Dia Internacional do Trabalhador!

Op 25 april wordt in Portugal de Dia da Liberdade gevierd als herinnering aan de Anjerrevolutie die plaatshad in 1974 en het einde betekende van de Estado Novo (Dictatoriaal regime die in Portugal heerste van 1933 tot 1974 ofte het Salazar-tijdperk)

Hierna volgt een sfeerbeeld…

 

Wij zijn vertrokken naar Salir de Porto...
Terug op 30 april
Weer present op deze blog begin mei
Adeus e até à proxima vez!

Wij logeren bij een Belgische dame
in de "Casa das Figueiras"
Nieuwsgierig?
Klik dan op deze LINK...

Wanneer de Fado Jacques Brel ontmoet...

Vandaag, 1 jaar geleden startte ik met dit blog...
Ondertussen heb ik heel veel bijgeleerd...
Niet alleen op gebied van het bloggen...
Maar ook en vooral over Portugal, Lissabon en de Fado...

 

De taart wordt,
volgens de statistieken van seniorennet,
aldus verdeeld:

Aan al mijn bezoekers: bedankt dat jullie d'r waren…!

Lieve mensen…
Het gaat jullie allemaal goed…!

Het beroemde Spaanse lied
María la Portuguesa…
een ode aan de fado…

(Homenaje a Amalia Rodrigues.)

En las noches de luna y clavel,
In de nachten vol maneschijn en anjers,
de Ayamonte hasta Villarreal,
van Ayamonte tot Villarreal,
sin rumbo por el río entre suspiros
zonder bestemming langs de rivier, verzuchtend
una canción viene y va,
een lied komt en gaat,
que la canta María
gezongen door Maria
al querer de un andaluz.
uit liefde voor een Andalusiër.
María es la alegría y es la agonía
María is de vreugde en het zieleleed
que tiene el Sur.
van het zuiden.

Que conoció a ese hombre
Ze ontmoette deze man
en una noche de vino verde y calor
in een nacht van "vinho verde" en hitte
y entre palmas y fandangos
en tussen palmbomen en braspartijen
la fue enredando le trastornó el corazón.
begon hij haar te verleiden, bracht haar hoofd op hol.
Y en las playas de isla
En op de stranden van het eiland
se perdieron los dos
verloren ze zichzelf
donde rompen las olas, besó su boca
waar de golven breken, kustte hij haar mond
y se entregó.
en ze gaf zich over.

¡Ay, María la Portuguesa!,
Ah Maria de Portugese!,
desde Ayamonte hasta Faro
van Ayamonte tot in Faro
se oye este fado por las tabernas
hoort men deze fado langs de kroegen
donde beben "vinho amargo"(*)
waar men "vinho amargo" drinkt
¿Por qué canta con tristeza?
Waarom zingt ze met verdriet?
¿por qué esos ojos cerrados?
waarom deze gesloten ogen?
Por un amor desgraciado
Voor een ongelukkige liefde
por eso canta, por eso pena.
daarom zingt ze, daarom lijdt ze.

¡Fado! porque me faltan sus ojos
Fado! omdat ik zijn ogen mis
¡Fado! porque me falta su boca
Fado! omdat ik zijn mond mis
¡Fado! porque se fue por el rio
Fado! omdat hij verdween in de rivier
¡Fado! porque se fue con la sombra
Fado! omdat hij verdween in de duisternis

Dicen que fue el te quiero
Ze zeggen dat het de liefde
de un marinero, razón de su padecer,
van een zeeman was, de reden van haar lijden,
que una noche en los barcos
dat in een nacht in de boten
de contrabando, p'al langostino se fue.
met smokkelwaar, waarmee hij ging vissen op garnalen.
Y en las sombras del río
En in de duisternis van de rivier
un disparo sonó
weerklonk een schot.
y de aquel sufrimiento, nació el lamento
en uit dit lijden werd de klaagzang
de esta canción.
van dit lied geboren.

Vertaald met de zeer gewaardeerde hulp
van mijn schoonzusje,
waarvoor heel veel dank...
muito obrigada!

(*) Vinho amargo is een bittere wijn met geneeskundige eigenschappen, maar de term kan ook als metafoor gebruikt worden om de bittere nasmaak van een verloren liefde te beschrijven.

