bedekken , de  kleur  zullen  beinvloeden  en  zelfs  de  kleur  kunnen  laten  veranderen  door  wederzijdse  invloed  der  kleuren .  Hoe  het  ook  zij , de  schaduw  is  nimmer  neutraal  van  kleur , of , liever  gezegd , nimmer  kleurloos .  Hij  heeft  een  eigen  kleur  welke  over  het  algemeen  verwant  is  met  de  kleur  van  het  voorwerp  zelf .  Wij  spreken  in  dit  verband  over  een  alleenstaand  voorwerp , omdat  bij  een  groepering  van  voorwerpen  andere  invloeden  bepalend  zijn  voor  de  kleur .

  Maar  wij  kunnen , nog  steeds  bij  het  alleenstaande  voorwerp , ook  waarnemen , dat  de  kleur  van  de  eigen  schaduw  beinvloed  wordt  door  de  kleur  van  de  lichtpartij  welke  ons  oog  opvangt  en  dat  deze  schaduwkleur  de  tegenkleur  of  complementaire  kleur  is  van  de  werkelijke  kleur  van  het  voorwerp .

                 Omschrijving .

  Wat  verstaat  men  onder  kleurentheorie  ?
  De  kleurentheorie  of  kleurenleer , gegrond  op  de  proeven  van  de  natuurkundige  Newton  en  Tundall  en  de  scheikundige  Chevreul , is  de  studie  van  de  veelvuldige  verschijningsvormen  der  kleuren , wanneer  men  deze  mengt  of  naast  elkaar  plaatst ;  dat  is  de  waarneming  van  hun  werking  op  hun  omgeving , van  hun  eigen  reacties  en  ook  van  hun  verschillende  gedragingen , al  naar  gelang  de  sterkten  van  het  licht  dat  zij  opvangen .  
  Wij  hebben  gezien , dat , wanneer  het  zonlicht  door  een  kristallen  prisma  valt , dit  licht  ontleed  wordt  in  een  reeks  kleurschakeringen , namelijk  violet , blauw , groen , geel , oranje  en  rood .  Bovendien  hebben  wij  gezien  dat  het  alleen  het  licht  is , dat  de  dingen  kleurt .  Dientengevolge  heeft  welk  voorwerp  dan  ook , geen  kleur  van  zichzelf  en  is  de  kleur  die  het  te  zien  geeft  de  kleur  van  de  uitstraling  welke  niet  opgeslokt  wordt  door  de  stof  waaruit  het   voorwerp  bestaat .  Het  voorwerp  dat  alle  stralen  van  het  zonnespektrum  opneemt  is  zwart ;  een  voorwerp  dat  alle  stralen  van  dit  spetrum  weerkaatst , is  wit .  

         Grondkleuren  en  tegenkleuren 

  Bestudeer  op  de  afbeelding  de  kleuren  rood , blauw  en  geel .  Het  zijn  opzichzelfstaande  kleuren , welke  wij  door  geen  enkele  menging  kunnen  verkrijgen .  Daarom  noemen  wij  dit  de  grondkleuren  of  primaire  kleuren .  Vervolgens  bekijken  wij  de  kleuren , violet , groen  en  oranje .  Het  violet  ontstaat  uit  de  menging  van  rood  en  blauw , het  groen  verkrijgen  wij  door  blauw  en  geel  te  mengen , terwijl  rood  en  geel  het  oranje  oplevert .  Deze  kleuren  worden  de  tegenkleuren  of  complementaire  kleuren  genoemd .  Elke  tegenkleur  vormt  inderdaad  de  aanvulling  van  de  grondkleur  welke  niet  tot  zijn  samenstelling  behoort .  Door  de  vereniging  met  deze  grondkleur  wordt  dan  weer  de  samenstelling  van  het  zonlicht  verkregen , dat , zoals  wij  weten , gevormd  wordt  door  de  vereniging  van  de  stralen  rood , blauw  en  geel .  Het  violet  is  dus  de  tegenkleur  van  geel , het  groen  van  het  rood  en  het  oranje  van  het  blauw .  En  dit  ook  in  omgekeerde  wijze .  In  de  ruiten  van  de  kleurendriehoeken  liggen  grondkleur  en  tegenkleur  steeds  tegenover  elkaar .  Tussen  de  hoekpunten  van  de  driehoeken  zien  wij  de  kleuren  gaande  van  oranje  naar  rood , van  rood  naar violet , van  violet  naar  blauw , enz .  Steeds  zult  je  tegenover  ieder  van  deze  kleuren  zijn  tegenkleur  vinden .

