Mijn meer dan 40 jaar ervaring met tuinieren en het telen van vele
soorten (klein)fruit zonder scheikundige bemesting en - spuiten wil ik
meedelen en zelf nog bijleren.
Voor de fruitliefhebber
04-02-2012
Op Bezoek bij Gerard en Irene Ameeuw-Debergh
Op Bezoek bij Gerard en Irene Ameeuw-Debergh
Ik heb Gerard een eerste maal ontmoet te Roeselare bij Jan Heyman in 1974. Ze waren collega’s op de Land- en Tuinbouwschool. Gerard is ingenieur Tuinbouw. Hij was toen al begonnen met zijn organische meststoffen OSMO, eerst te Keiem, dan te te Diksmuide. Zijn bedrijf bezochten we in 1976 ter gelegenheid van het VELT-congres op de Volkshogeschool De Blankaart te Woumen. Na de verkoop van het bedrijf(+/-10 jaar terug ) hebben zij zich gevestigd op een verbouwde hoeve te Houthulst. De broer van Irene is bekend van het Dischhof te Keiem, het ouderlijke hof, een van de eerste bio-melkbedrijven. Voor de geïnteresseerde: www.dischhof.be Irene en Gerard waren meerdere keren mee op de reizen van de NBS en de Veltreizen naar Engeland die ik inrichtte. Gerard heeft een fijne neus voor bibliografische werken over fruit en groenten. Ik had het geluk er te kunnen in grasduinen. Laatst vond ik nog gegevens over de Wintercitroenen. Een interessante bewaarappel. Het blijkt een oud Duits ras te zijn. Sterke groeikracht, gezond, grote vruchten met een goede smaak en die bewaren tot april. De enten kwamen uit de tuin van de nichten van Aleide te Kortemark. Het is een goede en regelmatige drager. Ik heb ze geënt aan de basis van onze familieboom en dat was een goede keuze. Het ras vormt van nature een brede kroon. Een bewaarappel die ik zeker zou aanraden. Gerard heeft zijn perenplantsoen “Potager du Roi” genoemd naar de tuin te Versailles. Daartegenover staat een weelderige kersenaanplant op Gisela 5, bomen die van Bart Dequidt van Kemmel komen . www.boomkwekerijdelinde.be In de hoogstamboomgaard lopen schapen. Tegen de zuidgevel staan enkele vijgen. Problemen met bevriezen zijn er nog niet geweest. Steeds hadden ze een overvloedige opbrengst. Blijkbaar een gunstig klimaat, goede rassen en een dankbare leemgrond. Op de moestuinpercelen nog heel wat groenten. In de serre oogstrelend plantsoen van veldsla. Ik schreef reeds een blog over de Issai die het niet deed in de serre. Was het een mindere kloon? Te zware grond? De gevoeligheid voor spint in een serreklimaat?