 

De bekende Spaanse zanger Carlos Cano (1946 - 2000) stierf in december 2000, op 54-jarige leeftijd. Cano werd geboren in Granada en word gezien als de populairste vertegenwoordiger van de Andalusische muziek.

Hij was ook de schepper van een nieuw genre “Copla”, dat zijn wortels in de folklore heeft en de sociale wantoestanden in het zuiden beschrijft. Cano’s populariteit steeg gestadig gedurende zijn leven, deels te wijten aan de sociaalpolitieke inhoud van zijn protestliederen.

Ook in het populaire genre genoot hij grote bekendheid en het lied Maria la Portuguese is het meest bekende lied in zijn carrière. Andere populaire liederen zijn Luna de Abril (1988), Ritmo de Vida (1989), En Directo (1990) en Mestizo in 1992.

In 1995 kreeg hij serieuze hartklachten en liet hij zich in New York opereren, waarna hij De Lo Perdido schreef en andere populaire hits. Hij stierf op 20 december 2000 aan een hartverlamming.

Eindelijk de tekst gevonden van het lied dat reeds maanden aan de rechterkant van mijn blog stond en dat ik ooit kreeg van Opatje Joaquim…

De mooie melodie “Chuva” geïnterpreteerd door Jorge Fernando de componist ervan. Deze versie verschilt van deze van Mariza. (te beluisteren via deze "link" samen met de tekst en vertaling).

 
Jorge Fernando in de Meervaart in Amsterdam op 12 mei 2006

Jorge Fernando (Lissabon, 1957) is een Portugese zanger en gitarist van de Portugese volksmuziek fado. Hij is de inspirator en drijvende kracht achter de carrière van veel andere fadista's.

Jorge Fernando zingt al als kind van vier en begint met het serieuze gitaarspelen en zingen doet hij vanaf zijn dertiende, voornamelijk in jazz- en popbandjes. Hij leerde zichzelf gitaar spelen.

Op zijn twintigste komt hij bij de begeleidingsgroep van Amália, waarin Carlos Gonzalves en Fontes Rocha al dertig jaar speelden. Naast het gitaarspel voor Amália zong hij ook, wat er soms toe leidde dat het publiek hem toeriep: "Jorge, zing eens". Dit bracht hem na zes jaar begeleiding van Amália ertoe, solo verder te gaan.

Jorge Fernando ontdekte Custódio Castelo en ze hebben veel invloed op elkaar gehad. Samen waren ze de drijvende kracht achter veel andere fadista's die vaak die mogelijkheid niet wordt geboden door de conservatieve aanhangers van de fado. Fernando was een inspirerende kracht achter onder andere Mariza, Joana Amendoeira, Camanè en Ana Moura.

Cristina Branco noemt de tegenwoordige fado de nieuwe fado en Mariza de muzikale fado. Voor Jorge Fernando bestaat er niet zoiets als een nieuwe fado, maar is de manier van spelen en zingen anders omdat de mensen van nu anders zijn dan jaren geleden. Volgens hem is de fado de manier om uiting te geven aan je ziel en je ziel is eeuwig: je kunt geen andere ziel krijgen, dus kun je ook geen nieuwe fado krijgen.
Bron

Luister mee naar en geniet van…

“Abril en Portugal” een versie gezongen door Isabel (Chavela) Vargas Lizano (San Joaquin de Flores, 17 april 1919) een Costa Ricaans-Mexicaans zangeres. Ze is het bekendst om haar vertolkingen van "Rancheras" (een type van folkloremuziek dat populair is in Mexico), maar ook voor haar vertolkingen van andere populaire muziekgenres.

Chavela Vargas, die op haar veertiende haar geboorteland Costa Rica verruilde voor het veel vrijere Mexico, heeft zich nooit aan de conventies gehouden. Zij zong op straat en in bordelen, goot zich vol met tequila, droeg mannenkleren, rookte sigaren en had altijd een pistool op zak.
Ondanks haar vele stormachtige verhoudingen - waaronder één met Frida Kahlo - had ze maar één echte grote liefde: haar hond.
Bron

Zie ook vorige berichten:

• Coimbra é uma lição...
  
• April in Portugal...
  

Over het ontstaan van de bijzondere betekenis van 1 april tast men eigenlijk in het duister. In Portugal wordt hij Dia da Mentira (dag van de leugen) of Dia dos Bobos (dag van de idioten) geheten.

