Historische driedaagse rond Waregemse IJzeren Weg
Van 10 tot 12 juni organiseren de Statievrienden in de nieuwe gebouwen van Werkplus, Windhoek 17 in de bedrijvenzone Transvaal, het driedaags evenement ‘De trein zal driemaal fluiten’ opgebouwd rond de geschiedenis van de Waregemse Statiewijk. Een uitgebreide tentoonstelling biedt de bezoekers een unieke kijk op het ontstaan en de evolutie van de Statiewijk en alles wat te maken heeft met de IJzeren Weg. U kunt ook heel wat historische informatie opdoen bij een reeks nevenactiviteiten als de wandel- en fietstochten, de Quiz, powerpoint-voorstelling, historische films over Statiewijk, het parcours mini-treinen, de top-100 treinsongs, de selectie van de fotowedstrijd en wedstrijd in basisonderwijs, de inbreng van VTI, de hulde aan spoorleggers en Wall of Fame, enz.
De Statievrienden zijn een groep jonge senioren, die zich een paar jaar geleden geroepen voelden om de rijke geschiedenis van de Statiewijk in beeld te brengen en daarover jaarlijks een uitgebreide bijdrage te leveren voor het jaarboek van de Geschied- en Heemkundige Kring De Gaverstreke. Hun eerste 58-blz lange bijdrage verscheen vorig jaar onder de titel “IJzeren Weg, een zegen voor Waregem – Aanleg spoorweg verandert Waregem grondig”. Het oorspronkelijk viertal Herman De Clerck, Hendrik Ghistelinck, Marc Feys en Bernard Delange is ondertussen al uitgebreid met Bernard Vandenbussche (historische wandelingen), Winoc Vanthuyne (historische expo) en Marc Callu (quiz).
Eén van de belangrijkste doelstellingen van de organiserende Statievrienden bestaat erin de historische gegevens en de honderden foto’s die hen werden bezorgd, te tonen aan de bezoekers die daar interesse voor hebben. “We struinden door tal van NMBS-magazijnen in een poging om 177 jaar spoorgeschiedenis samen te proppen in één ruimte,” vertellen de ‘architecten-van-dienst’ Marc Feys en Winoc Van Thuyne.
Indrukwekkende expo
“De inhoud van de tentoonstelling moet vooral een retro-perspectief karakter hebben. Eén van de belichte punten is de ontwikkeling van het spoorwegnet in Vlaanderen als transportmodule en ook als mogelijkheid om vanuit het hinterland één of meerdere dagen aan zee te kunnen doorbrengen. De auto was toen maar aan enkelen toebedeeld. In Wallonië was de spoorweg aanvankelijk vooral een ‘tool’ voor de industrie (staalfabrieken, machinebouw, bosbouw). We staan ook stil bij de aanleg van spoorwegen, de bouw van de Waregemse stations en de uitrusting ervan, net als van de overweg-wachtershuisjes.
De Statievrienden richten ook de aandacht naar het ‘stoomtijdperk’, van de eerste locomotief in 1835 tot de laatste in de jaren 60. Vooral de werking ervan en de evolutie naar snelheid en macht, maakten indruk. “Zo tonen we een unieke kopie van een stoomlocomotief type 1, die op de lijn van Kortrijk naar Brussel reed; een beest van meer dan 200 ton, dat een snelheid van 140 km/h haalde met een vermogen van 3200 pk. De eerste stoomlocomotief had een vermogen van amper 20 pk. We geven een overzicht van alle types die de lijn 75 aandeden.”
Aan de hand van oude kaarten (anno 1842) wordt de planning getoond van de lijn 75 en van de spoorlijn 66 A tussen Ingelmunster en Anzegem. We bewonderen het eerste echte stationsplan (1868) en tekenden zelf een liggingsplan van de sporen en gebouwen in het station Waregem midden de voorgaande eeuw (jaren 50-60), dat vooral het economische belang van Waregem aantoont. Voor het eerst wordt ook een schets getoond van Waregems eerste station, anno 1839. Verder exposeren we talrijke gebruikte koperen voorwerpen, kledij, affiches, enz… die we vonden bij ‘cheminots’ en in oude stapelplaatsen. We staan tenslotte ook even stil bij het ‘eco-sociale belang’ van het station op vandaag en de ontwikkelingen en mogelijkheden naar de toekomst toe. Aan ‘de wall of fame’ komen een vijftigtal foto’s van Waregemse medewerkers van de Spoorwegen in de loop der jaren.
