Antwerpen 1930

De versiering is weer voor een jaartje opgeborgen, de boom kan herademen en staat nu van de emotie bekomen te glunderen in de tuin.
Het gewone leven herpakt zich, de kindjes weer naar school en iedereen met een frisse kop weer aan het werk.
Dat was vroeger wel iets minder, erg veel gewerkt werd er in het Antwerpse niet op deze “verloren maandag” .
In de tijd toen ze nog geen jaarlijks verlof hadden gingen de arbeiders op religieuze feesten, zoals Driekoningen
(dan kreeg men vrij), flink uit de bol.
Het loon dat bij velen op zondagavond werd uitbetaald, alsook de eindejaarspremie, werd op deze dag serieus verbrast.
Zodanig dat men ’s maandag een te grote kater had om te kunnen werken .
 Een verloren maandag dus voor de patroons van de bedrijven. (Hoewel: omdat die patroons ook eigenaar waren van de cafés waar hun werknemers hun geld opdeden, viel dat verlies(?) reuze mee.) 
Om met hun praktisch lege beurs ook niet met een lege maag te zitten, struinden de mannen alle cafés en slagers af om toch maar iets te eten te hebben voor hun kroost.
 De slagers maakten van de nood een deugt en maakten, van de vleesresten na de eindejaarsfeesten, gehakt en verpakten ze in bladerdeeg wat goedkoop, lekker en vullend was en gaven die dan aan de arbeiders, zodat ze die dag dan toch nog iets te eten konden krijgen.
Later werd deze gewoonte voor de zoetebekken aangevuld met appelbollen.
 De traditie wil dat men op deze dag, wanneer men in een Antwerpse café wat gaat drinken men er een worstenbroodje  geserveerd krijgt.
Of deze traditie nog in ere gehouden wordt is nog maar de vraag.
 Misschien toch maar beter recht naar huis want moeder heeft…worstenbroodjes gebakken!

Ik moet  net geen dertien geweest zijn toen ik op een sfeervol verlichte Meir vol bewondering naar de gezellige kerstdrukte keek.  Al die “grote" mensen gehaast en  beladen met pakjes en zakjes vond ik  erg imponerend .
Ik keek mijn ogen uit en kon haast niet wachten om ook volwassen te zijn .
Zelf was ik niet op geschenkenjacht maar mocht een nieuw kerststalletje gaan halen.

In de Grand Bazar had de Sint zijn plaatsje op de hoogste verdieping ingeruild voor glinsterende kerstversiering en daar vond ik dan ook tussen de kerstbomen,slingers en ballen, het bewuste stalletje. 

Het werd in een bruin papier gewikkeld en met koordjes vastgemaakt .
In de drukke winkelstraat voelde ik mij met mijn grote pak onder de arm  een hele dame en begaf me met trots tussen de andere "madammen” .
Plots paste ik volledig  in het kerstplaatje .

 Dat simpele stalletje bevatte een flinke dosis kerstgevoel en terwijl de vriezeman ongenadigd in mijn neus beet  hoorde ik zelfs engelen zingen.

Dit gedicht dat ik onder ogen kreeg riep zoveel herinneringen op dat ik de herkenbaarste stukken wil delen met hen die haar mochten kennen.

Ons moe droeg een voorschoot

Een bonte voor de week,

een zwarte voor als ’t zondag was

die zo wat deftig leek

Die weekse was maar van katoen

ze droeg hem alle dagen

dat was zo haren doen

Ons moe hare voorschoot

daar kroop ik graag onder

Vooral als ik verlegen was

of bang van bliksem en donder.

Met ons moe hare voorschoot

onderaan met de rechtse tip,

poetste ze onze oren

veegde stroop van onze lip

hij was altijd bij de hand,

wij veegde er onze neus mee,

wij waren vaste klant.

Ons moe hare voorschoot

daarop werd koffie fijngemalen.

En werden vanuit het kippenhok

de eieren opgehaald.

Wat ik nog niet heb verteld,

daar werden petatten in gescheld

en bonen in gepeld

Onder ons moe hare voorschoot

zaten niet de duurste kleren

Maar er klopte een hart van goud

waar wij van konden leren.

Met de huidige temperaturen  vind ik het moeilijk me in te leven in deze Sinterklaasperiode.

In “onze” tijd was het op 6 december bitter koud en soms dwarrelde er ook sneeuw.

De sint moest weer en wind trotseren  en vooral rechtop blijven op de spekgladde wegen en daken.
Op sommige plaatsen kreeg hij wel een borreltje tegen de kou maar of dat hielp om rechtop te blijven valt te betwijfelen!

