De eerste keer voor twee koningen


Koning Filip wint op punten van koning Willem-Alexander
Dit stukje handelt niet over de inhoud van de koninklijke kersttoespraken. Ze waren gevuld met humanitaire bekommernissen en nobele betrachtingen. Zo hoort het.
Wel even handelen over de setting en hoe de heren het er in hun kerstmaidenspeech vanaf brachten.
Willem-Alexander wordt op het scherm gebracht, zittend in een royale zetel, bij de brandende open haard. Een vraag die bij me opkwam: was het vuur echt of nep? Als de Nederlandse koning echte houtblokken aan het stoken was, is het de hoogste tijd dat hij in kennis wordt gesteld van wetenschappelijke onderzoeken die aangeven dat houtverbranding een van de grootste veroorzakers van fijn stof is. Op de schouwmantel is een gouden of vergulde pendule te zien, die dringend naar de uurwerkmaker gebracht moet worden, want ze is op 12 uur stil blijven staan.
Onze koninklijke Noorderbuur heeft het linkerbeen over het rechter geslagen en zoals dat ook bij gewone stervelingen bij die houding meestal het geval is: de linkervoet wiebelt de hele tijd lichtjes op en neer. Tegen de muur zijn de schilderijen van zijn drie kinderen zo opgehangen dat Willem-Alexanders hoofd precies ertussen past. Op een tafel zijn foto's van zijn vrouw en ouders te zien.
Malou van Hirtum schrijft in De Volkskrant dat de koning zijn tekst abominabel slecht heeft voorgelezen met een uitdrukkingsloos gezicht. Ze heeft niet helemaal ongelijk. Willem-Alexander ziet er gespannen uit, voelt zich niet echt op zijn gemak. Was het feit dat de opnamevideo weer eens was uitgelekt -dat was niet het geval bij Filip- daarvan de oorzaak?
Koning Filip spreekt zijn kerstboodschap uit, staande bij de kerstboom. Soms komt een groot schilderij van koning Leopold I in beeld. Daaronder bemerk je een reeks kleine familiefoto's. De camerabewegingen en in het bijzonder de afwisseling van close-ups en meer algemene beelden zijn vinniger en creatiever dan bij de Nederlandse royal. Nu en dan krijg je een zicht op de paleistuinen.
Het meest opvallende bij onze kersverse koning is wellicht de expressiviteit waarmee hij de tekst naar voren brengt. Expressiviteit zowel in intonatie als in mimiek. Filip oogt ook toegankelijker, minder gespannen dan Willem-Alexander. In tegenstelling met de Nederlandse koning, last hij ook in de loop van de toespraak een begroeting in: een eenvoudig 'Dames en Heren'. Welke functie het spiekkaartje had, is niet duidelijk. Hij heeft er geen blik op geworpen. Misschien om de nervositeit in bedwang te houden en de handen onder controle?
En de duur van de speeches? Willem-Alexander spendeerde er een kleine minuut meer aan dan Filip.
Mijn conclusie? Voor een eerste keer kon het er voor beiden goed mee door. Zij zegden dingen die politiek ongevaarlijk waren en eigenlijk door 'iedereen van goede wil' beaamd konden worden. Maar in presentatie en stijl was 'onze' Filip m.i. beter dan Willem-Alexander, en dat hadden weinigen verwacht.
Ongetwijfeld zal dit stuk, stof tot boeiende gedachtewisselingen vormen wanneer Filip en Mathilde binnenkort op de koffie gaan bij Willem-Alexander en Maxima in Wassenaar.