In Frankrijk heette dit poisson d'avril. In Engelstalige landen wordt het April Fool's Day genoemd, de Duitsers spreken van Narrentag en de Russen hebben het over День Дурака (Dyen' Doeraka, letterlijk vertaald: de dag van de dommerik) .

In sommige Vlaamse streken spreekt men over verzenderkesdag, de dag waarop je iedereen tracht ergens heen te zenden om ze beet te nemen.

De eerste vermelding in een Nederlandse bron dateert uit 1539 te Gent, een gedicht van de rederijker Eduard de Dene. Het is een parodie op ‘1 april’ waarin een knecht het plan van zijn heer om hem te verzenden doorziet. De geschiedenis gaat dus tenminste terug tot het begin van de zestiende eeuw. De wijde verspreiding van het verschijnsel wijst echter op een hogere ouderdom.

 
Loki met zijn uitvinding, het visnet.
Uit een 18de eeuws IJslands geschrift

Er zijn verklaringen gezocht in het wisselvallige aprilweer en parallellen gezien in de Germaanse mythologie (Loki) of in de bijbelse geschiedenis. In verschillende landen zijn ook wel nationale gebeurtenissen aangevoerd als begin van de traditie. Deze verklaringen, die waarschijnlijk ooit zelf als aprilgrap zijn verzonnen, leiden soms tot op de dag van vandaag een hardnekkig leven.

Zo denkt men in Nederland nog vaak dat de grappenmakerij begonnen is met de inname van Den Briel door de watergeuzen op 1 april 1572, zoals blijkt uit een bekend gezegde: “Op 1 april verloor Alva zijn bril“ (Bril staat hier voor Briel). Het feit dat ook buiten Nederland 1 aprilgrappen worden gemaakt, spreekt deze verklaring tegen.

Bron / Fonte

Even nagenieten…

En voor mensen die meer willen lezen en/of willen foto’s kijken…
Klik op de foto…

 
Gefeliciteerd
aan mijn ma en mijn pa
met hun diamanten huwelijksjubileum…!

60 jaar geleden trouwden mijn ouders…
Wij vieren dat vandaag met alle kinderen (6), kleinkinderen(13), achterkleinkinderen (7), schoonkinderen, nonkels en tantes, neven en nichten…
Net als toen…

Een ‘Tuna Universitaria’ is een muziekgroep samengesteld uit mannelijke universiteitsstudenten en meestal afkomstig uit Spanje, Portugal, Midden-Amerika of Zuid-Amerika. Men spreekt ook gewoon over een Tuna of Tunas in het meervoud. Een Tuno is een lid van een Tuna Universitaria, of kan ook een Sopista worden genoemd, welke een oude benaming van Tuno is.

TUIST staat voor Tuna Universitaria do Instituto Superior Tecnico en is een academische muziekgroep met studenten van de Technische Hogeschool uit Lissabon.

In de video hieronder brengen zij  "Marcha do Centenário", een arrangement door TUIST van een populair marslied uit Lissabon, live gebracht op het XII TUIST - Festival Internacional de Tunas "Cidade de Lisboa" in het Coliseu dos Recreios van Lissabon in 2007.

Marcha do Centenário
(Mars van de Eeuw)

Toda a cidade flutua
Gans de stad drijft
No mar da minha canção
Op de zee van mijn lied
Passeiam na rua
Wandelend door de straat
Retalhos de lua
Stukken van de maan
Que caem do meu balão
Weerkaatsen op mijn ballon

Deixei Lisboa folgar
‘k Liet Lissabon tot rust komen
Não há mal que me arrefeça
Het is goed om af te koelen
A rir, a cantar, cabeça no ar
Al lachend, al zingend, hoofd in de lucht
Que eu hoje perco a cabeça
Want vandaag verloor ik mijn hoofd

Lisboa nasceu, pertinho do céu
Lissabon is geboren, dichtbij de hemel
Toda embalada na fé
Volledig omringd door vertrouwen
Lavou-se no rio, ai ai ai menina
Wast ze zich in de rivier, ai ai ai meisje
Foi baptizada na Sé !
Zij werd gedoopt in de Sé !

