Categorie: Fado

reeks concerten tijdens de maand november in België...

Débora Rodrigues en João Escada brengen er ‘fado castiço’ of traditionele fado, waarvan de oorsprong ouder is dan de ‘fados canções’.
Op deze avonden ligt de nadruk in de eerste plaats op de kunst van het improviseren, maar ook op ‘desgarradas’ - zeldzame momenten waarin improviserende fadistas elkaar zingend antwoorden.

JOÃO ESCADA - fadista
João blinkt uit in de ‘fado castiço’: improvisatie en de kunst om de juiste fado op het juiste moment te kiezen.

DÉBORA RODRIGUES - fadista
Débora zingt al jaren in verschillende fado huizen in Lissabon zoals ‘O Faia’ (zie ook Beatriz da Conceição en António Rocha van het project ‘Tears of Lisbon’ van Paul Van Nevel en het Huelgas Ensemble).

FERNANDO SILVA – guitarra Portuguesa
Fernando werkt vandaag als de vaste ‘guitarra portuguesa’ in ‘O Luso’, waar een van de fadistas niemand minder is dan Celeste Rodrigues, de fascinerende 80-jarige zus van Amália Rodrigues.

ANA LUISA – viola de fado
Zij is de enige die niet geboren en getogen is in Portugal. Zij begon 15 jaar geleden fado te zingen en is de drijvende kracht achter de vzw Saber da Vida waarmee ze de traditionele fado in ere wil houden.

20 november, 20u,
restaurant O Atleta,
16, Boulevard Jamar, 1060 Bruxelas
Reservatie: 02/521.43.96.

21 november, 19u30,
vzw Lusitania - zaal Sceepstale,
Blankenbergsesteenweg 21, 8000 Brugge

http://vlaanderen-lusitania.skynetblogs.be
RESERVEREN via lusitania@gmail.com

22 november, 19u,
Art Base,
29, Rue des Sables, 1000 Brussel
http://www.art-base.be/
Inkom: 12,50 euro

24 november, 20u30,
de Centrale,
Kraankinderstraat 2, 9000 Gent
http://www.decentrale.be
Inkom GRATIS

27 november, 19u30,
L'is't waar?,
Waversebaan 139, 3050 Oud-Heverlee (Leuven)
http://www.listwaar.be/gazette48.html
RESERVATIE Roots for dinner via 0475 63 81 08

28 november, 20u,
Asfl O Elvas,
87, Rue Wery, 1050 Brussel
Reservatie: 02/646.28.14

fado-avonden met uniek concert en hapjes...

i.s.m. vzw Saber da Vida (

http://users.skynet.be/saberdavida)

met steun van:

- Associação dos Portugueses Emigrados na Bélgica (

http://www.apeb-bruxelas.be)

- Lusitania vzw (

http://vlaanderen-lusitania.skynetblogs.be)

- Alhambra (

http://www.alhambra.be)

- Delta Cafés

Fado Tropical
Composição: Chico Buarque/ Ruy Guerra

Oh, musa do meu fado
Oh, minha mãe gentil
Te deixo consternado
No primeiro abril

Oh, muze van mijn fado
Oh, mijn lieve moeder
Ik laat je verbijsterd achter
Op de eerste april

Mas não sê tão ingrata
Não esquece quem te amou
E em tua densa mata
Se perdeu e se encontrou
Ai, esta terra ainda vai cumprir seu ideal
Ainda vai tornar-se um imenso Portugal

Maar wees niet zo ondankbaar
Vergeet niet wie van je hield
En in uw dichte woud
Verloren liep en zichzelf opnieuw vond
Oh, eens zal dit land haar ideaal bereiken
Het zal veranderen in een onmetelijk Portugal

"Sabe, no fundo eu sou um sentimental
Todos nós herdamos no sangue lusitano uma boa dosagem de lirismo ( além da sífilis, é claro)
Mesmo quando as minhas mãos estão ocupadas em torturar, esganar, trucidar
Meu coração fecha os olhos e sinceramente, chora..."

