Wie was het die de zon verzon
       toen de allereerste dag begon,
       die sterren aanstak voor de nacht,
       het eerste sneeuwvlokje bedacht,
       wie blies de wind zijn adem in,
       gaf mens en dier hun wezen,
       wie schreef de teksten, welke pen,
       voor merels en voor mezen?

       Je voelt als iemand  huilt of lacht
       of als de regens zingen,
       dat zich één grote lieve kracht
       verbergt in alle dingen

                      Toon Hermans  

Laat de mens zijn overdenkingen niet beperken tot alleen de voorwerpen die hem omringen. Laat hij de hele natuur in haar verheven en volle majesteit overdenken. Laat hij dat schitterende lichtgevende hemellichaam beschouwen dat als een eeuwige lamp is geplaatst om het heelal te verlichten; laat de aarde hem toeschijnen als een stip vergeleken met de uitgestrekte baan die deze ster beschrijft; en laat hij zich dan verbazen als hij bedenkt hoe die wijde baan van de zon slechts weer een stip is, heel klein in vergelijking met de weg die de sterren aan het uitspansel doorlopen. Maar als ons gezichtsvermogen hier ophoudt, laat onze verbeeldingskracht dan verder reiken. Onze verbeelding zal echter eerder vermoeid raken dan de natuur bij het scheppen van steeds ruimere grenzen. De gehele zichtbare wereld is maar een nauwelijks waarneembaar stipje in de wijde schoot van de natuur. Geen denkbeeld kan de uitgestrektheid van haar ruimten benaderen. We kunnen onze denkbeelden zover mogelijk uitbreiden en toch heeft wat we voortbrengen slechts de omvang van een atoom. De natuur is een oneindig grote bol, waarvan het middelpunt overal en de omtrek nergens is. Pensées, hfdst. 22                                                               Blaise Pascal

(Pascal leefde van 1623 – 1662. Hij was een wiskundig genie, natuurkundige, polemist, wijsgeer en apologeet)

Deze uitspraak van Pascal deed mij denken
aan het bijbelboek Job, hfdst. 38 : 4-11

Gods antwoord aan Job :

Waar waart gij,
toen Ik de aarde grondvestte?
Vertel het, indien gij inzicht hebt.
Wie heeft haar afmetingen bepaald?
Gij weet het immers!
Of wie heeft over haar
het meetsnoer gespannen?
Waarop zijn haar pijlers neergelaten,
of wie heeft haar hoeksteen gelegd,
terwijl de morgensterren
tezamen juichten,
en al de zonen Gods jubelden?
Wie heeft de zee met deuren
afgesloten, toen zij bruisend uit
den moederschoot kwam? -
toen Ik wolken maakte tot haar kleed
en duisternis tot haar windselen;
toen Ik de door Mij gestelde
grens uitbrak,
grendel en deuren aanbracht;
toen Ik sprak: Tot hiertoe
en niet verder zult gij komen,
hier zal de trots uwer golven
blijven staan!

Het hele hoofdstuk is mooi, maar dat wordt te lang, daarom dit kleine gedeelte uit de bijbelvertaling van het NBG uit1954 (Ik vind dit mooier dan de Nieuwe Bijbel Vertaling, maar dat is waarschijnlijk een kwestie van wennen!}.

“Ik kies dit deel, omdat de jammerkreet
 des levens en van ’t scheps’lenheir mijn oor
 verscheurt en deernis met de bitt’re smart
 der lijdende aard’ geheel mijn ziel vervult.
 Ik wil genezing brengen, voor zoover
 in zelfverzaking en in kloeken kamp
 nog heil te vinden is.