FOTOMATERIAAL
1. Uw verslaggever 2. Met Gerard 3. Het woonhuis 4. Irene in de deur 5. Tuinpad 6. Huis met oprit 7. We naderen “Le Potager du Roi” naar het voorbeeld van Versailles 8. Idem 9. Detail
10. Peren 11. Kersenboomgaard 12. Knotwilgen met meidoornhaag tegen de straat 13. Schapen inde hoogstamboomgaard 14. Vijg 15. De druiven in bakken geven weinig voldoening 16. Kolen 17. Spruiten 18. Oude knotwilg en moerbei
19. Wintersla van Villeneuve d’Ascq zou de winter doorstaan. Om de houtduiven weg te houden heeft het technisch vernuft van Gerard er iets op gevonden. Draadwerk dat men gebruikt bij betonbekisting in twee plooien! 20. De wortelen kunnen ter plaatse blijven staan. Bij vrieskou wel afdekken. Ik heb dit vele jaren geleden ook eens geprobeerd. Na ontdekken alle wortelen volledig uitgegeten, enkel nog het buitenste karkas. Hier ontbreken de woelmuizen gelukkig. 21. Stellage waar opnieuw frambozen komen 22. Serre 23. Gerard is fier op de na jaren bemesting en compostgift bekomen kruimelige grond. 24. Prachtige veldsla 25. Detail 26. Bloemkolen en broccoli 27. Sappige perziken zoals elk jaar in ‘t verschiet
Met dank aan prof Filip Debersaques van de Hogeschool Gent
Ik vrees dat de mindere groei van de 'Issai' (bericht Sylvain) vooral te maken heeft met de standplaats. Wij weten dat de 'Issai', die eigenlijk een kruising is tussen kiwibes en een andere kiwi-achtige (Actinidia rufa), heel wat meer warmte/beschutting nodig heeft dan 'andere' kiwibessen zoals de cultivaers 'Weiki', 'Geneva'... Daardoor blijft hij ook veelal achter op deze andere rassen. Dat verklaart dan ook waarom hij aan een zuidenmuur het meestal goed doet zoals ook te zien is op je Blog bij je fruitvriend Louis. Let op : In de meeste gevallen is een zuidenmuur in veel gevallen te warm voor de doorsnee eenhuizige kiwibes! Plant dan beter een 'gewone' Kiwi De 'Issai' is ook een buitenbeentje wat de vruchtproductie betreft, je krijgt al snel vruchten op de jonge planten en deze vruchten staan dicht op de stam wat ook totaal verschillend is met de andere cv's. Daarom is het veel beter om de 'Issai' op te kweken in een zogenaamde waaiervorm (zie foto) ipv de T structuur. Ook onze professionele telers (in ons project zitten al ca. 45 telers) doen dit op die manier voor de 'Issai'. Vanwege de grotere warmtebehoefte telen we de 'Issai' trouwens vooral (en met zeer goed resultaat) in beschutte teelt (serre, tunnel,..). Wil je toch met de T-balk structuur werken dan zal de richting die je de toppen meegeeft niet zo'n grote invloed hebben, wij adviseren om deze in de richting van de overheersende windrichting aan te binden. Na verloop van tijd is de plant trouwens naar beide richtingen uitgegroeid. Graag geeft ik je nog mee dat er een zeer groot verschil is in de herkomst van Issai. Er bestaan heel goede klonen, maar er zijn er ook waarvan de bessen heel klein blijven ! Dus beter bij een specialist kopen zoals bij Christian De Kezel.
Zware leemgrond kan zeker een probleem zijn! Maar één van de aandachtspunten bij serreteelt is "spint" Zie Spint (mijt) - Wikipedia Het is bijna een "zekerheid" bij teelt in serre en zeer belastend voor de plant. Zeer tijdig ingrijpen (liefst biologisch, maar kan natuurlijk ook chemisch ) en klimaat regelen vocht/temperatuur. In open teelt heeft kiwibes weinig of geen plagen, het is dus anders voor beschutte teelt!
FOTO: Speciale opkweek van Issaï in beschutte teelt. Men heeft de plant net gesnoeid. De vruchten staan dicht op de stam, wat ook totaal
verschillend is met de andere cultivars. Daarom is het veel beter om de
'Issai' op te kweken in een zogenaamde waaiervorm (zie foto) ipv de T structuur
voor de andere rassen kiwibessen .
