Archief

Een dichterlijke overdenking van Toon Tellegen

Het leven

Ik kijk naar mijn leven:
het wordt kleiner

ik houd mijn ogen er vlakbij:
ik kan al niet meer onderscheiden
tussen goed en onwaarschijnlijk, tussen zien en ontwijken
tussen mij en iedereen...

wat zeg ik nu weer...

mijn leven groeit, woekert, grijpt om zich heen
en ik kan alles onderscheiden:
onraad, wansmaak en zelfs de kleinste wangedachten

ik doe mijn ogen dicht

-------------------------------
uit: 'Hemels en vergeefs', 2008

Een gedicht van Jacob Israël de Haan 1881-1924

Aan Oscar Wilde

Reading: schrei niet, hier is het wreed gebouw
Waar een dichter in de tredmolen liep,
Dorst leed, honger, op een plankenbed sliep
Teedre handen stuk trok aan 't geteerd touw.

In een tredmolen: loop, dat niet de grond
Uw voeten breekt, die onder uw voet wijkt;
Kramp vast uw handen, als uw kracht bezwijkt
Slaan wentlende treden uw voeten wond.

Honger en dorst, altijd de strenge cel
Enge beklemming om uw hijgen heen,
Muur noch deur wijkt voor uw gesmoord geween
En waanzin wenkt naar zijn glimlachend spel.

Wat is hier hemel? Achter 't matte raam
Een grauwe plek, eender of de zon straalt
In lente, in zomer, één of 't najaar vaalt.
Wat is hier dag? Verneedring zonder naam.

Een hartenkreet van Fedde Nicolai

Aan de avond van deze mooie dag
Wil ik U danken, Heer, voor het goede
Dat U mij deze dag weer hebt gegeven
Blij dat ik U hiervoor danken mag.

Eens aan de avond van mijn leven
Als ik misschien niet veel meer weet
De mensen om mij heen niet meer ken
O Heer, wilt U mij dan niet begeven?

Aan de avond van mijn aardse leven
Als ik oud geworden ben, zwak en moe
Mij niet meer goed kan voortbewegen
Wilt U mij Heer, dan bijstand geven?

En als eens mijn laatste avond is gekomen
En er een einde komt aan mijn bestaan
Wanneer en hoe dit zal zijn, weet U alleen
Heer, geef dan dat ik bij U thuis mag komen.

Een gedicht van Aart van der Leeuw 1876-1931

De Herdersstaf

Ik was nog blond en jong van jaren
toen ik een sterke rechte tak
zag wuiven met zijn vlag van blaren
en tot hem opklom en hem brak.

Ik boog mij zingend tot hem over,
die kloeke telg van de oude es,
en ras verloor hij schors en lover
onder het knarsen van mijn mes.

Dan heb ik half in droom gesproken:
"Ook mij, Heer, bid ik breek mij af,
en ben ik uit Uw kroon gebroken,
snijd mij ook tot zo'n schone staf."

Doch nauwlijks had ik dit gebeden,
of plotsling merk ik aan mijn hart
het vlijmend wee van snee bij snede,
diep kervend, want dit staal trof hard.

Ik beidde 't eind de pijn bleef duren,
terwijl ik wachtte, werd ik oud,
ja al die zware langzame uren
had ik Gods handgreep om mijn hout.

Ook nu nog, maar wie klaagde of morde,
niet ik, die't lijden alles gaf,
want onder 't werk, zie ik hem worden
de slanke gave herdersstaf.

Een gedicht van Edward Koster 1861-1937

NATURA CONSOLATRIX.

Hier rust ik ver van 't woelig mensenras
In macht'ge zuilengangen van het woud,
Met dak van wiss'lend groen, doorwrocht met goud,
Hier op het mollig, mosrijk lentegras.

Hier is geen mensgeknoei, geen misgewas
Van zwetsers, op gelogen kennis stout,
Geen huich'laars, die der waarheid zuiver goud
Besmetten voor wat hùn tot voordeel was.

