O espaço designado para uma alma lusitana… De aangewezen plek voor een Lusitaanse ziel…
Vrijdag 15 augustus 2008
"Bastião" por Christina Pluhar e os King's Singers...
Bastião - Bastion
De Zwitserse musicologe, harpiste, dirigente Christina Pluhar duikt niet alleen in het verleden, ze maakt met het historisch materiaal bijzonder levendige voorstellingen. In de voorstelling 'Los Impossibles' reist ze samen met haar ensemble L'Arpeggiatadoor de 18de eeuw in Italië, Spanje, Portugal en vooral Mexico. In dat laatste land behoort die oude muziek nog altijd tot het dagelijkse repertoire.
Bron: Klara.be (ook interessant om verder te kijken en te luisteren)
'Los Impossibles' is een achttiende-eeuws manuscript van de Spaanse barokgitarist Santiago de Murcia. Het bevat invloeden uit Italië, Spanje en Portugal. Harpiste Christina Pluhar geraakte gefascineerd door het werk, temeer doordat het thema van het stuk in een heel andere context in de Mexicaanse traditionele muziek opduikt. Pluhar bracht haar instrumentaal ensemble L'Arpeggiata samen met de legendarische King's Singers, de charismatische zangeres Lucilla Galeazzi en de danseres Anna Dego. De combinatie én confrontatie van het klassieke karakter en de rauwe volksstemmen maken deze muziek uniek. Er werd hard gezocht om de uitspraak van het oude Spaans en Portugees zo dicht mogelijk te benaderen en het volks karakter zo authentiek mogelijk weer te geven. Christina Pluhar doet het onmogelijke. Ze slaagt erin om schijnbaar onverzoenbare werelden samen te brengen. De recente cd-opname van 'Los Impossibles' behoort tot de best verkochte oude muziekopnamen van het laatste jaar.
Zin om mee te wandelen in een stadje, dat zeker de moeite waard is om te bezoeken als je in de buurt bent…?
Alcácer do Sal is een plaats en gemeente in het Portugese district Setúbal. De gemeente heeft een totale oppervlakte van 1502 km² en telde 14.287 inwoners in 2001. De Sado stroomt langs deze plaats.
Klik op de afbeelding voor het foto-album mét Googlemap
De Sado (vroeger Sádão) is een Portugese rivier, die op 230m hoogte ontspringt bij Serra de Vigia en 180 km verder in de Atlantische Oceaan stroomt bij Setúbal. Op verschillende plaatsen is hij afgedamd voor irrigatiedoeleinden.
Alcácer do Sal is een van de toegangen tot het natuurreservaat van het estuarium van de Sado (link), naar het noorden, maar maakt wel degelijk deel uit van de Alentejo.
Een satirisch lied bedoeld om zogezegd een hulpactie te starten voor het redden van de 'porseleinen honden'...
Ora o público pediu, e mais aderiu e até ganiu nesta campanha internacional e até europeia intitulada: help me a pôr os cães de loiça a sorrir a "gane". A gane quer dizer a sorrir a gane ou a ganir. Tem sido, maravilhoso...
Oh p'ro sofrimento um bom remédio há afinal. Ajudem os cães de loiça, esse pobre animal. Ao vê-lo feroz no portão, eu sempre me comovo, Se a tinta cair ao chão, dou-lhe mais uma demão e ele fica como novo.
Refrão
Se gostas de animais, cães de loiça, Que não sujem os quintais, cães de loiça, São "bobbies" bestiais, cães de loiça, São cãezinhos mal tratados, de olhos esbugalhados e nada saltitões Nunca se vão babar, nem ganir, nem ladrar, nem ferrar os ladrões.
Por serem portugueses e parecidos com o Toy, Que os restaurantes chineses não fazem deles "chopsói". Não largam pêlos ou pena, nunca roem os sofás, Reparem bem nesta cena, são estrelas de cinema: Cento e um Dalmatás!
