’t Gaverhopke eerste hip-brouwerij in België
Gudrun Vandoorne & Bruno Delrue, zaakvoerders van de ambachtelijke brouwerij ’t Gaverhopke, ontvingen vandaag als eerste brouwerij in België het UNIZO authenticiteitslabel voor ambachtelijke ondernemers "HANDMADE IN BELGIUM" of kortweg ‘hip’. Enkel wie aan strikte voorwaarden voldoet, komt in aanmerking voor het label. Zo moet de ambachtelijke ondernemer zijn beroep in hoofdberoep uitoefenen, mag hij of zij maximum 20 werknemers in dienst hebben, moet het product minstens 50% ‘handmade’ zijn, moet het product een zekere nutsfunctie hebben en de handtekening van de maker dragen. ’t Gaverhopke was bij een uitvoerige test glansrijk geslaagd!
Vandaag weet je als consument niet altijd meer zeker wat je koopt. Consumenten zijn meer dan ooit op zoek naar originele producten en willen daarvoor een authenciteitsgarantie. En die vinden ze bij ambachtelijke ondernemers via het HIB-label. Het is voor consumenten vaak niet gemakkelijk om de ambachtelijke ondernemers en hun producten te onderscheiden van de industriële. Anderzijds is het voor deze ondernemers niet makkelijk op te boksen tegen de concurrentie van onder meer industriële producten. En de term ‘ambachtelijk’ is, in tegenstelling tot Frankrijk, in België niet beschermd. Iedereen kan zichzelf ‘ambachtelijk’ noemen. Daarom lanceert UNIZO het label Handmade In Belgium (kortweg HIB). Enkel wie aan de strikte criteria van het label voldoet, komt in aanmerking. Het is een jury van ondernemers en expert die dit label toekent.
Het ‘hip’-label voor ‘handmade in Belgium’ werd deze avond uitgereikt in de verbruikszaal van de brouwerij ’t Gaverhopke in het Goed te Nieuwenhove, Platanendreef 16A, te Waregem-Nieuwenhove. Brouwerij ’t Gaverhopke brouwt op ambachtelijke wijze de Gaverhopke bieren. Zij maken alles zelf: het brouwen gebeurt 80 % manueel en de vergisting, lageren en bottelen gebeurt 90 % manueel. De zaakvoerders Bruno Delrue en zijn vrouw Gudrun Vandoorne volgden hiervoor een brouwcursus aan het CTL (Industriële hogeschool van het Rijk voor Chemie-, Textiel- en Landbouw) te Gent.
Bruno Delrue : “Het productieproces verloopt op 100 % natuurlijke wijze. Alle grondstoffen komen bij ons toe en worden verwerkt tot het eindproduct. Wij willen geen bieren namaken maar streven naar eigen smaken en dit op 100 % natuurlijke wijze zonder toevoeging van chemische producten.”
't Gaverhopke opende in 1994 in de Steenbrugstraat in Stasegem. Bruno en Gudrun staan sedert sinds 2007 aan het roer. Toen de stad Waregem de concessie opende voor het Goed te Nieuwenhove dienden ze een dossier in en op basis van de criteria die de gemeenteraad bepaalde heeft het schepencollege in de zitting van 7 april 2015 de concessie toegewezen aan de artisanale brouwerij ’t Gaverhopke. De hoofdmoot van hun project in de historische hoeve in de wijk Nieuwenhove is de installatie van ambachtelijke bierbrouwactiviteiten. De ambachtelijke activiteit gebeurt met respect voor de erfgoedsite en de omgeving en biedt diverse educatieve mogelijkheden en invalshoeken voor de hoeve. Het koppel heeft van de stad Waregem een concessie voor twaalf jaar om de hoeve te gebruiken.
Gudrun: “We zijn al sinds 18 juli 2015 actief in Goed te Nieuwenhove, waar we een cafetaria met terras runnen. We kunnen er tot 130 personen tegelijk ontvangen. De mensen vinden vlot de weg. Zo komen er wekelijks gemiddeld twee bussen met toeristen. Niet enkel om biertjes te proeven, want we bieden ook eten aan zoals wafels, pannenkoeken, ijsjes, ovenkoeken, kaasplanken, croques en boterhammen met gehakt of paté. We hebben een educatief luik voor kinderen uitgewerkt. Kleuters leven zich eveneens uit, want we hebben hier hoevedieren zoals een pony, hangbuikvarken, schapen, geitjes en konijntjes."
