Mar Yakub VI/52
Vrijdag 9 – vrijdag 16 augustus
Vorige week eindigde de ramadan, de vastenmaand voor de moslims, met het zogenaamde Aid al-Fitr. Dit werd in heel het land in eenheid, vreugde en hoop gevierd. Er bestaan verschillende verenigingen en bewegingen zoals “Syrië is mijn eer”, “Syrië maakt ons een”. Vrijwilligers van deze en andere groeperingen hebben, gewonde soldaten opgezocht en geëerd, kinderen en families van vermoorde burgers geschenken gegeven e.d. Wij wilden vorige week de moslimfamilies die hier opgevangen worden gaan feliciteren, maar uiteindelijk is het pas zondagnamiddag gebeurd. Met vier man en twee flinke schalen vers gemaakte kaas als geschenk trekken we er naar toe. Door de mannen worden we hartelijk onthaald met twee omhelzingen en een kus op de schouder, zoals gebruikelijk. Sommige vrouwen en meisjes geven heel vriendelijk een hand, anderen buigen en groeten met een brede glimlach. Samen vormen ze drie gelukkige gezinnen, die als één grote familie samen leven. De matrassen op de beddenbakken – tevens opslagruimte - dienen als zetels, waarbij nog kussens om op te leunen. De ouders komen er ongedwongen bij zitten, terwijl de kinderen heen en weer blijven lopen, totdat ze uiteindelijk ook ergens bij hun ouders neerstrijken. Direct worden glimlachend concrete vragen gesteld: wat is het beste, trouwen of alleen blijven? Gaat de oorlog nog lang duren? Welke zijn de grote steden in België? Tussenin wordt hartelijk gelachen. Ondertussen worden glaasjes gloeiend hete thee met veel suiker geserveerd en daarna nog kleine tasjes Arabische koffie, ook met veel suiker. Mijn drie gezellen spreken vlot Arabisch en spelen tolk voor mij. Ik moet me nog beperken tot enkele uitdrukkingen en kan slechts hier en daar enkele woorden verstaan. Er wordt honderduit over het geloof in God gesproken. Uiteindelijk vragen ze of ik hen iets wil vertellen over Christus. Of je het nu gelooft of niet, ze hebben een heel bijzondere eerbied voor de priester en de woorden die hij spreekt. Ik vertel over Gods grote liefde voor allen, die in Jezus mens geworden is en ons aardse leven heeft gedeeld in alles, behalve in de zonde. Jezus Christus kwam niet om schuldigen te straffen, zoals alle samenlevingen trachten te doen, maar heeft de schuld zelf op zich genomen door te sterven op het kruis. Dat is het nieuwe dat Hij bracht. Overal zijn er mensen die God en de evenmens oprecht lief hebben en naar zijn voorbeeld willen leven en zo meewerken aan het Rijk Gods op aarde. Ze reageren door te zeggen dat ze daar graag naar luisteren. Het zijn flinke gezinnen met ook mooie, lieve vrouwen in hun lange kleurrijke gewaden. Ze zijn nog vrij en hebben een natuurlijke schoonheid, die niet getekend is door de westerse obsessie van een uitdagend en ophitsend exhibitionisme. Dat is de schoonheid en grootheid van het Syrische volk, zoals wij het gekend hebben voordat duistere machten het land in een hel begonnen om te vormen.
We vieren feestelijk het hoogfeest van de Tenhemelopneming van Maria (15 augustus). De oorsprong van dit feest ligt in de wijding van een Mariaheiligdom tussen Jeruzalem en Bethlehem, dat vereerd werd als de plaats waar Maria zou gerust hebben op weg naar Bethlehem. Het werd in het begin van de VI e eeuw in Antiochië gevierd en uitgebreid over gans het byzantijnse rijk. Midden VII e eeuw werd het in Rome ingevoerd. De oude patristische traditie, gedeeltelijk in apocriefen bewaard, spreekt van de “dormitio”, het inslapen van Maria. Deze rijke traditie heeft onder meer haar uitdrukking gevonden in de iconen. We hebben getracht na de plechtige vespers van woensdagavond deze overlevering als “levende icoon” uit te beelden. Een zuster had alles netjes voorbereid en voor ieder de nodige teksten voorzien met een voldoende hoeveelheid kleding. Maria verneemt dat haar Zoon en Heer haar weldra bij zich roept. De apostelen komen van over heel de wereld naar haar toe. Noodgedwongen zijn er enkele vrouwelijke apostelen bij, maar verder toch geen andere abnormaliteiten meer. Johannes viert de eucharistie (met lekker vers brood). Petrus geeft een toespraak. De apostelen zijn bedroefd en tegelijk bidden en loven ze God. Ze vragen nog aan Maria dat ze haar beeltenis achterlaat. Uiteindelijk sterft Maria. Dit wordt op de iconen uitgebeeld met een klein kind als beeld van haar ziel die opstijgt en door Jezus opgenomen wordt. Deze rol wordt meesterlijk vertolkt door de baby Fadia, helemaal als een engeltje verpakt. De apostelen leggen Maria in het graf en elk spreekt nog een gebed of getuigenis uit. Een van de apostelen komt helaas drie dagen te laat toe en weent bitter. Petrus beveelt het graf te openen opdat ook hij Maria nog kan zien, maar het graf is ledig en er zijn twee engelen. De kinderen waren door versierde kartonnen vleugelen voor en achter zo ingepakt dat ze zich wil stil moesten houden. Deze apostel krijgt dan de icoon met de afbeelding van Maria. Met lofzangen eindigt dit prachtige “mysteriespel”. Bij het avondmaal (met de rest van het lekkere brood) wordt nog aangenaam nagepraat en worden verbeteringen voorgesteld voor een volgende keer.
