Ithaka

Wat is vrijzinnigheid

Co Allan vat het als volgt samen: 'Vrijzinnigheid of religieus humanisme is een levensbeschouwing naast stromingen in het christendom, naast jodendom en naast humanisme, met haar eigen geschiedenis en traditie. Zij is naar binnen toe veelvormig en, voorzover het kerkelijke vrijzinnigen betreft, ook verdeeld over verscheidene kerkelijke denominaties. Men treft vrijzinnigen aan in alle politieke partijen, van links tot rechts, maar slechts zelden in zich ‘christelijk’ noemende partijen. Ondanks hun verdeeldheid herkennen vrijzinnigen elkaar in het feit dat zij levensbeschouwelijke leerstelligheden voor kennisgeving aannemen maar die zeker niet erkennen als laatste waarheid. Vrijzinnigen staan open voor wat wetenschap en kunst te bieden hebben. Beide hebben alleen waarde als zij zich willen blootstellen aan kritiek.

Uit:  Eerste nieuwsbrief VrijZicht Magazine, dec. 2008

Het kleine

Wat simpele dingen:
een bloemknop, een lied,
’t geluid van de branding,
het ruisen van ’t riet.

Wat simpele vreugden:
de lach van een kind,
een strakblauwe hemel,

een vlag in de wind.

Wat simpele schoonheid:
een schelp op het strand,
een slootje vol kroos
en een wilg aan de kant.

Wat kleine gebaren:
een handdruk, een groet,
’t zijn gaven waarin ik
Gods liefde ontmoet.

E.Yskes-Kooger

Martin Mordechai Buber werd op 8 februari 1878 geboren in Wenen en stierf op 13 juni 1965 in Jeruzalem. Deze Joodse godsdienstfilosoof is een van de grootste onderzoekers op het gebied van het chassidische jodendom in Oost-Europa. Een van zijn bekendste boeken is 'Ich und Du, Ik en Jij. In 1938, verliet hij Duitsland vanwege de Duitse dreiging en vestigde zich in Palestina, waar hij hoogleraar werd aan de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem.

-------------------

Spoedig na de dood van rabbi Mosje van Kobrin, werd aan één van zijn leerlingen gevraagd: “Wat was voor uw meester het gewichtigste?” De leerling dacht even na en antwoordde: ”Waarmee hij op dat ogenblik bezig was.”

Rabbi Loeb vertelt: “Dat ik de maggid Dow Baer van Mezrits opzocht was niet om onderwijs van hem te ontvangen, maar om te zien hoe hij de veters van zijn vilten schoenen los- en vastmaakte.”

“Waar woont God?” Met deze vraag verraste de rabbi van Kotzk enkele geleerde mannen, die bij hem te gast waren. “Wat zegt ge nu? De wereld is immers vol van zijn heerlijkheid!” Maar hij beantwoordde zijn eigen vraag: “God woont waar men Hem binnenlaat.”

 (Uit: Chassidische vertellingen, Martin Buber)

Weten welke kant je op wilt
en op weg gaan met een doel,
ook al is dat doel maar simpel,
het geeft toch een goed gevoel.

Durf eens naar de weg te vragen,
stuur misschien een beetje bij,
laat je af en toe verrassen
door die gekke maatschappij.

Met wat wilskracht als bagage
zit je bijna altijd goed,
grote struikelblokken neem je
met een beetje durf en moed.

Als je liefde weet te geven
wordt het leven kinderspel,
vul je rugzak dus met liefde,
wie die uitdeelt, komt er wel.
                       
         Auteur onbekend

(Uit: 'De Eendracht', Vrijz.Gel.Gem.NPB Varsseveld)

Ik zie in zomerlicht, de glimlach van de bron,
waaruit het leven stroomt, als stralen van de zon.
Ik hoor in vogelzang het lied van deze aarde,
getoonzet uit plezier, gestemd op nieuwe waarden.
De schepping zingt het uit, en nodigt mij te leven,
als mens, die lied en licht en zomer door wil geven.

Alfred Bronswijk, emeritus predikant van de PKN  te Zwolle

Gebed uit Tsjaad

Zeg niet Vader als je geen kind kunt zijn.

Zeg niet onze als je slechts aan jezelf denkt.

Zeg niet hemel als je slechts naar aardse zaken verlangt.
Zeg niet uw naam worde geheiligd als je voortdurend je zelf zoekt.

Zeg niet uw rijk kome als je alleen maar hoopt er zelf beter van te worden.

Zeg niet uw wil geschiede als je geen tegenslag kunt verdragen.

Bid niet voor het brood van vandaag als je niet voor de armen wilt opkomen.