Er zijn zo'n twintig biertjes met paradepaardjes zoals Zingende Blondine, Bitter Sweet Symphony en Den 12. Ook het Koerseklakske ter ere van Briek Schotte in Desselgem, Spring Tipple, Bruintje, Blondje en Kriek zitten in het assortiment. De omzet is in tien jaar verviervoudigd. De productiecapaciteit bedroeg vorig jaar 85.000 liter of 242.000 flesjes per jaar en er is hoop op verder doorgroeien. Mensen genieten van een eigen gebrouwen streekbier en deze kunnen gedegusteerd worden in hun eigen proefzaal met terras.
Unizo-label HIB.
Mattijs Baekelant, regioverantwoordelijke van Unizo voor Zuid-West-Vlaanderen, had de eer om het label te overhandigen. UNIZO wil als ondernemersorganisatie het stof van de ambachten blazen en vakmanschap opnieuw geherwaardeerd zien. Met het label erkent UNIZO de makers van authentiek een ambachtelijke kwaliteitsproducten. Die producten maken vandaag de dag het verschil voor de moderne consument. We zijn allemaal terug op zoek naar authentieke, handgemaakte producten, en opnieuw gefascineerd door het beheersen van een handvaardigheid en ambachtelijke technieken. Toch is het nog steeds niet makkelijk voor die vakman – of vrouw om zich te profileren t.o.v. industrie en hobbyisten. Echter, niet iedereen voldoet aan de criteria voor het label, maar is toch gepassioneerd met een handmade en lokaal verhaal bezig.
Daarom wil UNIZO naast de erkenning via het label een bredere werking ontwikkelen voor alle ondernemers die zichzelf als vakman of ambachtsvrouw ondersteund willen zien. Met “De Makers” willen ze een ander imago geven aan vakmanschap, jongeren warm maken voor een beroeps- of technische opleiding, het publiek wakker schudden rond de vele makers die in ons land aan werk zijn, maar vooral makers samenbrengen en ondersteunen. Brouwerij ’t Gaverhopke kan nu op zijn beurt andere vakmensen nomineren voor het HIB-label. Zo groeit de HIB-community verder aan tot een groep ondernemers met een herkenbaar label.
Het logo kwam tot stand via een crowdsourcing platform, waarbij zo’n 2000 jongeren en studenten de kans kregen hun ideeën in te sturen. Uit een twintigtal ontwerpen koos de organisatie voor het logo van Wim Dussels, een jonge twintiger, productontwikkelaar en graphic designer, afgestudeerd aan de MAD-faculty in Limburg.
In naam van het stadsbestuur feliciteerde schepen Kristof Chanterie de artisanale brouwers en uitbaters van het Goed te Nieuwenhove voor het behalen van dit HIP-label. Gastheer Brunowas heel vereerd als eerste brouwerij dit label unizo HIB te halen. “Het lijkt iets kleins maar voor ons van groot belang. Eigenlijk is dit voor ons een statement… Het Belgisch bier is Unesco Werelderfgoed en dit is super goed nieuws. Maar we moeten wel eerlijk blijven met onszelf en zorgen dat we deze benaming waardig blijven. Unesco Werelderfgoed mag niet puur om industriële aandelen draaien!”
“Met dit label kunnen wij ‘als kleine visjes’ eindelijk aan de buitenwereld tonen dat wij effectief hier lokaal op ambachtelijke wijze de bieren zelf maken en dit op 100 % natuurlijke wijze. Elk flesje dat gelijk waar ter wereld te vinden is, is door onze handen gepasseerd en daar zijn we trots op en dit geeft ons een voldoening. Wij hopen dat nog vele kleine brouwerijen dit voorbeeld zullen volgen en de ambacht van het bier zo nog sterker maken. Met de vele echt kleine brouwerijen, die er in België zijn, kunnen we ons heel sterk maken.”
Naast dit nieuwe HIP-label, beschikt ’t Gaverhopke ook al over het label ‘Belgische Hop’ en ‘100 % West-Vlaams’. Sinds begin deze maand is ’t Gaverhopke in het Goed te Nieuwenhove ook een Info-punt van Toerisme Leiestreek.
