Naar de inhoud

RASP

akke.beakke.be

Berichten van 6 april 2020 tot 12 april 2020

Goed en kwaad

In DS van 9 april schrijft filosoof en ethicus Ignaas Devisch een boeiende reflectie over 'ethiek'.

Devisch besteedt vooral aandacht aan een volgens hem evoluerende invulling van het begrip 'ethiek'. Dat geeft hem de mogelijkheid 'ethiek' tegenover 'moraal' te plaatsen en 'moraal' situeert hij dan, zelf wat ouderwets, in de 'oubollige' setting van kansel en Kerk.

Nochtans is de basisbetekenis van 'ethiek' precies dezelfde als 'moraal'. het zijn synoniemen. Zij duiden een praktische wijsbegeerte aan die 'handelt over de zedelijke begrippen en gedragingen, over wat goed en kwaad is'.

Devisch stelt dat we 'op de vraag naar goed en kwaad vandaag niet zonder meer het antwoord in pacht hebben'. Maar is dat niet altijd zo geweest? Zoeken naar wat in een bepaalde tijd, in bepaalde omstandigheden, goed of kwaad is, maakt de zin uit van de ethicus, of die nu religieus is of niet.

Overigens is het niet zo dat er altijd onzekerheid is over het antwoord op de vraag naar goed en kwaad. Devisch geeft zelf een niet te overschrijden grens aan: in de  zorg voor mensen ergens een willekeurige streep trekken op basis van leeftijd of andere criteria.

Geschreven door Gust Adriaensen om 11:18

Exclusief interview paus Franciscus over betekenis coronacrisis

In een interview met Austen Ivereigh van het Britse weekblad The Tablet zegt de paus dat de uitzonderlijke vasten- en paastijd in volle coronapandemie een kans kan zijn tot creativiteit en bekering voor de Kerk, de wereld en de hele schepping. De paus leeft momenteel zelf in quarantaine in het Santa Marta gastenhuis in Vaticaanstad.

De Romeinse curie probeert haar werk voort te zetten en normaal te leven en organiseert zich zodat niet iedereen tegelijkertijd aanwezig is. Wij houden ons aan alle gezondheidsvoorschriften. In de Casa Santa Marta eten we nu in twee ploegen om de impact te verminderen.

Dit is een periode van grote onzekerheid, maar ook van creativiteit. Paus Franciscus

De paus vertelt dat hij in deze periode vaker bidt, meer denkt aan de mensen en ook nadenkt over zijn taak als bisschop van Rome en hoofd van de katholieke Kerk. Mijn belangrijkste zorg is hoe ik het volk van God moet begeleiden en dichter bij de mensen kan zijn. Daarom wordt de mis van 7 uur elke ochtend gelivestreamd en op die manier door veel mensen gevolgd en gewaardeerd. Maar er zijn ook de toespraken en de uitzonderlijke gebedsdienst met bijzondere 'Urbi et orbi'-zegen op 27 maart op het Sint-Pietersplein.

Wegwerpcultuur

Paus Franciscus meent dat de coronapandemie een aantal zwakheden van onze samenleving blootlegt. In de financiële wereld leek een wegwerpcultuur vanzelfsprekend, van het begin tot het einde van het leven. Onze samenleving selecteert (te) vaak mensen op basis van hun nut of productiviteit. Onlangs verscheen een foto van een parkeerplaats in Las Vegas waar daklozen in quarantaine waren geplaatst, terwijl de hotels eromheen leeg staan. Maar daklozen mogen blijkbaar niet naar een hotel gaan. Dat is de wegwerpcultuur in de praktijk.

Ecologie

De paus ziet in de coronacrisis ook een kans voor een ecologische ommekeer en het opnieuw bepalen van prioriteiten en levensstijlen. Elke crisis bevat zowel gevaren als kansen. Ik denk dat wij moeten leren om onze productie en consumptie te vertragen en moeten leren om de natuurlijke wereld te begrijpen en erover na te denken. We moeten ons opnieuw verbinden met onze omgeving. Dit is een kans tot bekering. Ik zie de vroege tekenen van een economie die meer menselijk is. Maar wij mogen ons geheugen niet verliezen als dit allemaal voorbij is en teruggaan naar hoe het was. Dit is een moment om een beslissende stap te zetten.

Dit is ook een tijd om oog te hebben voor de armen, vindt de paus. Zij zijn een realiteit die we niet kunnen ontkennen. Maar de armen leven verborgen, omdat armoede beschamend is. (…) Armen zien, betekent hun menselijkheid herstellen.

Lof voor de heiligen van naast de deur

In een tijd waarin veel mensen in de frontlinie van deze corona-oorlog staan, herinnert de paus aan de heiligen die naast de deur wonen: artsen, vrijwilligers, vrouwelijke religieuzen, priesters, winkelmedewerkers …  die allemaal hun plicht vervullen zodat de samenleving kan blijven functioneren – ook al zijn er al veel artsen en verpleegsters gestorven. Hij roept jongeren op om de moed te hebben om vooruit te kijken en profetisch te zijn. En hij vraagt iedereen om niet te vergeten dat ouderen onze wortels zijn. Wat ik van mensen vraag, is dat ze de ouderen en jongeren onder hun hoede nemen, dat ze de geschiedenis onder de hoede nemen, de armen onder hun hoede nemen.

Bron: The Tablet

 

Lees het volledige interview in het Nederlands.

Geschreven door Gust Adriaensen om 17:12

'Allen samen (thuis)'

In De Standaard van 6 april geeft Marc Reynebeau onder de titel 'Allen samen (thuis)' een summier maar in grote lijnen correct beeld van het 19de eeuwse gezin als een 'agrarische productie-eenheid'.

Enkele bedenkingen voeg ik er graag aan toe. 'Nog meer vrouwen verlieten de ‘haard’ om in buitenshuis werken een eigen inkomen, autonomie en zelfvervulling te vinden'. Klaarblijkelijk durft ook Reynebeau het niet aan iets negatiefs te schrijven over het verlaten van de 'haard'. Het is evenzeer een historische realiteit dat vrouwen massaal de 'haard' verlieten, omdat ze in de zich snel ontwikkelende kapitalistisch-liberale industrialisering, gedwongen werden de 'haard' te verlaten en in veel gevallen in een slechtere individuele en sociale situatie terechtkwamen.

En de uitroep van boer Van Paemel (Buysse 'Het gezin Van Paemel'): ' ‘Doar ’n es hier niemand die mij iets te commendeeren hêt, weet-e gij dat?’, geldt natuurlijk uitsluitend voor zijn gezin op het pachthof. Maar Van Paemel en zijn gezin beven en smeken wanneer de baron en de barones ermee dreigen de pachtprijs te verhogen.

Agrarische afhankelijkheid en later industriële machteloosheid van de gewone man.

Geschreven door Gust Adriaensen om 21:47

Meer van RASP

↑ Terug naar de berichten