Een van de beroemdste theorieën van Albert Einstein is de algemene relativiteitstheorie uit 1915.

De theorie beschrijft hoe massieve objecten ruimte en tijd om zich heen krommen, wat weer invloed heeft op hoe objecten bewegen. Met andere woorden, ze vertelt ons iets over zwaartekracht.

De theorie wordt echter voortdurend op de proef gesteld.

Astrofysici hebben bijvoorbeeld verklaringen moeten vinden voor het feit dat het heelal steeds sneller uitdijt terwijl massieve objecten samenklonteren door de zwaartekracht.

Nu heeft de zwaartekrachttheorie haar grootste test tot nu toe doorstaan.

Het instrument bestaat uit 5000 robotjes die samen met een reeks lichtmeters terug kunnen kijken in de geschiedenis van het heelal door donkere energie te onderzoeken en de afstand tot miljoenen sterrenstelsels en quasars in kaart te brengen.

Einsteins theorie houdt stand

Met de huidige gegevens heeft het onderzoeksteam de verspreiding, groei en ontwikkeling van meer dan 5,7 miljoen sterrenstelsels in kaart gebracht over een periode van 11 miljard jaar – van de totale ouderdom van het heelal van 13,8 miljard jaar.

Volgens astronomen is het heelal georganiseerd in het zogeheten kosmische web.

Hier zijn sterrenstelsels en clusters van sterrenstelsels verdeeld in een netwerk van lange strengen van donkere materie en sterrenstelsels, zogeheten filamenten, waar bijna geen sterrenstelsels zijn.

desi-kaart-heelal

Onderzoekers maakten de tot nu toe grootste 3D-kaart van het heelal, die 11 miljard jaar terugkijkt in de tijd.

© Claire Lamman/Desi collaboration

In het kosmische web vormt donkere materie ongeveer 27 procent van de totale energie van het heelal, terwijl donkere energie, die ervoor zorgt dat het heelal uitdijt en in principe de zwaartekracht tegenwerkt, ongeveer 68 procent vormt.

Het onderzoeksteam gebruikte de algemene relativiteitstheorie om de groei van het kosmische web te voorspellen.

Ze zagen dat de manier waarop de zwaartekracht de sterrenstelsels samenklontert en de manier waarop het kosmische web zich in de loop van de tijd ontwikkelt, consistent is met de theorie van Einstein.

Als er zwaartekracht aan de vergelijking zou worden toegevoegd of eruit zou worden verwijderd, zou het heelal er niet zo uitzien als nu.

De resultaten verklaren ook een ontdekking van het DESI-instrument in april 2024.

Hierbij observeerden wetenschappers dat donkere energie in de loop van de tijd verandert en dat het heelal daarom niet statisch uitdijt.

Er waren zelfs aanwijzingen dat het effect van donkere energie afnam. Dit zou verband kunnen houden met zwaartekracht.

Een extra bevinding

Het huidige onderzoek wierp ook nieuw licht op een ander kosmisch mysterie: het neutrino.

Neutrino’s zijn een soort elementaire deeltjes die nogal ongrijpbaar zijn, omdat ze geen elektrische lading hebben en bijna geen massa. Daarom worden ze ook wel spookdeeltjes genoemd.

Eerder onderzoek heeft een ondergrens gevonden voor de massa van neutrino’s. Met de nieuwe DESI-gegevens konden onderzoekers de bovengrens van de massa van neutrino’s bepalen.

{ https://wibnet.nl/heelal }