Naar de inhoud

mijn bootje op 't water

varende senioren
seniorennet.beseniorennet.be
over bootjes, varen en nog andere dingen !
Donderdag 29 december 2011

Een Antwerpse wandeling van iets meer dan zevenduizend meter - deel 4

Achter de droogdokken op 't Eilandje liggen de resten wat eens de trots maar vooral de hoop was van vele Europese landverhuizers. Immers aan de bocht van de meanderende Schelde was de diepgang zodanig uitgeschuurd dat de schepen van Red Star Line er voor de "Rijnkaai" konden komen. Deze Belgisch-Amerikaanse vennootschap ontstond in 1872. Reeds een jaar later kwam het eerste schip naar Antwerpen. De superluxe schepen kenden zoals alle schepen toen drie klassen passagiers. De meesten bevonden zich onderdeks en waren vooral arme drommels uit gans Europa die op zoek naar een beter leven uitweken naar de Nieuwe Wereld. Er werden in Antwerpen honderduizenden mensen medisch getest alvorens naar Amerika uit te wijken, dit om de strenge testen in Ellis Island te vermijden bij hun aankomst. Niet minder dan 3.000.000 mensen gingen met de Red Star Line boten scheep naar de Verenigde Staten of Canada. De beurscrach in 1929 was het begin van het einde voor de Red Star Line. In 1935 ging de firma failliet. 
Het museum en de gerenoveerde gebouwen van de Red Star Line wil de vele Amerikanen, op zoek naar hun roots in Europa, naar Antwerpen lokken. Eens te meer een trekpleister voor 't Eilandje...  

hobby

Hoe vind je dit bericht? 2 stemmen
Geschreven door oostvaarder om 00:00 2 reacties Reageer op dit bericht
Woensdag 30 november 2011

Een Antwerpse wandeling van iets meer dan zevenduizend meter - deel 3

Ten noorden van de Katendijksluis, tussen de Royerssluis en het Straatsburgdok liggen de "DROOGDOKKEN", netjes genummerd van 1 tot 10. Ze werden gebouwd in 1863 en pas in 2001 geklasseerd als beschermde monumenten. Bijzonder is dat één droogdok, nr 7, volledig afzonderlijk ligt van alle andere dokken.
De werkzaamheden startten in 2014 met de heraanleg van de Scheldekaaien vormt "Droogdokkenparkeiland" een evenementenpark van 15 hectare en zal het een nieuw stadspark worden met een natuurlijke getijdeoever voor slikken en schorren.
Hiermee wordt de band herstelt tussen de "Stad" en de "Stroom" en wordt het letterlijk "De Stad aan de Stroom".

hobby

Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door oostvaarder om 13:03 Reageer op dit bericht
Donderdag 24 november 2011

Een Antwerpse wandeling van iets meer dan zevenduizend meter - deel 2.