'Weet je, diep van binnen ben ik een gevoelige man
We hebben allemaal een goede mix van lyriek in ons Lusitaans bloed (evenals syfilis, natuurlijk)
Zelfs wanneer mijn handen bezig zijn met martelen, wurgen, moorden
Sluit mijn hart zijn ogen en echt waar, het huilt ... "

Com avencas na caatinga
Alecrins no canavial
Licores na moringa
Um vinho tropical
E a linda mulata
Com rendas do alentejo
De quem numa bravata
Arrebata um beijo
Ai, esta terra ainda vai cumprir seu ideal
Ainda vai tornar-se um imenso Portugal

Met varens in de Caatinga
Rozemarijn in het suikerriet
Likeuren in de kruik
Een tropische wijn
En de mooie mulattin
Vanwie hij met geld uit de Alentejo
en daardoor veel bravoure
Een kus afdwingt
Oh, eens zal dit land haar ideaal bereiken
Het zal veranderen in een onmetelijk Portugal

"Meu coração tem um sereno jeito
E as minhas mãos o golpe duro e presto
De tal maneira que, depois de feito
Desencontrado, eu mesmo me contesto

"Mijn hart heeft een vreedzame aanleg
En mijn handen slaan hard en vlug
Op zo’n manier dat, na afloop
vanop afstand, ik het mezelf verwijt

Se trago as mãos distantes do meu peito
É que há distância entre intenção e gesto
E se o meu coração nas mãos estreito
Me assombra a súbita impressão de incesto

Als ik de handen weghoud van mijn borst
Is er afstand tussen willen en doen
En als mijn hart dichtbij mijn handen is
Ben ik verbijsterd over het onverwachte gevoel van bloedschande

Quando me encontro no calor da luta
Ostento a aguda empunhadora à proa
Mas meu peito se desabotoa
E se a sentença se anuncia bruta
Mais que depressa a mão cega executa
Pois que senão o coração perdoa"

Als ik in de hitte van de strijd
Opschep over een acuut vergrijp
Opent mijn hart zich
En het verdict dringt zich plots op
Want telkens de verblinde hand verwondt
Kan enkel het hart vergeven "

Guitarras e sanfonas
Jasmins, coqueiros, fontes
Sardinhas, mandioca
Num suave azulejo
E o rio Amazonas
Que corre trás-os-montes
E numa pororoca
Deságua no Tejo
Ai, esta terra ainda vai cumprir seu ideal
Ainda vai tornar-se um império colonial
Ai, esta terra ainda vai cumprir seu ideal
Ainda vai tornar-se um império colonial

Gitaren en accordeons
Jasmijnen, kokosnoten, fonteinen
Sardines, maniok
Op een lichtgekleurde azulejo
En de Amazonerivier 
stroomt 'achter-de-heuvels'
En via een getijdegolf
Mondt ze uit in de Taag
Oh, eens zal dit land haar ideaal bereiken
Eens wordt het een koloniaal imperium
Oh, eens zal dit land haar ideaal bereiken
Eens wordt het een koloniaal imperium

(eigen vertaling)

Chico Buarque, volledige naam: Francisco Buarque de Hollanda (Rio de Janeiro, 19 juni 1944) is een Braziliaanse zanger, componist, dichter, acteur, toneelschrijver en schrijver.
Hij is een bijzonder gerespecteerd componist in zijn land, het beste bekend voor zijn muziek, die vaak op de sociale, economische en culturele werkelijkheid van Brazilië commentaar geeft.

Sonata de Outono

Inverno não é 'inda mas Outono
het is nog geen winter, maar wel herfst
Na sonata que bate no meu peito
in de sonate die klopt in mijn hart
Poeta distraído, cão sem dono
verstrooide dichter, hond zonder meester
Até na própria cama em que me deito
zelfs in mijn eigen bed waarin ik lig
Inverno não é 'inda mas Outono
is het nog geen winter maar herfst
Na sonata que bate no meu peito
in de sonate die klopt in mijn hart

