Een mens lijdt dikwijls het meest
door t lijden dat hij vreest,
maar dat nooit op komt dagen.

Zo heeft hij meer te dragen

dan God te dragen geeft.
Het leed, dat is, drukt niet zo zwaar

als angst en zorg voor allerlei gevaar.
Het meeste gaat voorbij,

en komt het leed in huis,
ook dan is God nabij
en geeft Hij kracht naar kruis.
  Laurillard

Waar wetenschap geloven raakt

Onlangs is er een boek verschenen van John E. Rijnsdorp , een Hengelose emeritus-hoogleraar  aan de  Universiteit Twente in Enschede, met de titel: Waar wetenschap geloven raakt.

Religie en wetenschap hoeven elkaar niet uit te sluiten, vindt de emeritus hoogleraar in zijn boek.

Moderne natuurkundigen zoeken een theorie die alle natuurkundige verschijnselen kan verklaren,

maar dat is dan nog geen verklaring voor de oorzaak van die verschijnselen, de natuurwet. Zonder die wet gebeurt er helemaal niets. Daarom, zegt hij, is het niet onredelijk of dom om te geloven dat er een ‘Schepper’ van deze natuurwet bestaat. Hij is zowel wetenschapper als christen, en gelooft in de  trapsgewijze ontwikkeling van de soorten tot iets hogers. Dat wil niet zeggen dat hij een aanhanger is van de theorie van het Intelligent Design, het vooropgezette plan van een intelligent ontwerp.

In dat geval zou je verwachten dat alles zonder gebreken was en alles goed functioneert, maar daar mankeert nog wel wat aan.

John Rijnsdorp denkt dat er zoveel kwaad in de schepping is, omdat God het kwaad een plaats heeft gegeven in de wereld en hij denkt ook dat de mens verantwoordelijk wordt gesteld voor de bestrijding en beheersing van het menselijke en het natuurlijke kwaad.

Maar een geheel bevredigende oplossing van het probleem is dit niet, vindt hij.

Mensen

Af en toe
komen ze op mijn weg,

mensen

die mij omringen

met hun warmte,

woorden spreken
die gloeien,
woorden van vuur.

Mensen

die mij hoop geven,
mij weer bezielen.

Af en toe, o God
komen ze op mijn weg,

mensen
die hartveroverend
mens voor mij zijn.

(dichter onbekend)

Waar jij zegt God

Aan de grens

(Van een Nijmeegs meisje)

Waar jij zegt God

daar zeg ik: ik weet het niet

en eigenlijk is dat hetzelfde

want beide kennen we

de grens van ons begrijpen

Maar als jij zegt God
en ik: ik weet het niet
dan weet jij je beschermd
en ik voel me verlaten
aan de grens van ons begrijpen

Maar mocht je ooit beseffen
wat je niet begrijpt van God
en duizelen van de diepten
van je eigen geloof
ontdaan van de gewoonte
geef me dan je hand
zodat ik je kan steunen
want dan ben ik niet zo bang als jij.

Het oktobernummer van het vrijzinnige maandblad Vrijzicht was bijna geheel gewijd aan een onderwerp dat nog steeds de gemoederen bezig houdt: Evolutie of creationisme. Ik geef een paar gedeelten weer uit het artikel van Bert Reesinck:

‘God schiep niet, maar schept: fundamentele wazigheid rond ID’, (Intelligent Design).
                                        ----------------

Wie uit menselijk ervaren en waarnemen eigenschappen aan God toedicht die hij aan de mensenwereld ontleent, is antropomorf bezig. Een stelling bijvoorbeeld als 'er kan geen god bestaan’ dient te worden geformuleerd als: ‘er kan geen god bestaan in de vorm die ik mij voorstel of ooit zou kunnen voorstellen’

-------------

Echt begrip van de werkelijkheid is pas mogelijk, als wij bereid zijn woorden als god, tijd, ruimte, eeuwigheid op de snijtafel te leggen. Wie denkt te kijken naar wat zich buiten zijn gezichtsveld bevindt, projecteert zijn persoonlijke wereld naar buiten.

------------

Bij het spreken over ID spelen onmiddellijk begrippen mee als begin, tijd, ruimte: begrippen die uitsluitend uit aards waarnemen voortkomen en daarbuiten niet te hanteren zijn. Wie kan zich een ruimte voorstellen waarbuiten geen andere ruimte is?----------------- Iets dergelijks geldt ook voor tijd. Wie kan zich een nu voorstellen? In ons beleven is iets óf net voorbij, óf het ligt voor ons.-------------

De mens stelt zich de eeuwigheid graag voor als eindeloos lang voortduren, maar eeuwigheid is precies het tegenovergestelde: het enige nu, dat tegelijkertijd alles in onbegrijpelijk rijke variatie omvat-------
Als God bestaat, schiep hij niet, maar schept hij. Niet in het begin, maar in het eeuwige nu, waarvan wij op dit moment deel uitmaken.

--------------

Veel wordt duidelijk voor wie het ‘zijn’ als zodanig in beschouwing neemt. De gestalten van alles wat bestaat kunnen wij ervaren, waarnemen, gebruiken of veranderen, maar het zijn op zich kan niemand geven of nemen. Iets dat bestaat, kon of kan zijn eigen zijn niet bewerken. Gaat het misschien om een geschenk? Ook, maar het is nog veel meer: het is een relatie, blijvende verbondenheid in het nu.
In miljarden waarneembare vormen is het aanwezig als de sterkst denkbare verbondenheid met de bron van alle zijn, de essentie van alles wat existeert………. Wat buiten ons kennis en denkgebied valt, zoals het naakte begrip zijn, is even werkelijk als het waarneembare.

--------------

‘Intelligentie’ en ‘ontwerp’ zijn aan God toegeschreven begrippen uit de beperkte mensenwereld. Maar deze mensenwereld, miniem onderdeel van het universum, kan er alleen zijn op grond van een geheim in het nu. Een geheim dat zeer werkelijk en daarom ook rationeel benaderbaar is, maar binnen ons mensenbestaan niet te doorgronden of zelfs maar voor te stellen.

Bert Reesinck studeerde theologie en filosofie, was monnik en priester, en is auteur van ondermeer ‘Welke God bedoelt u eigenlijk?’ Budel: Damon, 2005