(Refrão)
Aquilo é uma maravilha, aquilo corre corre... É uma companhia... Pfff! E aquilo tem que se fazer, tem que se levar um saquinho sempre para apanhar os cócós depois... Há que manter... Que isto da camada do ozoto está a acabar, não é? Temos que manter isto... planeta limpo... mas são muito engraça... e fofos? Ui!
(Refrão)
Rouxinol Faduncho (= Nachtegaal die Fado zingt) is een Portugees fictief personage, gecreëerd door de zanger en stand-up comedian Marco Horácia. Hij is een verpersoonlijking van een typische Portugese man, en lijkt op een Zé Povinho(1) uit de 21ste eeuw. Hij heeft twee cd’s opgenomen met zijn liedjes, de eerste heette: "Grandes Êxitos de Rouxinol Faduncho" (Rouxinol Faduncho‘s grootste hits), en kwam uit op 5 december 2005. Aangezien die eerste cd een enorm succes had, besloot hij een tweede te lanceren met als titel "Best On". Op beide cd‘s is hij de zanger, Paulo Valentim speelt de guitarra (=Portugese gitaar), João Maria Veiga speelt de viola (= Spaanse gitaar) en Rodrigo Serrão speelt baixo (= basgitaar).
Rouxinol's karakter is de persiflage van een fadolover, hij is een getrouwde man, maar hij zingt als een vrijgezel en heeft een zeer actief seksueel leven. Hij speelt een illegale buitenlander die emigreerde naar Duitsland en daar optrad in bars waar hij fado zong tot het moment dat hij werd uitgewezen. Terug in Portugal, nam hij een cd op om een huis te kunnen bouwen in Barcarena (Brazilië) voor zijn grote passie: ‘honden in chinees porselein“. Daarvoor nam hij het lied "Cães de Loiça" op.
Rouxinol zingt op een ontspannen manier en spreekt een raar taaltje, hij gebruikt populaire uitdrukkingen en legt verkeerde accenten op bijna elk woord. Hij raakt in de war wanneer hij bvb. Engels probeert te spreken (hij antwoordde eens "I love you too" aan een meisje dat hem toesprak met de woorden "Fuck you").
Rouxinol’s liedjes gaan over het leven van een alledaagse Portugese volwassen man, die vecht met zijn buur en klaagt over de branden en de regering. Verder zingt hij ook de intro’s van tekenfilms over de favoriete stripfiguren uit zijn jeugd, zoals Abelha Maia (Maja de Bij) en Dartacão (d‘Artagnan). Link naar zijn website: klik HIER!
(1) Zé Povinho staat in Portugal symbool voor de Portugese werkende klasse, een soort “Jan-met-de-Pet”. Deze figuur werd in 1875 gecreëerd door Rafael Bordalo Pinheiro(2). "Zé", in ’t Portugees, is de roepnaam voor "José" - zoals "Jef" dat is voor "Jozef", in ’t Nederlands - en "Povinho" is een verkleinwoord voor “het volk”. Zé is een vriendelijke volkse mens, die eenvoudig leeft en gezagsdragers bespot. Hij is geen gezaguitstralend figuur, maar eerder een eenvoudige man uit het volk, hij wordt als hulpmiddel gebruikt om kritiek te spuien tegen de krachtige, politieke en elitaire machten binnen de maatschappij, de onrechtvaardigheid en de tirannie.
Zé Povinho werd, en is nog steeds het populairste figuurtje in Portugal. Hij wordt voorgesteld als een boerenkinkel. Maar toch maakt zijn vriendelijkheid, zijn wil om anderen te helpen en vooral zijn grote verachting voor de machtigen der aarde, hem zo populair. Zé Povinho maakt die machthebbers belachelijk, hij lacht met hen en gaat dan verder met zijn eigen eenvoudig leven. Op dezelfde manier gaat hij ook om met de eigen zwakheden en vooroordelen van het volk.
Rafael Bordalo Pinheiro
(2) Rafael Bordalo Pinheiro (21 maart 1846 - 23 januari 1905) was een Portugese artiest, bekend om zijn illustraties, karikaturen, sculpturen en tekeningen voor keramiek. Hij wordt beschouwd als de eerste Portugese komische striptekenaar. Link naar de website van zijn museum in Lissabon: KlikHIER!