Pierre is nog een oud-leerling van Jan Heyman. Ik heb het hem niet uitdrukkelijk gevraagd, maar wellicht heeft hij van Jan Heyman te Roeselare de liefde voor fruit opgedaan. Pierre is de Vlaamse vertegenwoordiger van de Croqueures de Pommes Nord et Pas de Calais. Hij geeft entlessen bv. op 14 maart in de fantastische tuin van de Fraternités ouvrières 58, rue Charles Quint 7700 Moucron (zie blog van 2/10/2005) en staat op heel wat tentoonstellingen. Getrouwd met een tante van Yves Leterme, spreekt hij evengoed Frans als Nederlands. Zijn Waalse vrouw vertelde hoe zij als Waalse in de praktijk Nederlands leerde in hun bloemenzaak te Wevelgem, die nu door de zonen wordt verder gezet. Pierre komt geregeld in Frans-Vlaanderen en komt nog mensen tegen die “Vlaams” praten. Pierre heeft de tuin achter het huis herschapen tot een waar arboretum met tal van fruitbomen en struiken, maar ook andere loof- en naaldbomen kregen er een plaats. De tuin wordt voortdurend vernieuwd en de bomen en struiken worden gesnoeid door een meesterhand. We zijn beiden van 1935, het jaar met het minst aantal geboorten in de vorige eeuw, midden de grote depressie. Pierre had wel een avontuurlijker leven dan ik. Als paracommando werd hij in 1960 ingezet in Congo.
FOTO’S van Aleide 1. Met zijn echtgenote 2. Ik met Pierre 3. Sierpotten 4. In de tuin 5. Fruitbomen 6. Deskundig gesnoeid 7. De mooi onderhouden tuin 8. Reinette d’Armorique, een oud ras, vooral in Bretagne, late bloei (eind mei), tot mei bewaarbaar, goed van smaak. Gebruik: vers, sap, gebakken. Lang snoeien. 9. Reinette d’Armorique ( Pierre had via Pierre Coustenoble, de president van de afdeling van de Croqueurs Nord et Pas de Calais voor enthout gezorgd)
10. Met was ingestreken steeltjes tegen uitdrogen, voor betere bewaring 11. Calville Rouge d’Hiver 12. Franse Bellefleur 13. Pierre 14. Querina Florina Een tegen schurft resistent ras. Mijn exemplaar bezweek echter aan kanker. 15. Jonathan, de populaire appel begin der zestiger jaren. Werd verdrongen door de Jonagold 16. Fruit, gecombineerd met siertuin 17. Fruitbomen 18. Idem
VERVOLG 2 19. Bessenstruiken 20. Vijvertje 21. Sierappel 22. Aantrekkelijke appeltjes, straks voor de vogels 23. Zicht op de constructie 24. Het geheel 25. Sierplanten tussen de fruitbomen 26. Api Noir appeltjes 27. Winterbloeiende plant
28. Een Helleborus al in bloei 29. Zeldzaam: de nabloei van Altesse Simple zorgde nog voor vruchtjes 30. Altesse Simple 31. Altesse Simple met Pierre 32. Mooie haan (Wase Kriel?) 33. Marans Frans ras dat grote, chocoladekleurige eieren legt . 34. Lampionplant, met eetbare bes 35. Door mrvrouw gegelatineerde, gedroogde kweepeersnoep; zeer aromatische, fijne smaak 36. Pierre Demeulenaere
(Deze kiwibes is eenhuizig, is zowel vrouwelijk als mannelijk)
Ik heb hier verschillende kiwibessen staan buiten tegen een muur. In 2011 zeer slechte groei van de Issaï. De Ken's Red (vr) en Weiki (mn) doen het wel goed. De vruchten van de Issai zijn echt teleurstellend, te klein en het afrijpen is moeilijk te zien omdat ze groen blijven zelfs bij rijpheid, resultaat: overrijpe vruchten die afvallen.
Besluit : geef mij maar de eenslachtige (dus tweehuizige) kiwibessen, je moet weliswaar een mannelijke plant zetten, maar je hebt toch een treffelijke opbrengst. Silvain uit Knesselare
Aanvulling: Bij fruitvriend Louis te Vorselaar doet de Issaï het uitstekend (Zie foto’s) . Staat tegen de zuidenmuur van het huis op opgehoogde grond en droeg al meerdere vruchten in zijn tweede jaar, en de hoogte al meer dan 2 m. Bij mij is de groei maar matig. Een kenner zei mij dat de grond niet te nat, maar ook niet te droog mocht zijn.