Uit de schoorstenen kringelte rookpluimpjes en binnen rook het warm naar speculaas en manderijntjes.  

Mooie warme beelden die voorgoed verdwenen, maar deze dag blijf ik de kilte voelen die me 20 jaar geleden overviel.
(zie vorig Sinterklaasartikeltje een jaartje eerder op deze blog)

Onlangs vroeg ik mijn kleinzoontje om nog eens een mooie tekening voor me te maken.
Om hem te stimuleren  stelde ik voor om een bomma te  tekenen, waarop hij heel onschuldig en heel (h)eerlijk vroeg:
" een oude oma of één gelijk jij?".
Glunderde ik geen klein beetje zeker!?

Toch niet erg veel zin in tekenen  boomde hij verder en zei dat oud zijn zeker niet leuk is want dan gaat men  dood .
Ik antwoordde dat ik lang nog niet zou sterven,zeker niet voor hij een grote man zou zijn.
Waarop hij dan weer,een tikkeltje bezorgt, vroeg :
"en dan als ik dan een grote man  ben....? "
Tja en dan...
'k glunderde al wat minder.

Het stedelijk zwembad Veldstraat hoort  haast tot ons cultureel erfgoed  en wordt nu volledig opgekalefaterd .
Maar ooit  was het voor  ons  gewoon een zwembad waar we een hoop plezier maakten.  
Een tijd lang gingen we er elke zaterdagavond zwemmen, de zwemclub van de Post hield daar haar zwemstonden.
Ik had het zwemmen al onder de knie maar mijn zus kreeg daar haar eerste lessen.
Mijn eerste contact met een heus zwembad was jaren eerder geweest.
Tanteke die  goed zwom nam het op zich mij te leren zwemmen en nam mij mee naar het voormalige zwembad in de Lange Gasthuisstraat.
 Een uitstapje met de tram allemaal heel gezellig en het zwemmen in het vooruitzicht was best wel spannend.
Tot dat ik in het zwembad  niets vermoedend werd ingesnoerd in riemen die aan een touw in een katrol hingen. Ik plots vanuit het niets van de grond werd opgetild en bengelend aan een koord met een plons in het zwembad belandde waar ik een flinke borrel chloorwater binnenkreeg.
 Het verrassingseffect kon tellen !
Ik heb het daar als tegenoffensief flink op een gillen gezet zodat tanteke niets ander kon doen dan …inpakken.
Ik heb zo'n sterk vermoeden dat de tramrit huiswaarts niet meer zo gezellig was!

Toen mijn broer geboren werd had ons ma nog een zusje van 3 jaar oud, haar jongere broers waren toen 12 en 9 jaar.

Mijn broer had aan zijn jong tanteke  een speelkameraadje,  voor ons was ze  eerder een poppenmoedertje .

Toen midden jaren '50 de Rock and Roll ontstond waren ons ma haar  broers in hun puberteit en  het leek daar net zoals in de serie “happy days” of de film “Grease”.
Het waren de beginjaren van de Rock and Roll  en het was er vaak  Rock around the clock.  
Mijn nonkels met hun  haar blinkend van de brillantine luisterden naar  muziek van Fats Domino, Chuck Berry, Buddy Holly, Little Richard en Elvis .
Tante hield meer van Cliff Richard en Paul Anka . In 1960 was  de Twist van Chubby Checker  "de" zomerhit en die danste ze als geen ander.
Terwijl de ene nonkel met zijn eerste auto pronkte reed de andere op een echte Italiaanse Vespa.  
De hoeveelheid schoenen met naaldhakken van tante waren spectaculair en fascinerend .
De scoubidou was er in daarmee vervaardigde ze allerlei prulletjes  . 
De beukennootjes die we met haar in het park zochten gebruikte ze om armbandjes en halssnoeren te maken.
Waarmee we dan net als met haar schoenen trots paradeerde.

De brillantine werd vervangen door haargel, de Vespa en de scoubidou  zijn net als de kleren uit die tijd een steeds  weerkerend modeverschijnsel .

Die tijd is gevlogen, enkel de muziek is gebleven al gebeurt het beluisteren nu  zonder het krassende geluid eigen aan de bakelieten en later de vinyl platen!
 Met de paplepel ingegeven werd mijn broer in zijn puberjaren een echte Elvisfan en net als hem ontwikkelde ik een voorliefde voor soulmuziek.