           De  invloed  van  het  licht .

  In  het  voorgaande  hebben  wij  gezien , dat  de  kleur  van  een  voorwerp  zich  wijzigt  naar  de  stof  waaruit  het  bestaat  en  vooral  ook  naar  de  inval  van  het  licht  waardoor  het  wordt  beschenen .  Maar  de  kleur  ondergaat  ook  wijzigingen , al  naar  het  licht  sterker  of  zwakker  is .  Wanneer  wij  een  helder  groen  zien  onder  normaal  licht  dan  zal  het  zijn  volle  kleur  tonen .  Wordt  het  licht  sterker  dan  zal  het  groen  zijn  eigen  kleur  verliezen  om  een  geelachtig  groen  te  worden  en  bij  een  nog  sterker  licht  een  witachtig  geel  te  zien  geven .  Indien  de  lichtsterkte  daarentegen  afneemt  zal  de  groene  kleur  meer  naar  het  blauw  neigen .  
  De  toonwaarden  van  de  kleuren  zijn  eveneens  afhankelijk  van  de  lichtsterkte .  Wanneer  wij  een  rood  en  een  blauw  in  de  schaduw  plaatsen  zal  het  opvallen  dat  het  rood  zwakker  en  het  blauw  helderder  wordt .  

        De  tegenstellingen  van  kleur .

  Vaak  kunnen  wij  duidelijke  kleurtegenstellingen  waarnemen , zoals  bijvoorbeeld  bij  rook  die  uit  een  schoorsteen  opstijgt .  Tot  de  rand  van  het  dak  zien  wij  die  rook  blauwachtig ,  maar  tegen  de  blauwe  lucht  doet  hij  roodachtig  aan .  
  Kleurtegenstellingen  kunnen gelijktijdig  ontstaan .  Wanneer  wij  twee  kleuren  van  dezelfde  aard  naast  elkaar  plaatsen , de  ene  donker , de  andere  licht , dan  zal  de eerste  donkerder  en  de  tweede  lichter  zijn  dan  zij  werkelijk  zijn .
  Twee  kleuren  van  verschillende  aard  beinvloeden  elkaar  eveneens  en  veranderen  door  de aanwezigheid  van  ieders  tegenkleur .  Het  zien  van  een  kleur  brengt  inderdaad  op  het  netvlies  van  ons  oog  de  verschijning  van  de  tegenkleur  teweeg .  Om  deze  reden  verrijken  zich  twee  naast  elkaar  gelegen  complementaire  kleuren .  Om  dezelfde  reden  wordt  een  kleur  die  tegen  zwart  of  wit  is  gezet  helderder  en  daaromheen  zien  wij  een  wazige  krans  van  zijn  tegenkleur .
  Ook  in  de  werkelijkheid  kunnen  wij  dit  constateren  wanneer  wij  bijvoorbeeld  rode  bloemen  bij  sterk  licht  geruime  tijd  bekijken . Richten  wij  onmiddelijk  hierna  de  blik  op   een  wit  vlak  dan  verschijnt  het  beeld  van  de  plant  voor  ons  oog  als  een  z.g.  " nabeeld "  in  tegenkleuren .  Wij  zien  dan  de  bloemen  groen  en  de  bladeren  rood .  Wij  noemen  dit  subjectieve  contrastkleuren  en  zij  bieden  ons  een  waardevol  hulpmiddel  om  de  tegenkleur  van  een  kleur  vast  te  stellen . 
  Hieruit  volgt  weer  dat  wij  ons  ook  een  verkeerde  indruk  van  een  kleur  kunnen  vormen  wanneer  wij  een  tijd  lang  naar  een  voorwerp  gekeken  hebben  met  de  tegenkleur  van  die  kleur .
  De  wet  van  deze  contrastwerking , door  Chevreul  opgesteld , verklaart  ook  de  kleur  in  de  schaduwpartijen  en  het  is  nu  duidelijk  dat  de  schaduw  die  door  een  kaars  geworpen  wordt  blauwachtig  schijnt  omdat  de  kaarsvlam  oranje - achtig  is .  De  schaduw  op  een  geel  vlak  zal  beinvloed  worden  door  de  tegenkleur  van  geel , het  violet  om  daardoor  een  groenachtige  bruine  tint  te  laten  onstaan .  

     Mengingen  van  gelijksoortige  en 
           ongelijksoortige  kleuren . 

