Ridder

In 'De Morgen' brengt politiek hoofdredacteur Yves Desmet een ironisch eresaluut aan Herman De Croo. Niemand, aldus Desmet, heeft meer dienstbetoon verricht, meer recepties afgelopen en vaker gelegenheidsredes gegeven dan de ruiter van Brakel. Desmet besluit: De Croo blijft tot aan zijn dood in de Kamer. En daarna gaat hij naar de Senaat.

Ik heb er begrip voor dat de hoofdredacteur van 'De Morgen' het woord 'hemel' niet uit zijn pc krijgt, maar De Croo gaat daar na zijn dood wel degelijk naar toe. Zoals Yves Desmet vanuit zijn katholieke kindertijd zeker nog weet, is de hemel altijd stralend blauw. De Croo begint er onmiddellijk aan de uitbouw van een gigantisch dienstbetoonapparaat, spoedt zich te paard van de ene hemelse receptie naar de andere en geeft vooral te onpas redes in een onverstaanbaar patois, tot God zelf het nodig acht hem de mond te snoeren.

Het water
van de Witte Nete
kolkt.

Het rad
tegen de verweerde muur
draait.

Het gebouw
zo puur van vorm
ligt

onrustig gespiegeld
in het wiel.

Op het terras
bij een glas

soes ik weg

in de zomerzon
in het geroezemoes
in het watergebruis

droom ik weg

over de blauwe bossen
de hooggelegen akkers
de natte beemden
over de grillige oevers
het snelle water
de stille kano's

over de eeuwen schoonheid
van 's heren watermolen.

Van ver al zie ik moeder
aangewandeld komen
over de Hodonkse akkeren.
Op de Vonderbrug kruisen we elkaar.
Een meisje is ze,
donker van oog en haar.
"Dag moeder", zeg ik.
"Dag kind", groet ze mij
-een man van vijftig jaar -
en ze gaat verder kerkewaarts.

Zo makkelijk valt de tijd weg
in het besef
dat slechts een laag beton
mijn stappen scheidt
van die van haar,
vijfenzeventig jaar geleden.

(1991)

Reeds enkele dagen na de verkiezingen werd het scenario 'Reynders-Dehaene-Leterme' door de CD&V geschreven, via de media mondjesmaat verspreid en aan de koning, die door de toppolitici met cynisch 'respect' al een maand wordt voorgesteld als de persoon die 'aan zet is', de 'scenarist', opgedrongen.

De aanstelling van een 'bemiddelaar' is uiterst ongewoon (zijn er wel precedenten?) en bewijst vooral dat Leterme, ook na zijn eclatante verkiezingsoverwinning, nog altijd zijn nek niet echt durft uitsteken. Zijn pad naar het premierschap moet geëffend worden door een man die vanaf het prille begin van zijn politieke carrière, van onbeschoftheid, cynisme en achterkamertjespolitiek zijn handelsmerk heeft gemaakt.

Dat Leterme ervoor terugschrikt de formatiemoeilijkheden, zelf aan te pakken, zegt veel over de politieke moed en de staatsmanskunst van 'Mister 800.000'.

Tussen twee riviertjes
liggen de beemden en aarden,
akkeren en gaarden.
Veilig binnen de ligusterhagen,
rijen zich de boerderijen
op de rug der glooiing.

Op de fora van verscheidene kranten worden dezer dagen de kwaliteiten en gebreken van Kris Peeters uit de doeken gedaan. Vertrouwen in, en de bekwaamheid of het imago van de nieuwe Vlaamse minister-president, zijn natuurlijk belangrijk. Maar wat heel wat vragen oproept is dat iemand die nooit gekozen is in het Vlaamse Parlement, de hoogste politieke functie in Vlaanderen aangeboden krijgt.

Wettelijk is dergelijke benoeming mogelijk, het zou er nog aan moeten mankeren. Maar ze bewijst glashelder dat Leterme en de CD&V-partijtop weinig of geen belang hechten aan de basis van ons democratisch systeem, namelijk het aanduiden van vertegenwoordigers van de bevolking via verkiezingen.

Het betekent ook een zware belediging voor al degenen die zich enorme moeite getroost hebben om een zetel in de Vlaamse assemblee te veroveren. Zij worden klaarblijkelijk niet geschikt of bekwaam genoeg geacht om de leiding van de Vlaamse regering op zich te nemen.

Bovendien is het nu nog duidelijker geworden dat, zoals in de meeste andere partijen (met uitzondering allicht van Groen!), slechts een uiterst beperkt groepje partijtoplui het binnen de CD&V voor het zeggen heeft. Wanneer het echt om belangrijke dingen gaat, geldt voor de overgrote meerderheid van de hele partijmachinerie maar een boodschap: zwijgen en jaknikken, desgevallend met de dood in het hart.  