Sei de um rio, sei de um rio ik ken een rivier, ik ken een rivier Em que as únicas estrelas nele sempre debruçadas waarin de enige sterren die erin buigen São as luzes da cidade de lichten zijn van de stad Sei de um rio, sei de um rio ik ken een rivier, ik ken een rivier Onde a própria mentira tem o sabor da verdade waarin de leugen zelf de smaak heeft van de waarheid Sei de um rio… ik ken een stad… Meu amor dá-me os teus lábios, dá-me os lábios desse rio mijn geliefde geef mij uw lippen, geef me de lippen van deze rivier Que nasceu na minha sede, mas o sonho continua die de bron is van mijn dorst, maar de droom blijft duren E a minha boca até quando ao separar-se da tua en tot wanneer mijn mond zich losmaakt van de jouwe Vai repetindo e lembrando dit herhaalt en zich herinnert Sei de um rio, sei de um rio ik ken een rivier, ik ken een rivier Meu amor dá-me os teus lábios, dá-me os lábios desse rio mijn geliefde geef mij uw lippen, geef me de lippen van deze rivier Que nasceu na minha sede, mas o sonho continua die de bron is van mijn dorst, maar de droom blijft duren E a minha boca até quando ao separar-se da tua en tot wanneer mijn mond die zich losmaakt van de jouwe Vai repetindo e lembrando dit herhaalt en zich herinnert Sei de um rio, sei de um rio ik ken een rivier, ik ken een rivier Sei de um rio, até quando ik ken een rivier, tot wanneer
Nasceu á beira do mar Geboren aan de oever van de zee Assim se fez marinheiro Zo werd hij zeeman Fez-se ao mar a navegar Zo ging hij de zee bevaren E cruzou o mundo inteiro En doorkruiste hij de hele wereld
Chegou primeiro ás Índias ao Oriente Hij kwam als eerste aan in Oost-Indië Uniu por mares continentes Verenigde continentale zeeën Que nos deixou por herança... Die hij ons naliet als erfenis Nas caravelas, num mar de águas turbulentas In de karvelen, in de zee van ontstuimige waters Dobrou o Cabo das Tormentas Heeft hij de Kaap van de Stormen omgevormd Que é hoje o de Boa Esperança Naar wat vandaag de Kaap van de Goede Hoop is
Qual é o país... vaidoso e feliz... no mar pioneiro Welk is het land… ijdel en gelukkig… in de zee der ontdekkingen E que é marinheiro... E que é marinheiro En waar is de zeeman… En waar is de zeeman Que levou a cruz de Cristo Jesus... pelo mundo inteiro Die het kruis van Jezus Christus meenam… door de ganse wereld E que é marinheiro... E que é marinheiro En waar is de zeeman… En waar is de zeeman
Nasceu á beira do mar Geboren aan de oever van de zee Assim se fez marinheiro Zo werd hij zeeman Fez-se ao mar a navegar Zo ging hij de zee bevaren E cruzou o mundo inteiro En doorkruiste hij de hele wereld
Chegou primeiro a outras praias distantes Hij is als eerste geland op andere verre stranden Por esses mares nunca dantes Door deze zeeën die nooit eerder Navegados por alguém Bevaren werden door gelijk wie Tem um padrão á coragem aos tormentos Er is een monument voor de moed en de kwellingen Pelos seus descobrimentos Doorstaan tijdens zijn ontdekkingen Junto á Torre de Belém Dichtbij de Torre de Belém
(1) Alentajanas zijn inwoonsters van de Alentejo (streek ten zuiden van Lissabon).
(2) Desgarrada is een soort fado waarin op een ironische manier een grappig verhaal verteld wordt of waarin twee fadistas al zingend (en improviserend) een discussie voeren.
(3) De uitleg over malmequer (= o.a. madeliefje)vinden jullie in een vorig bericht: klik HIER!