   Weet  je  dat  een  menging  van  cadmiumrood  en  ultramarijn  een  dof  violet  geeft .  Het  cadmiumrood  is  een  warme  kleur ; ultramarijnblauw  echter  is  geen  uitgesproken  koude  kleur , zijn  kleur  neigt  iets  naar  het  roodachtige .  Een  zuiverder  menging  verkrijgen  wij  dan  ook  wanneer  wij  het  violet  samenstellen  van  een  uitgesproken  koel  rood , b.v.  alizarin  ( rood )  met  dit  blauw .  Een  menging  van  het  citroengeel  met  het  koude  caeruleumblauw  zal  een  zuiverder  groen  opleveren , dan  wanneer  wij  dit  geel  mengen  met  ultramarijn .  Natuurlijk  zal  uit  dergelijke  mengingen  wel  eens  een  gebroken  tint  tevoorschijn  komen , die  heel  goed  de  zuivere  kleuren  in  het   landschap  of  andere  compositie  kunnen  vergezellen  en  daardoor  deze  beter  doen  uitkomen .  Hetgeen  wij  hebben  gezegd  over  de  kleurentheorie  is  wel  het  meeste  toegepast  door  de  impressionisten  en  in  hoge  mate  zelf  door  de  " divisionisten " of  pointillisten .  De  schilders  van  deze  richtingen  gingen  zelf  zover , dat  zij  de  zuivere  kleuren  op  hun  doeken  in  streekjes  naast  elkaar  zetten  en  de  vermenging  hiervan  overlieten  aan  het  oog  van  de  beschouwer .  
  Doch  tot  op  de  huidige  dag  zijn  de  schilders  bezig  om  het  verschijnsel  " kleur " te  onderzoeken  en  de  kunst  van  vandaag  neigt  ook  meer  en  meer  naar  de  beredeneerde  kleur .  Vooral  de  non - figuratieve  of  abstracte  kunst  is  hier  een  voorbeeld  van .

 Courante  kleuren  zijn : Ultramarijn  donker ,
                                             Cerleumblauw ,
                                             Cadmiumgeel  citroen
                                             Cadmiumgeel  donker
                                             Gele  oker ,   
                                             Cadmiumrood ,  
                                             Kraplak  donker  of 
                                             Alizarin  ( rood ) 
                                             Vert  émeraude , 
                                             Paul  Veronesegroen  
                                             of   dekgroen , 
                                             Gebrande  Sienna ,                                            
   ( Meer  over  theorie  van  de  kleur  gaan  we  verder  in  het  eerste  deel  van  de  vier  lessen  in  schildertechnieken )
Zondag 28 mei 2006

ART . NR . 25 . a - DE GEWASSEN TEKENING EN AQUAREL

Art . Nr . 25 . a ,

      De  Gewassen  tekening  en  Aquarel .

  Het  spreekt  vanzelf  dat  de  gewassen  tekening , uitgevoerd  in  één  kleur  waterverf , niet  zo  moeilijk  is  als  de  aquareltechniek .  
  Wij  gaan  eerst  eens  zien  welke  materialen  wij  nodig  hebben ;
                      Palet  of  een  witglakt  blik
                      Een  tube  waterverf  ( naar  keuze :  ivoorzwart , lampenzwart , sepia , Van Dijckbruin  of  Sienna ) .
                      Een  drietal  penselen  van  marter - of  dashaar  waarvan  een  ( dikte  van  de  buik  ca. 13 mm  , 9  à  10  mm , en  een  dunner  6  à  7 mm .
                      Een  waterpotje .
                      Een  tekenbord  of  een  zelfgemaakt  dik  tekenkarton .
                       Enige  vellen  aquarelpapier  van  niet  te  dunne  kwaliteit  met  een  fijne  korrel  . 
                      En  een  schilderstoeltje .

                       De  techniek .

  Bij  de  gewassen  tekening  komt  het  er  dus  op  aan , dat  wij  een  voorwerp  in  toon  zetten  door  middel  van  een  penseel  met  water  en  een  zekere  hoeveelheid  verf .  Hoe  meer  de  verf  verdund  wordt , des  te  lichter  wordt  de  tint ; hoe  minder  de  verf  verdund  wordt , des  te  donkerder  wordt  deze .

  Daar  wij  slechts  de  beschikking  hebben  over  één  kleur , moeten  wij  dus  alle  kleuren  van  ons  onderwerp  herleiden  tot  grijze , gaande  van  heel  licht  tot  heel  donker .  Voorts  dienen  wij  er  aan  te  denken  dat  alle  tinten  in  de  gewassen  tekening  ( en  ook  in  de  aquarel )  in  zekere  mate  doorschijnend  moeten  blijven , in  tegenstelling  tot  andere  technieken , zoals   gouache  of  olieverf , waarin  wij  " dekkend "  werken .  Vermijdt  dus  te  allen  tijde  dikke  verfpartijen .  Bij  de  gewassen  tekening  en  de  aquarel  doet  het  witte  papier  dienst  als  wit .  Bij  dekkende  technieken  wordt  het  wit  als  verstof  wel  gebruikt  om  de  tint  van  een  kleur  lichter  te  maken .