Acordar é a forma de ter sono
ontwaken is een manier van slapen
No presente e no pretérito imperfeito
in het heden en in het verleden
Mesmo eu de mim próprio me abandon
zelfs door mezelf ben ik verlaten
Se o rigor que me devo não respeito
door starheid krijg ik geen respect
Acordar é a forma de ter sono
ontwaken is een manier van slapen
No presente e no pretérito imperfeito
in het heden en het verleden

Morro de pé, mas morro devagar
ik sterf staand, maar ik sterf langzaam
A vida é afinal o meu lugar
het leven is uiteindelijk mijn plek
E só acaba quando eu quiser
en het eindigt enkel wanneer ik het wil

Não me deixo ficar. Não pode ser
laat me zo niet blijven. het kan niet zijn
Peço meças ao Sol, ao céu, ao mar
ik vergelijk het met de zon, de hemel en de zee
Pois viver é também acontecer
want gewoon leven kan ook

A vida é afinal o meu lugar
het leven is uiteindelijk mijn plek
E só acaba quando eu quiser
en het eindigt enkel wanneer ik het wil

José Carlos Ary Dos Santos
(eigen vertaling)

wordt stil en geniet mee...

tot voor kort achtergrondmuziek van dit blog...

 
Fado Português
door Amália Rodrigues

O Fado nasceu um dia,
De Fado is geboren op een dag,
quando o vento mal bulia
wanneer de wind zachtjes blies
e o céu o mar prolongava,
en de hemel overging in de zee,
na amurada dum veleiro,
in de voorsteven van een zeilschip,
no peito dum marinheiro
uit de borst van een zeeman
que, estando triste, cantava,
die, vol verdriet, zong,
que, estando triste, cantava.
die, vol verdriet, zong

Ai, que lindeza tamanha,
Ai, wat enorme schoonheid,
meu chão, meu monte, meu vale,
mijn grond, mijn berg, mijn valei,
de folhas, flores, frutas de oiro,
vol bladeren, bloemen, gouden fruit,
vê se vês terras de Espanha,
verlangend naar de kusten van Spanje,
areias de Portugal,
de stranden van Portugal,
olhar ceguinho de choro.
met ogen verblind door het huilen.

Na boca dum marinheiro
Uit de mond van een zeeman
do frágil barco veleiro,
van het fragiele zeilschip,
morrendo a canção magoada,
sterft het droevig lied,
diz o pungir dos desejos
verwoordt het schrijnende verlangen
do lábio a queimar de beijos
van de door kussen verschroeide lip
que beija o ar, e mais nada,
enkel een kus in de lucht, en niets meer,
que beija o ar, e mais nada.
enkel een kus in de lucht, en niets meer.

Mãe, adeus. Adeus, Maria.
Moeder, vaarwel. Vaarwel, Maria.
Guarda bem no teu sentido
Hou dit in gedachten
que aqui te faço uma jura:
dat hier een eed gezworen werd:
que ou te levo à sacristia,
ofwel neem ik je mee naar de sacristie,
ou foi Deus que foi servido
ofwel ga ik God dienen,
dar-me no mar sepultura.
in een zeemansgraf.

Ora eis que embora outro dia,
Ooit zal het weer gebeuren,
quando o vento nem bulia
dat wanneer de wind zachtjes waait
e o céu o mar prolongava,
en de hemel en de zee in elkaar vervloeien
à proa de outro veleiro
op de voorsteven van een ander zeilschip
velava outro marinheiro
je een andere zeeman ontwaart
que, estando triste, cantava,
die, vol verdriet, zal zingen,
que, estando triste, cantava.
die, vol verdriet, zal zingen.

(eigen vertaling)

Andere fado's van Amália Rodrigues zijn te beluisteren door haar naam (met juiste spelling) in te geven bij 'Zoeken in blog'...

