1. ‘Hoe slim we ook zijn, hoe graag we ook denken dat we slim zijn of hoe graag we anderen willen laten denken dat we slim zijn. Iedereen is tot nederigheid gedwongen’, schrijft Ive Marx in DS van 22 november.

   Zoals de columnist het formuleert, is het een nederigheid ‘van moeten’. Maar hoe dan ook laat dit besef van nederigheid zich inschrijven in een eeuwenoude benadering en beoefening van ‘nederigheid’ binnen onze Grieks-joods-christelijke cultuur en waardebeleving.

   In de Griekse oudheid was er waardering voor de mens die zijn grenzen kende. Het gnoothi seauton (‘kent uzelf’) brengt de Atheense burger het inzicht bij dat hij geen God is maar een sterveling

   De joods-christelijke traditie ontleent haar opvatting van nederigheid ook aan de invulling van het ‘kent uzelf’. Zoals de liefde betreft de evangelische nederigheid evenzeer God als de naaste. Naar het voorbeeld van Jezus stelt een christen, ook in deze pandemie, zich dienstbaar op tegenover de anderen.

   Thomas van Aquino verstaat de nederigheid als een vorm van matigheid. Zij houdt ons af van alle valse ambities doordat ze ons plaatst in de juiste verhouding tot God en tot de naasten, in het bijzonder tot de sociaal onaanzienlijksten.

   Niet verwonderlijk dat een filosoof als Nietsche de grootste verachting had voor de nederigheid.

In DS van 23 november laat taalwetenschapper Freek Van de Velde (Katholieke Universiteit Leuven) zijn licht schijnen over de mankementen van ons onderwijssysteem.

Telkens wanneer ik negatieve (al dan niet terecht) kritische beschouwingen lees over ons onderwijssysteem, besluipt me volgende bedenking. De auteurs die in vaak goed geschreven artikels het onderwijs fileren, zijn 'geslaagde producten' van het onderwijs dat ze krachtig over de hekel halen. Dat onderwijs heeft toch in grote mate ertoe bijgedragen dat zij in staat zijn in een behoorlijke taal hun analyses, ideeën en voorstellen onder woorden te brengen.

Een volgende vraag die zich dan opdringt is: zou het onderwijs waarvan deze auteur droomt, mensen vormen die, net als hij, de capaciteiten verwerven om op hun beurt hun onderwijssysteem met de nodige kritische zin te benaderen, te analyseren, de mankementen accuraat onder woorden te brengen, hervormingen of verbeteringen te bedenken?

Nieuwe cijfers tonen aan hoe vaccin beschermt tegen besmetting en ziekenhuisopname in ons land

Zopas is het jaarrapport over de Katholieke Kerk in België in 2020, verschenen.

Klik op onderstaande link voor de voornaamste elementen uit dat rapport. 

Bijlagen:
https://youtu.be/bto7EOb7ezE   

Dat de EU nauwelijks aandacht kan of wil opbrengen voor de duizenden haveloze mensen, mannen, vrouwen, kinderen, die in onmenselijke omstandigheden gevangen gehouden worden aan de grens tussen Wit-Rusland en Polen, is een pure schande en een gigantische aantasting van de zgn. Europese normen en waarden.

Het is een schande, een misdaad tegen de menselijkheid, dat er al niet lang efficiënte en massale hulp voor onderdak, voedsel, hygiëne en medische zorg op gang gekomen is.

Het is een schande voor onze joods-christelijke beschaving dat de christenen, katholieken en orthodoxen, niet met kracht die situatie aanklagen, de politieke leiders onder druk zetten om hulpactie te ondernemen.

Het is een schande dat de religieuze leiders nalaten de veroordeling van dergelijke massamarteling van de daken te schreeuwen.

Het is een schande dat zovele mensen, in hun angst voor migratie, ermee instemmen, ja, het zelfs toejuichen, dat weerloze mensen op een mensonwaardige manier worden behandeld, worden opgejaagd, worden vastgezet.

In 'Winteruur' op Canvas, nodigt Wim Helsen interessante gasten uit voor een gesprek over hun favoriete tekst.

Bisschop Johan Bonny kiest voor 'Houtekiet' van Gerard Walschap.

