Archief

De vreemde dood.

Mijn peinzen kan de vreemde dood nìet loven
Die me u welhaast voor steeds genomen had:
Uw lichaam dat mijn droom ontroerd bezat,
Uw bleek gelaat welks lach mijn smart kan doven.

Dan had ik u nooit bevend meer omvat,
Nooit meer uw haar gestreeld, zijn geur gesnoven,
Met u nooit meer door zomers blijde hoven
Gedwaald of laat door de avondlichte stad.

- Neen 't is niet wreed dat na een zalig zwerven
Door vreugde en hoop en stilte en droefenis
Wij eindelijk een koele rust verwerven,

Maar nu: mijn ziel is bang en ongewis,
Ik kan uw warmte, uw zachtheid nog niet derven,
Uw liefde die zo zoet-vertroostend is.

Gedichten (1922)

Donkozakken  Donkozakken
    Rogoschin lachen
              Rogoschin mes
                    Rogoschin mes-lachen
    Wolga ____________________ Wolga
amper bloed gutsen van de Filippovna
    moe-verzadigd kind haar hart
    Smerdjakoff lachen lachen lachen
                    Smerdjakoff doodt de dood
    In de verte
               over de tarwe-Oekraine
               over de tarwezee-Oekraine
               over het begeerte-geel der zomeroekraine
    dansen de Donkozakken      Donkozakken
              dansen de gogolgnomen
    gogolgnomen gogolgnomen in zich-zelf gelovig
    Wolga ____________________ Wolga
    Stappen doorstikken steppe
              gogolgnomen gieten geen gulpen van ietwat licht
              over lwan
                                   Karamasoff
    Rogoschin lacht een scheermes
               dood de Filippovna
    Donkozakken     Gogolgnomen     stapdoorstikte steppe
            Topazenoeral
            en het vallen der perziese prinses
            in het wollen wolgawater
    van het russies kabaret
                           B a l j e f f   B a l j e f f
    Wolga    wolga
         steppe    steppe
           tarwezeeoekraine

                    N e e n !

    er is geen stad over Petersburg
                    waar Rogoschin's mes ligt
                    steeds bereid steeds bereid
                              bereid

    Nachtstappen naar de uiteindelike Heimat
                    daar eten zilveren schalen gogolgnomen
                              rijstepap


    Wolga                    steppe                 mes

Herinnering

Velen die 'k noodde in mijner dromen woon
en die er 's levens wondre beelden zagen
hoorde ik elkander met verwondring vragen:
‘Hij roemde zo, is dit dan al zijn schoon?’

En andren lachten luid: ‘Hoe ongewoon!
Hoe vreemd, hoe dwaas: hoe kan hem dat behagen!’
en keerden weer naar de eigen grijze dagen.
Doch geen van hen gaf mij 't verwachte loon.

En 'k schreide zacht wijl sinds wij beiden scheidden
geen warme hand mij leidde bij mijn dwalen,
mij die alleen zo droef ben en zo zwak.

Maar toen de luchters weer hun schijnen spreidden
trad ik stil met herinnring door mijn zalen,
en 't was me als hoorde ik weer uw stem die sprak.

De Beweging (1914)

Groene Ogen

Wie kent er het lied of de sage,
Wie kent ze niet allebeî;
Van ene waternimfe,
Die heette Lorelei?
Zij zat op een rots langs het water,
En lokte met ogen en mond
De arme eenvoudige schipper,
Tot dat hem de maalstroom verslond.

Ik ken ene vrouw of een maged,
Zo snood als de nimf van het lied;
Haar schoonheid is even verleidend,
Maar zingen behoeft ze niet.
Men ziet ze langs straten en wegen,
Men vindt ze op het feest, in de kerk;
Zo glanzend en diep zijn haar ogen,
Haar boezem zo koud als een zerk.

Zij zingt niet zo als de nimfe;
Maar sterker dan woorden en zang
Bedwelmen haar groen-blauwe ogen,
En nemen het hart in bedwang.
Dan drijft u op hare stappen
Een onweerstaanbaar gevoel;
Haar blik lonkt zo lokkend en machtig,
Haar harte blijft immer koel.

En met haar groen-blauwe ogen
Heeft ze een maal gezien naar mij;
Sinds hoor ik in 't diepst mijner ziele
Een wondere melodij.
Des dages, door 't woelige leven,
En ook in de stille nacht,
Klinkt immer en immer en immer
Een stemme zoo heimlijk en zacht.

Zo heimlijk en zacht is die stemme;
Toch bruisen mijn zinnen en bloed;
Zo week is de blik dezer ogen;
Toch brandt hij met zengende gloed.
Ik wil aan de tover ontsnappen
En 'k volg steeds, bedwelmd en gedwee...
Eensdaags zal dat oog mij verslinden
Als de afgrond der kuilende zee.

