Hebben jullie de mensen uit de auto nog gezien aan boord. Jan Dirk is niet op komen dagen! Jaap snapt er niets van de volgende ochtend, maar niemand van ons heeft ze gezien. Buiten Kristiansand wachten we tevergeefs op de auto Nee dus. We rijden nu door naar Mandal. Beppe wordt gebeld om het antwoordapparaat af te luisteren. Er is geen boodschap van Jan Dirk. Terwijl ik dit schrijf besef ik dat er sinds 1991 wel heel wat veranderd is op communicatiegebied. Een mobieltje had uitkomst geboden, toch? We gaan Mandal maar eens in op zoek naar een bakker. Er is hier een uitstekende bakker zelfs. Hier maken we dankbaar gebruik van mede door het feit dat er een prima toilet bij de winkel aanwezig is. De uitdrukking Ik moet ééven naar de bakker blijft de hele vakantie gehandhaafd. Zon campertoiletje met elf personen is ook niet alles! We trekken verder, rijden door prachtig Noorwegen en stoppen af en toe voor een kopje soep of koffie met een broodje. Jaap blijft Beppe bellen, maar die is nu niet te bereiken omdat ze naar een begrafenis is. Na het pootje baden in een wilde snelstromende rivier gaan we verder. Dan bereiken we aan het eind van de middag via een prachtige, maar steile weg vol haarspeldbochten het einde van de Lysefjord. We beginnen elkaar een beetje te kennen. Het is een leuke groep: ex-machinisten, onderwijzers, secretaresses, HTS ers en zelfs een celliste van het Rotterdams Filharmonisch orkest. Door alle tegenslagen vormt zich al een hechte band en met een:dat moet je toch ook een keer meegemaakt hebbenwordt overal maar een draai aan gegeven. Bij de Lysefjord aangekomen zien we in de verte twee stipjes aankomen, onze boten: de Hilde Baudine en de Golden Griffin. De stipjes worden groter en de ontmoeting met de familie van de beide schippers volgt. De schrik is groot. Waar is Jan Dirk en de andere drie? Hoe was de reis? Nou ja . Hebben jullie al gegeten? Nou ja alleen soep met brood! Heel snel beginnen de dames dan voorbereidingen te treffen voor een barbecue op het strand. En dan .? Daar komt Jan Dirk met Marijke, Benno en Gerdie. Algemene opluchting Gerdie is raaaazend! Marijke vertelt dat ze s nachts niet meer op de boot konden. En dat ze in ónze slaapzakken op banken in de terminal hebben overnacht. Ze zijn s morgens overgevaren en in één ruk doorgereden naar de Lysefjord. De rust keert weer. We vinden dichtbij een keurige gratis douche met toilet èn een waterval. De meesten kiezen voor het eerste. Wim de waterval. De barbecue is af . niets dan lof en ook het nieuwsgierige zeehondje dat steeds dichterbij durft te komen vergoed veel na alle doorstane emoties. Het kampvuur volgt en dan . eindelijk slapen. We slapen in de camper. Iedere keer als Wim zich omdraait beweegt de hele camper, maar alles went. Naar de wc kun je s nachts bijna niet, want de pomp maakt zon herrie dat iedereen er van wakker wordt. De volgende dag komen er nieuwe plannen op tafel .
Van die stapelbedjes met een gordijntje er voor...
De grootste camper van Nederland.
Of er een bus leegloopt. Om 10.50 arriveert de camper plus een personenauto, 15 man in totaal. We maken kennis met onze reisgenoten, zwaaien Mark uit en ons avontuur begint. Bij gebrek aan een café wordt er in de camper maar koffie gezet en we horen tussen neus en lippen door dat we niet naar Kiel maar naar Hirtshals gaan. Die kaas niet zo dik snijden, roept Jaap als één van onze medereizigers tegen de middag brood gaat smeren. Daar moeten we nog 18 dagen mee doen! Zo dat belooft wat! Het wordt dus de hele dag rijden naar het noorden van Denemarken voor de oversteek naar Christiansand. Na de file bij Hamburg begint de race tegen de klok om op tijd bij de ferry te zijn. De camper is met 11 personen zo vol dat er steeds een paar boven de cabine op bed moeten liggen. Dat is echter geen probleem, want iedereen heeft van te voren slecht geslapen zodat er dankbaar gebruik van wordt gemaakt. Bij een benzinepomp bestelt Jaap koffie voor ons. Wie heeft er even Duitse marken? Greta! In Denemarken moet er worden getankt. Wie heeft er Deense kronen? Wieke! Jaap roert onderweg nog gauw een paar pakjes soep door een pan water. Met een paar sneetjes brood is de eerste honger gestild. We zijn s avonds hondsmoe en dolblij dat we net op tijd bij de ferry in Hirtshals zijn, waar we onze luxe hut zullen betrekken. Ha, grapt Glenn,dat zullen ook wel 16 stapelbedjes worden met een gordijntje ervoor. Eenmaal op de ferry, het is ondertussen 1 uur geworden, blijkt Jaap in de camper te blijven slapen. Ellie die zich op het laatste moment aangemeld heeft, en Jan Dirk, de 20 jarige zoon van Jaap en chauffeur van de auto, zullen eveneens in de camper overnachten. We kijken al nergens meer van op en als we na een snelle hap aan boord onze luxe hut willen betrekken, blijkt Glenn met zn grap precies in de roos te hebben geschoten. Het zijn niet 16, maar wel 50 stapelbedden onder in het schip. We zijn laaiend! Glenn slaapt die nacht aan dek. Greta, Wim en ik zoeken onze couchette toch maar op. Ik slaap zelfs niet bij Wim in zn stapelbed. Uiteindelijk val ik in slaap met het fototoestel in de ene en de tas met geld en papieren in de andere arm.
Mark wacht samen met ons aan de grens bij Nieuweschans!