FOTO’S ISSAï te Vorselaar Foto 1 25/05/2010 (2de jaar). De hoogte is ongeveer 2,70 m en op deze hoogte houdt Louis de plant. Foto 2 28/05/2011(3 de jaar) Wie goed kijkt ziet de vele bloemen.
Op de pagina 16 in Seizoenen 6/2011 over invasieve planten worden enkel sierplanten vermeld. Het was dan ook geschreven door iemand van de siertuinrichting. En spijtig was “Exotische Liefde”, het Redactioneel van hoofdredacteur Bart Coenen aan mijn aandacht ontsnapt. Hij had het maar terloops over de aardpeer, maar verwees wel naar www.vriendenvandeaardpeer.nl Die lijken nog niets van een zwarte lijst te hebben gehoord. In Seizoenen 1/2012 wordt door lezers gereageerd op de aardpeer (Helianthus tuberosus), die inderdaad op de zwarte lijst van de invasieve planten staat. De uitleg waarom aardperen nog in het kweekaanbod van Velt stonden, maakte mij weinig wijzer. Waarom, in gods naam aardperen op de zwarte lijst? Ik kon het niet geloven. Daarom gaan kijken naar: www.alterias.be Je klikt op de lijst invasieve en alternatieve planten en als eerste kom je op de zwarte lijst de aardpeer (Helianthus tuberosus) tegen. Uiterst rechts staat een teken voor meer uitleg en dan wordt alles duidelijk. Het gevaar is dat aardperen in rivieroevers terechtkomen en daar echt problemen veroorzaken. Die problemen hebben ze al in Duitsland en Frankrijk. In Seizoenen had ik die uitleg willen lezen. Maar wij in onze tuinen en tuintjes, ver van waterlopen? Al veertig jaar teel ik aardperen en bij mij kunnen ze niet ontsnappen. Toen de grond hier omgewoeld werd voor de aanleg van de aardgasleiding was ik ze zelfs even totaal kwijt. Dit had ik helemaal niet verwacht. Normaal zou er wel ergens één terug opgeschoten zijn! Niet dus. Maar geen nood, via tuinvrienden bekwam ik meer soorten dan voorheen: eerst een ras dat elk jaar bloeit met gele bloemen. Vanzelfsprekend schiet er dan minder energie over voor het vormen van knollen. De niet- of uiterst zeldzaam bloeiende geven mooiere knollen. Af en toe komt iemand met suikerziekte naar knollen vragen. Wat andere exoten betreft kan ik er beter inkomen. Toen we met Velt Antwerpen-Voorkempen in Schildehof, achter de orangerie, de plek voor de Velttuintjes en de Dodoenskruidentuin klaar kapten, de opslag van struiken en bomen, maar vooral van Japanse knoop verwijderden, moest er nog jaren opgetreden worden tegen opslag van Fallopia japonica. Ik had thuis een wortel aangeplant, gelukkig in een enclave tussen twee gebouwen, en die leverde geitenvoeder. Eens de geiten weg, duurde het jaren om de plant kwijt te geraken. Wat met Nectarplanten als de Reuzenberenklauw (Heracleum montegazzianum)en de Reuzenbalsemien (Impatiens glandulifera) die in de imkerij sterk geapprecieerd worden? Ik heb erge brandwonden gezien, veroorzaakt door de Reuzenberenklauw en ik herinner mij een discussie met een natuurgidse die de planten tot op straat liet groeien. Totaal onverantwoord. In Seizoenen 1/ 2012 verwijst men naar de website www.alterias.be voor alternatieven. Voor een gewone tuinier is in deze lijsten weinig of niets te vinden, enkel voor siertuiners omwille van de bloemen. Men kent de veredelde rassen van soorten als Cornus mas, Duindoorn enz.beslist niet. Er zijn nochtans zeer interessante rassen bij voor wie van vruchten houdt, maar die staan niet op de lijst. Onze tuinarchitecten en tuinaanleggers hebben nog een ontdekking te doen: Landscaping with Fruit!