Já se fez mulher e hoje o que ela quer
Ze is reeds vrouw en vanaf nu doet ze wat zij wil
É bailar e dar ao pé
Dat is dansen en draaien
Vaidosa varina, ai ai ai menina
IJdele varina(*), ai ai ai meisje
Mas que linda que ela é!
Maar zo mooi dat zij is!

Dizem que eu velhinha sou
Zij zeggen dat ik oud ben
Há oito séculos nascida
Acht eeuwen geleden werd ik geboren
Nessa é que eu não vou
Daarom ga ik niet weg
Por mim não passou
Want voor mij ging niet voorbij
Nem a morte nem a vida
Noch de dood, noch het leven

O Pagem me fez um fado
De minnestreel maakte een fado voor mij
De novo ali me leu a sina
Daarin werd opnieuw mijn lot beschreven
Não ter namorado
Niet te hebben liefgehad
Amor nem cuidado
Noch de liefde te hebben onderhouden
E ficar sempre menina!
En ik ben voor altijd meisje gebleven!

Refrão

(vrije vertaling)
(*) geen vertaling voor gevonden…

Luister ook naar het prachtig gebrachte ‘Lágrima’, waarvan je de tekst met vertaling kan terugvinden via volgende link: KLIK HIER!

En geniet…

Over Kaapverdië

Kaapverdië

 
Aanklikbare afbeelding

Voor de Portugezen werd Kaapverdië de perfecte uitvalsbasis voor het veroveren en koloniseren van de rest van de wereld: schepen voeren naar Afrika, Latijns- en Noord-Amerika en via Zuid-Afrika naar India en China. Voor het ontginnen van land en het planten en oogsten van voedsel en katoen haalden de Portugezen slaven vanuit het West-Afrikaanse vasteland naar Kaapverdië. Al in 1582 verbouwden zo'n veertienduizend slaven voedsel en katoen onder een regime van honderd blanken. Voedselproductie zou echter nooit voldoende opleveren voor het kale, onvruchtbare Kaapverdië om rond te kunnen komen. Inkomsten kwamen van twee andere activiteiten: het bevoorraden van schepen en de slavenhandel.

De negentiende eeuw werd een tijdperk van massale, wereldwijde emigratie van Europeanen en Afrikanen naar de Verenigde Staten. Gretige jonge Kaapverdianen, die droomden van een betere toekomst in de Nieuwe Wereld, lieten zich op het eiland Brava oppikken voor werk in de walvisvangst.

Al die eeuwen had Portugal weinig omgezien naar de behoeften van haar kolonie. Een massale sterfte tijdens een catastrofale droogte in 1941 waar Portugal niets aan deed, zorgde voor grote verontwaardiging onder een groep Kaapverdianen van gemengd ras. In 1956 werd in Guinee-Bissau de PAIGC (Partij voor de Onafhankelijkheid van Guinee en Kaapverdië) opgericht. Aanvankelijk was de PAIGC vreedzaam, maar door de harde opstelling van Portugal ontpopte de PAIGC zich tot een guerrillabeweging. Een tien jaar durende bloedige strijd die gevoerd werd op Guinees grondgebied, leidde uiteindelijk tot het uitroepen van de onafhankelijkheid van Kaapverdië op 5 juli 1975.

Vanwege het dorre klimaat en de slechte werkgelegenheid zoeken ook nu nog de meeste Kaapverdianen hun heil elders in de wereld: grote groepen Kaapverdianen vestigden zich in steden als Boston en Brockton (Verenigde Staten), Lissabon (Portugal), Buenos Aires (Argentinië), Dakar (Senegal) en Rotterdam.

Bron

Vorig bericht over Cabo Verde

ENVOI

Estão ainda aos bocejos, os meus versos.
Nunca me habituarei a isto. Eles habitaram aqui
tempo que chegasse.
E agora chega. Ponho-os fora de casa, não vou esperar
até os dedos dos pés lhes esfriarem.
Sem o incómodo do seu confuso esbracejo,
quero escutar o zumbido do sol
ou o do meu coração, essa traiçoeira esponja a endurecer.

Os meus versos não fornicam à moda clássica.
Balbuciam ordinarices ou vociferam com dignidade exagerada.
No Inverno, racham-lhes os lábios,
na Primavera, estendem-se por terra aos primeiros calores,
atrapalham o meu Verão
e no Outono cheiram a mulheres.