  De  volgende  waarschuwing  bij  deze  tecniek  en  de  aquarel  is  dat  je  nooit  een  nog  vochtige  tint  mag  overschilderen  met  een  andere .  Wacht  tot   de  eerste  droog  is , anders  onstaan  er  kringen  en  vlekken  welke  je  niet  meer  herstellen  kunt .

  Toch  is  het  wel  mogelijk  een  tint  in  een  natte  partij  te  zetten , doch  dan  moet  de  toonwaarde  daarvan  zoveel  krachtiger  zijn  dat  de  laatste  mooi  kan  uitvloeien .  Men  kan  op  die  manier  op  bepaalde  plaatsen  enige  versterkingen  aanbrengen  die  aan  de  randen  ineenvloeien  met  de  waarde  die  zij  versterken .  Met  deze  manier  van  werken  dienen  wij  evenwel  voorzichtig  te  zijn  want  een  teveel  aan  dergelijke  effecten  doet  een  te  bont  onsamenhangend  geheel  onstaan , ook  al  zijn  de  handelingen  goed  uitgevoerd . 

  Maar  hoe  dan  ook , wanneer  je  een  tint  over  een  andere  moet  zetten  of  in  een  andere  wilt  laten  vloeien , doe  het  voorzichtig .  Wrijf  niet  te  hard  met  het  penseel  op  de  eerste  tint , anders  gaat  de  waarde  daarvan  verloren .
  Ook  wanneer  twee  tinten   scherp  tegen  elkaar  moeten  komen  te  staan , wacht  dan  tot  de  eerste  droog  is  alvoren  de  tweede  aan  te  brengen .  Een  uitzondering  is  het  natuurlijk  wanneer  je  beide  tinten  ineen  wilt  laten  vloeien , waarbij  dan  gezorgd  moet  worden  voor  een  groot  contrast  tussen  deze  beide  tinten .

  Het  is  mogelijk  om  tijdens  het  werken  een  tint  in  kracht  te  laten  afnemen .  Je  zet  de  eerste  streek  neer , dop  dan  het  penseel  met  de  punt  even  in  het  water  en  zet  de  volgende  streek  neer  welke  natuurlijk  mooi  bij  de  eerste  moet  aansluiten .  Dit  kunt  je  enige  malen  herhalen  totdat  het  vlak  waarmee  je  bezig  bent  zijn  juiste  verloop  heeft .  Iedere  keer  dat  je  het  penseel  in  het  water  dop  moet  je  er  een  paar  draaiende  bewegingen  op  het  palet  mee  maken  opdat  de  verf  en  het  water  gemengd  worden .  Dat  deze  methode  een  vlug  werken  vereist  behoeven  wij  je  wel  niet  te  zeggen .  Wacht  men  even  te  lang  dan  kan  de  tint  al  aangedroogd  zijn  en  al  ons  werk  is  voor  niets  geweest .  Natuurlijk  kunnen  wij  ook  omgekeerd  te  werk  gaan  en  zwakere  tinten  langzamerhand  versterken  door  in  opeenvolgende  streken  steeds  meer  verf  aan  het  penseel  te  nemen .  Op  welke  wijze  kunnen  wij  nu  zien  of  het  papier  voldoende  droog  is  wanneer  wij  beginnen  of  het  werk  voortzetten  ?  Houdt  het  tekenkarton  horizontaal , neig  het  hoofd  enigzins  en  kijkt  zo  langs  de  opervlakte  van  het  papier  tegen  het  licht  in .  Glimt  het  oppervlak  niet  meer  dan  is  het  water  voldoende  in  het  papier  getrokken  en  kunnen  de  volgende  tinten  opgezet  worden  zonder  dat  zij  zullen  " uitlopen " .  