Wat was het een prachtige folder en wat zijn die Noorse fjorden toch mooi. Het avontuurlijk zeezeilen en een aardige schipper Jaap met z'n schitterende video daar op die vakantiebeurs in Zuidlaren deden de rest. Wij kiezen voor een vakantiereis per ferry Amsterdam- Bergen, een huttentocht door het binnenland van Noorwegen, zeilen door de fjorden en daarna ook zeilend weer naar huis. Samen met onze vrienden Glenn en Greta boeken wij voor die 18-daagse reis naar Noorwegen, een goed alternatief voor het door ons zeer geliefde Schotland. De overtocht per luxe ferry met dito hut op de heenreis is toch een fantastisch uitgangspunt voor we ons zullen storten in het leven aan boord van een klein zeilschip met natuurlijk weinig ruimte en privacy In april hoorden we al dat de ferry Amsterdam- Bergen uit de vaart was genomen, maar tijdens de open dag in Harlingen toen we onze boot de Hilde Baudine konden bewonderen, bood schipper Jaap ons een redelijk alternatief van de eveneens luxe ferry Kiel- Oslo. Daar zullen we met een busje naar toe gebracht worden en de grootste camper van Nederland zal ons daar opwachten en ons al camperend door Noorwegen naar Stavanger brengen, waar ons zeilavontuur zal beginnen. Dit komt dan in de plaats van de huttentocht. Prima toch! Maar waarom vertelt hij dat niet gewoon uit zichzelf? Ons vakantiegevoel draait op volle toeren. De "veel sterkte-wensen" van onze collega's aan de LTS klinken ons wat overdreven in de oren als we aan het begin van de vakantie afzwaaien. De avond voor vertrek belt Wim toch schipper Jaap maar eens. De plannen blijken opnieuw gewijzigd. We zullen nu met de camper om half 10 opgepikt worden bij een café aan de grens bij Nieuweschans. En we vertrekken ook niet vanuit Kiel, maar.... Wim hoort de rest niet goed. Om half 10 levert Mark ons vieren bepakt en bezakt bij de grens af. Geen café te bekennen. We bellen de thuisbasis van de kapitein... Geen gehoor... We wachten.... Tien uur ...geen camper. Half elf.... geen camper. De stemming zakt. Eén van ons zegt voor de grap:"Geachte consumentenman....". Om kwart voor elf zegt Mark: "Ik zie donkere wolken.......".
Niet alleen oom Herman, maar ook pa was trots op z'n koeien èn paarden. Met zorg werden de kalveren van de beste koeien uitgezocht om aan te houden. De paarden behoorden tot het Gelderse ras en werden als landbouw- en rijpaard gebruikt. Pa fokte er ook mee en er werden heel wat premiekeuringen bezocht. De laatste middag voor het keuren werd altijd besteed aan het wassen en invlechten van staart en manen. Toen we wat ouder waren mochten Diny en ik wel mee naar bv Bennekom. Het paard werd voorgebracht door iemand in een wit pak en daarachter om het paard mooi te laten lopen liep iemand hard prrrrrr.... te roepen en met een rode zakdoek te zwaaien. Het ging er heel serieus aan toe. Dan moest het paard nog mooi gaan staan met de staart in de iets opwaartse houding. Daarvoor werd er gember onder de staart gesmeerd. Hoe bedenken ze het! Het ging natuurlijk om een eerste premie en was het helemaal geweldig dan kon je paard het predikaat stermerrie of kroonmerrie krijgen. Op de verjaardagen was er altijd veel nieuws uit te wisselen over het vee. Onze familie bestond bijna alleen uit boeren op twee na: Oom Sjoerd was kleermaker, en Oom Jaap hemd( onderdirecteur) van het postkantoor. Met verjaardagen had Wim vaak moeite met de namen en liep altijd vlak achter me bij het begroeten van de ooms en tantes."Dag ome Gert, dag tante Hentje, Jantje, Jo, Dine, Aaltje, Hermien, Riek, nog een Jantje, ome Bertus, Wim, Martin, Eb, nog een Gert en soms nog één enz..". Brandewien veur de mansleu en een citroentje met suker, een glaeske Spaanse rooie wien of de bowl van eigen vruchten veur de vrouwleu kwam op taofel. Er werden dikke sigaren opgestoken en de kamer zag vaak blauw van de rook, maar ik heb eigenlijk nooit iemand daarover horen klagen.
Een jaar of 12 geleden kwam uncle Herman nog eens naar zijn roots in Nederland samen met neef Harold die we ook nog nooit gezien hadden. Het voelde echt als familie. Bij Harold kreeg ik zelfs het gevoel of het een oudere broer van me is. Toen ze weer terug waren kreeg ik de memoires van oom Herman toegestuurd: [i]Goals in Life[/i], noemde hij het. Er zijn dus meer mensen die op latere leeftijd hun levensverhaal willen vastleggen. Tante Hermien deed hetzelfde voor haar kinderen en kleinkinderen: Herinneringen van Hermien Aartsen. Diny en ik mochten het als een grote gunst ook lezen. Nadat mama overleden hadden we bij haar een bijzonder plekje gekregen- als we dat al niet hadden. Uit opa Egginks dagboekje dat hij bijhield toen hij bij Herman op bezoek was in 1932 had ik al de indruk dat het allemaal nog niet zo gemakkelijk was daar in Iowa. Uit [i]Goals in Life [/i]sprak dat nog veel duidelijker. Een boer in Iowa was erg afhankelijk van het weer. Er zijn daar lange koude winters. Hij moest vaak machines van buren lenen wat pas kon wanneer die zelf klaar waren met de oogst. Zo is er veel van zijn oogst in de beginjaren verloren gegaan. Pas na 1945 toen de tractor kwam ging het de familie steeds beter. De brieven van "Herman uut Amerika" gingen van hand tot hand. Op verjaardagen werden ze weer doorgegeven. Herman z'n Holstein/Friesian koeien waren z'n trots. Hij schudde wel eens meewarig z'n hoofd als hij later bij ons de gewone Friese of roodbonte kleinere koeien zag, het Maas- Rijn - en IJsselvee. Nu zie je overal in de wereld die grote Holstein/Friese koeien, ook in Nieuw Zeeland. We hoorden daar dat het vaak Nederlanders zijn die ze op hun grote melkveebedrijven hebben. Ik bekijk ze wel eens en kan ze echt niet mooi vinden met die uitstekende botten. Ik kan zo'n ouderwets roodbont koetje meer waarderen. In Nw Zeeland zagen we ook de prachtige Jersey koeien. Mark vindt nog steeds dat we hier een koe in de wei moeten hebben. Gebeurt niet hoor..., maar als ik me nog bedenk wordt het een Jersey. Wanneer uncle Herman naar Nederland kwam ging hij de hele familie rond om zijn verhaal te vertellen. Wanneer de familie zich dan verzameld had begon hij en hield niet weer op voor hij zijn verkorte versie van [i]Goals in Life [/i]klaar had. Hij begon met de meester in De Wildenborch die hem het engelse alfabet had geleerd tot en met de successen in latere jaren. Regelmatig kwam er ook familie over naar Iowa. Die kregen soms bepaalde instructies. Zo moest pa het bv niet hebben over het fokken van koeien--leek te veel op [i]fuck[/i] neem ik aan. We hebben dus altijd wel contact gehouden met onze Amerikaanse tak van de familie, maar eindelijk zullen we dan onze nicht Berdina met haar man Curtis in het echt ontmoeten.
