Uit het leven gegrepen,...echt gebeurt?

Ons kent ons.
Deze uitdrukking om aan te duiden dat men zichzelf of dichte familie goed kent is een goede verwijzing naar het Antwerpse(?) gebruik om over  nichten en kozijns te praten met het bezittelijke voornaamwoord “ons”. Het overkwam me meermaals dat wanneer ik over nichtjes of kozijns sprak men me vroeg of ik over mijn zussen en/of broers sprak. Bij ‘ons’ is dit  gebruikelijk , over een nicht spreken we dus van ons….. en over een kozijn gaat het van onzen…… Zelfs al zien of horen we elkaar niet meer het blijft ons/onze.

Als dit dan toch een typisch Antwerps fenomeen is spruit dit dan voort uit ‘ons’ chauvinisme, onze groepsgeest, onze hebzucht, of onze………? Verduidelijkt  dat angst of niet open staan voor ‘vreemden’ van sommigen van ‘onze’ Antwerpenaars?

Alhoewel het ook kan wijzen op een close of een hechte groep en goede familiebanden.Over onze man spreken we van' die van ons' of de mannen over hun vrouw als 'di van ons'! (soms die van olle)

Bij ‘onze’ kinderen gaat dit gebruik er, samen met het Antwerpse dialect er toch wat uit, alhoewel de meer favoriete nichtjes en/of kozijn toch nog op die ‘ons’ manier, bewust of onbewust, worden benoemd.

Tja…ons kent ons!

De winterpiek van vorige dagen, de erbarmelijke toestand van sommige medemensen en het overlijden van 2 daklozen in ons landje deed me denken aan een oud liedje dat moe ons leerde.

Dit liedje zongen we op 31 december bij het nieuwjaarkezoete - zingen. Dit klonk zo anders dan de gebruikelijke en veel gehoorde nieuwjaarsliedjes dat we meermaals complimentjes kregen voor het mooie en originele liedje dat we brachten.

We staan hier in de kou
te schudden en te beven.
Ons hartje klopt van rouw.
Ach wil ons toch wat geven,
wat bier of brandewijn
maar geld zou beter zijn
Want in die arme dagen
Ons beurseke is zo klein
ons beurseke is zo klein.

(liedje begin 1900)

(+-1963)
Angst….Verwachting….blijdschap….verontwaardiging….
boosheid en verdriet.
Deze gevoelens werden mij door sinterklaas gebracht .

Als kleine gasten waren we de dagen, zelfs weken voor sinterklaas extra braaf en extra lief. Dat schreven we dan ook aan sinterklaas in onze brief, héél netjes en héél doordacht .Later gooiden we die zorgvuldig geschreven brief, met de hulp van onze ouders, in de kachel want de lettertjes zouden de goed heilig man wel via de schouw bereiken.

De eerste dagen van december lagen we stil en stokstijf in ons bed te luisteren of “hij” al op ons dak was en de nacht van 5 op 6 december durfden we amper te ademen en probeerden we vooral niet in ’t slaap vallen! Beneden stonden de 3 borden met wat eten voor het paard, suiker, wortel, brood en een raapje te wachten tot de inhoud werd omgewisseld met marsepein, chocolade en mandarijntjes.

In de Grand Bazaar op de Groenplaats hadden we hem natuurlijk al gaan begroeten .Op de vierde verdieping onder de grote koepel zat hij op zijn troon de handjes te schudden van de verwachtingsvolle, meestal angstige kindjes, die in een lange in de rij stonden aan te schuiven. Van de bijhorende zwarte Pieten kregen we een klikker( hoe heet nu zo een ding?) een prulletje in blik waar je moest op nijpen en dat een klikkend geluid voortbracht. Overal in de winkel en op de Meir hoorde je dat geklik. Eens thuis verdwenen die spullen dan ook op onverklaarbare wijze (?)

Ik moet een jaar of elf geweest zijn toen het mysterie van sinterklaas voor mij ontluisterd werd. Aan het begin van mijn puberteit reageerde ik met geschokte verontwaardiging, mijn vertrouwen was serieus geschonden. Toen mijn pa dan ook rond die decemberperiode zoetlief een afbeelding van de sint in de krant liet zien “kijk eens wie hier staat” reageerde ik gepikeerd en boos op zijn  "leugens".