  Nog  een  belangrijk  punt : in  een  gewassen  tekening  ( en  aquarel )  dringen  bepaalde  kleurstoffen  diep  in  het  papier .  Dit  komt  door  de  aard  van  de  verschillende  kleurstoffen .  De  "  zware "  kleuren , bijvoorbeeld   gele  oker , dat  het  water  meer  vasthoudt  dan  dat  het  er  zich  mee  vermengt , dringen  haast  niet  in  het  papier .  Andere  kleurstoffen  welke  zich  meer  met  het  water  verbinden  dringen  tegelijk  met  het  water  in  het  papier .  Drogen  deze  tinten  op  dan  worden  zij  lichter  van  kleur  en  het  afnemen  van  de  kleurkracht  wordt  sterker  naarmate  het  papier  tijden  het  werken  natter  wordt  gehouden .  

  Alleen  door  ervaring  zult  je  leren  hoeveel  meer  kracht  je  bepaalde  tinten  moet  geven  omdat  zij  na  droging  hun  juiste  waarde  behouden .  Tijden  de  eerste  oefeningen  behoeft  je  daar  nog  niet  zo  op  te  letten .  Mocht  een  tint  te  licht  uitvallen  zijn  zet  er  dan  gerust  even  een  donkerder  overheen . 

                        De  Aquarel 

  Voor  het  schilderen  met  waterverf  gebruiken  wij  dezelfde  materialen  als  voor  de  gewassen  tekening , waarbij  dan  de  kleuren  komen  welke  op  het  einde  van  de  les , Art .Nr . 25   genoemd  zijn .  Ieder  hokje  van  ons  palet  vullen  wij  met een  van  deze  kleuren , waarbij  steeds  dezelfde  volgorde  wordt  aangehouden .  Ons  eerste  werk  is  het  aanbrengen  van  algemene  kleur  van  het  voorwerp , doch  dan  wel  in  de  lichtste  tint .  Meteen  daarna  geven  wij  de  diepere  tinten  aan .  Pas  echter  op , wij  zeiden  diepere  tinten , maar  geen  schaduwen !

   
      


Zondag 28 mei 2006

ART . NR . 25 . b - GOUACHE

Art . Nr . 25 . b ,

                          Gouache

  Thans  gaan  wij  ons  bezighouden  met  een  nieuwe  techniek  en  wel  het  schilderen  met  een  dekkende  waterverf : de  gouache .  Je  zult  begrijpen  dat  deze  werkwijze  veel  verschilt  met  het  aquarelleren , waar  iedere  streek  doorschijnend  was , terwijl  bij  de  gouache  een  dekkende  streek  onstaat .  Wij  hebben  hier  al  eens  eerder  over  gesproken , doch  het  kan  stellig  geen  kwaad  het  nog  eens  te  herhalen .  

                        Techniek

  Hoewel  de  aquarel  door  zijn  techniek  veel  frisheid  en  helderheid  laat  zien , mist  hij  vaak , vooral  in  de  lichte  tinten , de  nodige  stevigste .  Dit  is  heel  begrijpelijk .  Wij  werken  immers  met  veel  water  om  juist  de  doorschijnendheid  van  de  kleur  te  kunnen  behouden .  De  gouache , evenals  de  olieverf , is  volkomen  dekkend .  Dit  komt  door  de  samenstelling  van  de  verf  en  door  het  gebruik  van  wit  in  verschilende  mengingen .  De  kleuren  en  tinten  geven  dan  ook  altijd  een  zekere  dichtheid , een  gebondenheid  te  zien , in  alle  delen  van  het  werk .  Toch  moet  men  in  deze  techniek  heel  voorzichtig  omgaan  met  het  wit  in  de  mengingen .  Teveel  wit  geeft  de  kleuren  een  krijtachtig  aanzien  en  doet  veel  van  het  effect  verloren  gaan .  Een  gouache  behoeft  niet  overal een  dikke  verflaag  te  vertonen .  Sommigen  partijen  zijn  met  meer  water  geschilderd ;  andere  weer  wat  steviger .  Dit  hangt  ook   van  het  onderwerp  af .  
  Uit  hetgeen  wij  hierboven  hebben  gezegd  kunnen  wij  leren  dat  een  aquarel  zoveel  mogelijk  in  één  keer  geschilderd  moet  worden , terwijl  de  gouache  meerdere  bewerkingen  toestaat . 