Een tijdje terug vertelde ik over m'n ervaringen met collega's op de LTS De Zuidoosthoek.....na de fusie het latere KDC en nu dus Carmelcollege. Er was altijd zo'n vertrouwd sfeertje. Ik vertelde ook over handvaardigheidcollega John Wolters die geweldig kon vertellen o.a. over zijn diensttijd in Nw Guinea. Een paar dagen terug werd ik gebeld door Louis, een dienstkameraad van hem. Ze waren met een paar mensen uit die tijd voor het eerst weer bij elkaar geweest. En ze misten er één: John Wolters. Maar ze hadden geen idee hoe ze hem konden traceren. Vroeger woonde hij in Hengelo. Hij googlede de volgende dag en kwam via de woorden John Wolters en Nw Guinea op mijn site terecht. Ja inderdaad...we hadden het over dezelfde John. Het adres van John kon ik via een andere collega te pakken krijgen, want er wonen meer dan 20 Woltersen in Emmen. Nog mooier... ik kreeg John zelf aan de lijn. Ik zei hem: "John, ik ben gebeld... je dienstkameraden zoeken je"! "Och", zei John, "die Nw Guineatijd heb ik eigenlijk allang afgesloten en achter me gelaten". "Jammer dan... maar er is wel ene Anne Lanfers die je erg graag terug zou zien"! "Wat.... Anne Lanfers....?! Laten ze dan maar contact met me opnemen". Louis uit Deventer, die me gebeld had, mailde even later: Anne heeft contact gehad met John en woensdag gaat John al naar hem toe. Hij besloot helemaal in stijl met als dank: een "kus van de sergeant".
De 5e klas met meester Berenpas...stiekem meester Brombeer genoemd. Vooraan van r. naar l.: Heide Marie van der Nol, Berdie Koning, ik, Gerdie Bijenhof, Arie Dijkman, Jantje Boersbroek, Eefie Eggink, Dies Eggink, ?. Boven van r .naar l. Hannie te Hennepe, Gerke Aartsen, Dinie Everhard, Willie ten Broeke, Tonnie Eggink. Links voor Willie staat Wim Ruiterkamp met z'n blonde kuif...m'n fietsmaatje. Verder nog Gé Harmsen, Zwier Smeenk, Coen Hartjes, Betsie Vister, Reina Brummelman, Dinie Wolsheimer, Wim Winkel, Rikie Hissink, Jootje Heersink, Henkie Groot Roessink, Alie Robbertsen, Wim Remmers en Gerrit Koerselman, Bennie Golstein?.. Gerrit Kamperman,.... Reerink, Wim Remmers. Meer namen schieten me niet te binnen. Wie het wel weet mag het zeggen. Allemaal worden of zijn ze nu al 65 jaar ...... degene die nog in leven zijn.
In elk geval heb ik aan mijn jeugd thuis en op school en de Youth for Christ een behoorlijke bijbelkennis overgehouden. Ik ken alle bijbelboeken, zonen van Jacob, de 12 discipelen en verscheidene belangrijke bijbelverzen uit mn hoofd. Ik zie en vooral hóór meester Berenpas heel beeldend het verhaal van de Ark van Noach, David en Goliath, de tocht door de Rode Zee en Daniël in de leeuwenkuil vertellen . Aan de jeugdkampen in Doorn en Giethoorn heb ik ook nog eens heel veel bijbelliedjes en negro spirituels over gehouden die ik later voor de klas veel gebruikt heb en waar de kinderen gek op waren bv: Hij houdt die hele wijde wereld in zijn hand (He s got the whole wide world in His hands). De Youth for Christ had in Winterswijk ook een groep gevormd die bij elkaar kwam voor bijbelstudie, om te zingen en te bidden. Ze gingen daar zelfs de straat op om te vertellen wat Jezus voor ze betekende. Ook in Vorden zijn we met hulp van de groep Winterswijk met oom Nico met een jongerengroep gestart. Nee... we gingen niet de straat op. Er kwam een soort opwekkingsdienst van de Youth for Christ in onze vertrouwde Hervormde kerk. We gingen dat vragen bij ds van Zorge aan de pastorie. Die vond het best, maar zei ook dat ze vroeger in Hattem ook zon vraag hadden gehad. Gaan jullie eerst maar eens naar het rooie dorp rode daken èn PvdA-- Het enthousiasme ging toen snel over", zei hij nog. Ik wist toen nog niet dat ik later in Hattem in de buurt van dat rooie dorp zou gaan wonen. En met veel plezier! Ha! Wim Ruiterkamp, m'n fietsmaatje heeft hier zijn Lydia ontmoet. En allemaal enthousiast voor Youth for Christ, een groep van toch wel 20 jongelui. Eenmaal in Hattem ja kwam ik die Wim tegen. Hij is nog wel eens mee geweest naar zon opwekkingsdienst van de Youth for Christ en naar een bidstond. Hij was er niet kapot van. Later biechtte hij op dat hij het er Spaans benauwd van kreeg! Ik ontgroeide de groep enigszins. Wim hoorde bij de Gereformeerde kerk. Alle van der Kolken waren gereformeerd. Na verloop van tijd toen het serieus met ons was geworden moesten we kiezen. Voor mij maakte het geen verschil hervormd of gereformeerd. Voor Wim wel. Ik liet me vlak voor ons trouwen overschrijven en ik heb het al eens vermeld- ds Bezemer vond het de "minst slechte" keus!
Zo sliepen we... in stapelbadjes... heel gezellig!