Het verhaal van Vlotkraan 1 of beter gekend onder z'n echte Antwerpse naam: "Grote Gust" was een enorm kraan-monument. Overal waar hij voorbijvoer keek iedere Sinjoor weer op en stond in bewondering. Op een ponton van 39,44m op 19,70m paste hij juist om door de havengeul aan de Siberiabruggen te passeren. De Antwerpenaar sprak bij iedere passage van: " 't ies e passemoatje" , waarmee hij bedoeld dat hij er juist doorkon. De kraan met haar ponton woog 93 ton. Een inginieus systeem van verschuivende gewichten van voor naar achter, samen met pompen die er voor zorgden dat ballastwater in de beunen* van stuurboord naar bakboord kon gepompt worden en gesteund werden door vier "poten" die de kraan op haar plaats hielden op het ponton. De eerste Grote Gust werd gebouwd in 1915 en afgeleverd in Antwerpen in 1922. Hij werd op last van de Belgische regering tot zinken gebracht in de Royerssluis om zo de toegang tot de haven te beletten aan de Duitsers.
Waarschijnlijk komt de naam Gust niet van de voornaam August, maar wel van de werf in Schiedam waar hij werd gebouwd, de Gustowerf.  Op 12 mei 1947 werd de Grote Gust besteld in Nederland voor de som van 1.970.000 gulden wat aan de lage gulden toen nog goed was voor ongeveer € 900.000. De aflevering gebeurde in 1950. Behalve kraanmachinisten had men bij de vlotkranen ook pontbazen, schippers, motoristen en lierkamermannen. Van groot belang waren ook de togers, dat zijn de bemanningen van de sleepboten. Grote Gust was een vlotkraan en moest altijd naar de plaats gesleept worden waar hij job had. Het drama dat op 9 november 2006 om 02.00 uur 's nachts gebeurde met het kapseizen van de Grote Gust werd waarschijnlijk veroorzaakt door het slecht functionneren van de overhevelingspompen naar de beunen van stuurboord naar bakboord in combinatie met het niet werken van de balansgewichten langs beide kanten van de kraan van voor naar achter. Door het ongeval kwam de kapitein van de sleepboot 86 in het ijskoude water. Hij kon gelukkig gered worden door zijn bemanning en doordat de sleepboot 80 direct uit de Kattendijksluis voer, werd een ramp vermeden doordat de bemanningen de vallende brokstukken niet over hun kregen. De laatste kraanmachinist van de Grote Gust, dhr. Charles Lecompte was eregast op de inbedrijfstelling van de opvolger van Grote Gust, de Brabo 1. 
Tenslotte nog een pijnlijke anekdote over de Grote Gust, zij het dan voor mezelf. Op een avond werd een grote partij coils (ijzeren plaat op ringen) geladen van een binnenschip naar een zeeschip met bestemming Iran. Grote Gust lag tussen het zeeschip en de wal. De dekman stond op z'n plaats want de kraanman kon niet in het ruim van het zeeschip kijken en moest afgaan op de vingertjes van de dekman die de zware coils (30/35 ton per stuk)in het ruim stuurde. Ikzelf moest aan boord van het zeeschip om in het ruim expertise te doen met zilvernitraat op ijzer, en te testen of het roest niet afkomstig was van zout water, waardoor het ijzer met een claim naar minderwaardig zou verwezen worden. Met een touwladder begon ik aan een afdaling, de boekentas aan een riem over de schouder bengelend, maar toen ik op de laatste trede stond gaapte er ongeveer een gat van nog anderhalve tot twee meter met het dek van de Grote Gust. Atleet die ik toen was, stootte ik me af met de borst, maar kwam niet op mijn voeten, maar wel op de knieën terecht. Wat was er gebeurd ? Als naar gewoonte stootte Gust stoom uit, die viel door de koude naar beneden en vroor gelijk aan op het ijzeren dek van het ponton. Den dré  zijn voeten schoven weg bij de landing op Gust en daar zat den Dré op z'n knieën. Zoveel eer was "Gust" nog nooit te beurt gevallen. Iemand op z'n knieën krijgen. Na het werk en de klim uit het zeeschip om via Gust terug aan de wal te klauteren, realiseerde ik me mijn pijnlijke knieën. Met moeite kwam ik tot bij mijn wagen (toen een VW-kever) een reed naar huis. Vanop kantoor had ik eerst mijn vrouw verwittigd om me helpen uit de wagen. 's Anderendaags werd ik in de kliniek van Lokeren behandeld en het vocht uit mijn fel gezwollen en pijnlijke knietjes gehaald. Met mijn dank aan de Grote Gust !

*beunen = ruimten in binnenschepen en pontons om met ballastwater te spelen van stuurboord naar bakboord of van voor naar achter om een gelijke nivellering van het schip of ponton te verkrijgen.

De "Grote Gust" of Vlotkraan 1 in betere tijden. zie filmpje op:
http://www.youtube.com/watch?v=D592tJVU5AI

hobby

Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door oostvaarder om 08:01 Reageer op dit bericht
Woensdag 23 november 2011

Een Antwerpse wandeling van iets meer dan zevenduizend meter - deel 1.