                           Materiaal

        Een  palet .  Dit  kan  gemaakt  zijn  van  porcelein , van  witgelakt  metaal  of  van  wit  plastic .  Een  voldoende  aantal  diepe  uithollingen  is  wel  noodzakelijk . 
       Een  drietal  dasharen  penselen , dezelfde  soort  dus  welke  wij  bij  het  aquarelleren  gebruiken  en  twee  of  drie  platte  kwasten  ( zoals  voor  olieverf  gebruikt  worden )  in  de  nr . 6 , 8  of  12 .  Deze  kwasten  dienen  voor  de  partijen  welke  wat  dikker  geschilderd  moeten  worden .
       Een  tekenbord  of  tekenkarton , waarop  wij  ook  onze  aquarellen  maken .
       Enige  velen  Ingrespapier  ( wit , lichtoker  en  lichtgrijs ) .  
       De  volgende  kleuren  gouache  -  of  plakkaatverf  in  tuben :  ultramarijn  donker , ceruleumblauw , vert  émeraude , Paul  veronese  groen  ( of  dekgroen ) , vermiljoenrood  ( of  scharlakenrood ) , karmijn , kraplak  purper , citroengeel , cadmiumgeel  donker , gebrande  sienna , ivoorzwart , permament  wit  ( of  titaanwit ) . 
       Een  waterpotje .
       Een  vouwstoeltje .

  Tot  slot  nog  een  belangrijke  raadgeving .  Meng  in  het  begin  de  kleuren  goed  dooreen  op  uw  palet , zodat  een  egale  mengkleur  onstaat .  Wanneer  je  gevorderd  bent  in  deze  techniek  zult  je  echter  ondekken  veel  voordeel  te  kunnen  hebben  van  een  minder  egale  menging .  Loop  daar  echter  niet  op  vooruit ; houdt  je  voorlopig  aan  onze  raad .
  
Maandag 29 mei 2006

ART . NR . 25 . c - HET SCHILDEREN MET OLIEVERF

Art . Nr . 25 . c ,

            Het  Schilderen  met  Olieverf

  Een  vergelijking  met  de  voorgaande  technieken

  Tot  nu  toe  hebben  wij  twee  verschillende  technieken  behandeld  waarmee  wij  in  staat  zijn  een  groot  aantal  onderwerpen  weer  te  geven .  De  aquareltechniek  is , en  door  de  aard  van  het  gebruikte  materiaal  en  door  het  tempo  waarin  gewerkt  moet  worden , het  aangewezen  middel  om  een  impressie  van  een  bepaald  onderwerp  te  geven .
   Wij  willen  hiermee  niets  ten  nadele  van  de  aquarel  zeggen .  Integendeel , deze  techniek  is  juist  van  zoveel  waarde  door  zijn  charme  en  luchtigheid .  De  kunstenaar  welke  met  gevoel  weet  te  kiezen , zal  juist  voor  bepaalde  onderwerpen  deze  schildertechniek  prefereren .
  Met  de  gouacheverf  kunnen  wij  meer  op  een  onderwerp  doorwerken , omdat  hierin , zij  het  met  mate , laag  over  laag  gezet  kan  worden .  Doch  de  techniek  welke  de  meeste  " doorwerking "  toelaat  is  stellig  die  van  het  schilderen  met  olieverf .  De  materie  is  soepel  en  de  wijze  van  het  opbrengen  van  de  verf  zijn  vele .  Zo  kunnen  wij  beginnen  met  een  onderschildering  en  dan  verder  afwerken  met  glacis ; de  verf  kan  in  lichte  streken  geborsteld  of  in dikkere  lagen  opgebracht  worden .

                         Techniek

    Het  luchtig  borstelen  met  de  kwast  die  slechts  weinig  verf   bevat  noemen  wij  het  schilderen  " en  frottis ".  Je  zult  bemerken  dat  voor  vele  begrippen  in  deze  techniek  franse  woorden  gebezigd  worden , doch  wij  zullen  hiervan  steeds  zoveel  mogelijk  een  duidelijke  omschrijving  geven .  Het  schilderen  " en  pate "  ( hiervoor  wordt  ook  wel  het  Italiaanse  woord  " impasto "  gebezigd )  wil  zeggen  dat  de  verf  in  dikkere  lagen  wordt  opgebracht . 
  Het  glaceren  ( glacis )  is  een  techniek  welke  berust  op  de  optische  menging .  Op  een  licht  geschilderde  partij  wordt  dan  een  transparante  kleur  geschilderd .  Hiervoor  komen  bepaalde  transparante  kleuren  in  aanmerking  welke  sterk  verdund  met  een  bepaald  schildermiddel  over  de  gedroogde  eerste  laag  worden  gezet .  Wij  zullen  je  een  voorbeeld  geven .  Je  schildert  een  vlak  met  cadmiumgeel .  Wanneer  dit   goed  droog  is  neemt  je  een  penseels  met  kraplak  en schildert  over  dat  gele  vlak  heen .  Een   sterk  stralend  oranje  zal  het  resultaat  zijn .  Op  deze  wijze  kunnen  wij  ook  groen  of  violet  " mengen " , door  resp.  blauw  over  geel  en  blauw  over  rood  te  schilderen ;  Voorts  raden  wij  je  aan  om  vooral  " royaal "  te  schilderen .  Neem  behalve  voor  de  opzet  die  "  en  frottis " gedaan  kan  worden , steeds  een  voldoende  hoeveelheid  verf  aan  de  kwast  en  schilder  zoveel  mogelijk  met  de  vorm  van  de  vlakken  mee .  Meng  de  kleuren  ook  altijd  goed  dooreen  op  uw  palet . 

