Herinneringen aan oorlog, bezetting, bevrijding.
Ik ben geboren in 1938 en ik herinner me nog zeer goed de Duitsers die door de stad flaneerden, het grote café op de hoek van de de Keyserlei-Frankrijklei naast de Opera (ik geloof dat het Weber heette, terwijl aan de overliggende hoek Wagner huisde) waar jonge vrouwen vaak gehuld in bontmantels en met tulbanden op het hoofd luid zaten te lachen of samenzweerderig te fluisteren in gezelschap van Duitse officieren. Ik weet zeker dat ik daar met mijn groottante ben geweest maar herinneringen worden soms aangevuld met fantasie, verhalen of filmbeelden die je later ziet. Die tulbanden kunnen ook van na de oorlog zijn.
De opgelegde verduisteringen spreidden een donker deken over de huizen en de straten maar als kind besef je de tragiek niet die achter deze maatregel schuilt. Het brommen van de overvliegende toestellen van de geallieerden op weg naar Duitsland om hun bijdrage te leveren aan de gruwel van de oorlog. Overdag zag je ze ook soms die brommende luchtkaravanen en dan staarden velen met blij gelaat omhoog, tot er Duitsers aan kwamen gemarcheerd. Op een keer werden wij onderweg met de tandem van mijn ouders aan de Plantin-Moretuslei gestopt door een groepje mensen, die ons waarschuwden dat om de hoek razzia's gehouden werden en dat mijn vader, een jonge man toen, beter langs een andere weg zou rijden. Die brave lieden wisten vermoedelijk niet dat het uitsluitend om Joodse medeburgers ging, die als dieren op transport werden gezet : 16.000 Antwerpse Joden zijn nooit teruggekeerd heb ik later gelezen. Nog steeds glashelder staat het beeld in mijn herinnering gebrand van een grote verhuiswagen waar mensen in stapten en gewapende soldaten die luid schreeuwden.
En die keer dat we op bezoek waren bij kennissen in Lint en in de verte het dreigende rommelen hoorden van een zwaar bombardement : de Duitse Erla-fabrieken in Mortsel moesten onder een bommentapijt bedolven worden maar de piloten hadden zich vergist en meer dan tweeduizend burgers lieten het leven. De volwassenen wisten niet wat er aan de hand was en in paniek werden wij op een trein geduwd (ik door een raampje) om naar huis te keren langs allerlei omwegen. Daar was niets aan de hand en ik zag verdriet in de ogen van mijn ouders zonder te begrijpen waarom. Alles was toch rustig ?
We gingen vaak op stap naar de ouders van mijn ouders. De bomma en bompa woonden in de Lange Beeldekensstraat (waar voorheen Vincent van Gogh verbleven had gedurende zijn twee jaar aan de Kunstacademie) en de moemoe en de vava leefden wat dieper de Seefhoek in aan de Everaertstraat. Wijken die nu ingenomen zijn door Turken en Marokkanen. Het waren altijd vrolijke bezoeken bij de grootouders : ik was het enige kind, werd behoorlijk verwend en er werd voor gezorgd dat de kleine niet te veel zou merken van die verdomde oorlog. Bij de vava, die vier jaar aan de IJzer tegen de Duitsers had gevochten, tweeëntwintig jaar voor hun tweede toeristische uitstap in Belgenland, kon er niet veel begrip af voor de bezetters, die hij onveranderlijk “Schweinloeders” noemde, wat moemoe telkens aan het lachen bracht. Veel meer redenen om te lachen had de brave vrouw niet, want het leven met een man die vier jaar in de meest inhumane omstandigheden in loopgraven had doorgebracht, was niet altijd makkelijk. Als “onze jongens” nu een aantal maanden in Kosovo doorbengen, keren ze getraumatiseerd huiswaarts en worden ze psychologisch begeleid. Vava kwam in 1918 terug van de IJzer bij zijn vrouw en twee kinderen en ging de volgende dag naar de dok om werk te zoeken. Bij de andere familie langs moeders kant was men minder betrokken en kwam het er op aan te overleven door de kat uit de boom te kijken. Hier geen grimmige toespelingen op Schweinloeders maar gegrinnik achter het vuistje en hoop op betere tijden, wie deze ook mocht aankondigen en vooral veel innige warmte en liefde. Mijn lieve schatten allemaal, ik denk nog elke dag aan jullie allen.
Vervolgt morgen







3 reacties op dit bericht
Mijnheer Jos
beter zo!
ik moet u feliciteren ! uy vraagt zich mss af waarom.
wel! u kleurt mooi binnen de lijntjes.
dat is ooit anders geweest! als u begrijpt wat ik bedoel! is 't nie waar Gina?
't is in ieder geval goedkoper zo dan een grotere pc te kopen niewaar?
40/45
een varken slachten in den duik (oei halal), vliegers die overvlogen om de industrie en het rangeerstation in merelbeke te bombarderen...
maar de (direkte) na-oorlogse periode! dat was andere koek!
bezopen brandend en moordend tuig-van-de-richel die de straten onveilig maakten. iets wat ik me tijdens de oorlog van de duitsers zelfs niet kan herrineren, behalve tijdens hun aftocht!
nee aan die periode heb ik gelukkig weinig herrineringen. we hebben ongeveer dezelfde ouderdom!