Riojarevolutie

Spaanse wijn; Riojarevolutie
Rioja heeft een beetje een identiteitscrisis. Decennia wist de liefhebber precies wat hij kon verwachten. Zacht, zwoel, romig kersenfruit met een puntje vanille en een vleugje kruidenrek. Vaak wat broos rood, tot behaaglijkheid gekneed door een langdurig verblijf op oude eiken vaten. Maar is dat nog wel van deze tijd, is de vraag die steeds meer producenten zich stellen. Nee, is het antwoord.
Na zeven jaar exportgroei (+57 procent) daalde de uitvoer in 2008 met 11 procent. En de kenners vinden dat de beroemdste wijnstreek van Spanje ook kwalitatief onder de maat presteert. In de top 100 van het invloedrijke Amerikaanse wijnblad Wine Spectator stond dit jaar maar één Rioja, en pas op de 71ste plek.
Een aantal wijnmakers is al aan de knoppen gaan draaien. De 'klassieke' stijl wordt losgelaten en vervangen door eentje die daar haaks op staat. De afgelopen tijd proefde ik veel 'op fruit' gemaakte rode Rioja's die kort op nieuw hout hadden vertoefd. Gevuld, direct, onstuimig en nadrukkelijk. Maar of dit nu de oplossing is... In mijn proefnotities las ik te vaak 'nieuwe wereldstijl' en 'uitwisselbaar'.
Criticasters waarschuwen dan ook dat Rioja zich moet hoeden voor een zwabberend beleid. En dat is precies wat de Consejo Regulador van Rioja wil voorkomen. Het motto van deze lokale raad van toezicht luidt 'kwaliteit en consistentie'. En daarbij passen niet al te veel nieuwerwetse fratsen. 'Klassiek hoeft niet per se verleden tijd te zijn,' vindt de Consejo, die als schrikbeeld Navarra heeft, waar de internationaal vermaarde cabernet sauvignon werd binnengehaald als de verlosser. Navarra produceert nu een overdaad aan me too-wijnen en het moet concurreren met honderd landen waar cabernet sauvignon op het menu staat.
Toch is men in Rioja niet doof voor de roep om verandering. Alleen wordt de oplossing dichterbij gezocht. In plaats van ruim baan te geven aan internationale druivenvariëteiten richt men zich juist op lokale. Tempranillo blijft de belangrijkste, goed voor tachtig procent van de blauwe druiven uit de streek. Ook garnacha is nog gemeengoed. Maar graciano en mazuelo zijn al veel bijzonderder. Er wordt veel mee geëxperimenteerd als 'single varietal'. Bovendien strekt 'met uitsterven bedreigd' tot aanbeveling. Van deze druivensoorten zijn er inmiddels zeventig opgeduikeld. Overigens is de kans dat deze ooit commercieel ingezet worden, klein. En de cojon de gato is bij voorbaat al kansloos, omdat dit vrij vertaald 'kattenkloot' betekent.
Wat de inzet van eikenhout betreft, blijft de Consejo consistent. Geen eigentijds gerommel met houtsnippers. En ook op het gebruik van 'innerstaves' - planken die elders worden ingezet om wijn extra geur en smaak te geven - rust nog steeds een verbod. Kliklaminaat is voor op de grond.
Kortom, Rioja houdt vast aan zijn identiteit en wenst slechts heel voorzichtig met zijn tijd mee te gaan. Even wat moderne klassiekers proeven? Medievo Crianza 2006, een blend van tempranillo, garnacha, graciano en mazuelo (€ 7,60). Vlezig, stevig, kruidig en stoer. Vol pruimen, kersen en wat laurier. Erg goed voor dit geld.
Wat hazelnotiger, lichter en frivoler is de Piérola Crianza 2006, een honderd procent tempranillo (€ 14,80). Voor Ondarre Reserva 2004 (€ 20,99) zijn tempranillo, garnacha en mazuelo ingezet. Zacht rood fruit, elegant, lichte vanille en verfijnd.
En tot slot is daar de Dinastía Vivanco Reserva 2004, gemaakt van tempranillo met een shotje graciano (€ 18,00) voor de liefhebbers van old school Rioja. Zoete kersen, kaneel, foelie en kaneel in een innige omstrengeling met Frans en Amerikaans eiken. Een ouderwetse houtketser die niet voor niets gebotteld is in een fles, geïnspireerd op een 18e eeuws ontwerp.
- Ondarre Reserva 2004 is te koop bij de grote winkels van Gall & Gall.
- Dinastía Vivanca Reserva 2004. Verkoopadressen in Amsterdam: www.weetvanwijn.nl
- Piérola Crianza 2006 verkrijgbaar via www.cavador.nl
- Almaraz Crianza 2006 via www.labranche.nl
(HAROLD HAMERSMA)bron; parool.nl

