Chega. Durante mais doze versos nesta página
esqueço-lhes as traquinices
e em seguida um pontapé no cu.
Vão maçar para outro sítio, rimas de tostão,
vão tremer para outra parte por causa de doze leitores
e de um crítico a ressonar.

Ide agora, versos meus, nos vossos pés ligeiros,
não calcastes com força o velho chão
onde as sepulturas riem vendo os hóspedes,
um cadáver sobre o outro amontoado.
Ide agora, e cambaleai na direcção daquela
que eu desconheço.

Tradução: Fernando Venâncio

Foto: Vincent Menzel

ENVOI

Mijn verzen staan nog wat te gapen.
Ik word dit nooit gewoon. Zij hebben hier lang
genoeg gewoond.
Genoeg. Ik stuur ze 't huis uit. ik wil niet wachten
tot hun tenen koud zijn.
Ongehinderd door hun onhelder misbaar
wil ik het gegons van de zon horen
of dat van mijn hart, die verraderlijke spons die verhardt.

Mijn verzen neuken niet klassiek,
zij brabbelen ordinair of brallen al te nobel.
In de winter springen hun lippen,
in de lente liggen zij plat bij de eerste warmte,
zij verzieken mijn zomer
en in de herfst ruiken zij naar vrouwen.

Genoeg. Nog twaalf regels lang op dit blad
hou ik ze de hand boven het hoofd
en dan krijgen zij een schop in hun gat.
Ga elders drammen, rijmen van een cent,
elders beven voor twaalf lezers
en een snurkende recensent.

Ga nu, verzen, op jullie lichte voeten,
jullie hebben niet hard getrapt op de oude aarde
waar de graven lachen als zij hun gasten zien,
het ene lijk gestapeld op het andere.
Ga nu en wankel naar haar
die ik niet ken.

© De Bezige Bij & Hugo Claus
Uit: Gedichten 1948-1993
De Bezige Bij, Amsterdam 1994

De Kaapverdiaanse (muziek-)cultuur

Eeuwenlang hebben vele rassen en culturen zich met elkaar vermengd op Kaapverdië, waardoor meer dan tachtig procent van de bevolking van gemengd ras is. Avonturiers, piraten, zeelui, slaven en (slaven)handelaren hebben hun genen achtergelaten. Doordat het merendeel van de huidige bevolking afstamt van Afrikaanse slaven bestaat naast de officiële Portugese taal het Creools als alledaagse spreektaal: een taal van oud-Portugees vermengd met West-Afrikaanse talen. Het Creools is de informele, gesproken taal die iedereen begrijpt, de taal om het Kaapverdiaanse sentiment te delen, de taal van intimiteit en gevoel.

Bron

Zie ook vorig bericht hieronder…

Cesária Évora

Bron

Officiële website

Vorig bericht over Cesaria Evora

Meu Fado Meu
(Mijn fado van mij)
 2005

Mariza werd geboren in Mozambique (16 december 1973), haar vader is Portugees, maar haar moeder komt uit Mozambique. Zij emigreerde op haar 3^e naar Lissabon. Daar groeide zij op in de traditionele wijk Mouraria (Alfama) in Lissabon, de bakermat van de fado. In 2000 won ze de 'Best voice of fado'-award, de meest prestigieuze prijs van Portugal, die een jaar eerder naar Dulce Pontes ging. "Haar stem is een oerkracht ... In alle opzichten gaat ze live verder dan op de plaat. Niet alleen is haar persoonlijkheid indringender aanwezig, maar ook de arrangementen en bewerkingen zijn vrijer en avontuurlijker"

Making of van de album “Transparente”
(met Engelstalige ondertitels)

In deze korte video met de making of van de album “Transparente” van Mariza, vertellen Mariza en de producer Jacques Morelenbaum over het realiseren van dit prachtige album, opgenomen in Rio de Janeiro (Brazilië).

 
Mariza met Patrik De Bana

Voor de opnames van de film Fados werkte Mariza samen met De Bana.

In de fado Transparente, die zij in de film vertolken, zingt Mariza en danst De Bana over hun gedeelde Afrikaanse achtergrond.

Luister hier naar een opname van Transparente…

(*) Xaile is de typische sjaal waarmee vrouwelijke fadistas optreden als ze fado zingen en de letterlijke vertaling voor caracóis is slakken…