Berichten van 1 oktober 2015 tot 31 oktober 2015

Een gedicht van Margriet van Essen 1751-1793

Aan het venster, bij maneschijn.

Een gedicht van Anton L. de Rop 1837-1895

In de winter.

Ginds op de heuvel
Onder de beuken,
Dor en ontblaard,
Zit nu de winter;
Wit is zijn kleding,
IJs is zijn baard.

Donzige vlokken
Strooit hij op aker,
landhuis en heg;
Hand doet hij worden
't Water der vlieten,
't Zand van de weg.

Krassende raven
Vliegen in 't ronde,
Bol van de kou;
Nevel en mistdamp
Hullen de velden
Weder in rouw.

Dan vaart de windvlaag
Woest door de takken,
Wild door het hout,
En wat te dor is,
Breekt hij al krakend
Af in het woud.

Maar - dat geeft brandhout
Vrij aan de grijsaard,
Huivrende bloed:
Weer rookt zijn schoorsteen,
Warm wordt zijn hutje -
Dat doet hem goed.

In 't vrije veld (1885) [jeugdliteratuur]

Een gedicht van Karel Ledeganck 1805-1847

De laatste zwaluw

Oktober strooit, bij wind en vlagen,
De gele blaadren langs de grond;
Reeds koud en huivrig zijn de dagen,
En vliegt gij, Zwaluw! hier nog rond?
o Vlucht, geliefde! vlucht dees streken,
Door al uw zustren reeds ontweken;
Zet u in betere oorden neer,
De lente is hier al lang verdwenen,
De lieve zomer ook is henen,
Hier zijn geen schone dagen meer!

Geliefde, vlucht! geen voedzaam koren
Staat hier meer op het dorre land;
Waar ’t rijk en vruchtbaar was te voren,
Vindt gij thans niets dan stuivend zand;
Geen plekje gronds bleef uitgezonderd,
’t Is alles naakt en bloot geplonderd,
Het woud zelfs schudt zijn hulsel neer.
Blijf in dit oord niet langer zwerven
Of ligt zult ge er aan honger sterven; --
Hier is op ’t veld geen voedsel meer!

Vlieg heen! men vindt hier op den akker
Geen vogel meer die zingen wil,
Niets schijnt er levendig, niets wakker,
Maar alles is er dood en stil
Alleen, op bomen hooggewassen
Zit eenzaam soms een raaf te krassen;
Alleen, bij ’t windrig, buiig weer,
Hoort men van verre een jachtroer knallen,
Of ’t rundvee loeien op de stallen; -
Hier is op ’t veld geen vreugde meer!

Vlucht, lieve! want nog luttel weken,
En dan zal ’t hier zo ijslijk zijn!
Dan maakt de winter deze streken
Zo naar, zo doods als een woestijn.
Dan klemt de vorst met ijzren handen
De stromende rivier in banden;
Dat stort de scherpe hagel neer,
Dan zal de sneeuw natuur bedekken,
En haar tot rouwgewaad verstrekken;
Dan is hier niets dan weedom meer!

Gij hoort wat plagen, welke rampen
Zich hechten aan deez’ ruwe grond;
Hoe alles met de dood zal kampen,
En vliegt gij, Zwaluw! hier nog rond?
o Vlucht, geliefde! vlucht dees streken
Door al uw zustren reeds ontweken;
Zet u in betere oorden neer;
En als de winter is verdreven,
En als de schepping zal herleven,
Breng, lieve! dan de lente ons weer!

Bloemen mijner lente (1839)

Een gedicht van Hendrik Tollens 1780-1856

De eerste stap.

Op de kruisweg van het leven
Is zo licht een valse tred,
Vrienden, in de grond gezet,
Die er nooit wordt uitgewreven;
Is zo licht een stap gedaan,
Die ons nooit terug laat gaan.

o Wat zijt gij hoog te schatten,
Lesjes, die de wijsheid vond,
Spreukjes in de vadermond,
Waar ik één van op wil vatten;
Spreukje, zo vol eigenschap:
‘Wacht u voor de eerste stap'.