Uit het hart! (1874)

De Profundis

De profundis! klonk de bede,
De profundis! zuchtte 't huis,
't huis, en al die knielden mede,
in godvruchtig stemgedruis.

Uit de diepten roepe ik, Heere,
hoor, ik bidde u, naar mijn stem!
wil uwe oor te mijwaart keren,
die om bijstand biddend bem!

Sloeg gij al mijn zonden gade,
Heer, wie 'n zou niet ondergaan?
Neen, bij u daar is genade,
Heere, uw spreken houdt mij staan!

Staande blijve ik op uw spreken
en ik hope in u, o Heer!
van het vroegste morgenbreken,
tot des avonds wederkeer.

Want bij u is medelijden,
is verzachten des gekwels,
groter als het wederstrijden,
als de boosheid Israëls.

Heere, dat hij ruste in vrede,
zei de priester, ende wij:
Dat hem, in alle eeuwigheden,
't hemels licht geschonken zij!

De profundis! zong de bede,
De profundis! zuchtte 't huis,
zuchtten al die knielden mede,
met verstervend stem... geruis.

Kerkhofblommen (1858)

HET KRUIS VAN JEZUS CHRISTUS.

Der eeuwen eeuwigheid zweve, eeuwig grensloon, voort;
Door hare oneindigheid wordt, Kruis! uw lof gehoord,
En worm en seraf juicht, en rijst door u in waarde,
Waar immer leven werd verspreid,
Verhoogt ge, o Kruis! de zaligheid,
En zonnen tanen bij uw heerlijkheid, o Aarde!

Wat zien wij, stof, van u op onze donkre baan? -
Slechts wat het hart behoeft, om tot zijn God te gaan.
Al 't vorig' blijft ons nacht, een heilig, godlijk duister.
Maar Englen, Serafs knielen neer,
Aanbidden starend eeuwig meer!
En schittren schoner in den weerglans van uw luister.

0, Kruis! gij marteltuig van God en mens vervloekt,
Daar 't zinlijk oog de Slaaf of Booswicht slechts aan zoekt,
Aan u zien wij Gods Zoon, de vlekkeloze, hangen!
Hij, Hij is 't offer, gij 't Altaar -
De wereld hoort verbaasd die maar,
En eeuwig lofgezang heeft Dood en Hel vervangen.

Mijn geest, o wonder Kruis! gevoelt uw majesteit;
Maar beeft en siddert aan de grens der eindigheid,
En zinkt in 't niet terug. - Wat Engel op u staarde,
Geen Engel heeft 't geheim verklaard:
“God, God in 't vlees geopenbaard,
En stervend voor het heil van een verloren aarde!"

Maar dit, dit voelt mijn hart, hoe diep mijn geest ook zwicht;
Van u, o Kruis! dauwt rust, van u straalt koestrend licht
En 't kinderlijk Geloof blijft aan uw zegen kleven.
Het valt voor u ootmoedig neer,
En vindt in God een Vader weer,
En hoort in uwe nacht 't gesuis van 't eeuwig leven!

Bloemlezing (1913)

Drinklied

Heer, hoe doet ons Bacchus razen
als hij steigert naar de top
van ons zwakke hersenkop!
Heer, wat doen de stomme glazen
als er twee of drie dozijn
in het lijf gegoten zijn!

Als de wijn begint te stijgen
naar het hoge zinnenslot,
dan zo wordt een wijs man zot,
dan zo moet de rede zwijgen.
Straks het brein op stelten gaat
als er Bacchus'lucht in slaat.

D'een rondeelt en snurkt van rijmen,
d'ander zit en luistert toe,
geen van beiden wordt het moe.
D'een moet vrijen, d'ander lijmen:
als de wijn is in de neus,
wordt het volkje amoureus.

Dan zo wil men likken, zoenen,
al was 't maar een spinnerok
of een houten bezemstok;
dan zo viert men hoed noch schoenen,
't plompste volkje wordt beleefd
als het wel gepepen heeft.

Vrijsters met uw mooie kleren,
loopt vrij weg en binnen gaat,
komt er iemand in uw straat
met een nat zeil aan laveren:
zulke schipper, zo een man
houdt het op de vrijster an.

Die wil dan terstond aan 't nollen
en straks naar uw konen vat,
zonder dat hij uw rabat
of uw lobbe vreest te sollen.
Of gij grauw of donker ziet,
dronken lui en achten 't niet.

't Schijnt het een gemeen gebrek is,
als de zinnen van de wijn
altemaal betoverd zijn,
dat een mens dan veeltijds gek is:
zelden beurt het dat een man
wijs kan blijven bij de kan.