Ook het Waregemse VTI werkt volop mee aan de historische tentoonstelling die de werkgroep opzet. “Alle afdelingen leveren een bijdrage door een miniatuur van een trein na te bouwen,” vertelt directeur Philip Demuynck. “De afdeling hout zorgt voor een 3D-tekening van het eerste Waregemse station en voor een tweetal houten treinen. De afdeling mechanica ontwerpt ook twee treinen. Een samenwerking tussen de afdeling mechanica, die hier het voortouw neemt, en de afdeling ‘hout en elektriciteit’ bouwt eveneens een grote ouderwetse locomotief, waarin kinderen zelfs plaats zullen kunnen nemen. We pikken graag in op dit leuke initiatief van De Statievrienden omdat we trots zijn op de creativiteit van onze leerlingen, die uiteraard graag eens naar buiten komen met hun realisaties.” De architecten van de expo Marc Feys en Winoc Van Thuyne zijn uiteraard heel blij met de inzet van het VTI. “Het VTI toont hiermee aan dat ze zich betrokken voelt bij de maatschappij waarin ze dagelijks leeft. De spoorweg loopt in Waregem trouwens door het Gaverke, de wijk waarin het VTI gevestigd is.”
Zeer belangrijk voor de expo is de verzameling “unieke foto’s” uit de ‘koekendoos’ van Herman De Clerck. De huidige (en vroegere) bewoners van de Statiewijk werkten nl. heel graag mee aan het tot stand komen van dit foto-archief. Ook tijdens de expo kunnen ze, aan de hand van het plan van de gebouwen in de Statiewijk toelichtingen verstrekken aan de leden van de heemkring over de historiek van sommige plaatsen en de (vroegere) bewoners ervan. Dit moet zeker uitgroeien tot een interactief gebeuren.
“Een woord van dank past alleszins aan het adres van het Waregemse VTI, dat volop meebouwde aan deze merkwaardige expo,” besluiten De Statievrienden. “Ook de talrijke Waregemse firma’s en de 40 ereleden en m(p)eters die ons steunden, zijn we zeer dankbaar. Verder tonen we tal van maquettes, minitreinen van Ervé Moerman en een unieke powerpoint van Hermey: de historiek van het Waregemse station in 1000 seconden. We danken de stad Waregem en Wim Declercq van Isodec voor hun medewerking bij het ‘aankleden’ van deze expo. De Statievrienden hopen hiermee een kleine bijdrage te hebben geleverd tot het ‘herbeleven’ van het rijke, maar dikwijls vergeten ‘spoorwegen-erfgoed’ in het Waregemse.”
Tijdens de driedaagse tonen de Statievrienden voor het eerst een unieke powerpoint over de geschiedenis van het Waregemse station. Auteur Herman De Clerck: “Het gaat om een montage met ruim 200 dia’s, die een overzicht biedt van de belangrijkste momenten, gebouwen en figuren die de wijk gestalte en uitstraling gaven.”
Wandel- en Fietstochten, Quiz, …
Maar de gezinnen hebben allicht nog het meest belangstelling voor de ‘historische wandel- en fietstochten’ die Marc Feys en Bernard Vandenbussche samenstelden. De deelnemers ontvangen bij Werkplus een boeiende brochure van 16 blz. met interessante ‘historische weetjes’. Ze kunnen kiezen voor de ‘buggytocht’ (4 km), de korte wandeling (7 km) of de echte ‘staptocht’ (14 km). De fietstocht (30 km) loopt over Zulte, Kruishoutem en Nokere. Meedoen kost amper 2 euro (1 euro kids), Augustijnproever incl. De fiets- en wandeltochten gaan door op zaterdag en zondag”
Maar ook de verenigingen zijn op zaterdagavond (19.30 u.) op post voor de gezellige ‘Statiequiz’ waarop ze heel wat nuttige informatie bekomen over het Waregemse station en omgeving. “Benieuwd wie het team van burgemeester Kurt kan kloppen,” vraagt juryvoorzitter Marc Callu zich af. “In elk geval zijn we heel blij met de schitterende prijzen van Del-Sport en van de NMBS. Niet aarzelen, meedoen aan deze gezellige, leerrijke avond, in die typische Waregemse, sportieve sfeer. En eveneens proeven van onze champagne met zes verschillende caps over de groot-Waregemse stations.”