Een gedicht van Dop Bles 1883-1940

DE PROFUNDIS.

Er is geen hartstocht schoner dan de haat,
de liefde in een brand van vlammen te vernielen,     
zodat in gouden gloor ten onder gaat
de drang en dorst der zielen.

O vrouw, die ik beminde zonder zoet gevlei,
die 'k minde om de nacht, en bij het dagen
met handen die aanbaden heb geslagen,
'k ben ver van U en daarom medelij!

En gij zijt zonder mij en door de straten
doolt gij alleen, die nu de honger weet,
en zo Uw ogen en Uw hart vergaten,
zult gij mij kennen in uw duldloos leed.

De zon, de domme doder van de droom
liet tussen ons te vaak zijn waarheid lichten,     
in wilde wanhoop greep gij naar gedichten
en las, en van Uw haren proefd' ik het aroom.

Te vele nachten, altijd saamgeklonken
in wanhoop die ons drukte als metaal,
te vaak als bann'ling aan de weg gezonken
slechts denkend aan het niet verkregen maal.

Ach, hoeveel dagen lagen onze hoofden,
waarin geen denking zuiver rijpen kon
verzaligd op het kussen dat wij g'loofden
bleek aureool, dat om ons hoofd zich spon.

En thans te ver van U en van Uw veile panden,
de kus van wulpse mond, de gloed van kranke geest,     
de smaadlach van Uw oog en streling van Uw handen,
0 't schaamteloze schoon, dat huivrend is geweest.

Geweest! Maar neen, maar neen, zolang 't begeren
ons hart niet loslaat als zijn lage prooi,
zolang zult gij tot mij, of ik tot u wel keren
zolang ons spel slechts schendend is en mooi.

Er is geen hartstocht schoner dan de haat
die onze liefde slopend zal vernielen
wij moeten verder tot het marmerkil TE LAAT
waar niets blijft dan gebroken nog te knielen.

Parijsche nachten (1923)

Een gedicht van Alex Gutteling  1884-1910

Een-en-al.

Wat vraagt één ziel van de Aard behalve vrede?
En vrede schenkt zij nooit, slechts strijd en streven,
En kort geluk, gevolgd door snik en beven, -
Zij stoort zich niet aan tranen noch gebeden.

Zij doet haar wil, en strooit haar heerlijkheden,
En werpt haar bliksems, door geen drang gedreven
Dan Macht en Noodlot. Ach, en alle leven
Trekt zij weldra in eeuwge nacht beneden.

En toch, zichzelf bemint ze, en ons, haar kindren,
Kan zij niet haten, - soms verstaan wij, stralen-Omluisterd,
eensklaps haar ontzaglijk Wonder.

't Zien van haar tijdloos wezen doet vermindren
Voor altijd onze vrees, want wat ook dale,
Zij, wij, zijn een-en-al omhoog en onder.

De Beweging (1909)

Een gedicht van Albert Verwey 1856-1936

Plotselinge dood

De Dood zat in u en ge wist het niet,
Hij scherpte ’t mes al en ge wist het niet –
Gij en uw jonge vrouw, gij schertste en lachte –
Hij mikt naar ’t hart en hij mist het niet.

In de koorts van het kortstondige (1936)

Een gedicht van Marie Metz-Koning 1864-1926

TOOROP'S SCHILDERIJ: „De Dorpelwachters der Zee".

Verwonderd-rond, zacht-vragend kijkt het kind,
Het zand-blond kind, met de ogen blauw als zee.
En de oudre al wétend Leven; schoon gedwee
Van kleine hoop nog, dat hij toch wel vindt
Voor 't Eind bevrediging. De al'-oudste, 't wee
Van heel een ras in de ogen, staart verblind
Van wanhoop 't Raadsel aan .... waar géén van vindt
Ooit antwoord .... Vragend: waar verdiende ik mee
En allen die daar vóór mij zijn gegaan,
Of komen zullen nog, dit leven-wreed?
---------------------------------------
Met grote ontroering, die ik vreugde heet,
Dank ik de meester, die uit stil bestaan
Ophief en beeldde deze Smarten-ziel,
Belevend dode doek zo 't hem geviel.