Want wie der Goôn heeft macht of meêlij?
  Wie heeft ze ooit aanschouwd?
 Waar hebben zij den vromen hulp verleend?
 Wat baatte ’t ooit den mensch, of hij al bad
 óf tooverzangen zong, of tienden gaf
 van koorn en olie, ’t blatend offerdier
 het leven roofde, trotsche tempels schiep,
 aan priesters spijs verschafte
 of smeekend riep tot Wishnu, Çiwa, Sûrya?
 Ach, niet een,  die werd bevrijd van ’t leed,
 ofschoon hij steeds, nu vleiend,
 vreezend straks,  zijn smeeklied zong,
 geprevel, dat als rookwalm
 dag aan dag ten hemel steeg.
Is ooit een broeder soms
aldus ontkomen aan des levens smart,
 aan ’t wee van liefde en scheiding,
 aan den gloed  en aan de huivering
 der koorts,  aan ’t staâg  en droef verval
 der grijsheid, aan den dood,
 zoo schrikbaar donker, en wat daarna volgt
 als bij een nieuwe went’ling van het rad
nieuw leven nieuwe moeiten baart, de droom
 van ’t nieuw geslacht vannieuws in rook vervliegt?”

 

Henriëtte Roland Holst werd op 24 dec. 1869 in Noordwijk (N) geboren als Henriette (zonder trema!) Goverdine Anna van der Schalk. Haar neef was Adriaan Roland Holst (1888- 1976),
'De Prins der Nederlandse dichters'.
Ze was achtereenvolgens: socialiste, communiste en religieus- socialiste', en schreef o.a. de nederlandse tekst voor het strijdlied
'De internationale'.
Later kreeg haar werk een meer religieus karakter.
In de 2e wereldoorlog was zij actief in het verzet.
Zij overleed in 1952.

.

De zachte krachten zullen zeker winnen

in ’t eind – dit hoor ik als een innig fluistren

in mij: zo ’t zweeg, zou alle licht verduistren
alle warmte zou verstarren van binnen.

De machten die de liefde nog omkluistren
zal zij, allengs voortschrijdend, overwinnen,
dan kan de grote zaligheid beginnen
die w’als onze harten aandachtig luistren

in alle tederheden ruisen horen
als in kleine schelpen de grote zee.

Liefde is de zin van ’t leven der planeten,
en mense’ en diere’. Er is niets wat kan storen
’t stijgen tot haar. Dit is het zeekre weten:
naar volmaakte Liefde stijgt alles mee.

Henriëtte Roland Holst - van der Schalk (1869-1952)

Foto: Wikipedia

De vrije encyclopedie                              

 Zo vriendelijk en zo veilig
als het licht,
  zoals een mantel
om mij heengeslagen,
  zo is mijn God,
ik zoek Zijn aangezicht,
  ik roep Zijn naam,
  bestorm Hem met mijn vragen.
                                Huub Oosterhuis

Helpt bidden niet?

In De Twentsche Courant Tubantia las ik op 17 juli jl. een artikel over de kracht van het gebed.
De kop luidde:
‘Wetenschappelijk bewijs: bidden helpt niet’
Dit bleek uit een onderzoek dat gepubliceerd werd door het Britse medische tijdschrift The Lancet.
Gebeden voor mensen die een hartoperatie ondergingen, verhoogden hun kansen op genezing niet en maakten evenmin de kans op overlijden kleiner.

Ik citeer: ‘Amerikaanse artsen van het Duke Universitair Medisch Centrum in North Carolina onderzochten 748 patiënten die op het punt stonden onder plaatselijke verdoving een slagaderlijke hartoperatie met een katheter te ondergaan. De groep patiënten werd verdeeld tussen mensen voor wie op afstand gebeden werden gezegd door christenen, moslims, joden en boeddhisten en mensen voor wie niemand zich tot hogere machten richtte. Na zes maanden bleek er geen wezenlijk verschil tussen de patiënten voor wie was gebeden en de andere zieken. Een vergelijkbaar aantal mensen was overleden, had een hartaanval gehad of moest opnieuw worden opgenomen in het ziekenhuis.’

De website NU.nl vertelt verder: ‘De mensen die begeleiding aan het bed hadden gehad, bleken daarvan echter wel baat te hebben. Ze waren minder gespannen en bezorgd voorafgaand aan de operatie en het aantal overlijdens in die groep was na een half jaar iets lager dan in de groep patiënten die het zonder de technieken had moeten doen.’

