Archief

Eindelijk de tekst gevonden van het lied dat reeds maanden aan de rechterkant van mijn blog stond en dat ik ooit kreeg van Opatje Joaquim…

FADO de onteme e de hoje

(FADO van gisteren en vandaag)

 

Antes e depois
Vroeger en nu

Fernando Farinha / Alfredo Marceneiro

Alfredo Marceneiro:

Minha guitarra é vaidosa
Mijn gitaar is ijdel
Mas vaidosa com encanto
Maar betoverend ijdel
Sente-se toda orgulhosa
Zij voelt zich heel trots
Todas as vezes que canto
Telkens ik zing

Fernando Farinha:

Alfredo, quando tu cantas
Alfredo, wanneer jij zingt
Cantas com tanta saudade
Zing jij met zoveel saudade
Eu sinto que tu encantas
Ik voel dat jij verrukt bent
Toda a minha mocidade
Door mijn jeugd

Alfredo Marceneiro:

Dizem que o fado é desgraça
Men zegt dat fado rampzalig is
Fado é de muita gente
Fado is van vele mensen
Mentira o fado não passa
Liegen kan niet in de fado
O fado qualquer o sente
De fado voelt dat

Fernando Farinha:

O fado é a voz do povo
De fado is de stem van het volk
Que com o povo nasceu
Dat uit het volk wordt geboren
Tu és antigo e eu sou novo
Jij bent antiek en ik ben modern
Será meu como que foi teu
Ze zal van mij zijn zoals ze van jou is

Alfredo Marceneiro:

Entre fadistas de lei
Onder de gevestigde fadistas
Com meu concurso não falto
Ontbreekt het mij niet aan concurrentie
Tenho orgulho em ser de grei
Ik ben trots deel uit te maken
Dos faias do Bairro Alto
Van de flierefluiters van de Bairro Alto

Fernando Farinha:

A pesar de muito novo
Ondanks het vernieuwende
Quando canto uma cantiga
Wanneer ik een lied zing
Faço recordar ao povo
Zal ik het volk laten herinneren
De fadistagem antiga
Aan de fadistas van de oude garde

Alfredo Marceneiro:

A minha pobre garganta
Mijn arme keel
Já não tem a voz de outrora
Heeft niet meer de stem van vroeger
Mas quando canta, ainda canta
Maar wanneer ik zing, zing ik nog
Ao pé das vozes de agora
Evengoed als de stemmen van nu

Fernando Farinha/Alfredo Marceneiro:

Quem sabe meu pioneiro
Degene die mijn pionier kent
Sem nesta história não fica
Weet niet zonder deze geschiedenis
O Alfredo Marceneiro
De Alfredo Marceneiro
Junto ao miúdo da Bica
Is samen met het jongetje van de Bica

(Vrije vertaling)

De mooie melodie “Chuva” geïnterpreteerd door Jorge Fernando de componist ervan. Deze versie verschilt van deze van Mariza. (te beluisteren via deze "link" samen met de tekst en vertaling).

 
Jorge Fernando in de Meervaart in Amsterdam op 12 mei 2006

Jorge Fernando (Lissabon, 1957) is een Portugese zanger en gitarist van de Portugese volksmuziek fado. Hij is de inspirator en drijvende kracht achter de carrière van veel andere fadista's.

Jorge Fernando zingt al als kind van vier en begint met het serieuze gitaarspelen en zingen doet hij vanaf zijn dertiende, voornamelijk in jazz- en popbandjes. Hij leerde zichzelf gitaar spelen.

Op zijn twintigste komt hij bij de begeleidingsgroep van Amália, waarin Carlos Gonzalves en Fontes Rocha al dertig jaar speelden. Naast het gitaarspel voor Amália zong hij ook, wat er soms toe leidde dat het publiek hem toeriep: "Jorge, zing eens". Dit bracht hem na zes jaar begeleiding van Amália ertoe, solo verder te gaan.

Jorge Fernando ontdekte Custódio Castelo en ze hebben veel invloed op elkaar gehad. Samen waren ze de drijvende kracht achter veel andere fadista's die vaak die mogelijkheid niet wordt geboden door de conservatieve aanhangers van de fado. Fernando was een inspirerende kracht achter onder andere Mariza, Joana Amendoeira, Camanè en Ana Moura.