Een bundel letterkundige bijdragen (1900)

Een gedicht van Multatuli 1820-1887

Wandlaar die me hier begraven ziet

II

Wandlaar die me hier begraven ziet,
Als ’t sterven 'n kunst was, dan lag ik hier niet.

Grafschriften voor Thorbecke

Illustratie: Johan Rudolph Thorbecke (1798 - 1872)

Eem gedicht van Albert Verwey 1856-1936

Een gedicht van Jacqueline van der Waal 1868-1922

Een gedicht van Karel van de Woestijne 1878-1929

Een gedicht van E.J Potgieter 1808-1875

Het zingen van de slaaf.

Een gedicht van Jacob van Lennep 1802-1868

Het blijde Meisje.

Wie is morgen jarig? - Ik!
O! wat ben ik in mijn schik:
Maatje was nooit karig;
En gewis zal 't morgen weer,
Feest hier zijn ter mijner eer.
Morgen ben ik jarig.

Keetje en mietje zijn genood,
En mijn nichtje Betje,
Zie, dat geeft, met Klaartje en mij,
En de kleine Suze er bij,
Al een heel saletje.

En dan vinden wij voorwaar,
Even als verleden jaar,
Weer een déjeuneetje klaar;
Heden wat een pretje!

Wie is morgen jarig? Ik!
O! wat ben ik in mijn schik:
Maatje was nooit karig;
En gewis zal 't morgen weer,
Feest hier zijn ter mijner eer.
Morgen ben ik jarig.

Maatje zal op chocolaad
Zeker ons tractéren.
En zij geeft er wafels bij:
Ligt nog andre snoeperij,
Wat wij maar begeren.

Als het smullen heeft gedaan,
Zullen wij aan 't spelen gaan,
Touwtje springen, raadsels raân,
En ons amuséren.

Wie is morgen jarig? Ik!
O! wat ben ik in mijn schik:
Maatje was nooit karig;
En gewis zal 't morgen wer,
Feest hier zijn ter mijner eer.
Morgen ben ik jarig.

Buiten twijfel zal Papa
Weer mijn spaarpot vullen.
O! 'k ben zo nieuwsgierig naar
't Geen Mama, en Jan en Klaar
Mij toch geven zullen..

'k Hoop, Mama een nieuwe doek,
En broer jan een prentenboek.
Klaar geeft wis een peperkoek;
Hé! wat zal ik smullen.

Wie is morgen jarig? Ik!
O! wat ben ik in mijn schik.
Maatje was nooit karig.
En gewis zal 't morgen weer.
Feest hier zijn ter mijner eer.
Morgen ben ik jarig.

Het Nachtegaaltje (1851)

Een gedicht van Juliu Vuylsteke 1836-1903

'S AVONDS

Een gedicht van Guido Gezelle 1830-1899

Een gedict van Herman de Gorter 1864-1924

Uit de arbeid komt voort de bloedige strijd

Uit de arbeid komt voort de bloedige strijd.
De arbeid is 't die doet de stromen bloed
Om de aarde vloeien. In rode damp van bloed
Doet haar dampende voortgaan de arbeid.

Zij gaat in 't Al de sterren tegemoet,
Waarvan de smart en strijd haar onderscheidt,
In wolken van bloed, en tranenbeschreid,
In van pijn en rouw nacht en gloed.

De aard is in goudene sterren rood
En zwart van stromend, geronnen mensenbloed.
De lichamen der levenden een vloot
Op der doden stromende levensvloed.
En van die levenden geweld'ge dood,
Door strijd, van die doden het doden boet.

Strijd (II)

Een gedicht van René de Clercq 1877-1932

HAAT VERWIJDERT MIJ VAN GOD

Haat verwijdert mij van God,
liefde voert mij nader.
Grauwt ellende door mijn lot,
laat mij liefde, Vader.

Valt de wereld van mij af,
waar de sterren blinken
laat mij in der liefde graf
in Uzelf verzinken.

