-- Vilayanur Ramachandran --
Over Ramachandran :(foto ) Waarom blozen we? Wat is kunst? Wat is vrije wil? Wat is het zelf ? Tot voor kort waren deze vragen voorbehouden aan de filosofie, maar dankzij baanbrekend hersenonderzoek komen er steeds meer nieuwe, prikkelende verklaringen voor de werking van ons brein. Vilayanur Ramachandran, vooraanstaand neurowetenschapper, leidt ons in dit boek naar het antwoord op de grote levensvraag wie wij zijn.'Ramachandran is een hedendaagse Marco Polo, die de zijderoute van de wetenschap volgt op weg naar het vreemde en exotische China van de geest.' - Richard Dawkins
'Dit boek is ramachandran op zijn best. Het zit boordevol ideeën die gewaagd, oneerbiedig, origineel en ingenieus zijn. mensen die nog nooit hebben nagedacht over onze hersenen zullen geboeid zijn. maar dat geldt ook voor wie zich, net als ik,
het grootste deel van zijn leven al met het brein bezighoudt. Het boek is als een frisse wind.' - David Hubel, Nobelprijswinnaar
Vilayanur Ramachandran (Tamil Nadu, 1951) is een uit India afkomstige Amerikaanse neuroloog gespecialiseerd in gedragsneurologie en mentale handicaps. Door zijn werk met mensen die hersenschade hebben opgelopen door een ongeluk of een herseninfarct, onderzoekt hij waar en hoe specifieke functies in de hersenen tot stand komen.
Ramachandran staat aan het hoofd van het Center for Brain and Cognition op de University of California (San Diego), waar hij een professor op de psychologie-afdeling en van neurowetenschappen is. Daarnaast is hij adjunct-professor biologie op het Salk Institute for Biological Studies
uit zijn boek
Nu zijn we in afwachting van de grootste revolutie van allemaal. Het inzicht in het menselijk brein.
De voorgaande revoluties zijn Copernicus - Darwin - Freud. ( deze wordt nochtans getackeld door Michel Onfray in zijn boek " Le Crépuscule d'une Idole ")
Dit zal ongetwijfeld een keerpunt vormen in de geschiedenis van de menselijke soort, want in tegenstelling tot die eerdere revoluties in het wetenschappelijk denken gaat deze niet over de wereld daarbuiten, niet over kosmologie, over biologie of natuurkunde, maar over onszelf, over het orgaan dat die eerdere revoluties mogelijk maakte .
Alle filosofie bestaat uit het opgraven en aan het licht brengen van wat in het verleden gezegd is en er afstand van nemen en je vervolgens er over opwinden.
Het Bewustzijn is een verzameling lezingen, die uiteindelijk geen volledig beeld geven van het bewustzijn, maar wel intrigerende stukjes informatie geven. Die stukjes informatie zijn weergegeven in wetenschappelijk taal, maar zijn prima te begrijpen. Ramachandran probeert een brug te slaan tussen de neurowetenschappen en filosofie. Hij probeert met zijn kennis van de werking van de hersenen uit te leggen waarom bijvoorbeeld kunst er op een bepaalde manier uit ziet. Als er iets niet wetenschappelijk lijkt te zijn is het kunst, maar na het lezen van het hoofdstuk hierover, kun je niet meer naar een schilderij kijken en het simpelweg als een mooi schilderij waarderen. Dat is dan ook meteen een soort nadeel van het boek, omdat het alles een heel heldere verklaring meegeeft, waardoor de wereld ontdaan wordt van al het bijzondere, onverklaarbare en ‘zweverige’. Echt alles wat iemand voelt, doet en zegt wordt vanuit de hersenen geregeld. .
Ons brein is één van de meest gecompliceerde en uitgebreide machines en we begrijpen nog maar een klein deel van alle processen die zich erbinnen afspelen. Ramachandran doet geen poging ons een volledig plaatje te geven, maar pikt er hier en daar wat onderwerpen uit, die hij boeiend weet te vertellen en met praktijkvoorbeelden illustreert.
Zo legt hij uit waarom fantoomledematen bestaan, hoe je een fantoomverlamming (verlamming van een fantoomledemaat) kunt genezen, waarom we lachen als we gekieteld worden en niet als we onszelf kietelen. Ramachandran heeft als arts vele praktijkvoorbeelden tot zijn beschikking en laat zien hoe groot zijn enthousiasme is over dergelijke bijzondere (ziekte)beelden. Hij neemt je als lezer mee in zijn manier van denken en toont ook vermoedens, zonder (al) te kunnen tonen of het klopt of niet. Daarmee komt het boek ook een beetje in de filosofie terecht, waarmee de schrijver meteen bereikt wat hij wilde bereiken. . Ramachandran toont aan waar hij denkt dat het zelf-gevoel uit zou kunnen bestaan en herleidt dat tot processen in de hersenen.
1.Uitvergroten
2.Groeperen
3.Contrast
4.Isolement
5.Perceptuele probleemoplossing
6.Symmetrie
7.Afschuw
8.Herhaling, ritme en orde
9.Evenwicht
10.Metaforen
Ik zat in een tempel in India en in een opwelling pende ik gewoon maar op papier neer wat ik beschouw als de universele wetten voor kunst, de tien wetten, die culturele grenzen overstijgen. De keuze van tien is arbitrair...maar je moet ergens beginnen.
Kunst is zelfs volledig het tegendeel van realisme. Kunst heeft te maken met hyperbool, met overdrijven, zelfs vertekenen, om zo een aangenaam effect in de hersenen teweeg te brengen.
Maar dit is natuurlijk niet het hele verhaal . Je kunt niet een beeld hier en daar wat vervormen en het kunst noemen. (Al doen velen dat in California, waar ik vandaan kom !)
De vertekening moet " wettig" zijn. Dan luidt de vraag: welk soort vertekeningen is effectief. Wat zijn de wetten ?
Picasso zei ooit " Kunst is de leugen die de waarheid aan het licht brengt"
Enkele voorlopige conclusies: de grens tussen neurologie en psychiatrie vervaagt steeds meer. -evolutionaire neuropsychiatrie - Capgras patiënten - geestesziekten = stoornis in het bewustzijn - anygdala =emotionele betekenis peilt - nature/ nurture (aanleg / omgeving)
Er kan een moment komen dat we in staat zijn via hersenscan te bepalen of de aan geklaagde schuldig is aan moord met voorbedachte rade of alleen doodslag. Dat zou resulteren in nieuwe vakgebieden zoals neurojurisprudentie en neurocriminologie.