Cristina Branco noemt de tegenwoordige fado de nieuwe fado en Mariza de muzikale fado. Voor Jorge Fernando bestaat er niet zoiets als een nieuwe fado, maar is de manier van spelen en zingen anders omdat de mensen van nu anders zijn dan jaren geleden. Volgens hem is de fado de manier om uiting te geven aan je ziel en je ziel is eeuwig: je kunt geen andere ziel krijgen, dus kun je ook geen nieuwe fado krijgen.
Bron

Luister mee naar en geniet van…

“Abril en Portugal” een versie gezongen door Isabel (Chavela) Vargas Lizano (San Joaquin de Flores, 17 april 1919) een Costa Ricaans-Mexicaans zangeres. Ze is het bekendst om haar vertolkingen van "Rancheras" (een type van folkloremuziek dat populair is in Mexico), maar ook voor haar vertolkingen van andere populaire muziekgenres.

Chavela Vargas, die op haar veertiende haar geboorteland Costa Rica verruilde voor het veel vrijere Mexico, heeft zich nooit aan de conventies gehouden. Zij zong op straat en in bordelen, goot zich vol met tequila, droeg mannenkleren, rookte sigaren en had altijd een pistool op zak.
Ondanks haar vele stormachtige verhoudingen - waaronder één met Frida Kahlo - had ze maar één echte grote liefde: haar hond.
Bron

Zie ook vorige berichten:

• Coimbra é uma lição...
  
• April in Portugal...
  

Over het ontstaan van de bijzondere betekenis van 1 april tast men eigenlijk in het duister. In Portugal wordt hij Dia da Mentira (dag van de leugen) of Dia dos Bobos (dag van de idioten) geheten.

 

In Frankrijk heette dit poisson d'avril. In Engelstalige landen wordt het April Fool's Day genoemd, de Duitsers spreken van Narrentag en de Russen hebben het over День Дурака (Dyen' Doeraka, letterlijk vertaald: de dag van de dommerik) .

 

In sommige Vlaamse streken spreekt men over verzenderkesdag, de dag waarop je iedereen tracht ergens heen te zenden om ze beet te nemen.

De eerste vermelding in een Nederlandse bron dateert uit 1539 te Gent, een gedicht van de rederijker Eduard de Dene. Het is een parodie op ‘1 april’ waarin een knecht het plan van zijn heer om hem te verzenden doorziet. De geschiedenis gaat dus tenminste terug tot het begin van de zestiende eeuw. De wijde verspreiding van het verschijnsel wijst echter op een hogere ouderdom.

 
Loki met zijn uitvinding, het visnet.
Uit een 18de eeuws IJslands geschrift

Er zijn verklaringen gezocht in het wisselvallige aprilweer en parallellen gezien in de Germaanse mythologie (Loki) of in de bijbelse geschiedenis. In verschillende landen zijn ook wel nationale gebeurtenissen aangevoerd als begin van de traditie. Deze verklaringen, die waarschijnlijk ooit zelf als aprilgrap zijn verzonnen, leiden soms tot op de dag van vandaag een hardnekkig leven.

 

Zo denkt men in Nederland nog vaak dat de grappenmakerij begonnen is met de inname van Den Briel door de watergeuzen op 1 april 1572, zoals blijkt uit een bekend gezegde: “Op 1 april verloor Alva zijn bril“ (Bril staat hier voor Briel). Het feit dat ook buiten Nederland 1 aprilgrappen worden gemaakt, spreekt deze verklaring tegen.

Bron / Fonte

 

Even nagenieten…

En voor mensen die meer willen lezen en/of willen foto’s kijken…
Klik op de foto…

 
Gefeliciteerd
aan mijn ma en mijn pa
met hun diamanten huwelijksjubileum…!

 

60 jaar geleden trouwden mijn ouders…
Wij vieren dat vandaag met alle kinderen (6), kleinkinderen(13), achterkleinkinderen (7), schoonkinderen, nonkels en tantes, neven en nichten…
Net als toen…

Een ‘Tuna Universitaria’ is een muziekgroep samengesteld uit mannelijke universiteitsstudenten en meestal afkomstig uit Spanje, Portugal, Midden-Amerika of Zuid-Amerika. Men spreekt ook gewoon over een Tuna of Tunas in het meervoud. Een Tuno is een lid van een Tuna Universitaria, of kan ook een Sopista worden genoemd, welke een oude benaming van Tuno is.

TUIST staat voor Tuna Universitaria do Instituto Superior Tecnico en is een academische muziekgroep met studenten van de Technische Hogeschool uit Lissabon.

