Gemeentelijke sint-Martinuspenning. 1981.

Foto genomen door de firma Till te Brussel in opdracht van " Huis Seuntjes", Kloosterstraat 20, te Retie. Van deze foto's werden later zichtkaarten gemaakt die Seuntjes in zijn winkel verkocht.

Er hangt een eerbiedige stilte in deze grote, holle ruimte. Het is meer dan het ontbreken van lawaai. Je komt naar de stilte luisteren. Slechts nu en dan verstoort een eenzame auto je gedachten.
Beschilderde muren en zuilen, alsof ze opgetrokken zijn uit grote witte zandsteen. Aan iedere pilaar een gipsen, beschilderde heilige. Stomme, roerloze getuigen van vroomheid. Sint-Martinus en de bedelaar staan links tegen de tweede zuil, tussen sint - Antonius en een Heilig Hartbeeld in. Rechts sint - Isidoor, met zijn ploeg en spade. En vlak tegen de preekstoel, sint -Antonius Abt, met zijn varken. Rechts tegen de muur , of beter in de muur, een statie van de in gips gegoten kruisweg. Ieder tafereel tot in het kleinste detail uitgewerkt. De natuurlijke beschildering maakt alles nog echter. Als kind waren we zeker, zó moest het allemaal geweest zijn!
Vooraan de zware communiebank, bijna over de ganse breedte van het hoogkoor. Toen knielde men nog om het Sacrament te ontvangen. In het midden de donkere hoge preekstoel, een prachtig staaltje Vlaams houtsnijwerk. Pronkstuk in iedere kerk. Waar is de tijd dat we met open mond zaten te luisteren naar een missionaris die kwam vertellen over zijn belevenissen tussen "de zwartjes" in onze Kongo?
Een geordende wirwar van allemaal verschillende stoelen ...
Veel is nu uit de kerk verdwenen. 't Moest allemaal schoner worden.
't Zal wel ...

De zestig meter hoge kerk heerst niet alleen over het Retiese marktplein, maar over het ganse dorp. Van kilometers ver herkennen "de kortoren" hun rijzige, achthoekige kerktoren. Bijna thuis!
Zoals de meeste kerken heeft ook de onze in de loop van de eeuwen een ware gedaanteverwisseling ondergaan. Het huidige gebouw lijkt in de verste verte niet meer op het gebedshuis waarin vele eeuwen geleden de mis werd opgedragen.
In 1872 is de kerk voor het laatst "hernieuwd". Een gedenksteen in de voorgevel, vlak naast de toren, laat ons een paar belangrijke mensen uit die tijd kennen: Ridder Pyck: gouverneur, L. Van den Eynde: burgemeester, A. F. Verbist: pastoor en J. Taeymans: bouwmeester.
De littekens van de vele verbouwingen, ook na 1872, blijven duidelijk als verkleurde vlekken zichtbaar.
De kerk is opgetrokken in neogotische stijl. De onderbouw van de hoge toren is evenwel uitgevoerd in 15 de eeuwse Kempense baksteengotiek. De buitenarchitectuur illustreert de expressieve vormentaal van de gotiek: versneden steunberen en spitsboogramen met traceer - en maaswerk. De benedenkerk vertoont een basilicale structuur: elke beuk heeft een afzonderlijk dak. Een zadeldak boven de middenbeuk en aanleunende lessenaarsdaken boven de zijbeuken. De gevelbeëindiging werd met een dubbele fries geaccentueerd. De zijgevels van de dwarsbeuken zijn blind.
De gevels en de glasramen werden in 1997 volledig gerestaureerd, de toren in 1999.
Links voor de kerk prijkt het monumentale praalgraf van dichter Lodewijk De Koninck. ( Hoogstraten 1838 - Retie 1924. ) Rechts een even groot heilig-hartbeeld dat in 1925 werd ingehuldigd. Tegen de gevels rusten nog oude arduinen grafzerken van Retiese burgerij, harde restanten van het oude kerkhof dat vroeger rond de kerk lag. ( Het huidige kerkhof op de Asberg werd pas geopend in 1927. )

Via deze blog wil ik "Sinte-Metten" voorstellen.
Waarom precies sint-Maarten? Hij is de patroonheilige van Retie. In dit zalig Kempendorp, met zijn zeven neten, werd ik tijdens de tweede wereldoorlog geboren. Hier bracht ik een gelukkige, onbezorgde jeugd door en genoot telkens opnieuw met volle teugen van de sinte-Mettenvieringen op 11 november. Ik zie me nog als kind sleuren met onmenselijk zware  mutserds. We zouden het grootste sint-Maartenvuur van het dorp stoken! Ik voel mijn schorre keel nog na 't zingen van telkens weer datzelfde "sinte-Mettenlieke". Ik voel nog de schamel gevulde beurs, een versleten washandje!
De figuur van de heilige, gezeten op zijn strijdros, dikwijls gespeeld door de toenmalige Retiese burgervader, hield me menige nacht wakker. Hoe dikwijls las ik over de wonderlijke manteldeling?
Als kind wou ik alles weten over deze " goeddoende" Romeinse ruiter.
Gelukkig ben ik altijd een beetje kind gebleven en heeft "Sintemetten" me nooit losgelaten.