Meidoorn (1925)

Een gedicht van Emanuel Hiel 1834-1899

Een gedicht van Albert Verwey 1856-1936

Parijse herfstdag

Ik heb de weemoed van uw stad verstaan.
Een stad vol vreugde, zeiden zij die nooit
Geneugten weten dan het vlees ontplooit,
Vol zoete tastbaarheid en weken waan.

Maar in uw parken geurde uit iedre laan
't Verleden: grootser tuin, voorlang gerooid;
En iedre lijst die strekt of rijst of glooit
Aan uw paleizen, hing de erinnring aan.

Erinnring aan die grote gouden tijd
Toen om uw zonnekoning 't rijk bewoog,
Moed en bevalligheid en weelde en vlijt.

Gij woelt, maar overwon niet: laag en hoog
Richt over u die Dode; uit perk en boog
Beheerst Zijn IJdelheid uw ijdelheid.

Oorspronkelijk dichtwerk (1938)

Een gedicht van Geert Teis 1864-1945

Een gedicht van Albert Verwey 1956-1936

Oneindigheid

Van honderdduizend jaren her
Kwam tot mijn oog de straal van een ster,
Hij kuste mij met zijn milde licht,
Ik voelde mij leven als in een gedicht,
Want wat is tijd?

Meer mijlen ver dan mens verstaat
Bewoog mijn oog dat stergelaat,

Ik was nabij haar met mijn blik
En ondervond een zoete schrik:
Geen ruimte telt!

Tezaam geschapen ster en oog,
Eén enkel leven laag en hoog,
Zijn wij geworden en voor elkaar,
Zij werd door mij, ik werd voor haar:
Waar is de grens?

Ik draag en ben het heel heelal.
O valse schijn van lichaamswal,
Waarbinnen wij schijnen, waarbuiten wij zijn,
Omvangende in een gedroomde lijn
De oneindigheid!

Het zichtbare geheim (1915)

Een gedicht van H.C. Rümke 1893-1967

Oude huizen

Aan d' overkant van 't water stonden d' oude huizen.
Het water was heel stil, een witte rand
van pas gevallen sneeuw lag voor de huizen.
't Was alles broos en fijn, voor strakke lucht met sterren.
De huizen stonden oud en stil....van verre
kwam dof gedreun: het ruchten van de stad,
dan was het, of de huizen
nóg groter stilte hield omvat....
Luid kwam, met hard gebel, een tram voorbij gereden....
Toen wisten d' oude huizen niet
wat zij daar deden....

De Beweging (1917)

Een gedicht van J.J.L ten Kate 1819-1889

GEESTENKOOR BOVEN DE WATEREN.

 Ziele des mensen!
         Gij zijt als het water:
         't Werd uit de boezem
         Des hemels gebaard;
't Stijgt naar de hemel,
         Het stort weer ter aard,
         Eeuwig verwisslend
         In rustloze vaart.

        Stroomt van de steilte
         De straal naar beneên,
         Dan stuift hij lieflijk,
         In wolkende golfjens,
         Over de vlakte
         Der berghelling heen;
         Blank als een spiegel
         Verlaat hij de rots,
         Danst hij ter diepte
         Met vrolijk geklots.

Maar gaan de klippen
Zijn stortval te keer,
Dan bruist hij grimmig,
           Met kokende golven,
           Dan stormt hij trapswijz'
           In d' afgrond ter neer.

Tussen de rozen
           Daar henen geslingerd,
           Glipt hij wellustig
           In 't bloeiende dal.
           En alle starren
           En stralende zonnen
           Lachen en lonken
           In 't levend kristal.

Wind is de minnaar
           Van 't spelende golfje;
           Wind is de vijand
           Der argloze baren,
           Die in haar boezem
           Zijn aanval begint.

Ziele des mensen,
           Hoe zijt gij als 't water!           
           Noodlot des mensen,
           Hoe zijt ge als de wind!

         Naar Goethe.
         1845.

Een gedicht van Emanuel Hiel 1834-1891

WAT RUST ZE ZACHT.