                         Materiaal 

  Een  eenvoudige  lichte  veldezel .
  Een  schilderkist  waarin  palet , penselen  ( ronde  en  platte  kwasten  in  de  nummers  2  tot  16  ;  2  ronde penselen  van  koe - of  martelhaar ) en  de  verf  wordt  geborgen . 
  Schaft  je  de  volgende  kleuren  aan :
  ultramarijn  donker , ceruleumblauw , gele  oker , cadmiumgeel  donker , vert  émeraude , cobaltgroen  licht , gebrande  sienna , kraplak  donker , cadmiumrood  licht , gemengd  wit  en  ivoorzwart . 
  Voor  het  verdunnen  van  de  verf  op  het  palet  heeft  je  een  flesje  gerectificeerde  terpentijn , een  flesje  lijnolie  en  een  flesje  siccatief  licht  nodig , ( doet de verf  sneller  drogen ) .  Voorts  een  ( paletdopje ) , een  paletmes  en  een  schildermesje .  Voor  het  uithalen  van  ingeschoten  partijen : een  fleje  retoucheervernis . 
   schilderdoeken  bv . 30 X 40  , 40 X 50  en  50  X 60 cm .
   En vouwstoeltje .


        Het  onderhoud  en  het  bewaren 
                    van  het  materiaal 

    Om  de  hoofdstukken  over  de  schildertechnieken  te  besluiten  geven  wij  je  enkele  belangrijke  wenken  over  het  onderhoud  en  het  bewaren  van  uw  materiaal .  " Goed  materiaal  is  het  halve  werk  "  is  een  gezegde  dat  nog  steeds  geldt .  Behandel  uw  kostbare  gereedschap  dan  ook  zorgvuldig .  De  penselen  voor  waterverf  en  gouache  dienen  na  gebruik  goed  schoongespoeld  te  worden .  Sla  ze  uit  tot  er  een  mooie  punt  aan  komt  en  zet  ze  weg  in  een  potje , met  de  haren  naar  boven .  Ook  het  palet  wordt  met  water  schoongemaakt .  

   Olieverfkwasten  en  - penselen  vereisen  meer  zorg .  Eerst  wordt  de  achtergebleven  verf  er  zoveel  mogelijk  uitgedrukt .  Rol  de  kwast  in  een  doekje  en  knijp  hem  tussen  duim  en  wijsvinger  schoon .  Daarna  kunt  je  twee  manieren  volgen . 1e . Je  spoelt  de  kwast  geheel  schoon  in  petroleum  of  terpentine  en  droogt  hem  daarna  met  een  lapje .  2e .  Neem  een  beetje  zachte  zeep  aan  de  kwast  en  draai  hem  in  de  holte  van  uw  hand  tot  alle  verf  eruit  verdwenen  is .  Daarna  goed  naspoelen  in  lauw  water .  Ook  de  moderne  synthetische  wasmiddelen  geven  goede  resultaten . 

   Het  palet  wordt  na  beéindiging  van  het  werk  meteen  schoongemaakt .  Hiervoor  gebruikt  je  het  paletmes .  De  laatste  restjes  verf  veegt  je  met  een  doekje  met  terpentine  weg .  Om  het  palet  mooi  glanzend  te  houden  verdient  het  aanbevolen  dit  na  het  schoonmaken  in  te  wrijven  met  een  beetje  lijnolie .  Mocht  er  na  het  schilderen  nog  verf  op  het  palet  overblijven , dan  behoeft  je  dit  niet  weg  te  gooien .  Neem  deze  resten  met  het  paletmes  op  en  zet  ze  op  de  bodem  van  een  diep  bord ;  Laat  nu  wat  water  in  het  bord  lopen  en  uw  verf  blijft  zacht  voor  de  volgende studie. 