Jaren later, ik had toen zelf  al kindjes, die op hun cadeautjes wachtten.Weer was het sinterklaasnacht en ook toen durfde ik amper te ademen en zeker niet in ‘t slaap te vallen. Geen gerommel op het dak, wel bang afwachten. In het ziekenhuis waakten bij ons ma die moeizaam ademend haar laatste nacht passeerde.Net 55 jaar geworden  stierf zij op 6 december en verdween met sinterklaas.

Een min of meer verwaarloosde hobby in mijn, naar mijns inziens, veel te korte leven is toneelspelen.
Tientallen jaren na toneelspelen in verschillende (amateur)gezelschappen lag deze microbe knusjes opgeborgen. Tot enkele jaren geleden onze jongste dochter actief werd in een vrijetijdsbeweging voor mensen met een handicap. Deze organisatie heeft verschillende activiteiten op haar programma staan waaronder ook toneelspelen.De microbe ontwaakte toen ik werd gevraagd om bijstand achter de coulissen te verlenen, maar dat ontaardde in het spelen van een klein rolletje.Ik leerde deze mensen met hun mentale achterstand beter kennen, begrijpen en appreciëren.
En ondertussen draai ik voor de tweede keer graag mee in hun productie. Ik begeleid de hoofdrolspeelster en praat door middel van een klein rolletje het stuk aaneen.

Onlangs werden in de media de meest gevreesde mensen bekend gemaakt. Tot mijn grote verontwaardiging en verbazing zijn dat zowel onze allochtone medemens als mensen met een mentale handicap.
Onbekend maakt onbemind dus nodig ik iedereen  bij deze uit om te komen kijken naar de voorstelling van het stuk "Geschikte bloemen"
Deze enigszins beperkte maar uitermate lieve, aanhankelijke mensen spelen de ziel uit hun lijf in dit toneelstuk. En echt je kan niet anders dan van hen houden, stuk voor stuk!

Het stuk 'Geschikte bloemen' werd geschreven en geregisseerd door
Debbie Vermeersch en Claus Stoll.
Meer dan 20 acteurs met een handicap brengen je het mooie verhaal van een bloemenverkoopster die op een pleintje wil komen wonen maar die niet door iedereen wordt aanvaard.
Dit theaterproject is een produktie van Troefel vzw en Ludentia vzw.
Beiden zijn organisaties die vrijetijdsbesteding organiseren voor personen met een handicap.


<?  Speeldata:première op donderdag 3 november om 20 uur
avondvoorstellingen op vrijdag,4 november om 20 uur
op zaterdag 5 november om 20 uur
matiné op zondag, 6 november om 15 uur

Plaats: Cultureel Centrum Brasschaat
Auditorium Gemeentpark 10
2930 Brasschaat

Van Halloween hadden wij toen nog nooit gehoord.

Maar de chrysanten en het verplichte kerkhofbezoek op 1 november waren ook toen reeds een jaarlijks fenomeen.

Voor de volwassenen een naargeestige en deprimerende periode,  voor ons, kinderen, betekende het een uitstap naar familieleden die we maar af en toe zagen.

Zo gingen we steevast naar het Schoonselhof het alomgekende kerkhof in Hoboken. Welke graven er juist bezocht werden of welke getooid werden met een pot chrysanten van het kraampje voor het kerkhof, het boeide me niet echt. Enkel het familiebezoekje nadien had nog iets verrassend.

Mijn interesse werd pas gewekt na het overlijden van onze bejaarde buurvrouw. Nu was er op het kerkhof van Merksem een graf van iemand die ik in levende lijve had gekend. Ik moet nog vrij jong geweest zijn toen ik, op zoek naar het graf van dat madammeke, de opschriften op de graven begon te lezen. En voila mijn luguber trekje was geboren. Om niet als een freak aanschouwd te worden waren deze, toch wel griezelige en spannende wandelingen,  mijn geheim!