Ook in Giethoorn werden er vakantiekampen gehouden van de Youth for Christ. Dat leek ons ook wel wat. Gerke, Gerrie, vriendin Lydia en ik gingen dat maar eens uitproberen. Het was wat minder massaal en dat was erg prettig. We brachten die week door in en om de molen en natuurlijk op het Wiede. Het is de plek waar de film Fanfare zich afspeelde. De dag begon met een stille tijd waarin we in groepjes een stukje uit de bijbel lazen en bespraken. Daarna was het ontbijt en dan gingen we het Wiede op in een boot en ergens tussen het riet zochten we een plek voor opnieuw bijbelstudie. Het geheel was toch ongedwongen. s Middags na het eten gingen we opnieuw het Wiede op, maar nu om te zeilen. Dat was een geweldige ervaring. Je leerde al gauw bij het overstag gaan en het gijpen om je hoofd op tijd in te trekken anders was je hem kwijt. We punterden door de kanalen en ontdekten mooie plekjes. Er was een leuk pannekoekenhuisje aan de overkant! Pa en mama waren gewend om in zon vakantie een dagje langs te komen. Dat deden ze nu ook. Diny kwam ook mee en heeft nog een middag meegezeild. Weet je het nog, Dien? Bij elkaar ben ik drie jaar achter elkaar naar Giethoorn geweest. De tweede keer ging ik op de fiets met Anneke van Zeyts. Anneke is lang mijn vriendin gebleven. We deden alles samen. Na de HBS ging zij de opleiding voor verpleegster volgen. Van onze plannen uit de eerste klas kwam niet veel terecht. D.w.z. we kozen wel het beroep dat we van plan waren, maar samen naar Nw Guinea gaan zat er niet in. Nw Guinea was in handen gekomen van Indonesië en die zaten niet op Nederlanders te wachten. Bovendien kwam ik binnen een half jaar in Hattem Wim tegen en ja .. dan verandert een plannetje heel gauw. Anneke heeft veel gereisd in vakanties en trouwde pas met haar Carel toen ze in de dertig was. Maar wel kregen ze drie dochters. Met Gerrie had ik ook een plannetje bedacht. We zouden samen in een flatje gaan wonen als we een baan hadden gevonden. Tegen de tijd dat Gerrie de Kweekschool afgerond had . Ja .ja diezelfde Wim. Het was zelfs zo dat Gerrie, Roelie en ik naar Ameland zouden in de grote vakantie . kamperen!Roelie en Gerrie kenden elkaar nog niet, maar dat maakte niets uit. Opnieuw was het Wim die roet in het eten gooide. Die was weer gaan varen na zn studieverlof en laat die nou net die geplande week terug zijn van de reis. Dan kun je toch niet weg zeg nou zelf! We hebben Roelie naar Zwolle gebracht en die ging met die voor haar onbekende nicht van mij kamperen op Ameland. Ze hebben het wel naar de zin gehad, maar elkaar na die tijd volgens mij nooit weer gezien!
Een zang samenkomst in Doorn. Volgens mij is het Gerke die daar achteraan in het midden zit met dat witte bloesje en blonde haren.
Bij ons thuis op De Boomgaardgingen we zondags naar verschillende kerken of geloofsgroepen. Zelf waren we Ned. Hervormd en bezochten we trouw deze kerk. Vanaf een jaar of 10 gingen wij ook regelmatig mee, maar ik was vaak meer aan het rondkijken in die mooie oude kerk dan dat de preken van ds Jansen mij boeiden. De bank aan het Lindese end was ook smal en hard. Ds Langstraat had meer charisma en daar kon ik wel goed naar luisteren., meer Hour of Pour sfeer. Ons meisje voor dag en nacht Riek Antink was gereformeerd en bezocht de Geref. kerk. Dat was wat strenger in de leer. Zij gingen bv nooit naar het Lindese feest. Zóóó jammer! Opoe en opa Bijenhof hoorden weer bij een andere geloofsgroep. Ze wilden geen naam hebben, maar noemden zich Christenen. Van huis uit wel N.H., maar het heeft hen altijd gestoord dat je plek in de kerk in die tijd afhing van wat je betaalde. In de 30er jaren was er een evangelisatiegroep actief waarbij de voorgangers twee aan twee rondtrokken net als de apostelen vroeger. Oorspronkelijk kwamen ze uit Zuid Afrika. Jurgens was één van hen en hoewel mama en tante Hermien met hun mannen naar de Hervormde kerk gingen bleven ze groot respect voor deze voorganger houden. Ze waren ook voor de volwassen doop. Opa Bijenhof vertrouwde mij eens toe:Coba wil dr noe niks meer aover zeggen, maor zij en Rika bunt vrogger ok volwassen edeupt. Vanuit Linde fietste opa op zondag altijd naar de dienst bij Oonk. Ze hadden een eigen liedboekje met opwekkingsliederen en om de beurt verzorgden ze een lezing en uitleg van zo'n bijbelgedeelte. Toen opoe overleden was ging hij na die dienst naar tante Hermien of later ook naar tante Riek toen die in Vorden kwam wonen. Dan kwam bij de verjaardagen ook opa Eggink die meer een vrijdenker was. Een allegaartje was het bij ons, maar iedereen liet elkaar in zijn waarde. Wat verderop bij ons in de buurt woonden ook Rooms- Katholieken. Daar werd met respect over gesproken, maar ik denk niet dat we met een roomse jongen thuis konden komen. Zover ging de tolerantie niet. Op Goede Vrijdag kon je een verschil in opvatting merken. De roomsen werkten gewoon terwijl de protestanten zondag hielden. Toen er opnieuw tentzending naar Vorden kwam werden we gestimuleerd om daar eens heen te gaan. De nadruk werd erg gelegd op de noodzaak om een Kind van God te worden. Onze eigen ds Langstraat preekte daar zelfs. Er werden door hen ook jeugdkampen georganiseerd en samen met Gerke en Gerrie zijn we een paar keer een week op zon kamp geweest in Doorn, geleid door o.a. ds Kits en Nol Esmeyer. De leus was: Jong Nederland voor Christus! We hebben het er erg naar onze zin gehad. Voor Gerke helemaal...... Ze heeft daar haar Wim ontmoet waar ze nu ook al 43 jaar lief en leed mee deelt. Verder had je ook geen vakantie, behalve het dagje uit met pa en mama wanneer de rogge van het land, de haver los en de knollen in de grond zaten! Dat was meestal rond 10 augustus. Dat was even een moment van ontspanning voor de meeste boeren. Dan was ook de bekende Hengelse Peerdemarkt.