'Fado Português de Nós'
Mariza
Composição: Paulo De Carvalho

Nasceu de ser Português
geboren om Portugees te zijn
Fez-se à vida pelo mundo
veroverde je de wereld
Foi p'lo sonho vagabundo
geleid door een zwervende droom
Foi pela terra abraçado
je werd omarmd door de aarde
Bem querido ou mal amado
wel gegeerd of niet bemind
O Fado
de fado

Viveu de ser Português
je hebt geleefd om Portugees te zijn
Foi alegre e foi gingão
je was gelukkig en je was wispelturig
Por ser um fado é canção
door een fado te zijn ben je een lied
Por ser futuro é passado
door de toekomst te zijn ben je het verleden
Mal querido ou bem amado
niet gegeerd of wel bemind
O Fado
de fado

Cada vez mais Português
iedere keer meer Portugees
Anda nas asas do vento
laat je meevoeren door de wind
Ás vezes solta um lamento
laat telkens een klaagzang horen
E pede p'ra ser achado
en verzoek om bevestiging dat
Ele é querido, ele é amado
hij is gegeerd, hij is bemind
O Fado
de fado

(eigen vertaling)

het is waar…
er zijn nog een aantal beloftes die ik moet nakomen…
een aantal fado’s op mijn blog wachten nog op een vertaling…
dit probeer ik zo vlug mogelijk in orde te krijgen...
de eerste die aan de beurt komt is:

• O Fado De Ser Fadista gezongen door Joana Amendoeira

(klik op de titel van de fado)

LISBOA NÃO SEJAS FRANCESA
Amália Rodrigues

Não namores os franceses

je zult de fransen nooit liefhebben
Menina, Lisboa,
meisje, Lisboa
Portugal é meigo às vezes
Portugal is verdraagzaam
Mas certas coisas não perdoa
maar sommige zaken kunnen niet vergeven worden
Vê-te bem no espelho
kijk maar in de spiegel
Desse honrado velho
van deze eerbiedwaardige oude man
Que o seu belo exemplo atrai
opdat zijn mooi voorbeeld aantrekt
Vai, segue o seu leal conselho
Ga, volg zijn loyale raad
Não dês desgostos ao teu pai
krijg geen hekel aan je vader

Lisboa não sejas francesa
Lisboa je ben niet Frans
Com toda a certeza
dat is wel zeker
Não vais ser feliz
je gaat niet vrolijk doen
Lisboa, que idéia daninha
Lisboa, wat ‘n slecht idee
Vaidosa, alfacinha (a alcunha de um habitante de Lisboa),
ijdeltuit, sla-eter (bijnaam inwoner van Lissabon),
Casar com Paris
trouwen met Parijs
Lisboa, tens cá namorados
Lisboa, hier heb je geliefden
Que dizem, coitados,
dat zeggen, arme stakkers,
Com as almas na voz
met hun ziel in hun stem
Lisboa, não sejas francesa
Lisboa, je bent niet Frans
Tu és portuguesa
je bent Portugees
Tu és só pra nós
zo ben je voor ons

Tens amor às lindas fardas
je hebt liefde voor mooie kostuums
Menina, Lisboa,
meisje, Lisboa
Vê lá bem pra quem te guardas
kijk maar goed naar wie je beschermt
Donzela sem recato, enjoa
schaamteloze maagd, wordt misselijk
Tens aí tenentes,
alhier heb je luitenanten
Bravos e valentes,
dapper en stoer
Nados e criados cá,
hier geboren en getogen
Vá, tenha modos mais decentes
gaat, krijg betere manieren
Menina caprichosa e má
wispelturig en onaardig meisje

Lisboa não sejas francesa…
Lisboa je kan niet Frans zijn…

(eigen vertaling)

Joana Amendoeira (Santarém, 30 de Setembro de 1982) is een fadista die de pure klassieke fado vertolkt, zoals die nog steeds te horen is in de fadocafés van Lissabon…

 

O Fado de ser Fadista Joana Amendoeira Composição: Indisponível

Fado é destino marcado,
fado is een vastgelegd lot
Fado é perdão ou castigo,
fado is vergeving of kastijding
A própria vida é um fado,
het leven zelf is een fado
Que o coração traz consigo.
dat het hart meedraagt

Seja canção fatalista,
wees een fatalistisch lied,
Ou prece de quem sofreu,
of smeekbede van wie heeft geleden,
O fado de ser Fadista é sina que Deus me deu.
de fado om fadista te zijn is het signaal dat god me gaf.