Het wordt een wandeling over een schitterende promenade langsheen de hangaars ofte Scheldekaaien, die een frivool maar zwoegend en hard leven aftekenen langsheen de boorden van de Rivier die 't Stad afbakend.
Tijdens het najaar 2003 scheen de zon, ideaal wandelweer. Bladeren verkleurden en kregen een goud tintje. Voor mij lag de Kattendijksluis in alle rust. Vroeger gonsde het hier van bedrijvigheid, nu hoor je een pluim vallen. Mooie gebouwtjes omgeven de sluis, binnen enkele jaren herkent niemand meer deze plek, want alles wordt gerenoveerd. 't Zijn goede mensen die het verleden eren, werd ooit gezegd.
De Kattendijk is de oudste, nog bestaande sluis van Antwerpen. Gebouwd in 1880 bleef ze 118 jaar in bedrijf. In 1998 sloot men deze sluis wegens teveel tijdverlies. Niet zoals vroeger betekende de factor "tijd"  puur verlies uitgedrukt, toen nog, in belgische frankskes. Miljoenen tonnen waren hier gepasseerd, zowel in afvaart als opvaart. Toen was de kant tussen de sluis en de gebouwen van de Red Star Line* een fameuze uitgangsbuurt. Ook die gebouwen van de Red Star worden gerenoveerd in de toekomst en komen later aan bod in deze reeks.
Honderdveertig bij achtennegentig meter was de sluis, langs de zijkanten stonden kaapstanders met kettingen voor de deuren te bedienen. Bij een laagwaterschutting moesten de schepen twee uur op voorhand in de sluis liggen. Aangezien de wachttijden daardoor soms opliepen, werd de sluis in 1998 definitief buiten gebruik gesteld. Direct had men plannen voor deze sluis, het zou een jachtensluis worden, direct verbonden met het Willemdok via de Londenbrug. Gedaan met tussen de binnenschepen of zeeschepen te liggen. Gedaan met die vuile Royerssluis. Een jachtensluisje voor ons alleen, wat een luxe. Maar zover was het nog niet ! Een kleine anekdote.
In 2000 stond ik met mijn nieuwe wagen geparkeerd voor het Havenhuis. Naast mij stopte een nog mooiere, nieuwe wagen. Een boomlange vent stapte uit en zei vriendelijk: die is nog nie lang neuf, zeker. De rollende rrrrrrrrrrrrrrrr verraadde franssprekendheid. Die van u ook nie, antwoordde ik. Hij liet z'n wagen bewonderen en ik die van mij. Toen pas realiseerde ik wie voor mij stond. "Heu, ge zijt toch meneer Delwaide". Het gloeiende rood schoot me langs de wangen. "Zeg maar, Leo" antwoordde hij, oep 't schoan verdiep zeggen ze zelfs Lange Leo ! Hij schuddebolde van 't lachen om de mop, ik bleef ingetogen en oogde waarschijnlijk dieprood. Ik probeerde toch iets zinnigs te vragen en zegde: de Kattendijk wat gaan ze daar mee doen, meneer ? Dat word ne sluis veur jachtsjes, vriend. Ik bleek zowaar met de verkiezingen op komst al zijn vriend geworden te zijn. Die babbel met Baron Leo Delwaide koester ik vandaag nog als een leuk "fait divers".           Werking van de sluis.

De werking van de sluis was zeer complex. Wanneer de schepen in de sluis waren, werd de vloed- en dokdeur gesloten, waarna de schepen op het getij wachten. Het sluiswater werd langs de muur weggespuid
via de verlaten naar de Schelde. Bij anderhalve meter boven het Scheldepeil werden de deurverlaten geopend zodat bij gelijk waterpeil tussen sas- en rivierwater de eb- en vloeddeuren aan de buitenkant konden geopend worden. Bij vloed konden de binnenschepen dan naar Gent, Merelbeke of naar Frankrijk. Er waren 5 buitendeuren waarvan 1 ebdeur en 4 vloeddeuren.

2006 zou een rampjaar worden in het bestaan van de Kattendijk. Immers, bij het wegnemen van de oude sluisdeur kapseisde "VLOTKRAAN 1" beter bekend door iedereen met Antwerpen begaan als "de Grote Gust" een door stoom aangedreven kraan-monument, speciaal voor die tijd om zwaardere liften te verrichten. Er wordt nog altijd gedroomd om ze te renoveren, maar vermoedelijk was ze te zwaar beschadigd tijdens het kapseizen. Jammer ! In de renovatie was er ook al een plaatsje voorzien om de "Grote Gust" onder handen te nemen. Meer over deze stoomkraan misschien wel in een volgend artikel.

In 2010 werd door de firma's Roegiers, Buyck en Egimin voor de electronica de nieuwe sluisdeuren op hun plaats gezet. Het precieze kraanwerk gebeurde door de firma Aertssen. En op 25 september 2011 was het zover. De nieuwe sluis werd met de nodige luister geopend.

Werkuren nieuwe getijdesluis Kattendijk.

van maandag tot zaterdag, van 06.00 tot 22.00 uur.
op zon- en feestdagen, vanaf Pasen tot en met het laatste week-end van september van 09.00 tot 19.00 uur (afhankelijk van het getij).
sluis is nu 24m breed en 4,20m diep.

Een prachtig filmpje van de werken aan de sluis kun je zien op you tube.
Via deze link, zeker doen !
 http://www.youtube.com/watch?v=GmZBo-fH27M

hobby

Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door oostvaarder om 13:01 Reageer op dit bericht
Dinsdag 22 november 2011