Hier rust ik uit; hier ben ik gans alleen.
Niets hoor ik dan der vogelen gezang
En 't windgefluister in de hoge bomen.

Geen stemmen meer van mensen om mij heen,
Geen strijd om 's levens goed, geen wild gedrang,
Maar lentelust en liefelijke dromen.

Een gedicht van Karel van de Woestijne 1878-1929

Herinneringen zingen, kind

Herinneringen zingen, kind, uw wit gelaat,
en 't zoet verhaal van úwe dagen en míjne dagen
die vredig in ons leve' als stille tuinen lagen
in 't tere licht van late schemering gebaad,
wijl d'hemel is om tuine-groen een stil gewaad
van trage, kalme schaaûwen, en de bomen dragen
een laatste vogel-stem van lang-verglooiënd klagen
dat kwijnt en were wast en were kwijnen gaat...

Thans, o mijn kind, en leeft geen lied om ons, en leven
geen vrede-dage' als stille tuinen om ons heen;
geen scheemring bleef om ons veréende droom geweven,
en dróeve schaaûwen schuive' om ons gescheíden leên...

En in de nacht zie 'k, laatste troost, alleen nog beven
de matheid van uw wit gelaat, in stil geween.

Uit de bundel: Het vaderhuis- Verzen eener liefde (1903)

Een gedicht van Alice Nahon 1896-1933

MASKERS

De mensen doen hun maskers af,
ze kijken vreemd elkander aan
verwonderd dat ze naast elkaar
lijk vreemden staan.

Nochtans ze stonden zij aan zij
in zelfde strijd voor zelfde brood;
sleepten zij niet dezelfde sleur
van zorg en nood?

Viel niet dezelfde klacht en scherts
van uit hun bitter blije mond?
Was ’t niet of men de hele dag
elkaar verstond?

De mensen gaan zover vaneen
wanneer de schemering is nabij;
ze worden er niet triestig om
of ook niet blij.

Ze speelden immers maar een spel
waarin de ziel geen teken gaf;
ze deden enkel met elkaar
wat lief, wat laf.

En met een gauw-vergeten groet
een scheiding zonder lach of leed,
gaat ieder naar zijn eigen huis
dat stilte heet.

Daar zijn er die te dromen gaan
langs paden mul van schemering,
naar ’t land dat ’s avonds schoner wordt,
herinnering.

En velen worden stil-devoot
om rein profiel van lief gelaat
dat in de voorhal van hun ziel
gebeeldhouwd staat.

Ik weet er ook die sprakeloos
en moede van d’ondankbare strijd
de avond danken om zijn uur
van eenzaamheid.

De mensen doen hun masker af,
hun mooie-spelen moe-gedaan
och arme, zij die levenslang
gemaskerd gaan.

Gemaskerd door hun eigen trots,
vergulde lach of kranke* lust.
Zij krijgen van geen enkle dag
wat avondrust.

Ze gaan, ‘lijk zwervers, altijd door
langs dageraad, en avondrood;
ze vinden nergens ’t eigen huis
dan in de dood.


------------------------------------

Kranke: zieke

Uit de bundel: Schaduw (1928)

Een hartenkreet van Fedde Nicolai

Ik sla mijn ogen op.....

Ik sla mijn ogen op naar God
Want daar komt mijn hulp vandaan
Hij laat mij nooit verloren gaan
In Zijn handen ligt mijn lot.

Ik sla mijn ogen op naar Hem
En roep Hem aan in al mijn nood
Want Gods liefde is zeer groot
Bij dag en nacht hoort Hij mijn stem.

De Heer zal mij steeds gadeslaan
Wat mij ook mag wedervaren
Hij zal mij in eeuwigheid bewaren
Hij ziet mijn komen en mijn gaan.

Ik sla mijn ogen op naar God de Heer
Want Hij brengt mijn heil tot stand
En blijft mij leiden met vaste hand
Hij maakte het kwade goed, steeds weer.

(uit psalm 121)