  Waterverf  kan  men  ten  allen  tijde   blijven  gebruiken .  Deze  verf  lost  namelijk  altijd  weer  op .  Bewaar  uw  waterverf  in  een  blikken  doosje  om  het  indrogen  in  de  tube  tegen  te  gaan  en  zet  het  weg  op  een  koele  plaats .  Ingedroogde  gouacheverf  is  meestal  onbruikbaar .  Slechts  enkele  kleuren  blijven  wat  zachter  en  kunnen  dan  nog  worden  opgelost .  Mocht  je  restjes  gouacheverf  overhouden  en  heeft  je  een  blikken  of  porseleinen  palet  met  diepe  uithollingen , giet  dan  een  beetje  water  in  deze  holletjes  zodat  de  verf  zacht  blijft .  

   Houdt  de  hals  en  de  dopjes  van  de  tuben  schoon .  Dit  gelt  zowel  voor  olieverf  als  voor  water - en  gouacheverf .  Gaan  de  dopjes  toch  vastzitten  verwarm  deze  dan  even  en  je  kunt  ze  gemakkelijk  losdraaien .  Probeer  nimmer  een  vastzittend  dopje  met  kracht  los  te  draaien  anders  springt  de  tube  kapot .  

                         Kleurpotloden 

   Een  prettige  en  praktische  techniek , omdat  hij  slechts  een  beperkte  uitstraling  vraagt , is  het  werken  met  kleurpotloden .  Wij  gaan  met  deze  potloden  om  als  met  de  contépotloden , waarover  wij  in  de  les  Licht  en  Schaduw  uitvoerig  hebben  gesproken .  Vaardig  bebruikt , zijn  de  kleurpotloden  een  zeer  uitdrukkingsvol  materiaal .  Men  moet  evenwel  niet  opzien  tegen  een  groot  assortiment  kleuren .  Een  doos  met  24  kleuren  is  toch  wel  het  minste  om  mee  te  beginnen .  Koop  vooral  potloden  van  goede  kwaliteit  en  van  een  merk  waarvan  je  altijd  losse  potloden  bij  kunt  kopen .  Door  meer  of  minder  op  het  potlood  te  drukken  kunt  je  een  zeer  groot  aantal  schakeringen  van  iedere  kleur  verkrijgen .  Door  twee  of  meer  kleuren  over  elkaar  te  zetten  verkrijgt  je  vele  mengkleuren .  Meng  echter  op  deze  wijze  niet  meer  dan  drie  kleuren  samen , want  anders  ontstaat  er  een  te  dikke  laag  op  het  papier  en  dat  geeft  glimplekken .  Trouwens , op  te  gladde  plekken  kunt  je  ook  niet  verder  werken .

  Hier  hebben  we  nog  een  andere  werkwijze  waarbij  de  mengkleur  verkregen  wordt  door  een  optische  menging .  Wanneer  wij  om  beurten  een  geel  en  een  blauw  streekje  plaatsen  en  wij  bezien  zo'n  vlakje  op  enige  afstand , dan  zal  zich  voor  ons  oog  een  groen  gaan  vormen .  Ook  bij  het  olieverfschilderen  kennen  wij  een  dergelijke  techniek , namelijk  het  " pointileren " .  Het  waren  vooral  de  franse  schilders  Seurat  en  Signac  welke  op  deze  wijze  werkten , doch  ook  Toorop  heeft  een  periode  van  pointilistisch  schilderen  gekend .

                         Materiaal 

    Zoals  wij  hierboven  zeiden  vereist  het  materiaal  weinig  zorg .  Een  doos  kleurpotloden  van  goede  kwaliteit , een  tekenkarton  en  een  vouwstoeltje  is  alles  wat  wij  nodig  hebben .  Wij  werken  op  gewoon  wit  tekenpapier  met  een  fijne  korrel .  Glad  papier  is  voor  deze  techniek  niet  te  gebruiken .  Leg  altijd  een  paar  vellentjes  papier  op  het  tekenkarton , zodat  je  een  enigszins  verende  onderlaag  heeft .  Dat  werkt  prettiger .

   Hiermede  zijn  wij  dan  aan  het  einde  gekomen  van  de  les  over  kleuren .  Tijdens  het  betoog  zal  het  je  duidelijk  geworden  zijn  dat  U  alleen  goede  resultaten  kunt  verwachten  wanneer  je  met  ijver  en  volharding  blijft  werken .  Met  de  kleuren  heeft  je  een  uitdrukkingsmiddel  in  handen  om  tot  de  meest  natuurlijke  uitbeelding  te  komen .  De  " vreugde  van  het  schilderen "  ligt  thans  binnen  uw  bereik , mits  je  serieus  studeert . 




 

Meer van Teken en schildercursus fritske3

↑ Terug naar de berichten