Goed te Nieuwenhove
Het Goed te Nieuwenhove is één van de belangrijkste hoeves van Waregem. Het vormde het centrum van de gelijknamige Middeleeuwse heerlijkheid en gaf zijn naam aan de wijk tussen het centrum van Waregem en Deerlijk. De huidige hoevegebouwen gaan terug tot de 18de eeuw. De eerste schriftelijke vermelding van de heerlijkheid Nieuwenhove dateert van 1403. Olivier van der Vichten had toen de heerlijkheid in leen van de graaf van Wakken. Uit archeologische opgravingen, uitgevoerd in 1933 en 1976, blijkt dat er al veel vroeger een nederzetting was. De oudste vondsten dateren uit de late steentijd: vuurstenen en een krabber. Ook verschillende Gallo-Romeinse gebruiksvoorwerpen werden aangetroffen, voornamelijk aardewerk uit de 2de en 3de eeuw.
Voor de 15de eeuw moet er een houten gebouw gestaan hebben, dat echter door een overstroming vernield werd. Het eigenlijke kasteel werd gebouwd tussen 1419 en 1467. Het was waarschijnlijk opgetrokken in baksteen en was eerder een riant herenhuis dan een goed verdedigbare burcht. De centrale toren en de twee kleine hoektorentjes waren bedoeld als versiering en symbool van de macht van de heer. Het kasteel was duidelijk het centrum van waaruit het grondgebied bestuurd werd. Het omwalde domein moet een belangrijke rol gespeeld hebben in de streek. Dit blijkt uit het feit dat er naast het kasteel voor de heer ook een neerhof met verschillende bijgebouwen was, met plaats voor de oogst, de werktuigen, de dieren en de vele knechten.
In de 18de eeuw was het kasteel vervallen. In 1757 werd het volledig vernieuwd en uitgebreid, maar met de Franse Revolutie werd het kasteel leeggeroofd en verdween het definitief. De verschillende bouwelementen van de 18de-eeuwse hoeve - woonhuis, schuur met wagenkot, duiventoren en poortgebouw - staan los van elkaar. In geval van brand beperkte deze losse opstelling de schade aan de gebouwen die oorspronkelijk opgetrokken werden in houten vakwerk.
Via een stenen brug over de wal bereik je het poortgebouw. Dit vertoont 18de-eeuwse gedeelten met 19de-eeuwse aanbouwsels. Het gebouw is opgetrokken in Franse baksteen en vertoont naast het wapenschild van de heren van Nieuwenhove, een vijftal metselaarstekens in donkere baksteen. Het woonhuis dateert van rond 1757, maar kwam in de plaats van een eerdere woning. Te oordelen aan de dikke steenplaat aan de voor- en achtergevel was het gebouw oorspronkelijk in vakwerkbouw opgetrokken. Vermoedelijk werd de woning na een brand in de 19de eeuw versteend. Enkel de zijgevels met muurvlechtingen dateren nog van 1757. Waardevol is tevens het gaaf bewaarde 19de eeuwse buitenschrijnwerk.
De duiventoren is een 18de-, misschien laat 17de-eeuws bouwwerk in donkerrode baksteen. De hoeken zijn versterkt met natuursteen, de voor- en achtergevel zijn als trapgevels uitgewerkt. Het houden van duiven was een exclusief recht van de heer. Enkel zijn duiven mochten voer zoeken op de akkers.
De dwarse schuur met wagenhuis werd eveneens opgetrokken rond 1758 en is een voorbeeld van een versteende vakwerkschuur. De ruimte tussen de verticale eikenhouten stijlen werd opgevuld met leem en vlechtwerk. Deze vakwerkbouw is nog steeds zichtbaar en deels origineel bewaard. Een bakstenen muur werd in 1883 toegevoegd en de vakwerkvullingen werden tijdens de 19de eeuw in verschillende fasen met metselwerk opgevuld. De dakconstructie van de schuur bestaat uit zeven gebinten met telmerken. Deze teltekens (gelijkend aan het systeem ven Romeinse cijfers) werden door de timmerlieden aangebracht om de plaats van de individuele stukken in het hele constructiesysteem te identificeren. De constructies werden immers in de ateliers geprefabriceerd en dienden ter plaatse opnieuw in elkaar gestoken te worden. Naast telmerken werden op een aantal balken ook inscripties aan-gebracht door knechten die vroeger op de hoeve werkzaam waren; o.m. "petrus bekke dienende met smet vivo van dooren 1821 tot 1830".