De feestdag zelf wordt met een plechtige eucharistie gevierd, waarbij we de bijzondere tussenkomst van Maria in Syrië afsmeken. Hierna een feestmaal met eenvoudige middelen maar wel twee gebakjes. Het gelegenheidskoortje (dat iedere dag na de mis twee liedjes zingt!) viert zijn eenjarig bestaan, voert een heel repertorium op en de leden, inclusief Fadia, krijgen allen een geschenkje. In de late namiddag houden we nog een uur aanbidding met het uitgestelde Allerheiligste Sacrament.
Syrië is al een ware verrijzenis aan het beleven, te midden van de blijvende onveiligheid en de tragische gevolgen van de oorlog. De wereld ontwaakt uit een roes en erkent steeds meer de waarheid. Vele landen betuigen hun steun aan het Syrische volk. Andere landen, die Syrië mee wilden ontwrichten, krijgen af te rekenen met interne protesten. De overheersing van de moslimbroeders en andere fanatieke groepen wordt niet vanzelfsprekend meer geduld, wat een hoogtepunt bereikt in Egypte. Kemal Kilicdaroglu, leider van de Turks Republikeinse Volkspartij beschuldigt eerste minister R.T. Erdogan van moorden en aanslagen in Syrië, terwijl een Turks comité voor mensenrechten de regering eveneens beschuldigt van alle mogelijke financiële en militaire hulp aan gewapende groepen, inclusief al Nousra. Als klap op de vuurpijl wordt dit nog eens ondubbelzinnig bevestigt door de voormalige Turkse minister van buitenlandse zaken, Sukru Sina Gurel. Op het terrein zijn er steeds meer rebellen die inzien dat ze zich vergist hebben. Ze wilden het volk beschermen. Dan kwam een vloedgolf van buitenlandse fanatieke strijders, die niet met hen wilden spreken, niet met hen wilden eten of samen zijn. Zij gaven hen enkel bevelen om zonder genade te moorden en te verwoesten. De onschuldige strijders zijn overgestapt en blijven overstappen naar de regering en het leger, dat hen genade schenkt, opnieuw inschakelt in het leger of in charitatief opbouwwerk. Volk en leger vechten steeds meer in eenheid tegen de terreur en de heropbouw van de samenleving is volop bezig. Mgr. Atallah Hanna, Grieks-orthodox aartsbisschop van Sebasta zegt dat Syrië het land is van de vriendschap en het in vrede samen leven van alle godsdiensten. Syrië zal overwinnen. Op 5 augustus gaf de Syrische president nogmaals een hoopvolle toespraak waarin hij moedig en eerlijk de huidige problemen aanpakt. Zij die het volk blijven uitmoorden en het land verwoesten zullen worden uitgeschakeld en zij die aan een vredevolle samenleving mee willen opbouwen zullen daartoe de kans krijgen.
De ouders van Fawad, getuigen van verzoening. De christelijke wijken van Homs waren de eersten waarvan de media fier aankondigden dat ze door rebellen waren ”bevrijd”. Er werd gemoord, geplunderd en verwoest. 130.000 christenen werden verdreven. Ook moslims leden zwaar onder de gruwel van de “bevrijding”. In een samenkomst van de musalaha, de verzoeningsbeweging, vertelt nu een soennitische vader hoe zijn enige zoon Fawad student was aan de universiteit van Homs. Op een dag keerde hij niet terug, hij was gekidnapt. Alle zoeken bleef zonder resultaat. Na een tijd kregen de ouders een telefoon: “Wilt ge uw zoon terug zien?” Hij beloofde alles te geven of te doen om hun zoon terug te krijgen. ’s Anderendaags werd er op de deur geklopt. De ouders kregen een foto van hun zoon en een plastiekzak, waarna een auto in grote vaart wegreed. In de zak zat het in stukken gehakte lichaam van hun zoon. En de vader spreekt verder met grote overtuiging: “Wij vergeven hen die onze zoon hebben vermoord. Laten we vergeving schenken omwille van Fawad en omwille van God. Dat is de prijs die wij moeten betalen voor de vrede.”
Jongeren samen in Aleppo. Terwijl drie miljoen jongeren op het strand van Copacabana in Brazilië samen met paus Franciscus het slotfeest vieren van de Wereldjongerendagen, komen op dezelfde zondag 28 juli 2013 jongeren uit alle christelijke gemeenschappen, met vier bisschoppen en een aantal priesters samen in de wijk al Sabeel van Aleppo, onder impuls van paters Salesianen. In dezelfde geest als de jongeren in Rio zijn ze vanuit het christelijk geloof samen in gebed, gesprek en ontspanning. Ze willen met skype verbinding krijgen met de jongeren van de WJD in Rio, maar het lukt niet. Aleppo, een van de mooiste steden van het Midden Oosten, is inmiddels verwoest, terwijl de bevolking voor een groot deel werd verdreven of uitgemoord. In het hart van deze stad van martelaren komen nu 850 jonge christenen samen om te bidden, te zingen en eucharistie te vieren. Onbevreesd getuigen ze van hun geloof en hun hoop op de toekomst. De dag eindigt met een toewijding van de jongeren van Syrië aan het Onbevlekt Hart van Maria. De Armeense katholieke bisschop Boutros Marayali vertelt hoezeer hij getroffen is door de houding van deze jonge christenen. Ze leven vanuit een innerlijke vrede en kracht, door de oorlog en het lijden gelouterd. Ze willen zich onverdeeld inzetten voor God en de medemens. Ondanks het dreigende gevaar en de blijvende onveiligheid hebben ze voor deze samenkomst geen enkele bescherming of verdediging voorzien. Alles verliep in de grootste vrede.
'Terug je hok in, Sieg!'