Bid niet voor vergeving van schulden als je in wrok leeft met familie of buren.
Bid niet voor een leven zonder verzoeking als je voortdurend met het kwaad omgaat.

Bid niet voor een leven zonder kwaad als je niet op zoek bent naar het goede.

Zeg niet amen en zo zij het, als je dit gebed niet ter harte neemt.

                                         Nederlandse Missieraad

Wonderen

We hebben thuis een berk en ernaast op zo’n drie meter afstand tegen een schuurtje groeit een bruidsluier. Toen de takken van de berk dichterbij kwamen deed de bruidsluier een poging de berk te bereiken en dat lukte. De restanten van dat innige contact zie je nu na vijf jaar nog in de berk.

Dus in het vervolg was het voor de bruidsluier verboden in die boom te klimmen. Natuurlijk werd het gewoon weer geprobeerd, maar steeds als ze bijna of net contact maakten, grepen we in, snoeien!

Na drie of vier keer stopten de pogingen.

Maar waarom dit alledaagse verhaal over alledaagse gebeurtenissen? Als je zo met je neus op bovenstaande feiten zit, vraag je je toch af: ‘hoe weet de bruidsluier dat daar een boom staat, hoe schat zij de afstand in (eerst oprollen i.v.m. hefboomwerking), maar bovenal, hoe ontstaat het signaal na drie/vier keer snoeien: stoppen met de pogingen’?

Zo’n besluit moet ook nog genomen worden door samenwerking tussen de cellen. Chemische processen, ja, maar zo complex en zo normaal, zo onbegrijpelijk en bijna zo vanzelfsprekend.

Ik geloof niet in gesprekken met bomen.

Ik geloof wel in een heilzaam contact met de natuur.

Wonderen zijn gebeurtenissen waarvoor we (nog) geen verklaring hebben. Verwondering gaat verder, dieper. Daarin ligt ook opgesloten dat we niet op alle vragen antwoord krijgen en daar vrede mee hebben.

Verwondering, voor mij het fundament van religie, een bijna heilige verbinding met het onbekende.

                                        H.s. Hensums

(Uit: Zwingli, principieel-vrijzinnig en unitarisch maandblad, mei 2009)

Dank je wel geleende schouder
dat ik even binnen mocht
dat ik even klein mocht wezen
dat een hand de mijne zocht.

Dank je wel troost zonder woorden
voor het simpele stille zijn
voor het trachten mee te dragen
van dezelfde zielepijn.

Dank je wel geleende oren
open voor mijn jammerklacht
open voor mijn diepste wanhoop
luisterend naar de halve nacht.

Dank je wel dat toen ik woedend
vroeg: heb ik dit nu verdiend

Jij alleen mijn haren streelde.
Dan je wel, jij bent een vriend.

Dichter onbekend

Uit: ‘Weekbericht ‘,

informatie over de kerkdienst/viering
in ziekenhuis Twenteborg in Almelo 14-6-‘09

Joodse vertelling

De waarheid liep volledig naakt, zoals ze geboren was, over straat. Niemand wilde haar binnen laten. Iedereen die haar tegenkwam sloeg uit angst voor haar op de vlucht. Op een dag liep de waarheid weer in gedachten verzonken over de weg. Zij was erg bedroefd en verbitterd. Toen ontmoette ze het sprookje. En het sprookje droeg schitterende, veelkleurige kleren, die iedereen prachtig vond.

Het sprookje vroeg aan de waarheid: Vertel me, geëerde vriendin, waarom ben je zo neerslachtig en loop je zo bedroefd op straat rond?

De waarheid antwoordde: Het gaat slecht met me. Ik ben oud en bejaard, en niemand wil me kennen.

Daarop antwoordde het sprookje: Het is niet omdat je oud bent, dat de mensen niet van je houden. Ik ben ook erg oud en hoe ouder ik word, hoe meer mensen van me houden. Luister, ik zal je het geheim van de mensen onthullen: ze willen graag dat iedereen mooi is en zich een beetje verkleedt. Ik zal je net zulke kleren lenen als ik zelf draag, en je zult zien dat de mensen dan ook van jou gaan houden.

De waarheid volgde deze raad op en maakte zich mooi met de kleren van het sprookje. Sindsdien trekken de waarheid en het sprookje samen op en de mensen houden van allebei.

Als je aan een wijze een vraag stelt, antwoordt hij om iets duidelijk te maken met een verhaal, niet met een theorie, een systeem of een beschouwing.