Heel lang geleden leerden we op de School met den Bijbel in Vorden, behalve elke week een psalmversje en de bijbelverhalen, enkele verschillen tussen het rooms katholieke en het protestantse geloof. Tetzel die voor de roomse paus geld aan het inzamelen was voor de bouw van de St Pieterskerk in Rome was zoiets. Wanneer je maar goed geld gaf kwam alles later goed met je. Je tijd in het vagevuur kon aanzienlijk korter worden. De tekst van Tetzel: Zodra het geld in het kistje klinkt Je zieltje in de hemel springt . maakte indruk. Het verhaal van Luther die de 95 stellingen aan de deur van de Slotkapel sloeg in Wittenberg werd boeiend verteld. En dan al die brandstapels en de hagepreken .. Dan kwam er nog bij dat de roomsen ook nog geloofden dat bij het Heilig Avondmaal het brood en de wijn ècht in het lichaam en bloed van Jezus veranderden en dat wij protestanten dat alleen symbolisch zagen. Bovendien moesten ze vele goede werken verrichten om uiteindelijk in de hemel te kunnen komen, terwijl wij alleen door genade en het geloof alleen die hemel kunnen bereiken. Toen we later Belijdenis van het geloof aflegden hadden we alweer een paar jaar Catechesatie achter de rug en ik ken nog een aantal artikelen des geloofs uit mn hoofd. Wat is uw enige hoop in leven en sterven? Dat ik niet van mijzelf ben, maar ....... De laatste catechesatieles kregen we van ds van Zorge. Hij legde ook nog even uit waarom we Hervormd zouden moeten zijn. Het had te maken met een slimmigheidje van de Gereformeerden die in Amsterdam panelen uit een kerkdeur gezaagd zouden hebben om zo die kerk voor hen te behouden. Ja . ik was daar best mee bezig met al die verschillen. Ik probeerde zelfs in de bus een gesprek daarover te beginnen met een kloosterling die op de Kranenburg thuishoorde. Hij ging er niet erg op in. Er werd gefluisterd over de bruine paters van de Kranenburg die op de fiets het nonnenklooster op de Keyenborch bezochten en... dan nog zachter .... Ik begon eigenlijk een eigen mening te vormen toen Kunkeltje (haar echte naam weet ik niet meer), onze juf Duits, ons de Ringparabel vertelde. Het ging over een Christen, een Jood en een Moslim die alledrie dachten dat zij de echte ring met de parel in hun bezit hadden. Uiteindelijk bleek het om dezelfde ring te gaan.
Tot ze daarbij ook nog verlamd raakt. Sjef koopt zon pausemobiel, je weet wel zon vierkante auto met een verhoogd achterstuk. Zo kan hij Bernadien mèt rolstoel toch iedere week ophalen om even weer thuis te zijn. Bernadien is ondertussen al 8 jaar ziek en krijgt steeds meer klachten. Terwijl Sjef haar diezelfde week nog even naar huis had gehaald, overlijdt ze aan het eind van die week, 55 jaar oud. De begrafenis is indrukwekkend. Alle oud-gedienden van de voormalige Rk- LTS De Zuidoosthoek zijn er. Ze ligt opgebaard in een blauwe gesloten kist, haar lievelingskleur. Op de kist staat een groot portret van Bernadien zoals we ons haar maar moeten herinneren met haar vrolijke lach en haar grote bos krullend haar. Hun oudste zoon leest een ontboezeming van Sjef voor over Bernadien, over hoe ze elkaar op de Mulo al ontdekt hadden, hun relatie en hun huwelijk. Over de tijd dat ze in Nijmegen woonden en later in Emmen en ook over de moeilijke tijd toen hij besefte dat hij de Bernadien die hij kende voorgoed kwijt was. Heel ontroerend! Ook een zus en later een nichtje vertellen over hun zus en tante Bernadien precies zoals ze was. Sjef en Bernadien zijn beiden van huis uit wel Rooms- Katholiek, maar voelden zich daar niet meer bij betrokken en daarom wil Sjef ook geen kerkdienst. Een waardig afscheid van Bernadien, een onvergetelijke collega en vriendin.
Collega Joop helpt bij het koken op het brugklaskamp.
Dan slaat het noodlot toe. Zo noem je dat toch! In de kerstvakantie krijgt ze een herseninfarct, denken ze. Ze is in één klap haar korte geheugen kwijt. Frits- een andere collega- en ik bezoeken haar regelmatig. Sjef schrijft alles wat er gebeurd was op in een schrift zodat ze na kan lezen wat ze meegemaakt heeft. Wat is het vandaag voor dag? vraagt ze iedere keer. Ik zeg dan bv 26 januari. Oooo, zegt ze dan,Sjef was gisteren jarig en ik weet er niets meer van. En dat terwijl we in het schrift lezen dat ze naar huis is geweest en haar zus heeft ontmoet op de verjaardag.Ze beseft dat er iets heel ergs aan de hand is. Als ze weer thuis is ga ik geregeld met haar op pad bibliotheek winkelen eindje rijden. Sjef is in die tijd overspannen thuis, maar aan het werk kan hij zo niet meer. Maar thuis gaat het ook niet met haar. Uiteindelijk wordt Bernadien ter observatie opgenomen in Groningen. Het blijkt dat alle ellende veroorzaakt wordt door een virus in de hersenstam. Ook hier ga ik of met Wim of met Frits naar haar toe en wandelen we samen de stad in. Op een keer ben ik al een uurtje samen met Frits en Bernadien op stap geweest. We zitten nog even in de hal. Frits gaat even naar het toilet en wanneer hij terug komt zegt ze:Oooo Frits, wat leuk dat ik je zie. Wat hebben we met hen te doen! Het is de oude Bernadien niet meer. Ze wordt wat later opgenomen in een opvang voor jong dementerenden in Assen. Daar heeft ze een mooi eigen appartementje. Sjef komt praktisch elke dag op de motor naar Assen en haalt haar iedere week ook een keer op naar huis. Frits en ik gaan ook daar regelmatig bezoek. Ze herkent ons altijd. We nemen vaak puzzelboekjes mee, want daar is ze gek op. Ze hield altijd van lekker ruiken en ik had ook een keer zeepjes meegebracht in de vorm van varkentjes. Wat moet ik daar mee? Neem die maar weer mee! We praten altijd over die goeie oude tijd en nemen haar mee naar restaurantjes om even in een andere omgeving te zijn.