In de bijbel zegt Jezus over bidden: “Daarom zeg ik jullie: vraag en er zal je gegeven worden, zoek en je zult vinden, klop en er zal voor je worden opengedaan. Want wie vraagt ontvangt, en wie zoekt vindt, en voor wie klopt zal worden opengedaan”. (Lukas 11: 9 en 10)

En: “En wat jullie dan in mijn naam vragen, dat zal ik doen, zodat door de Zoon de grootheid van de Vader zichtbaar wordt. Wanneer je iets in mijn naam vraagt, zal ik het doen”. (Johannes 14: 13 en 14)

Bidden verandert de wereld niet.
Maar bidden verandert de mensen en de mensen veranderen de wereld.
Albert Schweitzer

* * *

P.s. Op 26 augustus las ik  een artikel in Trouw van Marc van Dijk, getiteld:
Oude heiligen werken ook bij moderne ziekten.
Met betrekking tot het onderzoek over bidden, waarover het medisch tijdschrift
The Lancet  publiceerde ,
schrijft hij:
'Wellicht hebben de gebedsgroepen zich simpelweg niet tot de juiste heilige gewend.  Hadden ze maar de beschikking gehad over het nieuwe handboek 'Geneesheiligen in de Lage Landen'.  Dan hadden ze, bijvoorbeeld, geweten dat Theresia van Avila, wier hart in een visioen door een engel werd doorboord, de aangewezen heilige is bij hartfalen. Maar zijn er überhaupt nog mensen die dat weten?'

Van de mysticus Angelus Silesius
(1624-1677),
Pseudoniem van Johannes Scheffler,
is het volgende gedicht

God is een louter niets,
Hij kent noch hier noch nu,
hoe meer gij naar Hem grijpt,
hoe meer ontglipt Hij u.

God schept de wereld nóg,
en dat verwondert u?
Maar er bestaat bij Hem
noch vóór, noch ná, slechts nú.

Verbergt zich God voor ons,
zoals ik u hoor spreken?
Dan moet gij uzelf wel
heel diep voor Hem versteken.

Hoe meer men van God kent,
hoe meer men zal beamen,
dat men van wat Hij is,
steeds minder kan benamen.

Onmetelijk is God,
en toch valt Hij te meten:
vergeet ik eigen maat,
ik zal zijn grootheid weten.

Verlangt gij iets van God?
dan weet ik dit gewis:
hoe heilig gij ook zijt.
dat Hij uw afgod is.

   


  Samen

  Als alles grijs is,
  dan kom ik bij je
  en veeg het venster voor je schoon,
  want zonder uitzicht
  is er geen leven.
  Kom, we proberen het gewoon.

  Als alles zwart is,
  geen hand voor ogen,
  steek ik een kaars aan in de nacht
  en pak je hand vast,
  dan gaan we samen
  en er gloort licht, heel onverwacht.

  Als alles koud is,
  heb ik twee armen
  en sla die beide om je heen.
  God geeft ons warmte
  om die te delen,
  ook als de zon voor je verdween.

  Als alles licht is,
  is er de blijdschap
  dat God toch steeds weer mensen geeft,
  in samen huilen
  en samen lachen
  heb je iets van zijn heil beleefd.

        Trudy Stilma-Broertjes
        (uit: Dichter bij Elkaar)

Op de Romeinse sestertius uit 147-148 staat het portret van de jonge Marcus Aurelius Antoninus als caesar.

Zijn ouders stierven jong en zijn grootvader gaf hem een opvoeding naar de richtlijnen van de Stoïcijnse filosofie, waarin hij zich voornamelijk bezig hield met de ethica.

Hij was een neef van Keizer Aurelius en een van zijn geadopteerde zonen.

Keizer Aurelius benoemde Marcus tot zijn opvolger en veranderde zijn naam in Marcus Aurelius Antoninus. Marcus Aurelius Antoninus  was de laatste van de  z.g. adoptiefkeizers.

Hij stond  bekend als vredelievend, maar hij zag zich genoodzaakt het commando van zijn troepen op zich te nemen. Tijdens zijn laatste veldtochten zette Marcus Aurelius Antoninus zijn gedachten op papier. Hij was keizer van 161 –180 en stierf op 17 maart 180, waarschijnlijk aan de pest.