Zij weten niet dat dromen Deel uitmaken van het leven…
António Gedeão (24 november 1906- 19 februari 1997) was een Portuguese dichter, essayist, schrijver en dramaturg, die ook een aantal wetenschappelijke werken publiceerde. António Gedeão was een alter ego van Rómulo de Carvalho, die, onder zijn eigen naam, professor was en les gaf in Scheikunde en Wetenschappelijke geschiedenis.
Muito boa noite, senhoras, senhores Een hele goede avond, dames, heren Lá na minha terra há bons cantadores Daar in mijn land zijn er goede zangers Há bons cantadores, boas cantadeiras Zijn er goede zangers, mooie praatjesmakers Choram as casadas, cantam as solteiras De gehuwden schreien, de vrijgezellen zingen Cantam as solteiras cantigas de amores De vrijgezellen zingen liefdesliederen Muito boa noite, senhoras, senhores Een hele goede avond, dames, heren
Fadinho serrano és tão ao meu gosto Jij valt in mijn smaak Fadinho uit de bergen Fadinho catita, sempre bem disposto Kokette Fadinho, altijd ter beschikking Sempre bem disposto, seja tarde ou cedo, Altijd ter beschikking, zij het vroeg of laat, Fazer bons amigos é o teu segredo Goede vrienden maken is jouw geheim É o teu segredo sorrir ao desgosto Het is jouw geheim om te lachen naar het verdriet Fadinho serrano sempre bem disposto Fadinho uit de bergen altijd ter beschkking
Fiar-se em mulheres é crer no diabo Het vertrouwen van vrouwen is ongelofelijk São todas iguais, ao fim, ao cabo Zij zijn uiteindelijk allemaal dezelfde, Ao fim ao cabo, moça que namora Een meisje dat flirt, uiteindelijk Se vai em cantigas, essa é a que te chora Trapt in mooie praatjes, het is degene met wie ik schrei Essa é a que te chora, com esta me acabo Het is degene met wie ik schrei, daarmee zal ik eindigen Fiar-se nos homens é crer no diabo Rekenen op onze mannen is de duivel geloven Essa é a que te chora, com esta me acabo Het is degene met wie ik schrei, daarmee zal ik eindigen Fiar-se nos homens é o nosso fado Rekenen op onze mannen is onze fado (=lot)
De schelpvormige baai van São Martinho do Porto is het laatste overblijfsel van een oude golf die zich tot Alfeizerão uitstrekte tot in de XVI-de eeuw. Deze is verbonden met de Atlantische Oceaan via een geul van bijna 250 meter breedte, die zich bevindt tussen de heuvels van Santana ten zuiden en de vuurtoren ten noorden.
Trova do Vento Que Passa Ballade van de wind die langskomt
Letra
: Adriano Correia de Oliveira Composição: Manuel Alegre Pergunto ao vento que passa Ik vraag aan de wind die langskomt notícias do meu país nieuws uit mijn land e o vento cala a desgraça en de wind zwijgt over het onheil o vento nada me diz. de wind vertelt me niks. o vento nada me diz. de wind vertelt me niks.
Mas há sempre uma candeia Maar er is altijd een lichtje dentro da própria desgraça dat schijnt tijdens deze donkere tijden há sempre alguém que semeia er is altijd iemand die liederen canções no vento que passa. zaait in de wind die langskomt.
Mesmo na noite mais triste Zelfs in de droevigste nacht em tempo de servidão in tijden van onderworpenheid há sempre alguém que resiste is er altijd iemand die zich verzet há sempre alguém que diz não. Is er altijd iemand die neen zegt.
Adriano Maria Correia Gomes de Oliveira, of simpelweg Adriano (9 april 1942 - 16 oktober 1982) was een Portugese musicus, geboren in een conservatieve Rooms-katholieke familie in Porto. Zijn familie verhuisde na zijn geboorte naar Avintes. Hij ging studeren aan Rechtsfaculteit van de Universiteit van Coimbra en liet zich in met het studentenactivisme en de fadomuziek van Coimbra.