'Hij zat daar niet te prevelen of kruistekens te maken. Hij keek rustig over de velden en in de lucht. En hij voelde zich een met die oneindigheid, waarin onvatbaar voor woorden en gedachten, dat fijne raadsel zweeft, dat ons allen boeien blijft ...'

Klik op onderstaande link.

Bijlagen:
https://www.vrt.be/vrtnu/a-z/winteruur/7/winteruur-s7a8/   

Bart Sturtewagen omschrijft in De Standaard van 12 november, twee voor Vlaanderen pertinente elementen in de klimaatcrisis.

Op het wereldklimaatpodium is België, is Vlaanderen, een irrelevante figurant, een cheerleader. En 'we bevinden ons in de irreële fase waarin velen denken dat de lasten op anderen kunnen worden afgewenteld terwijl de sterksten de lusten naar zich toehalen'.

Dat speelt zich ook af op het mondiale niveau, maar in zakdoek Vlaanderen valt dat getouwtrek om de eigen welvarende positie niet te laten aantasten door klimaatmaatregelen, wellicht nog scherper op.

Want de essentie van een afdoende beheersing van de klimaatverandering, is te vinden in het terugdringen van onze productie-consumptie-winsthonger. En voor die duidelijke communicatie, is elke minister, elke politicus, elke politieke partij, bevreesd als voor de dood.

Ook de media dragen hier een zware verantwoordelijkheid. Al te lang hebben zij achter de feiten en de waarschuwingen hebben aangehold of ze hebben ze geminimaliseerd. Dat doen ze niet voor sommige andere thema's. Integendeel. Is de verklaring te vinden in het feit dat in de klimaatcrisis, ook voor de media, belangrijke economische en financiële belangen meespelen?

Stefan Hertmans: 'Hoe te leven op de ruïnes van het kapitalisme' in De Standaard der Letteren van 6 november:

'De neoliberale lijn die zich tot grondstroom had verklaard, deed vrij snel de onderste regionen van onze samenleving in de problemen belanden. De armoede nam toe, de radeloosheid ook. Het nieuwe proletariaat bestond plots ook uit jonge mensen van heel diverse origine die zich met een brommertje of bakfiets de ziel uit het lijf reden om bestellingen aan huis te leveren, of om met hun eigen amper afbetaalde wagen een cent bij te verdienen – niet opgevangen door enige vakbond, vielen ze onbeschermd ten prooi aan wetten van multinationals die ongrijpbaar blijven voor een rechtvaardige werkethiek.'

In zijn 'groene encycliek' formuleerde paus Franciscus het in 2015 al glashelder: ‘De bedreigingen die voortvloeien uit ongelijkheid en de vernietiging van het milieu zijn met elkaar verbonden en moeten dus samen aangepakt worden. De aanpak van de milieuproblematiek mag zich niet beperken tot economische, wetenschappelijke of technische oplossingen. We moeten onze omgang met de natuur radicaal veranderen, en dat veronderstelt een dieper liggende motivatie. Die komt voort uit verbondenheid met de naaste (in het bijzonder de arme), met de kosmos en met de Schepper. In het hart van deze integrale ecologie staat de oproep tot dialoog en een nieuwe solidariteit, waarin welzijn - en niet winst - de belangrijkste waarde is in de zoektocht naar het algemeen belang’.

Ook uit het pauselijk document blijkt overduidelijk dat we afstand moeten nemen van de huidige productie-, consumptie- en winstobsessie. Die 'bekering' houdt natuurlijk een verlies aan (westerse) materiële welvaart in.

Dat het Vlaamse klimaatplan erg weinig aandacht heeft voor de sociale implicaties, vloeit onvermijdelijk voort uit de ideologie en de maatschappijvisie van de partijen die de Vlaamse regering vormen.

NVA, CD&V en Open VLD zijn in sociaal-economisch opzicht rechtse, neoliberale partijen. Echte bekommernis om de zwakste bevolkingslagen, die zich ook concreet vertaalt in financiële en fiscale maatregelen, is niet aan hen besteed.

Het plan om De Lijn sterker en sterker te privatiseren, is een ander stuitend voorbeeld van neoliberaal beleid: meer aandacht voor de commerciële belangen van de privésector dan voor de mobiliteitsproblemen van de gewone man.