Hier volgen een paar van zijn gedachten uit ’Overpeinzingen van Marcus Aurelius Antoninus’.

Waarom zouden we bang zijn voor verandering? Zonder verandering kan immers niets tot bestaan komen. Wat is de natuur van het universum dierbaarder en wat staat haar nader? Kunt gij een warm bad nemen zonder dat de brandstof een verandering ondergaat?  Kunt gij u voeden als het voedsel niet wordt omgezet? In welke levensbehoefte kan eigenlijk worden voorzien zonder dat daarvoor een verandering nodig is? Ziet ge dan niet in dat dit ook voor uzelf geldt, evenals het noodzakelijk is voor de natuur van het universum?

Overweeg dikwijls hoe alles in het universum met elkaar in verband staat en van elkaar afhankelijk is. Alle dingen vormen met elkaar een soort vlechtwerk en daarom is ook alles aan elkaar verwant. De volgorde waarin het ene na het andere komt, wordt veroorzaakt door de uitgaande en terugkerende bewegingen in de schepping en doordat de substantie één geest ademt.

                                                                   Uit  Overpeinzingen van Marcus Aurelius Antoninus

Gij zijt mij overal nabij...

Gij zijt mij overal nabij,
in ieder ding: gij ziet naar mij

of ik u aanzie en herken
en, één met u, gelukkig ben.

Wel blijf ik dikwijls blind voor u
en reis ik ver van hier en nu,

of ergens 't veilig eiland is
waar 'k troost of slaap vind voor gemis.

Maar soms ben 'k onverwacht weer thuis,
gij roept mij zachtjes. In 't geruis

van wind en blaren langs het raam
hoor ik de fluistering van mijn naam,

of in een glinstering van 't licht
zie ik uw wachtend aangezicht.

Als ik dan schuchter tot u kom,
wordt het zo wonder-stil rondom,

zo vreemd en wonder-stil in mij,
dan is er enkel ik en gij,

neen, gij alleen en wat gij zijt:
mijn eind van menigvuldigheid,

mijn oorsprong waar ik ongedeerd
in liefde toe ben weergekeerd...

Maar dan, ontwaakt tot de oude droom,
hoor ik de wind weer in de boom,

en zie de kleine dingen aan,
die stil en ernstig voor mij staan,

verzonken in hun eigen rust.
Zo, van ons diep verband bewust,

heb ik hen lief en hoor tot hen,
met wie 'k in u gelukkig ben.

En tot die nieuwe zin gewijd,
wordt al wat is nu werkelijkheid.

P.N.van Eijck
Van Eijck werd op 1 oktober 1887 te Breukelen geboren
en overleed op 10 april 1954 te Wassenaar

Ik ontving een reactie van John op ‘Een paar verhaaltjes’.

Hij schrijft: Misschien vindt u onderstaand verhaaltje ook wel mooi. Dit is een verhaal van de Chassidiem* en komt uit ‘Vuur in de duisternis’ van Elie Wiesel*. Deze verhalen worden telkens opnieuw verteld door andere personen, op de manier waarop zij ze hebben horen vertellen. Het commentaar aan het slot is van Wiesel.  Ik voeg het erbij omdat hij in weinig woorden veel leert over het jodendom.

Ik laat het hier volgen:

Op die dag trachtte de grote Rabbi Israël Baäl Shem-Tov, die beroemd was om zijn macht over hemel en aarde, weer eens de Schepper naar zijn hand te zetten.
Brandend van ongeduld had hij al dikwijls gepoogd een eind te maken aan de beproevingen van de ballingschap; deze keer stond hij op het punt dat hem dat zou lukken: door de poort die al op een kier stond, zou de Messias verschijnen en de kinderen en bejaarden troosten die hem verwachtten, en die op hem alleen wachtten. Te lang al waren ze uiteen gedreven, de mensen gingen zich weer in vreugde verenigen.
Verontwaardigd ging satan bij God protesteren, en hij haalde daarbij de wetten aan - die hij onveranderlijk noemde - van de geschiedenis, van de rede en vooral van de rechtvaardigheid: waar bemoeit de mens zich toch mee? Verdient de wereld nu al de verlossing? De Messias kan alleen maar komen onder bepaalde omstandigheden: zijn die aanwezig ?
Een God - die ook rechtvaardig wil zijn - moest erkennen dat deze argumenten gegrond waren: de mensheid was nog niet rijp om haar verlosser te verwelkomen. En omdat hij de scheppingsorde had verstoord, werd Israël Baäl Shem-Tov gestraft: hij werd op een afgelegen onbekend eiland gezet, gevangene van schurken of van demonen. Met hem was alleen maar zijn trouwe metgezel en zijn persoonlijke schrijver reb Tsvi-Hirsch Soifer. Deze had zijn Meester nog nooit zo in de put gezien: 'Rebbe, doe iets, zeg iets'.
'Ik kan niet. Ik kan me niet meer laten gehoorzamen’. 'Maar uw geheime kennis dan, uw goddelijke gaven ? Wat is daarmee gebeurd, Rebbe ?'
'Vergeten’, zei de Meester. 'Verdwenen, verstrooid.   Al mijn kennis is mij ontnomen; ik herinner me niets’.
Hij zag zijn metgezel wanhopen, de pijn die hij erdoor voelde deed hem handelen.
'Moed’, zei hij. 'Niet alles is verloren. Jij bent hier, dat is goed. Jij kunt ons redden. Je moet mij alleen maar in herinnering brengen wat ik jou heb geleerd. Een parabel, een gebed. Een kruimeltje van mijn onderwijs is genoeg’.
Jammer genoeg was ook reb Tsvi-Hirsch alles vergeten; net zoals zijn Meester had hij geen geheugen meer.
'Herinner jij je niets ?', riep de Baäl Shem uit. 'Echt niets ?'
'Niets, Rebbe . Behalve’.
'Behalve wat ?'
'Het alfabet’.
'Wel, waar wacht je op ? begin! Vlug!'
Gehoorzaam zoals altijd begon de schrijver langzaam, pijnlijk, de eerste heilige letters op te zeggen die alle geheimen van het heelal omvatten: 'Aleph, beth, gimel, daleth’.
En de Meester, meer en meer opgetogen, zei hem na: 'Aleph, beth ,gimel, daleth’.
Daarna begonnen ze opnieuw vanaf het begin. En de Baäl Shem zei het alfabet met zoveel vuur op dat hij op den duur in extase kwam. En als de Baäl Shem in extase was, kon niets hem weerstaan, dat is wel bekend. Zonder het zelf te beseffen lukte het hem om van plaats en toestand te veranderen; hij verbrak de ketens, herriep de vervloeking: Meester en schriftgeleerde waren weer thuis, gezond en wel, rijker en met groter verlangen dan ooit.
De Messias was niet gekomen.

Commentaar van Wiesel:

Typische anekdote, want ze bevat bepaalde grondprincipes van het Chassidisme: het wachten op de verlossing, het dwalen langs gevaarlijke en duistere wegen, de band tussen de mens en zijn Schepper, tussen de individuele handeling en haar weerklank in de hemelse sferen, het belang van gewone woorden, met het accent op de concentratie, op de vurigheid ook, op de vurigheid vooral; de opvatting dat een wonder alleen door de mens kan gebeuren,en voor de mens.

* Tegen het einde van de 17^e eeuw ontstond in Oost-Europa een ultra-orthodoxe beweging onder de joodse bevolking, het chassidisme. Rabbi Israël ben Eliëzer, ook bekend als Ba’al Sjem Tov, wat ‘de Heer van de Goede naam’ betekent, leerde de mensen dat iedereen voor God gelijk is en dat de weg naar God gaat via vroomheid, waaronder hij verstond, enthousiast bidden en de geboden naleven.

* Eliezer Wiesel werd geboren op 30 september 1928 en werd onder de naam Elie Wiesel bekend als Joods-Roemeens-Amerikaans schrijver van verschillende boeken over zijn ervaringen in de Holocaust. In 1986 ontving hij de Nobelprijs voor de Vrede.

Ik vind het leuk om reacties of nieuwe kopij te krijgen!