 

In de video hieronder brengen zij  "Marcha do Centenário", een arrangement door TUIST van een populair marslied uit Lissabon, live gebracht op het XII TUIST - Festival Internacional de Tunas "Cidade de Lisboa" in het Coliseu dos Recreios van Lissabon in 2007.

Marcha do Centenário
(Mars van de Eeuw)

Toda a cidade flutua
Gans de stad drijft
No mar da minha canção
Op de zee van mijn lied
Passeiam na rua
Wandelend door de straat
Retalhos de lua
Stukken van de maan
Que caem do meu balão
Weerkaatsen op mijn ballon

Deixei Lisboa folgar
‘k Liet Lissabon tot rust komen
Não há mal que me arrefeça
Het is goed om af te koelen
A rir, a cantar, cabeça no ar
Al lachend, al zingend, hoofd in de lucht
Que eu hoje perco a cabeça
Want vandaag verloor ik mijn hoofd

Lisboa nasceu, pertinho do céu
Lissabon is geboren, dichtbij de hemel
Toda embalada na fé
Volledig omringd door vertrouwen
Lavou-se no rio, ai ai ai menina
Wast ze zich in de rivier, ai ai ai meisje
Foi baptizada na Sé !
Zij werd gedoopt in de Sé !

Já se fez mulher e hoje o que ela quer
Ze is reeds vrouw en vanaf nu doet ze wat zij wil
É bailar e dar ao pé
Dat is dansen en draaien
Vaidosa varina, ai ai ai menina
IJdele varina(*), ai ai ai meisje
Mas que linda que ela é!
Maar zo mooi dat zij is!

Dizem que eu velhinha sou
Zij zeggen dat ik oud ben
Há oito séculos nascida
Acht eeuwen geleden werd ik geboren
Nessa é que eu não vou
Daarom ga ik niet weg
Por mim não passou
Want voor mij ging niet voorbij
Nem a morte nem a vida
Noch de dood, noch het leven

O Pagem me fez um fado
De minnestreel maakte een fado voor mij
De novo ali me leu a sina
Daarin werd opnieuw mijn lot beschreven
Não ter namorado
Niet te hebben liefgehad
Amor nem cuidado
Noch de liefde te hebben onderhouden
E ficar sempre menina!
En ik ben voor altijd meisje gebleven!

Refrão

(vrije vertaling)
(*) geen vertaling voor gevonden…

Luister ook naar het prachtig gebrachte ‘Lágrima’, waarvan je de tekst met vertaling kan terugvinden via volgende link: KLIK HIER!

En geniet…

Over Kaapverdië

Mayra Andrade
een Kaapverdiaanse zangeres
vertolkt “Lua” (Maan)

Kaapverdië

is een groep eilanden gelegen in de Atlantische Oceaan ongeveer vijfhonderd kilometer ten westen van Senegal, West-Afrika. Duizenden jaren lang bleef de archipel voor mensen onopgemerkt. Het werd pas rond 1460 ontdekt door Portugese ontdekkingsreizigers. Portugal gaf tien eilanden een naam en noemde de gehele archipel Cabo Verde, naar een dichtbijgelegen schiereiland bij Senegal.  
Aanklikbare afbeelding

Voor de Portugezen werd Kaapverdië de perfecte uitvalsbasis voor het veroveren en koloniseren van de rest van de wereld: schepen voeren naar Afrika, Latijns- en Noord-Amerika en via Zuid-Afrika naar India en China. Voor het ontginnen van land en het planten en oogsten van voedsel en katoen haalden de Portugezen slaven vanuit het West-Afrikaanse vasteland naar Kaapverdië. Al in 1582 verbouwden zo'n veertienduizend slaven voedsel en katoen onder een regime van honderd blanken. Voedselproductie zou echter nooit voldoende opleveren voor het kale, onvruchtbare Kaapverdië om rond te kunnen komen. Inkomsten kwamen van twee andere activiteiten: het bevoorraden van schepen en de slavenhandel.

Toen op Kaapverdië genoeg slaven aan het werk waren, keken de Portugezen naar het westen voor nieuwe afzetmarkten. Ze gingen slaven verkopen voor werk in Zuid-Amerikaanse koloniën; de archipel ontpopte zich tot een warenhuis voor mensenhandel.

De slavenhandel met de Spaanse koloniën in Amerika kwam plotseling ten einde toen Portugal zich in de zeventiende eeuw afscheidde van Spanje. De slavernij in Kaapverdië werd in 1870 officieel afgeschaft na decennialange druk van Amerikaanse en Europese intellectuelen. Desondanks werden nog tot ruim in de twintigste eeuw ex-slaven gedwongen tot werk.