Meer dan vijftien jaar terug hoorde ik er reeds van. "Het Masterplan van Antwerpen". Met een eerste gedachte aan Antwerpse grootspraak, zwakte ik die nadien af naar ongeloof over zoveel lef. De heraanleg en herbestemming dit jaar van de Scheldekaaien, bij mij beter bekend als "de hangaars", werd er na de bouw van de cultuurtempel "Hangaar 29", de bouw van het MAS, de renovatie van de "Red Star Line", de vernieuwing van de Pompierskazerne, de herwaardering van de "droogdokken" de verzameling kranen aan de Scheldebocht, waar destijds de Red Star boten lagen omdat er in die bocht diepgang genoeg was, wachtend op dat arme volkje dat de plas ging oversteken op zoek naar geld en geluk !!! Ik ben fierder en fierder dat ik er mocht werken, geloof me. Iemand die zijn verleden eert, kan nooit een slecht mens zijn !
Telkens ik terug naar 't Eilandje ga, is het voor mij een stukje thuiskomen. Nooit zag ik een gebied zo veranderen, toen het vol met dokwerkers café's en binnenschippers was, een rosse buurt van weleer tot de poepchique, onbetaalbare appartementen van nu, het wordt stukje bij stukje terug in puzzels gelegd, die dit verleden tot leven roepen. In de komende reeks, wat ik zou willen noemen "winterschrijfsels" wil ik proberen die "thuiskomsten" te beschrijven en door mijn eigen verleden te wandelen en de vlam van eeuwige liefde brandend te houden bij datgene dat ik nog iedere dag mis: "'t Eilandje".   

hobby

Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door oostvaarder om 18:31 Reageer op dit bericht
Donderdag 10 november 2011

Weekendje Antwerpen.

't Zou nooit meer zijn zoals weleer. Met die gedachte stapte ik een laatste maal buiten, een zonnige dag, net als nu, in Antwerpen, Lange Nieuwstraat op de Schippersbeurs. We schrijven november 1998. Meer dan 50 jaar hadden hier generaties binnenschippers over de vloer gekomen, gevochten en verloren, gedaan er mee.Weg beurs, zou het beteren of verslechten. Eén ding was zeker, het sociale kontakt was weg. Nooit meer zou iemand uit ons vak (bevrachter binnenvaart) nog weten wie uit welk nest kwam, wie met welk schip voer. We verloren die dag allemaal het draadje dat ons verbondt. De ganse buurt was één en al schipperscafés met hier en daar verzekeringskantoren en andere diensten direkt of indirect te maken met dat ene beroep: binnenschipper. Buitenstaanders kijken er een beetje meewarig naar, dat soort volk dat op een boot leeft, en er nog zijne kost mee moet verdienen ook.
Beste mensen, schud die meewarigheid af, want onder die dikke huid van ruwheid schuilen mensen die hard en eerlijk werken voor hun job en waarbij vriendschap geen ijdel woord betekent.
Tijdens mijn tochtjes met de "Enya" langs het water merk ik hoeveel herkenning er nog is. Als men je toevallig ziet, of de "Enya" herkent via het lezen van deze blog, gaan handen de hoogte in, wordt er geroepen met dikwijls een kwinkslag er bij, en komen ze soms uit hun stuurhut om goeiedag te zeggen. Gedaan die ruwheid, weg er mee, hier komt die warme pit er vanonder en geloof me.... soms heb ik het er moeilijk mee.
Dag mannen, ik hoop jullie nog lang tegen te komen en zwaai maar, gegarandeerd dat ik terugzwaai !!!

hobby

Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door oostvaarder om 10:58 Reageer op dit bericht
Donderdag 10 november 2011

Laatste vaartocht - Spanjeveer - Terneuzen - de foto's

Foto 1 -De bovenste foto, het vertrek - het zwaaien van de kapitein is volledig gefacked. Met een klein hartje en de knagende gedachte van: "het is nu echt gedaan, weg bootje". Met die gedachte nam ik afscheid van onze "Enya". Ik wist wel dat hij in goede handen zou zijn bij Vermeulens Jachtwerf, maar toch, het gemis aan de fysieke aanwezigheid van onze boot op Spanjeveer deed meer met me dan iemand vermoeden kan.

Foto 2 - de "Enya" onderweg, mooie foto van een mooi scheepje, zoveel is duidelijk. De aftekening van de snelheid van de boot op het water zorgt voor een fantastische omkadering. Verdomme, wat is het mooi op 't water. Fantastich, maar mijn blog heet na 6 jaar nog steeds: "Mijn bootje op 't water". Een betere titel kan ik me nog altijd niet dromen.

Foto 3 - aankomst bij Vermeulen in Terneuzen, nu nog in de box varen en het afscheid is er. Ik merk nu dat ik er stiller en stiller van wordt.

* Met dank aan mijn vrienden Frankie en Annie voor de prachtige foto's en Patrick voor het gezelschap en de hulp onderweg.

hobby

Hoe vind je dit bericht? 1 stem
Geschreven door oostvaarder om 10:40 Reageer op dit bericht

Meer van mijn bootje op 't water

↑ Terug naar de berichten