Schiep God de Evolutietheorie ( Dirk Draulans)
Uit de reacties op mijn vorige blogbericht blijkt dat de evolutietheorie nog altijd veel commoties losweekt. Evolutie blijft voor veel mensen een héél confronterend gegeven: het besef dat je grotendeels gestuurd wordt door biologische wetmatigheden, en niet door sociologische, juridische of andere menselijke constructies, is iets waar niet iedereen zich comfortabel bij voelt.
Evolutie door natuurlijke (en seksuele) selectie is een eenvoudig proces, gestuurd door willekeur. Toevallige genetische wijzigingen en/of toevallige veranderingen in de omgeving kunnen ertoe leiden dat sommige individuen het beter gaan doen dan andere, waardoor een soort er anders kan gaan uitzien. De natuur barst van de beesten (mensen inbegrepen) die het best zijn aangepast aan hun leefomgeving, maar ook van toevalligheden die het anders proberen, meestal zonder succes.
Als een aanpassing echter gunstig blijkt te zijn, kan ze versneld worden uitgebouwd. De explosieve aangroei van onze hersenen is er een goed voorbeeld van. Ze heeft gemaakt dat we ons bewust zijn van wat we doen. En dat we ons hoofd kunnen breken over de evolutietheorie en haar greep op het leven.
We moeten eerlijk zijn: de evolutietheorie zal nooit door iedereen aanvaard worden. Ze is als theorie zo sterk, en zo sterk onderbouwd geraakt door een massa gegevens, dat ze nooit meer uit het geestelijk patrimonium van de mens zal verdwijnen. Maar er zullen altijd mensen zijn, vooral in weinig breeddenkende gemeenschappen, die ze niet zullen tolereren. In de wereld van fundamentalisten en hardcore creationisten is geen plaats voor een niet-schepping. Hoewel ook in deze context cyclische bewegingen bestaan. In de Verenigde Staten van Barack Obama worden de officiële geldkranen richting creationisme langzaam dichtgedraaid.
Bij ons probeert de Kerk op bijna aandoenlijke wijze de evolutietheorie met haar denkkader te verzoenen. Uit het interview van Joël De Ceulaer met kardinaal Godfried Danneels in de extra Knack over de heiligverklaring van pater Damiaan, meen ik begrepen te hebben dat de kardinaal stelt dat God de evolutietheorie schiep (met de mens als orgelpunt). In een van de reacties op mijn vorige blog schuift iemand abortus (provocatus, zegt hij er provocerend bij) naar voren als bewijs voor het feit dat de mens niet zomaar de drang tot voortplanting volgt. Het christelijke gedachtegoed als grote promotor van een biologische levenswijze (zolang die maar in de kraam van de christelijke principes past).
Abortus hoeft echter niet onbiologisch te zijn, net zo min als anticonceptie of het krijgen van véél minder kinderen dan je zou kunnen. Het zou een vorm van groepselectie kunnen zijn, waarbij individuen al dan niet bewust weinig kinderen krijgen om het leven op termijn leefbaar te houden voor de groep waarvan zij (en hun kinderen) deel uitmaken. Selectie op het niveau van de groep dus, en niet op het niveau van het individu, zoals meestal. Een uiterst controversiële theorie, ook voor evolutiebiologen, hoewel ze voor Charles Darwin zelf evident leek.