Naar de inhoud

RASP

akke.beakke.be

Berichten van 10 november 2008 tot 16 november 2008

Donderdag 13 november 2008

Het Retiese dialect 21

Als je mójenèks of schaars gekleed rondloopt, ben je e schammenèk, een samenvoeging van schamen en naakt, die gebruikt wordt als scheldwoord. Een persoon, in het bijzonder een vrouw, die zich ongewoon gedraagt, enigszins non-conformistisch is, wordt e perél genoemd. Het pleonasme  en kôj praaj betekent een kwaadaardige vrouw, serpent, feeks. Prij duidt namelijk reeds een  kwaadaardige vrouw aan en komt zoals prooi van het Latijnse woord praeda (buit). En busselmójer(busselmoe(de)r) is een vrouw die zich slordig, onelegant , onaangepast kleedt. En kèl duidt een flauwe, kleinzerige vrouw aan. Het mannelijke equivalent is ne kèlleman. Iets minder negatief klinkt e kèlle?en dat wordt gebruikt om een kind met de vermelde karaktertrekken aan te duiden. Kèlle?es van de mèt meej en bulle?en (vodje)ôn der gat geplèkt is een scheldliedje gericht tegen de als flauw en nuffig beschouwde meisjes van het dorpscentrum. en niemand hoorde zich graag e kèlle?en (lievelingsleerling)van de juffrouw of de meester noemen. Kèl komt van kal wat babbelaarster betekent.  Ne mèttekó (martiko) komt via het Franse matricot van het Middelnederlandse Marteken, vaak de naam van de aap in het dierenverhaal. De betekenis is een lomp en/of lelijk iemand. Ne kwiet (dwaas) is een vervorming van kwibus uit het Latijnse quibus. Denkbaar is een ontlening in de situatie waarbij de celebrant van de mis in de prefatie een ...cum quibus... uitspreekt , waarop diaken en subdiaken zich bij hem voegen , zodat grappenmakers daarvan ...kom kwibus ... maakten. Niet direct typisch dialectisch maar wel erg plastisch is ne krómmen stoofhôk waarmee een bejaarde met enige zelfspot zichzelf aanduidde.

 

Nen brèùst duidt een stevig gebouwde kleuter aan. Mogelijk is brèùst een vermenging van brok (flink uit de kluiten gewassen) en borst (jongeling) Ne pagadder is een snaak, guit, soms ook een troetelnaam voor klein kind. Het woord gaat terug op het Spaanse pagador (betaler). En mowet is een dienstmeisje, meid. Het werd ook gebruikt als goedkeurend aanspreekwoord voor een inschikkelijk, dienstvaardig meisje. De oorsprong is het Middelnederlandse Martha , maerte, marte genoemd naar de dienstvaardige Martha uit het Lucasevangelie. E mèère?en (processiemeisje) is het verkleinwoord van maar(te) .Of van mère(aanspreektitel bij sommige orden van kloosterzusters). Dat is en as betekent een uitblinker, een bekwaam iemand. Aas, de één in bv. het kaartspel, komt via het Middelnederlandse aes (kleinste eenheid van gewichten of spel) uit het Latijnse as (eenheid van munten en gewichten, oorspronkelijk een rechthoekig stuk koper als standaardgewicht).

 

Geschreven door Gust Adriaensen om 17:04
Donderdag 13 november 2008

Leterme met de billen bloot

Als premier van een EU-land in verband met de Fortis-reddingsoperatie zeggen dat 'de kantoren van de Europese commissie' op 28 september gesloten waren, en prompt door commissaris Kroes van leugens beschuldigd worden: het moet hard aankomen bij Leterme.

Het incident is niet van aard om de Europese en internationale status van de Belgische eerste-minister op te vijzelen. Integendeel. Ik heb een heel sterk vermoeden dat in de Europese salons nogal wat denigrerende en sarcastische sneers aan het adres van Leterme circuleren.

Ook vele  Belgische 'onderdanen' voelen ongetwijfeld een soort van plaatsvervangende schaamte over zoveel leugenachtig gestuntel op het Europese forum. En voor de oppositie is dit natuurlijk gefundenes Fressen.

Wat Leterme ertoe bezielde om dergelijke flagrante leugen eruit te flappen, dat mag Yves weten.
Geschreven door Gust Adriaensen om 00:00
Dinsdag 11 november 2008

Jan Mulder en de seksuele moraal

De naam Jan Mulder klinkt zeker de voetballiefhebbers nog wel bekend in de oren. Maar sedert geruime tijd is de gewezen Nederlandse voetbalster ook een vinnige columnist voor 'De Volkskrant'.

In 'De Volkskrant' van 10 november veegt Mulder de fractieleider en minister Rouvoet van de ChristenUnie, de mantel uit. Deze, volgens Mulder, uiteraard oerconservatieve en reactionaire politicus, heeft het namelijk aangedurfd zijn bezorgdheid uit te spreken over de 'losgeslagen seksuele moraal van de jeugd'. Dat is genoeg voor de columnist om de verkrampte taboesfeer rond seks van een halve eeuw geleden op te roepen, inclusief de klassieker dat je 'van masturberen ruggenmergkanker krijgt'.

Hopelijk heeft Mulder nog altijd geen ruggenmergkanker maar met zijn lees- en beoordelingsvermogen is alleszins iets mis. Rouvoet stelt alleen maar een 'maatschappelijk debat over de losgeslagen seksmoraal bij de jeugd' voor. Stelt Mulder zich de vraag of dergelijk debat nuttig, verantwoord, nodig is? Neen. Doet hij een poging om na te gaan of er bewijs is van 'losgeslagen seksmoraal bij de jeugd'? Neen. Integendeel. Jan Mulder begint als een overjaarse gefrustreerde puber maar met de herkenbare, voorspelbare ironie van een vijftigplusser wanneer het over dergelijk onderwerp gaat, de seksuele moraal van vijftig jaar geleden op te roepen. Die zit er, onder Rouvoet, zoveel is duidelijk voor de columnist, weer aan te komen.

Kom nou, Jan. En herlees eens aandachtig een aantal van je andere stukjes, bijvoorbeeld over de losgeslagen sportmoraal...

Geschreven door Gust Adriaensen om 00:00
Maandag 10 november 2008

Wannes Van de Velde-Miriam Makeba

Op dezelfde dag werd bekendgemaakt dat Wannes Van de Velde en Miriam Makeba overleden zijn. Van de Velde na een slepende ziekte, Makeba plots na een concert in Italië.

Van de Velde was in Vlaanderen veel bekender dan Makeba maar had niet de internationale uitstraling van de Zuid-Afrikaanse zangeres.

Beiden echter hebben gedurende heel hun zangcarrière een kritische en vrije houding bewaard ten overstaan van mens en samenleving, machthebbers en ideologieën. Dat siert ze in hoge mate.

Geschreven door Gust Adriaensen om 22:00

Meer van RASP

↑ Terug naar de berichten