De ‘Originele’ verboden dans “Batuko”
van Kaapverdië
bewaard gebleven dankzij weggelopen slaven…
Geniet ervan…!

De negentiende eeuw werd een tijdperk van massale, wereldwijde emigratie van Europeanen en Afrikanen naar de Verenigde Staten. Gretige jonge Kaapverdianen, die droomden van een betere toekomst in de Nieuwe Wereld, lieten zich op het eiland Brava oppikken voor werk in de walvisvangst.

 

Al die eeuwen had Portugal weinig omgezien naar de behoeften van haar kolonie. Een massale sterfte tijdens een catastrofale droogte in 1941 waar Portugal niets aan deed, zorgde voor grote verontwaardiging onder een groep Kaapverdianen van gemengd ras. In 1956 werd in Guinee-Bissau de PAIGC (Partij voor de Onafhankelijkheid van Guinee en Kaapverdië) opgericht. Aanvankelijk was de PAIGC vreedzaam, maar door de harde opstelling van Portugal ontpopte de PAIGC zich tot een guerrillabeweging. Een tien jaar durende bloedige strijd die gevoerd werd op Guinees grondgebied, leidde uiteindelijk tot het uitroepen van de onafhankelijkheid van Kaapverdië op 5 juli 1975.

PAICV

Vanwege het dorre klimaat en de slechte werkgelegenheid zoeken ook nu nog de meeste Kaapverdianen hun heil elders in de wereld: grote groepen Kaapverdianen vestigden zich in steden als Boston en Brockton (Verenigde Staten), Lissabon (Portugal), Buenos Aires (Argentinië), Dakar (Senegal) en Rotterdam.

Bron

Vorig bericht over Cabo Verde

ENVOI

Estão ainda aos bocejos, os meus versos.
Nunca me habituarei a isto. Eles habitaram aqui
tempo que chegasse.
E agora chega. Ponho-os fora de casa, não vou esperar
até os dedos dos pés lhes esfriarem.
Sem o incómodo do seu confuso esbracejo,
quero escutar o zumbido do sol
ou o do meu coração, essa traiçoeira esponja a endurecer.

Os meus versos não fornicam à moda clássica.
Balbuciam ordinarices ou vociferam com dignidade exagerada.
No Inverno, racham-lhes os lábios,
na Primavera, estendem-se por terra aos primeiros calores,
atrapalham o meu Verão
e no Outono cheiram a mulheres.

Chega. Durante mais doze versos nesta página
esqueço-lhes as traquinices
e em seguida um pontapé no cu.
Vão maçar para outro sítio, rimas de tostão,
vão tremer para outra parte por causa de doze leitores
e de um crítico a ressonar.

Ide agora, versos meus, nos vossos pés ligeiros,
não calcastes com força o velho chão
onde as sepulturas riem vendo os hóspedes,
um cadáver sobre o outro amontoado.
Ide agora, e cambaleai na direcção daquela
que eu desconheço.

Tradução: Fernando Venâncio

Foto: Vincent Menzel

ENVOI

Mijn verzen staan nog wat te gapen.
Ik word dit nooit gewoon. Zij hebben hier lang
genoeg gewoond.
Genoeg. Ik stuur ze 't huis uit. ik wil niet wachten
tot hun tenen koud zijn.
Ongehinderd door hun onhelder misbaar
wil ik het gegons van de zon horen
of dat van mijn hart, die verraderlijke spons die verhardt.

Mijn verzen neuken niet klassiek,
zij brabbelen ordinair of brallen al te nobel.
In de winter springen hun lippen,
in de lente liggen zij plat bij de eerste warmte,
zij verzieken mijn zomer
en in de herfst ruiken zij naar vrouwen.

Genoeg. Nog twaalf regels lang op dit blad
hou ik ze de hand boven het hoofd
en dan krijgen zij een schop in hun gat.
Ga elders drammen, rijmen van een cent,
elders beven voor twaalf lezers
en een snurkende recensent.

Ga nu, verzen, op jullie lichte voeten,
jullie hebben niet hard getrapt op de oude aarde
waar de graven lachen als zij hun gasten zien,
het ene lijk gestapeld op het andere.
Ga nu en wankel naar haar
die ik niet ken.

© De Bezige Bij & Hugo Claus
Uit: Gedichten 1948-1993
De Bezige Bij, Amsterdam 1994