Waar is de tijd dat velen met bewondering en afgunst opkeken naar de Nederlandse ruimdenkendheid en openheid voor andere landen, andere culturen, godsdiensten, ethische opvattingen.

Het is alsof onder Balkenende onze buren zich meer en meer terugplooien op zichzelf en zich het veiligst en comfortabelst wanen binnen letterlijk en figuurlijk eerder enge grenzen. Voor een sterker verenigd Europa is er in dergelijke defensieve geesteshouding natuurlijk geen plaats.

Van CDA en CU is dat misschien nog te begrijpen. Dat Bos en de PvdA daarin bijna kritiekloos meehuppelen, roept al meer vragen op. Om nog niet te spreken over de ronduit anti-Europese standpunten van de SP. De houding van de twee sociaal-democratische partijen, vind ik een negatie van het internationale karakter dat de sociaal-democratie altijd gekenmerkt heeft.

De KB's van minister Vanvelthoven in verband met de sociale verkiezingen en de vertegenwoordiging van de werknemers in de KMO's , worden door de liberalen en de werkgevers naar de koninklijke lade verbannen. Een commentaarschrijver van een krant  heeft het zelfs over 'een onfatsoenlijke soloslim van Vanvelthoven.


Mag ik een poging doen om de balans een beetje in evenwicht te brengen. Het is onfatsoenlijk om de organisatie van de sociale verkiezingen in het gedrang te brengen. Het is onfatsoenlijk Europese richtlijnen, alleen als het in de kraam van liberalen en werkgevers past, serieus te nemen. Het is onfatsoenlijk een door de belastingbetaler te betalen miljoenenboete te riskeren. Het is onfatsoenlijk dat werkgevers en liberalen nog altijd gekant zijn tegen, gestructureerde en wettelijk geregelde werknemersvertegenwoordigers in de KMO's. Het is onfatsoenlijk dat de discussie daarover al 5 jaar woedt. Het is onfatsoenlijk te vergeten dat deze KB's de volledig conforme uitvoering van goedgekeurde wetgeving regelen.

Wat ik zeker zo belangrijk vind, is dat deze rel nog maar eens pijnlijk scherp aantoont dat liberalen en werkgevers natuurlijke bondgenoten zijn in conflicten met de werknemers , dat het ACV eerder mak reageert en de CD&V geen kik geeft ter verdediging van de werknemersbelangen.

Maar ja, wat wil je met een roomsblauwe regering in het vooruitzicht.

De verkiezingscampagne en -uitslag bewijzen nog maar eens duidelijk dat niet een objectieve evaluatie van het gepresteerde bestuurswerk maar wel de perceptie, gecreëerd door de (oppositie)partijen en de media, het stemgedrag in grote mate bepalen.

CD&V in het bijzonder, is erin geslaagd een aantal allemansbegrippen als respect, goed bestuur, geloofwaardigheid, rechtvaardigheid, te claimen en tegelijk het bestuurswerk van paars af te doen als prutswerk, een opeenstapeling van blunders en tegengesteld aan de waarden en normen die de christendemocraten naar voor schoven.

Dat is natuurlijk een serieus loopje nemen met de waarheid en het respect voor de politieke tegenstanders. En dat weet CD&V ook. Gelukkig (!?) zagen Leterme en zijn partij dat op de verkiezingsdag zelf al vlug in. Geen kwaad woord meer voor het tot de dag voordien vermaledijde paars, wel respect voor het o zo moeilijke bestuurswerk in een o zo complex België.

Begrijpelijk. Want na het sloopwerk tijdens de campagne, moet de overwinnaar met bont en blauw geklopte tegenstanders aan tafel. Met het nodige respect. Om te praten over goed bestuur en op welke geloofwaardige manier een deel van de verkiezingsbeloften, bv. i.v.m. de staatshervorming, ingeslikt kan worden.

-Albert

Ah, hier is onze republikein!

-Jean-Marie

Pardon sire?

-Albert

Ja, je wil mij en mijn familie toch uit het paleis kegelen. Je zegt zelfs dat jij het kindergeld voor mijn kleinkinderen moet betalen.

-Jean-Marie (het zweet breekt hem uit)

U hebt me zeker verkeerd begrepen, sire.

-Albert

Tut, tut, tut. Nu niet terugkrabbelen, eh Jean-Marieke.

-Jean-Marie

Sire, ik verzeker u, als ik minister mag worden, dat ik u door dik en dun zal steunen.

-Albert

Aha, dat hoor ik liever. Jean-Marieke tot ziens en braaf blijven jongen.

-Jean-Marie

Merci, sire.

Dedecker loopt met knikkende knieën naar de deur maar eer hij zo ver is, heeft de koning hem in de kraag gepakt en gooit hij onze sterpoliticus in volle vaart plat op de rug.  Jean-Marie ligt uitgeteld op de paleisvloer. Hij is wel zo sportief om te kreunen: 'Sire, u krijgt daarvoor een ippon.' Terwijl hij door lakeien wordt weggedragen, hoort Dedecker Albert nog tegen zijn adjudant zeggen: 'Ik vertrouw die Oostendse praatvaar voor geen haar.'