Gek dat ik van Bernadien helemaal geen foto's heb. Maar hier nog wel één uit de onbezorgde tijd toen de jongens nog klein waren: Rick en Mark bij ome Johan op de tractor.
Bernadien en ik waren echt maatjes op school. Buiten school hadden we ons eigen gedoetje, maar we wisselden veel gedachten en ideeën en belevenissen uit. Al onze ups en downs deelden we met elkaar. Haar Sjef was ook een Achterhoeker. Zo één van: Doe maor gewoon . dan doe j al gek genog. Hij was adjunct op de Meao, nu Drente College. Het liefst ging hij naar school op de café racer van zijn zoon en die zette hij dan ook nog zo voor het grijpen op het schoolplein. Niemand heeft hem ooit meegenomen. Sjef hield ook niet erg van vakantie. Ooit gingen ze naar Parijs. Ze parkeerden hun auto in een buitenwijk en gingen met de metro de stad in. Toen ze terugkwamen lag de ruit eruit en was er heel wat gestolen. Nee Sjef ging het liefst op de motor toeren met Bernadien. Maar nog liever bleef hij thuis. Alle ondeugden van ons beider jongens passeerden de revue. Om de ondeugd van haar oudste moest ze steeds lachen. Hij doubleerde op school, ging naar het Havo examen met Het bittere kruit op de Nederlandse boekenlijst. Waarom schrijf je kruit met een t, vroeg Bernadien. Dan weet ik zeker dat ze me daarover vragen, was het antwoord. En het gebeurde! Hij ging ook nog VWO doen en de truc werkte opnieuw. Ik denk dat ze Sjef daar in herkende. De jongste leek sprekend op haar en was de oogappel van Sjef. En ik vertelde over onze jongens met hun pubertroubles, maar ook de leuke kanten van ons stel. Af en toe vormden we een front wanneer de mannen-collegas wat dominant gingen doen. Toen Otto, onze collega Engels, voor de vierde keer eindelijk slaagde voor zijn akte zei ze:Zullen we hem een kaart sturen met een felicitatie en dan zetten we gewoon als afzender: de meisjes! Ik kan me niet meer herinneren of dat ook gebeurd is. Bernadien gaf R.T.- remedial teaching- en voor de andere helft was ze mentor van een klas en gaf alle algemene vakken aan die klas. We hebben nog net samen de aankondiging van de fusie met het KDC meegemaakt. Toen bleek dat ze ms had. Ze werkte op halve kracht door. Met de kerst voorstelling in 1990 voor de leerlingen deden we beiden nog mee en lagen af en toe krom van het lachen in de coulissen.
Toen we hier kwamen wonen gingen we iedere dag met de honden naar het bos een stukje verder aan het Schoolpad: het Oeverse bos. Het is echt nog een stukje puur natuur. Scott en Kim liepen ook netjes bij ons op het paadje. Het zijn bordercollies..., geen jachthonden. Dit soort blijft gewoon bij je ook als je ze los laat lopen. Ik ontdekte helemaal op de verste uithoek een grote boomstronk een hele mooie vond ik. Ik had het Mark al een paar keer gezegd dat ik die zo mooi vond. Mark was toen nog samen met Hilda en die gaan met de kruiwagen en kar die stronk ophalen. Het heeft ze nog heel wat zweetdruppeltjes gekost. Sinds die tijd ligt hij mooi te wezen bij de vijver. Een paar piepkleine kaboutertjes zitten op een schommeltje aan een punt. Toen de vijver net uitgegraven was en er omheen aangeplant, kwam buurman Wielens op de koffie met een zak boontjes uit eigen tuin. Dat deed hij vaker op zaterdagmorgen en we vonden dat altijd gezellig. Hij bekijkt onze nieuwe vijver en roemt de keurige aanleg. Alleen dat lilleke ding daor die moj wel weg doen, zei Harm terwijl hij mn geliefde boomstronk aanwees. Nee Harm hield van netjes en glad. Hij ging altijd op weg met glimmend gepoetste schoenen. Hij had ook mooi haar met iets slag er in, maar hij kamde net zo lang tot alles netjes recht lag. Zijn nicht Anneke vroeg hem vaak mee wanneer ze weer examen moest doen voor herenkapster. Nee Harm dat lilleke ding daor dat blif. Pas geleden heeft onze tuinadviseur Gerald hem ontdaan van te overdadig klimop en ik kreeg van hem een prachtige kerstroos om er bij te planten.
Zien jullie er nou ook een wild varken in?
Mijn keetje waar ik schilder en de Finse kota om bij een vuurtje te zitten.
Nog net te zien... links op de foto-- dè boomstronk.
We leenden daarna ieder jaar een tijdje een bokje en konden de hele zomer genieten van de jonge geitjes die na 5 maanden geboren werden . In oktober als het bokje kwam gingen die jonge geitjes weer met de geitenhouder mee naar een soort kinderboerderij. Zo bleef de veestapel bij ons enigszins beperkt. Maar geiten .! Wanneer je geen hoog gaas om je wei hebt gaat letterlijk alles er aan. Alle jonge groen in de tuin wordt opgevreten. Scott deed erg zijn best om ze uit de tuin te houden, maar het zijn geen schapen. Hij probeerde ze steeds aan te kijken en naar de wei te drijven, maar die loeders doken steeds de verkeerde kant op. Geiten zijn zó ondeugend ..maar wel leuk. Ze gingen op pony Betsy staan om bij de bladeren van de boom te kunnen. Er werd eens een tweeling bij Coba geboren, een wit ooitje en een pikzwart rammetje. Ze werden Freddy en Ankie genoemd naar de donkerste jongen en het blondste meisje van mijn klas. En ze kwamen allemaal kijken. We dronken vaak koffie achter bij de wei om van al dat grut te genieten en dat doen we nog steeds. Zelfs de katten vinden het gezellig als je buiten gaat zitten en komen erbij. Nu zijn de schapen en geiten weg. Suze en Loedertje zijn gesteriliseerd. Amber en Sara zijn volgend jaar pas aan de beurt. Binnenkort mag Hector z'n kunsten vertonen. Dan wordt het feest in de wei. Bij de schapen moest je goed opletten als je de dekking wilde zien, maar Hector maakt daar geen punt van. Ha! De kuikens .moeten we even afwachten. Nog een week dan kunnen de eersten er zijn, maar Wim heeft al ontdekt dat de kriel die in het hokje zit te broeden op..... niks zit. Ooit zo'n domme kip meegemaakt? Maar we hebben Tessa en Toska! Geen pups voorlopig. Maar wel tophonden. Straks mogen ze mee naar de camping bij Johan: camping De Boomgaard. Wanneer we meer dieren hadden konden we niet zo gemakkelijk meer weg. Soms . moet je keuzes maken. En . inderdaad niet zeuren!