Refrão:
Fado é ternura,
fado is tederheid
Fado é dor,
fado is pijn
Fado é tristeza,
fado is verdriet
Fado é como que uma reza,
fado is als een gebed
De quem sofre ou é feliz.
van wie lijdt of gelukkig is

Fado é loucura,
fado is gek
É saudade, é incerteza,
is saudade, is onzekerheid,
E é a bem mais Portuguesa das canções do meu País.
en is wel het meest Portugees van de liederen van mijn land.

Fado é tudo o que acontece,
fado is alles wat gebeurt,
Quando se ri ou se chora,
wanneer men lacht of weent,
Quando se lembra ou se esquece,
wanneer men zich herinnert of vergeet,
Quando se odeia ou se adora.
wanneer men haat of liefheeft.

É ter um jeito de artista,
het hebben van een artistiek talent,
P’ra moldar ao fado a voz,
om fado in de stem te leggen,
E o fado de ser Fadista a morar dentro de nós.
en de fado om als fadista te leven onder ons.

(eigen vertaling)

Klik HIER voor een link naar haar website…

Een prachtlied,
een ode aan de wijn,
(de Portugese wijn...?)
gebracht door Amália Rodrigues…

‘t Was moeilijk om deze fado te vinden op ‘t internet…
De wekelijkse markt in Caldas da Rainha heeft mij geholpen…

　

Oiça Lá, Ó Senhor Vinho
Lyrics: Amália Rodrigues

Oiça lá ó senhor vinho,
Luister eens goed meneer wijn
vai responder-me, mas com franqueza:
ga je mij een antwoord geven, maar dan eerlijk:
porque é que tira toda a firmeza
waarom ontneem je alle stevigheid
a quem encontra no seu caminho?
van degene die je op je weg tegenkomt?

Lá por beber um copinho a mais
Door een glaasje te veel
até pessoas pacatas,
raken zelfs vreedzame mensen,
amigo vinho, em desalinho
in verwarring, vriend wijn,
vossa mercê faz andar de gatas!
raken door uw toedoen in een kattengevecht!

É mau procedimento
Het is een slechte methode
e há intenção naquilo que faz.
en dat is wat wordt bedoeld.
Entra-se em desequilíbrio,
Breng hem uit evenwicht
não há equilíbrio que seja capaz.
en hij is niet meer in staat in evenwicht te blijven.

As leis da Física falham
De wetten van de fysica falen
e a vertical de qualquer lugar
en als hij opstaat van zijn plaats
oscila sem se deter
dan slingert hij zonder ophouden
e deixa de ser perpendicular.
en kan niet meer rechtop lopen.

"Eu já fui", responde o vinho,
"Dat doe ik", antwoordt de wijn
"A folha solta a bailar ao vento,
"Zoals het blad dat loslaat in de wind
fui raio de sol no firmamento
ben ik een zonnestraal uit het firmament
que trouxe à uva, doce carinho.
dat krijg ik van de druif, zoete streling.

Ainda guardo o calor do sol
Tenslotte hou ik de warmte van de zon vast
e assim eu até dou vida,
en aldus schenk ik leven,
aumento o valor seja de quem for
verhoog het genot van diegene die mij drinkt
na boa conta, peso e medida.
met respect, met berekening en met mate.

E só faço mal a quem
Zo ben ik voor degene
me julga ninguém
die mij niet veroordeelt
e faz pouco de mim.
en weinig drinkt van mij.
Quem me trata como água
Degene die mij behandelt als water
é ofensa, pago-a!
betaalt voor die zonde!
Eu cá sou assim."
Zo doe ik dat."

Vossa mercê tem razão
Uw tegenprestatie heeft een reden
e é ingratidão
en het is ondankbaar
falar mal do vinho.
om slecht te spreken over de wijn
E a provar o que digo
En om te bewijzen wat ik zeg
vamos, meu amigo,
laat ons, mijn vriend,
a mais um copinho!
daarop nog een glaasje drinken!

(eigen vertaling)