Donderdag 9 juli 2009
Het leven van Martinus. Geschiedenis of legende?
Typische achthoekige Antwerpse kopergravure. Perkament, handgekleurd. "De manteldeling." De heilige is hier al van middelbare leeftijd, in een rijkelijk harnas, vreemd genoeg met een bevederde hoed. Forse personages. Cornelius de Boudt (1660-1735) toont met deze gravure dat hij tot de top van de Antwerpse graveerders behoort.Wat is waar, wat is historisch juist in het leven van Martinus, of wat behoort tot de legende of verzinsel? We weten dat de "Vita Martini" van Sulpicius Severus de belangrijkste bron is van het leven van sint-Martinus. Vertelde deze schrijver de waarheid, of was hij een fantast en leugenaar? Was hij een betrouwbare getuige, of moeten we zijn verhaal met een korreltje zout nemen? Natuurlijk zegt Severus zelf over zijn werk dat het allemaal zeker waar is wat hij schrijft. "Dit verhaal heb ik van Martinus zelf vernomen."
Geschiedenis of legende? Of beide? We weten dat een legende een levensbeschrijving is van een martelaar, een heilige of held. Ze vertelt mirakels en daden door de heilige of held verricht. Een legende berust op een volkse overlevering die met de tijd aangedikt werd. Het is moeilijk ware gebeurtenissen en verzinsels van elkaar te onderscheiden.
De manteldeling aan de poort van Amiens. Echt gebeurd of fantasie van Sulpicius Severus? Het hele gebeuren illustreert een passus uit het evangelie volgens Mattheüs, waarin de evangelist vertelt naar welke gedragingen de mensen later, bij hun dood zullen beoordeeld worden. Het is een parabel over het Laatste Oordeel, waarin de Herder de scheiding maakt tussen de goeden en de slechten.
Na het delen van de mantel, vertelt de legende dat Martinus 's nachts een verschijning van de Heer zag, die sprak tot de engelen: "De geloofsleerling, Maarten, gaf mij deze mantel, toen hij die aan een arme stakker gaf."
Deze en vele andere verhalen werden over sint-Martinus verteld en verspreid. Vele geschiedschrijvers nemen die verhalen niet ernstig, omdat er geen data, geen namen van personen, geen plaatsnamen in voor komen. Ze menen dat ze verzonnen zijn.
Maar Sintemetten heeft echt bestaan ... Niemand twijfelt daaraan.