Na die vreselijke dag kregen we verschillende kippen en krielen. Het werd een multicultureel gezelschap!
Op school vertelde ik vaak over onze veestapel. Ik vertelde over de kuikens waarvan een paar hennetjes bleken te zijn en één haantje. "Och mevrouw, mag hij Sandro heten", vroeg Sandro, één van de brugklassers. Sandro werd één van de mooiste hanen die ik ooit gezien heb, maar kreeg steeds ruzie met vader Hendrik, onze allereerste haan die we van Henk en Anneke gekregen hadden. Mn collega Gerard Hempen had wel kippen, maar nog geen haan en kwam Sandro halen. Maar Sandro had bij die hennen van hem niets in te brengen. Gerard zei steeds:Volgens mij is hij homo. Af en toe staat hij klaar als de hennen langs komen en net als hij de sprong zal wagen, doen die gauw een stapje extra zodat hij telkens mis springt. Maar Sandro mocht blijven en is oud geworden tot hij vanzelf een keer de pijp uit ging. Op een bepaald moment hadden we zelf geen haan meer. Er was een loslopende hond op het erf geweest en heeft bijna al onze kippen om zeep gebracht. Bij Wielens hadden ze hem een poosje op de deel gehad, maar toch maar weer los gelaten. Het was vreselijk om thuis te komen. Eerst vond ik een jong hennetje vlak bij huis doodgebeten. De haan had zn beide hennen tot het eind verdedigd. Ze lagen samen op het land van de boer ook dood. Toen we later een loslopende hond zagen belde Wim de politie. Die zei: Vang hem maar. Dat vond Wim geen oplossing en zei zoiets van: Dan regel ik het zelf wel. Nog geen vijf minuten later was er wel een politieauto. Ze dachten zeker dat Wim de hond neer zou knallen. Nu had ik een meisje in de klas waar ze een haan over hadden. Dus wij er naar toe en de haan uitgezocht. Willen jullie ook onze twee lieve geitjes hebben, want wij moeten verhuizen. Ik keek ze aan èn was verkocht. Nu hadden we dus ook al geiten.
Ieder jaar hebben we tot nu toe jonge dieren gehad. Ik vind het een beetje kaal zo. Het is dat Toska me zo bezig houdt. Het is zon lieve hond. Ze begint steeds beter te luisteren. Echt mijn hond. Dus ik moet niet zeuren. We hebben jaren gehad dat we puppies, kittens, kuikens èn lammeren hadden. Soms ook een veulentje .zo mooi! Ik heb er van genoten. Je hebt er natuurlijk wel werk mee, maar dat weegt niet op tegen het plezier dat je er van hebt. Er is niks zo mooi als moeder schaap met haar tweeling, die je om de haverklap aan weerszijden onder hun moeder te zien duiken. Altijd heb ik gedacht dat Diny dat ook had, maar zij zegt van niet. Ja . ze houdt wel van de dieren die er zijn, maar ze hoeft er geen meer bij en al helemaal geen jong spul meer. Toen ze zon 20 jaar geleden in hun boerderijtje in Eefde trokken kocht Pa voor haar twee jonge bruine schapen. Ze hadden immers een mooie wei bij huis. Ze noemde ze Lientje en Lotje. Een aantal jaren hebben ze ook lammeren gehad, maar ik denk dat Ben daar nog meer plezier van had dan Diny. Dat geblèer, zei Diny. Heb iej daor gien last van? Ik kan mien de kop niet buten de deure stekken of ze begint al. Nee ikke niet, maor biej ons loopt ze ok iets wieter van t huus af. Lientje en Lotje gingen weg en hun paard dat daarvóór op De Boomgaard stond kwam nu in de wei. Onze eerste schapen heetten Coba en Sietje naar onze beide moeders. Hadden we niet moeten doen. Sietje bleek een mager scharminkel. Toen die geschoren was bleef er niet veel van over. Van Coba hebben we langer plezier gehad, maar bleek wel gevoelig voor rotkreupel. Maar hun nageslacht mocht er wezen! Nog voor onze verhuizing naar het Schoolpad zochten we al een bordercolliepup uit. Dat werd Scott. Wim ging er mee op cursus schapendrijven. Wanneer s zomers de wei kaal werd lieten we de schapen op het gras er voor lopen en Scott hield ze uit de tuin en dreef ze later weer terug in de wei. Geweldige hond!
De grote keukentent in latere tijd. In het midden mèt pijp zit Leo, altijd een kleurrijk figuur!
Weet je nog van die caravan met Bernard? Wanneer het woord kamperen viel in de lerarenkamer dan kwamen de sterke verhalen boven. Ik was niet de eerste die met caravan meeging op kamp. De tweede klassen moesten aan het eind van het jaar kiezen in welke richting ze verder wilden gaan. Ze konden kiezen uit electro, timmeren, schilderen, mechanische techniek of autotechniek. Daarom werden aan het eind van die tweede klassen ook kampen georganiseerd met die nieuwe groepsindeling. De nieuwe klasseleraar, zoals de mentor toen nog genoemd werd, had dan al een goed idee over wat hem te wachten stond. En de jongens konden alvast aan elkaar wennen. Bernard Platzer was een metaalman. Hij wilde ook niet in zon bekrompen tent slapen en nam zn caravan mee. Bernard hield ook niet van laat naar bed gaan. Terwijl de meeste collegas het nogal vol hielden onder het genot van enkele glazen wijn, lag Bernard al op één oor. Ze hadden zin in een goeie stunt en Bernard was het slachtoffer. Midden in de nacht hebben ze hem met caravan en al over de camping gesleept. Maar Bernard gaf geen krimp. Hij bewóóg nog niet. Jaren lang werd de stunt door verteld. Bernard glimlachte alleen maar! Er waren altijd een paar collegas die de jongens in hun tentjes in de gaten hielden. Leo en Jan waren daar goed in. Bij te veel spektakel werd er een extra nachtwandeling ingelast of werd zon knul wel buiten de tent gezet als hij zo graag buiten wilde zijn. Na een half uur was de lol er wel af en had je er geen kind meer aan. s Morgens was het altijd Rieks die met zn krantje en een hele grote pot thee helemaal wakker op ons zat te wachten! sAvonds na het avondspel had hij ook een hele pan Hema worsten warm gemaakt, voor ieder een halve. Tussendoor kregen de jongens regelmatig een stuk Mars om de energie wat op peil te houden. Wanneer ik nu nog jongens van toen, mannen van nu, spreek is het kamperen op de Rk LTS De Zuidoosthoek één van de hoogtepunten uit hun schooltijd.
