Vrijdag 23 april 2010
Kroniek van zeven zonnige jaren (deel 36)
Als Pietje de Dood dan zijn zeis gezwaaid had en het laatste levensdraadje doorgesneden, werd de endeklok geluid. Wie niet te ver van de kerk woonde, hoorde zo dat er iemand over aarde lag. Het luiden van die endeklok kon op verscheidene manieren gebeuren. Het had te maken met de zwaarte van de geldbeugel. Er werd wel met veel nadruk gezegd dat alles hier op aarde ijdelheid is en nog eens ijdelheid, maar er werd toch bijzonder ijverig aan het klokzeel getrokken voor lui die een grote zak van die ijdelheid nalieten! In Desselgem bijvoorbeeld konden de klokken stondenlang luiden van: Der is ne rijken dood. Der is ne rijken dood.
Als er ergens in een huis iemand op zijn reeuwstro lag, werden de blaffeturen dichtgedraaid en alles wat kon bederven moest naar buiten gebracht worden. Het had anders kunnen bereeuwen. Zo moest de tabak weggestopt worden om de invloed van de reeuwgeur te ontgaan en moest het zaaigraan naar elders overgebracht worden, omdat het zijn kiemkracht had kunnen verliezen. Zouden die voorzorgen echt op kwalijke ervaringen berust hebben?
Een vriend heeft me eens verteld dat dit geloof aan het verlies van kiemkracht een overblijfsel moest zijn van oeroude Germaanse magie. De aanwezigheid van de dood die het leven in het zaaigraan vernietigt. En was er voor de boer iets belangrijkers dan die wondere kracht, die maakt dat er uit zaaigraan nieuwe halmen schieten?
Heden ten dage worden pakken rouwbrieven verzonden, om zoveel mogelijk volk bij een te krijgen voor de begrafenis. Het prestige van de familie hangt er immers van af! Vroeger waren die rouwbrieven er ook wel, maar heel vaak werd het gebuurte mondeling naar de begrafenis genood. Ik heb het grootvader Vandenbroucke ettelijke keren weten doen. Hij was zowat de officiële noder van de Rode-Poortwijk.
Op zulke keren trok hij zijn zondagse jas aan en knoopte zijn zwartzijden foulard om zijn hals. Je kon zien dat het een bijzondere aangelegenheid gold. Eerst ging hij bij de overledene een kruisgebed bidden en dan trok hij op tocht, van deur naar deur. Zijn liedje luidde zo ongeveer: Om te zeggen dat ge genood zijt naar de begraving van onze gebuur. Bijeenkomst op dat of dat uur. En dat ge bedankt zijt!
Als grootvader de hele buurt afgeketst had, ging hij terug naar het sterfhuis. Daar werd hem een kop koffie aangeboden en een boterham. Dat was zo het gebruik. Dat noden moest niet betaald worden. Geen sprake van. Het was burendienst en daarmee uit. Trouwens, als er in het sterfhuis iets nodig was, mocht men het gerust in het gebuurte gaan lenen. Geen mens die daar graten in vond. En niet te danken! We kunnen immers allemaal in het geval zijn, nietwaar? Er was geen weelde toen, maar de mensen hielpen elkaar.
Op zijn laatste tocht door het dorp, werd de dode gedragen door mensen uit het gebuurte. Voor die buren was dat een erezaak. Ze zouden het als een affront beschouwd hebben, moesten ze overgeschrikkeld geworden zijn. Aan de kruiswegen zetten de dragers de baar even neer en er werden een paar Onze Vaders gebeden. Soms lag daar een strooien kruis. Het werd door een zware steen op zijn plaats gehouden. Gebeden en kruis waren vermoedelijk bezweringen geweest oorspronkelijk, stammend uit een tijd toen allerhande kwade machten nog langs velden en wegen zwierven.
Weldra meer
De eerste 30 delen kunnen gelezen worden op Archief Beverse Weetjes
Als er ergens in een huis iemand op zijn reeuwstro lag, werden de blaffeturen dichtgedraaid en alles wat kon bederven moest naar buiten gebracht worden. Het had anders kunnen bereeuwen. Zo moest de tabak weggestopt worden om de invloed van de reeuwgeur te ontgaan en moest het zaaigraan naar elders overgebracht worden, omdat het zijn kiemkracht had kunnen verliezen. Zouden die voorzorgen echt op kwalijke ervaringen berust hebben?
Een vriend heeft me eens verteld dat dit geloof aan het verlies van kiemkracht een overblijfsel moest zijn van oeroude Germaanse magie. De aanwezigheid van de dood die het leven in het zaaigraan vernietigt. En was er voor de boer iets belangrijkers dan die wondere kracht, die maakt dat er uit zaaigraan nieuwe halmen schieten?
Heden ten dage worden pakken rouwbrieven verzonden, om zoveel mogelijk volk bij een te krijgen voor de begrafenis. Het prestige van de familie hangt er immers van af! Vroeger waren die rouwbrieven er ook wel, maar heel vaak werd het gebuurte mondeling naar de begrafenis genood. Ik heb het grootvader Vandenbroucke ettelijke keren weten doen. Hij was zowat de officiële noder van de Rode-Poortwijk.
Op zulke keren trok hij zijn zondagse jas aan en knoopte zijn zwartzijden foulard om zijn hals. Je kon zien dat het een bijzondere aangelegenheid gold. Eerst ging hij bij de overledene een kruisgebed bidden en dan trok hij op tocht, van deur naar deur. Zijn liedje luidde zo ongeveer: Om te zeggen dat ge genood zijt naar de begraving van onze gebuur. Bijeenkomst op dat of dat uur. En dat ge bedankt zijt!
Als grootvader de hele buurt afgeketst had, ging hij terug naar het sterfhuis. Daar werd hem een kop koffie aangeboden en een boterham. Dat was zo het gebruik. Dat noden moest niet betaald worden. Geen sprake van. Het was burendienst en daarmee uit. Trouwens, als er in het sterfhuis iets nodig was, mocht men het gerust in het gebuurte gaan lenen. Geen mens die daar graten in vond. En niet te danken! We kunnen immers allemaal in het geval zijn, nietwaar? Er was geen weelde toen, maar de mensen hielpen elkaar.
Op zijn laatste tocht door het dorp, werd de dode gedragen door mensen uit het gebuurte. Voor die buren was dat een erezaak. Ze zouden het als een affront beschouwd hebben, moesten ze overgeschrikkeld geworden zijn. Aan de kruiswegen zetten de dragers de baar even neer en er werden een paar Onze Vaders gebeden. Soms lag daar een strooien kruis. Het werd door een zware steen op zijn plaats gehouden. Gebeden en kruis waren vermoedelijk bezweringen geweest oorspronkelijk, stammend uit een tijd toen allerhande kwade machten nog langs velden en wegen zwierven.
Weldra meer
De eerste 30 delen kunnen gelezen worden op Archief Beverse Weetjes
Geschreven door Beverse Weetjes om 07:49
Reageer op dit bericht