Verhofstadt bewees nog maar eens een rasdebater te zijn. Hij was de ware titan in de originele betekenis van het woord. De man die bevlogen, (te) onstuimig visies ontwikkelt, voorstellen lanceert, aanvallen pareert, argumenten ter verdediging aanvoert, nieuwe grenzen aftast. Ongetwijfeld bezit de premier een intellectueel niveau dat weinig huidige Belgische toppolitici evenaren.

Leterme praat vlot, (te) veel, maar zonder de gedrevenheid en oratorische vaardigheid van Verhofstadt. Hij is een 'notaris', bij wie de ergerlijke 'eentweedrietic' (soms zelfs in bv. 'twee' nog invoeging van een triootje) sterker en sterker op de voorgrond treedt. Bovendien dreigt het te veelvuldig en te onpas gebruiken van woorden als 'respect, goed bestuur, geloofwaardigheid, de mensen' (Leterme doet al maanden precies of hij en zijn partij op die vlag en lading het monopolie hebben), die zichzelf toegekende geloofwaardigheid aan te tasten. Temeer daar het niet zo moeilijk is hem op inconsequenties, onjuistheden en intellectuele oneerlijkheid te betrappen. Een paar voorbeelden: de woordbreuk i.v.m. de overstap naar het federale niveau; zijn slogan 'respect voor de mensen' versus zijn ondermaatse uithaal naar minister Landuyt en Groen!; het bagatelliseren van het kernafvalprobleem, maar zijn verzet tegen mogelijke opberging in his own backyard; het opblazen van het ontsnappingsincident in Dendermonde tot gigantische proporties, maar het afdoen van het veel grotere aantal ontsnappingen uit Vlaamse gesloten instellingen, als van een totaal andere, minder belangrijke orde; de christelijke roots waarop hij en zijn partij zich wat graag beroepen tegenover de kille, cijfermatige en verwerpende benadering van de 'snelle, nieuwe Belgen'.

Vande Lanottes geloofwaardigheid als uiterst bekwame, consequente no-nonsenspoliticus, is, meen ik, in dit debat nog gestegen. Hij slaagt erin met de minste woorden een goed onderbouwd, consistent en begrijpelijk verhaal te brengen. Vande Lanotte spreekt niet in clichévorm over 'de mensen'. Maar uit zijn benadering van beleidsdomeinen als arbeid, milieu, justitie, migratie, blijkt dat hij bekommerd is om en respect heeft voor de concrete mens in concrete situaties.

China

De wereld van mijn ouders,

mijn wereld,
valt in puin.

Het nieuwe China
raast vlakbij voorbij.
Mijn oude ogen zien,
begrijpen doe ik niet.

Nog even zal ik langs de straat
de laatste groenten
uit de laatste tuin
te venten staan.

Angst grijpt mij aan:
mijn oude China ligt in puin.

Het versgeploegde veld bezaaid
was vlug al omgedraaid
in vinnig groene stengels.
Toen ving het huis
in d' andre straat
langzaam te verdwijnen aan.
Nog even dreef de zwarte klink
en ook de boer zijn bovenhelft
boven het mobiel gewelf.
Een week nadien, 't was wasselijk weer,
bewoog nog slechts zijn norse kop
boven de wiegende maïszee.
En opgelet! nu volgt het dak,
het zinken zet zich door.
Hulpgeroep wordt niet gehoord.
Nog eenmaal meen ik iets
van hand of hoofd te zien.
Verzwolgen is het huis nu helemaal,
vergaan met man en muis, zowaar.

Gelukkig is verrijzenis in dezen zonneklaar.

Nu Verhofstadt oppert dat de vakbonden zich meer zouden moeten bezighouden met het activeren van de werklozen dan met het uitbetalen van de werkloosheidsuitkeringen, wordt er zowel in de vraagstelling van heel wat krantenforums als in de reacties daarop gesuggereerd of geponeerd dat de enige taak van de vakbonden bestaat in die uitbetaling. En die zou inderdaad ook door een overheidsinstantie kunnen gebeuren.

De essentiële opdracht van de vakbonden is evenwel het verdedigen van de werknemersbelangen en in ons kapitalistische economische systeem een voldoende sterk tegenwicht van de arbeid tegen het kapitaal vormen.

Het verwondert me telkens opnieuw dat ook werknemers de vakbonden verketteren en luid verkondigen dat ze in het verleden wellicht nodig waren maar tegenwoordig helemaal overbodig, ja zelfs nadelig zijn.

Alsof aandeelhouders en managers, wier enig streven het maken van topwinsten is, vanuit een door het christendom of het humanisme geïnspireerd idealisme, voortdurend bekommerd zijn om het materiële en geestelijke welzijn van de werknemers.