Info: ‘De trein zal driemaal fluiten’, 10 – 12 juni 2016, gebouwen Werkplus, Windhoek 17, zone Transvaal, expo op zaterdag van 14 – 19 u., op zondag van 10 – 19 u., zie blog www.bloggen.be/statievrienden
Programma:
Vrijdagavond:
- 19.30 u.: officiële opening expo i.s.m. Stedelijk Archief, de Gaverstreke en VTI;
- 20 u.: we toasten met… een heerlijke AUGUSTIJN of een DWARSLIGGERKE;
- 20.15 u.: ‘geschiedenis Statiewijk in 1.000 seconden’ met powerpoint Hermey;
- 20.30 u.: Koor Laidos laat onze trein definitief vertrekken;
- 21 u.: gezellig samenzijn in de Gambrinus, ‘top 100 Trainsongs’ en verrassingsoptreden…
Zaterdag:
- 14 u. vrije start wandeltochten (ca. 7 en 15 km) langs de Maaimeersen en fietstocht (ca. 30 km) via Zulte Kapelle, X-houtem, Nokere, Anzegem en Waregem i.s.m. Het Wandelend Paard en met dank aan Sport Vlaanderen
- 14 u. vrije start wandeltocht van 4 km toegankelijk voor buggy en rolstoel
- Doorlopend: tentoonstelling en powerpoint Hermey: historiek Statiewijk
- 15 u.: wandeling met stadsgids naar geklasseerde Vijfse station langs de Oude Spoorwegberm (vooraf inschrijven gewenst)
- 15 u.: wandeling met gids Natuurpunt door de Maaimeersen (vooraf inschrijven – laarzen noodzakelijk – verrekijker…)
- Parkoers mini-treinen dankzij Ervé Moerman en vrienden
- Film “Northpole Express” (op aanvraag) voor de kinderen
- Film afbraak noodstation (J. Vierstraete), spoor 66A, Slekkeput ( G. Vandewalle)
- Gambrinus open m.m.v. AUGUSTIJN
- 19 u. 30: Quiz ‘In een klein (Waregems) stationneke’ voor teams (4 pers.) Vooraf inschrijven via hermandeclerk@hotmail.com
Zondag:
- 10 u.: vrije start wandeltochten (ca. 7 en 15 km) langs de Maaimeersen en fietstocht (ca. 30 km) via Zulte Kapelle, X-houtem, Nokere, Anzegem en Waregem i.s.m. Het Wandelend Paard en met dank aan Sport Vlaanderen
- 10 u. vrije start wandeltocht van 4 km toegankelijk voor buggy en rolstoel
- Doorlopend: tentoonstelling en powerpoint Hermey: historiek Statiewijk
- 15 u.: wandeling met stadsgids naar geklasseerde Vijfse station langs Oude Spoorwegberm (vooraf inschrijven gewenst)
- 15 u.: wandeling met gids Natuurpunt door de Maaimeersen (vooraf inschrijven – laarzen noodzakelijk – verrekijker…)
- Parkoers mini-treinen dankzij Ervé Moerman en vrienden
- Film “Northpole Express” (op aanvraag) voor de kinderen
- Film afbraak noodstation (J. Vierstraete), spoor 66A, Slekkeput ( G. Vandewalle)
- Gambrinus open m.m.v. AUGUSTIJN
- 18 u.: prijsuitreiking foto- & tekenwedstrijd “De mooiste plekjes van de Statiewijk”
- 18.30 u.: hulde aan enkele ‘spoorleggers’
- 21 u.: de laatste trein vertrekt en het ‘station’ gaat dicht