Nu ben ik niet de echt een persoon om de graven van mijn dierbare frekwent te bezoeken of te verzorgen. 
Voor mij,  zijn deze overledenen op een plekje diep  in mijn hart. En toch bezoek ik “graag” kerkhoven, zoals Père Lachaise in Parijs, het Joods kerkhof in Praag of dichter bij huis het Schoonselhof. De artistieke grafzerken met hun opschriften die heel wat verraden over de begraven persoon kunnen mij enorm boeien. Zo bezochten we ooit een kerkhof in Groot-Brittanie waar beroep en overlijdensoorzaak op de zerken vermeld wordt.

 En om in de sfeer van Halloweense doodshoofden en rammelende kettingen te blijven : In Dublin hoorde we van een gids dat er, tijdens de 19e eeuw,   bij nacht en ontij lichamen van het kerkhof gestolen werden om dan te verpatsen aan professoren van de universiteit. Deze gretige afnemers hadden op deze manier "levens"echt studiemateriaal.

Regional price fluctuations may have been in place, for six bodies from the best graverobbers in London could cost as little as £72, while a body in Edinburgh might cost between £10 and £20

R.I.P.

Mijn eerste echte vriendschap ontstond in de kleuterschool ,
Joséke woonde toen ook nog in onze straat. Tot aan onze puberteit waren wij  onafscheidelijk .
 In onze kleutertijd waren we een keertje mooi op het voetpad  
met “ons" v' loke aan ’t spelen. Erg verdiept in ons spel werden we ruw verstoord toen moe me nog maar eens van de straat kwam “plukken”.  Omdat ik niet veel zin had om mee te gaan, zette ik het op een verontwaardigt krijsen.
Toen ze me ongeduldig vastgreep onder haar ene - en het fietske onder haar andere arm begon ook Joseke luidop te wenen.
Wat een kameraadschap!
Moe schonk echter geen aandacht aan ons gebrul .Tot  mijn vriendinnetje haar moeder even later aan de bel hing om naar Joseke’s fietske te vragen.
Niks kameraadschap!
Moe had in haar ongeduld het ontroosbare kind haar fiets meegenomen. Haar geween werd in een klap duidelijk. Maar dit  voorval  deed zeker geen afbreuk aan onze vriendschap.

 Geconfronteerd worden met je eigen zwakke kantjes.

Naast ons op een terrasje zat een dame een sigaret te roken tot Sam ineens op haar af stapte:
”mevrou-ouw, mijn mama vindt sigaretten niet lekker”
Deze dame kon er mee lachen maar nam toch geen trekje meer .
 Ze beloofde  Sam dat ze ermee zou stoppen

En toen we wat later wilden vertrekken wou hij niet direkt luisteren, ik zei hem:” dan ben ik weg en blijf jij maar hier!” Toen was zijn spontane reactie:” jij gaat toch niet naar huis zonder een kusje”

In mei knutselde hij op school een verkeerslicht en leerde:”bij groen licht mag je doorrijden, bij rood moet je stoppen en bij oranje moet je proberen te stoppen” en vlak daarachter “maar mijn mama kan dan niet stoppen”

 Daar sta je dan als dit komt van  een pientere kerel van wel “al” vier jaar!

Onze melk werd vroeger vers van de koe aan huis geleverd door “de” Charel .De melkboer die nu grotendeels uit het straatbeeld gebannen is . Elke morgen stond hij daar met verse zuivelproducten. De verse koemelk zat in grote melkkannen en daar liet moe dan een litertje van afmeten en in haar “stoepeke” gieten. Ze kookte die melk en zette ze opzij om af te koelen. Tijdens dat afkoelen verscheen er een dikke romige vel bovenop de melk. Va was erg verzot op die melklaag en rekende er dan ook alle dagen op om daar van te genieten. Dat was echter buiten zijn kleinkinderen gerekend.

Als wij ’s avonds voor het slapengaan nog eventjes naar het toilet gingen passeerde we toch die kan melk zeker. En dan kwam die verleiding om even met het vingertje in die kan van dat roomlaagje te snoepen. Zo maar een beetje kon toch geen kwaad. Maar zowel ik als mijn zus “proefden” wel eens een beetje. De volgende morgen werden we gewekt werden door een boos geroep van va voor het gemis zijn velleke melk. Maar de verleiding en aantrek van die kan melk in het keukentje bleef bestaan en die kleine vingertjes……

stoepeke = stoopje
dit woord was voorheen een oude vloeistofmaat