Na 1990 kregen we na de fusie vbo-mavo, havo en vwo klassen en dus ook meisjes!
De taken waren goed verdeeld bij de organisatie van die brugklaskampen. In de loop der tijd waren er tenten en kookgerei aangeschaft en Wim Többen had daarover het oppertoezicht. Verder was er voor de mentoren een grote rol weggelegd, want die zorgden voor het programma. De mentoren kregen een paar uur vrijgeroosterd om van te voren de tenten te gaan opzetten. Ze mochten een hulpje uitzoeken om hen te ondersteunen bij alle voorbereidende werkzaamheden en tijdens het kamp zelf. Voor de leerlingen waren er driepersoons tenten en er was een grote tent als verzamelpunt waar ook de leiding sliep. Toen ik meeging hadden we net ons eerste caravannetje, het Knausje, en die ging mee en Wim kwam s avonds ook gezellig meedoen en sliep dan ook op kamp. Die tenten...... het was nog een hele toestand om die fatsoenlijk op te zetten. Ik was natuurlijk niks gewend en kwam geradbraakt weer thuis. Die brugklaskampen besloegen een hele week. Er waren twee groepen. De mentoren van de eerste groepen zorgden voor het opzetten van het kamp en die van de tweede groep voor het afbreken. Maar dan begon het feest. Zon kamp was bedoeld om aan elkaar en de school te wennen. Op de fiets naar De Hunzebergen in Borger met een stel brugklassers is niet niks, vooral omdat je ze nog niet kent. Ze zwiepen eerst alle kanten op. Dat zie je dan voor je gebeuren, want ik fietste meestal achteraan. Ik had graag John Wolters of Tonny Tibben bij me. Ook met Leo of Joop kon je goed samen op pad. Vaak gingen we onderweg nog wat ondernemen zoals een bezoekje aan het onderduikershol en aan de schaapskudde. We lieten het stelletje ongeregeld na de eerste oversteek al stoppen en dan werden ze toegesproken: twee aan twee, en bij de fluit achter elkaartegenliggers!!--. Daarna waren het nog maar enkelen die nog uit de band sprongen. Dan werden de dagen gevuld met spoorzoeken, zwemmen,kanoën, een bezoekje aan het grote hunebed met spannend verhaal van Leo, het douanespel met de smokkelaars en s avonds in het donker het dierengeluidenspel. Tussendoor werd er in de plaatselijke supermarkt per tent ingeslagen wat ze nodig hadden om in leven te blijven, want ze moesten zelf koken. Ze kregen per tent 25 gulden voor twee dagen.eind jaren 80-- Ik heb zulke leuke herinneringen aan dat koken. Op school hadden we al besproken wat ze op hun boodschappenbriefje moesten zetten. Ze leerden elkaar kennen ze moesten immers samenwerken. Bij iedereen at ik een klein hapje mee. Wij hadden na zon kamp wel door wat voor vlees we in de kuip hadden. Het opperhoofd van de keukentent was meestal Rieks Reuvers, het rustpunt van alles. Dat was onze stek. Daar kwamen de jongens met hun vragen en om s morgens brood boter, jam en hagelslag te halen. Tijdens de LTS tijd vond ik de kampen geweldig, maar na de fusie ging alles anders. Er werd op tijd en geld beknibbeld en het werd veel massaler. Jammer!
Toen Rick bij de Emco in de paprika's was gaan werken waren pa en Diny, maar ook Glenn en Greta van de partij op de Open Dag!
Vroeger stond er naast de school een klooster waar verschillende broeders woonden die ook op school les gaven. Lang voor mijn tijd gaf de directeur hier Engels. Hij was een kloosterling en als ik goed ben ingelicht droeg hij nog zon mooie witte pij. Laat hij toch verliefd worden op Marietje, een meisje van de administratie en Marietje op hem. Ach... hij ging in eerste instantie terug naar zijn eigen klooster ergens in Brabant. Het hielp niet. De liefde was echt. Hij trad uit en trouwde zijn Marietje. Ze zijn heel gelukkig geworden. Later werd hij een heel fijne directeur van onze LTS. Ook collega Frits is een uitgetreden kloosterling en zijn vrouw een voormalig nonnetje. Toch hadden we nog twee echte fraters in ons midden al was dat aan hun uiterlijk niet meer te zien. Frater Brouwer gaf met veel liefde voor de minder bedeelde jongens les in handvaardigheid. Ik herinner me zijn afscheidsspeech waarin hij pleitte voor minder gebruik van het rode potlood, maar meer voor het stimuleren van de leerlingen! We hadden het goed bij die mannen. Zat je bij Bernard aan de koffietafel ging het over politiek of financiën. Bij Teun werden er steeds moppen getapt en kropen we bijna van het lachen. John Wolters was als militair ooit naar Nieuw Guinea geweest en wist daar van alles over op te dissen. Tinus Timmer, de collega metaal kon je zo van achter bij de schouders pakken en optillen. Je had hem dan wel uitgedaagd natuurlijk. Een paar apart waren de vrienden Leo en Jan, beiden specialisten op het gebied van individueel onderwijs. Ik heb nog steeds groot respect voor ze. En Glenn ook een metaalman was vroeger bij de Marine geweest en we werden bevriend, samen met zijn Greta en mijn Wim. Maar allemaal hadden ze het over hun beroemde brugklaskampen. Daar werd ik onderhand ook wel nieuwsgierig naar.