Jan Luyken werd als Johannes Luiken geboren op 16 april 1649 in Amsterdam, waar hij op 5 april 1712 is gestorven.
Hij was dichter, schilder en etser

Pinksteren 2009

Ik meende ook de Godheid woonde verre,
in eenen troon, hoog boven maan en sterre,
en hefte menigmaal mijn oog
met diep verzuchten naar omhoog.
Maar toen gij u beliefte te openbaren
toen zag ik niets van boven nedervaren,
maar in de grond van mijn gemoed
daar werd het lieflijk ende zoet.

Jan Luijken

Mensenkind,
kind van het licht
 kind van de zon
kind van de liefde
 kind van God
op een morgen
 zul je langs de weg
 een engel ontmoeten.
Hij zal je een wit steentje geven,
waarop een nieuwe naam gegrift,
je eigen nieuwe naam
 zoals hij geschreven staat
in de palm van Gods hand.
           
Phil. Bosmans

Ossip Zadkine, een Frans beeldend kunstenaar, werd geboren op 14 juli 1890 in Smolensk, Wit-Rusland en overleed op 25 november 1967 in Parijs. Hij maakte het bronzen beeld Verwoeste Stad, dat sinds 15 mei 1953 in
Rotterdam staat, naar aanleiding van het bombardement op Rotterdam op 14 mei 1940

Verwoeste Stad

HANDEN HOOG, verbijsterd,

met een mond ten Hemel schreiend –

Wie zal horen? Wie zal zien…?

Of vergaan hier alle oren, alle ogen:

doodse stilte, holle leegte en bedrogen
zonder mededogen bovendien…?

In het hartverscheurend beven
droeg een duif de takjes aan,
nestelde op-hoop-van-Leven:
nieuwe moed ons ingegeven
om voorgoed weer op te staan!

HANDEN HOOG, verwonderd,
mond vol aangevuurde woorden -
Hij zal horen! Hij zal zien…!
Nu gaan open alle ogen, alle oren:
vlucht van duiven, louter Geestdrift en verkoren
weer opnieuw geboren bovendien!

Toen bij de onthulling van dit beeld bleek dat een duif een nest gebouwd had op de plek waar zich het verwoeste hart bevond, reageerde Zakine adrem: Dit was precies wat hij eigenlijk bedoeld had. Dat op de plek waar alleen maar verwoesting, dood en verderf bestond, nieuw leven zich zou manifesteren. De duif, zei hij, was niet voor niets het symbool van de Geest!

                             De tekst is van Will Waes

Handen

Gelukkig is de mens die tot het einde toe
handen mag voelen die goed doen.

De hand die met aandacht wast.

De hand die met zorg aankleedt.

De hand die met liefde kamt.

De hand die met respect aanraakt.

De hand die met het hart troost.

Geen mens kan leven zonder die hand,

die teder is,
die behoedt,
die beschermt
en bemoediging uitstraalt.

Tot het einde toe verlangt de mens
naar die hand,
om te geven de liefde die onmisbaar is.

Marinus van den Berg

God is het licht over hemel en aarde,

Zijn licht is als een lamp in een nis,
een lamp in een glas.

Een glas van sterrenschitter,
brandend aan geheiligd olijfhout
’niet uit oost, niet uit west.

En ook al raakte vuur haar niet aan
toch vlamt de olie uit zichzelf.

Licht boven licht tot Zijn Licht
leidt God wie Hij wil.

Soera 24:35

Ljef Nikolajewitsj Tolstoj, Russisch schrijver,  werd op 9 september  1828 geboren en overleed op 20 november 1910. Hij behoorde tot de Russische adel. Zijn beroemdste romans waren Oorlog en Vrede en Anna Karenina. Tolstoj heeft grote invloed gehad op de Russische politiek en literatuur. Later schreef hij religieus-filosofische traktaten.

Ook raakte hij geïnteresseerd in de internationale taal Esperanto, gemaakt door de Poolse oogarts Dr.Zamenhof.

Ik geloof in God, Hij is voor mij geest, liefde, beginsel van alle dingen.
Ik geloof dat God in mij is, en dat ik ben in Hem.
Ik geloof dat het ware welzijn van de mens bestaat in het volbrengen van Gods wil.
Ik geloof dat het vervullen van Gods wil ten goede komt aan mij en alle mensen.
Ik geloof dat God wil dat alle mensen van hun naasten houden en zo met anderen omgaan als zij ook zelf behandeld zouden willen worden.
Ik geloof dat de reden waarom wij leven eenvoudigweg is,
dat wij groeien in liefde.
Ik geloof dat deze groei in liefde de allergrootste kracht is om het Rijk van God te vestigen op aarde,
en om een samenleving waarin verdeeldheid, onwaarheid en geweld almachtig zijn, te vervangen door een nieuwe ordening, waarin menselijkheid, waarachtigheid en broederschap zullen heersen.
                                                  Leo tolstoj