Adriano maakte deel uit van een generatie van componisten en zangers van politieke liederen, die muziek en lyrische gedichten gebruikten om te vechten tegen het dictatoriale regime van de “Estado Novo“. Hij was berucht voor zijn subversieve acties als lid van de democratische weerstand en werd daarvoor vervolgd door de politieke politie PIDE. Adriano was een persoonlijke vriend van vele musici zoals Zeca Afonso, Padre Fanhais, Sérgio Godinho en ook van Luísa Basto, waarmee hij verschillende muziekalbums opnam.
In 1963 bewerkte hij een gedicht van Manuel Alegre: “Trova do Vento Que Passa” (zie bericht hierboven) en bij het uitbrengen ervan werd dit het weerstandslied van een ganse generatie én de daaropvolgende generaties.
Adriano was tevens lid van de Portugese Communistische Partij en nam vaak deel aan het Avante! Festival. Hij was ook een vriend van de socialist Manuel Alegre, die veel van zijn lyrische gedichten schreef. Hij stierf in Avintes op 40-jarige leeftijd aan een hartaderbreuk.
De Fado van Tio (=oom) Zé Luis is een “fadinho” (=kleine fado) die op een bepaalde manier gedanst wordt en vindt zijn oorsprong bij de Fado uit Lissabon: boeren passeerden langs de grote "quintas" (=boerderijen) gelegen langs de Riachos. Zij hoorden daar bepaalde melodieën afkomstig van particuliere feesten met fadistas en guitaristen. Daar zij zelf niet op deze feesten aanwezig waren, pasten zij deze muziek aan op hun manier van dansen en vanaf toen ontstond de "Rancho" als volksdans.
Sei que a alma se ajeitou Ik weet dat de ziel zich klaarhoudt Tomou a voz nas mãos Om de stem te ontvangen Rodopiou no peito Die ronddraait in de borst E fez-se ouvir no ar En die zich laat horen in de lucht E eu fechei meus olhos En ik sloot mijn ogen Tristes só por querer Eenzaam door het verlangen om Cantar, cantar Te zingen, te zingen E uma voz me canta assim baixinho En een stem zong zachtjes in mij E uma voz me encanta assim baixinho En een stem betoverde me zo zachtjes Sou do fado Ik ben van de Fado Sou do fado Ik ben van de Fado Eu sou fadista Ik ben fadista Sei que o ser se dá assim Ik weet wel dat het zo is Às margens onde o canto Aan de grenzen vanwaar het lied Recolhe em seu regaço Terugkeert in uw schoot As almas num só fado De zielen in enkel fado E eu prendi-me a voz En ik wordt geraakt door die stem Como a guitarra ao seu Zoals de gitaar door zijn Trinado, trinado Getril, getril E uma voz me canta assim baixinho En een stem zong zachtjes in mij E uma voz me encanta assim baixinho En een stem betoverde me zo zachtjes Sou do fado Ik ben van de Fado Sou do fado Ik ben van de Fado Eu sou fadista Ik ben fadista
Oh Pijnboom Mijn BroederLetra e Música: Amália Rodrigues e Carlos Gonçalves
Ribeiro não corras mais Rivier gij stroomt niet meer Que não hás de ser eterno Want gij blijft niet eeuwig O verão vai-te roubar De zomer zal van u stelen O que te deu o Inverno Wat de winter u gegeven heeft
Até a lenha do monte Het hout van de stapel Tem sua separação Wordt gescheiden Duma lenha se faz santos Van het ene hout maakt men heiligen E d'outra lenha En het andere hout Se faz o carvão Wordt gebruikt als brandhout
Ando caída em desgraça Ik ben terechtgekomen in ellende O que é que eu hei de fazer Ik weet niet wat te doen Todos os santos que pinte Alle heiligen zijn vol van kleuren Demônios têm que ser Demonen hebben dat niet
São tão grandes minhas penas Mijn smarten zijn zo talrijk Que me deitam afogar Dat zij mij zullen verdrinken Vêm umas atrás das outras Zij komen de een na de andere Tal como as ondas Zij zijn zoals de golven Andam no mar die elkaar opvolgen in de zee
Apanho e como as raízes Verslagen ben ik, maar zoals de wortels Que estão debaixo da terra Onder de grond blijven Só as ramas não as como Is het slechts het loof Porque essas o vento as leva Dat meegenomen wordt door de wind
Ó pinheiro meu irmão Oh pijnboom mijn broeder Tu também es como eu Jij bent ook zoals ik Também tu estendes em vão Eveneens wordt jij groter in de ruimte Ó pinheiro meu irmão Oh pijnboom mijn broeder Teus braços p'ró céu Met uw armen gericht naar de hemel
Adélia Pedrosa en de grote fadista, de weemoedige Sebastião Robalinho, zingen samen deze geïmproviseerde fado van Joaquim Pimentel. Dit is één van de eerste opnames uit hun carrière.
In deze video hoor je hen afwisselend vragend (desgarrada) zingen, waarop een antwoord volgt.
Felicia Sampaio Editora Culinária do Roteiro Gastronómico de Portugal
Ingredientes / Ingrediënten
1 Sapateira / 1 grote verse krab
1 cebolinha picadinha
/ een fijngesneden sjalot
2 colheres de sopa cheias de maionese / 2 volle soeplepels mayonaise
1 ou 2 colheres de sopa de cerveja branca / 1 of 2 soeplepels blond bier
1 colher de chá de mostarda / 1 theelepel mosterd
2 colheres de chá de picles picadinhos (fac.) / 2 theelepels fijngesneden ingelegde zure groenten (fac.)
1 ovo cozido picadinho (fac.) / 1 fijngehakt hardgekookt ei (fac.)
Confecção
Coze-se a sapateira, abre-se, e separam-se as patas. Da carapaça retire um saquinho de areia preto que está junto à boca, de seguida, retire para uma tigela tudo o que houver comestível dentro da carapaça. Batem-se as partes moles, que ficam na casca, com a carne que se tira das patas e os restantes ingredientes. Ponha o recheio na casca, e ponha esta num prato sobre folhas de alface e à volta decore com a restante sapateira. Sirva acompanhada com fatias de pão torrado.
Voorbereiding
Borstel de verse krab schoon en dompel ze in water dat met een ongepelde ui, laurierblad en een beetje piripiri (of ter vervanging tabasco) aan de kook is gebracht. Breng het weer aan de kook, draai het vuur laag en laat de krab 15 minuten pocheren.
Bereiding
Breek de scharen en poten van de gekookte krab af. Breek voorzichtig de onderkant van de schaal, verwijder de longen en andere harde ongerechtigheden en dompel de schaal zonodig even in koud water om restjes zand te verwijderen. Snijd de inhoud van de schaal samen met alle andere ingredienten fijn. Maak de krabbenschaal schoon en vul ze met de op smaakgebrachte massa. Strooi er nog wat extra peterselie over en leg de scharen en poten van de krab er omheen. Opdienen met sneetjes geroosterd brood.
"Bastião" por Christina Pluhar e os King's Singers...
Het bevat invloeden uit Italië, Spanje en Portugal. Harpiste Christina Pluhar geraakte gefascineerd door het werk, temeer doordat het thema van het stuk in een heel andere context in de Mexicaanse traditionele muziek opduikt. Pluhar bracht haar instrumentaal ensemble L'Arpeggiata samen met de legendarische King's Singers, de charismatische zangeres Lucilla Galeazzi en de danseres Anna Dego. De combinatie én confrontatie van het klassieke karakter en de rauwe volksstemmen maken deze muziek uniek. Er werd hard gezocht om de uitspraak van het oude Spaans en Portugees zo dicht mogelijk te benaderen en het volks karakter zo authentiek mogelijk weer te geven. Christina Pluhar doet het onmogelijke. Ze slaagt erin om schijnbaar onverzoenbare werelden samen te brengen. De recente cd-opname van 'Los Impossibles' behoort tot de best verkochte oude muziekopnamen van het laatste jaar.
