getijde

Een gedicht van Paul van Ostaijen 1896-1928

Rust

Leg uw hoofd zo in mijn arm
dat van uw voorhoofd naar uw mond mijn blik schuive
over de kam van uw neus
Leg uw hoofd zo
ik leg op uw mond mijn hand
                  wees rust

Gedichten (1935)

Een gedicht van Frans Bastiaanse 1868-1947

Blijde Mijmering

De lucht wordt ijler, de eindeloosheid schijnt
Door 't eindig huis, waarin wij, aardsen, wonen
Uit een ver dorp rijzen de stille tonen
Van de avondklok, hoog in de lucht verreind.

Zie: voor mijn blijde blikken baadt nu heind'
En ver de wereld in de glans van 't schone,
Hier: bomen met de zilv'ren bloesemkronen,
Aan d'einder: 't scheem'rend bos, waar 't licht verdwijnt.

En achter 't groen der wijde tarwelanden
Staan blanke hoeven in de donkre hoven
Omtogen door een zachte schemering;

Maar schoner dan al 't schone op aarde, branden
Hóóg de eerste starren; maar nòg schoner boven
Al 't zichtb're stijgt mijn blijde mijmering.

Gedichten (1918)

Een gedicht van Hendrik Tollens 1780-1856

Raadgeving

Minnaars, wilt ge uit vrijen gaan,
Trek de stoute schoenen aan,
Schud de kindse blooheid uit,
Maakt ze, die ontvlieden, buit;
Neem het kusje, voor gij 't vraagt:
Nimmer wint hij, die niet waagt.

't Vrouwenhart is koel en wreed
Voor ons zuchten en ons leed;
't Wordt niet week door vrees of hoop;
't Is voor tranen niet te koop;
Hem-alleen, die 't eist en rooft,
Neemt het aan als heer en hoofd.

Overvallen we onverwacht
Dat oproerig schoon geslacht;
't Is manmoedig, zijn wij laf,
't Is bloohartig, zijn wij straf;
Geef uw krachten, zijt ge wijs,
Aan haar zwakheid niet ten prijs.

Op, te wapen! op, ten strijd,
Minnaars, zo gij mannen zijt!
Niet de lafheid - wel de moed
Steek u lauwren op de hoed;
De overheerser - niet de slaaf
Dwingt de vest tot overgaaf.

Gezamenlijke dichtwerken (1856)

Een gedicht van J.H. Leopold 1865-1925

Idylle

En is het daarbuiten ook donker en koud
En droevige wintertijd,
Mijn lief, 't is lente om mij heen,
Nu ge in mijne armen zijt.

En schijnt ook geen ster door de grauwe mist
En huilt ook de storm door de nacht -
Ik schuif de armstoel bij het vuur,
De zetel van 't voorgeslacht.

Blond meisje met uw rozenmond,
Kom, zet u op mijn knie,
Vertel mij van al de liefde, zo zoet,
Die ik in uwe ogen zie.

Stil, stil, dat ons de wind niet hoort
En met onze woorden spot,
Gij buigt u over tot mijn gezicht,
En ik beef van stil genot.

Ik voel uw zoete adem gaan
En uw boezem zo warm en zacht,
En langs mijne wangen dartelt stout
Uwe blonde lokkenpracht.

Schoon kind, gij zijt mij als de zon
In de klare, blauwe lucht,
En het is mij of ik de leeuwerik waar
Die juichend tot u ontvlucht.

Ja, ik wil zingen te uwer eer,
O, gouden zon van mijn ziel,
Van vreugde dronken over uw licht,
Dat er in mijn harte viel.

En is het daarbuiten ook donker en koud
En droevige wintertijd,
Mijn lief, 't is lente om mij heen,
Nu ge in mijn armen zijt.

Vroege gedichten

Een gedicht van Alice Nahon 1896-1933

Magnolia

Dit is de tak met de bloem alleen
de andre bomen gaan al moe
en zwaar van loof naar de aarde toe.

Dit is de tak die ten hemel biedt
In zuivre kelken van albast
de witte wijn uit de donkere bast
zó teerheid die uit droefnis wast.

Hoe zal ik noobler gedenken U
hoog-tere ziel sterk maar sereen
dan bij deze mystieke brank
de tak met de bloem alleen.

Dat is de devote magnolia
voorzichtig in uw handen geleid
van koninklijke tulpenboom
de prinselijke tederheid.

Maart-april (1936)

Een gedicht van J.J.L. ten Kate 1819-1889

Der vroeg en vroom gestorvene Maria

Gij ging dan heen. Helaas! met u vervlogen
De rust, het heil, ’t behoud van menig hart,
Dat door de gloed van uw verheemlende ogen
Ontdooide en gloeide en Gode vruchtbaar werd.

Vaarwel! vaarwel! — Wij schreien, maar wij mogen
Het niet! ... Ach, hoe zelfzuchtig is de smart!
Ga heen ... uw loon, het wacht u in den Hogen;
Uw zegen blijft: geen toekomst is ons zwart ...

Een dauwdrop waart ge, een dauwdrop van Gods hemel,
Die hier een wijl het dorstig groen verfrist,
Gekoesterd, en van ’t stof hebt rein gewist:

Maar die, te rein voor ’t lage bladgewemel,
Door ’t flonkerlicht der zon teruggehaald,
Omhoog opnieuw op ’t eeuwig palmloof praalt.

Een gedicht van Willem Bilderdijk 1756-1831

Zangstukje

Neem weg, neem weg die afgerichte mond,
Die lippen vol verraad, met wellust overstreken;
En dat gevaarlijk oog, die valse morgenstond,
Waar de uchtendzon van heil gereed schijnt door te breken!
Maar geef, meinëedige, mijn kussen mij weerom,
Die panden van mijn min: zij zijn mijn eigendom.

Verberg, verberg die heuvels van albast,
Die uw bevrozen borst met levend ijs bevrachten!
En op wier sneeuwen top 't verruklijk kersje wast,
Dat Lente en zomergloed aan 't lustgraag oog doet wachten.
Maar geef mij 't hart terug, u argloos toevertrouwd,
Dat ge in hun roofspelonk in ijzren banden houdt.

Een gedicht van Helene Swarth 1858-1941

LENTEKUS

Zijn niet de rozen rood van liefdelust?
En trillen niet, gebaad in maneglansen,
De hoge popels, die het meer omkransen,
Wanneer de wind hun smachtend love kust?

Zoekt niet de vlinder heil- en honigkansen
Bij elke bloem, waarin hij zalig rust?
En tintlen niet, hun godd'lijk schoon bewust,
Doorgloeid van zonnevuur, de blauwe transen?

-'Natuur is God en God is Liefde!' zingt
Heel de aarde, zwemmend in een zee van liefde.
'k Weet niet waarom een traan mijn oog ontspringt.

Met éne kus der Lente is wat mij griefde
Verdwenen - en, gelovig als een kind,
Omhels ik lucht en licht en geur en wind.

Poezie, amsterdam(1892)

Een gedicht van Frands Bastiaanse 1868-1947

WOUD-EENZAAMHEID.

Hier, tussen hoge heuv'len ingezonken,
Ligt, eeuwig koel, de donkre waterplas,
Klaar-kaatsend, als het rimp'loos spiegelglas,
De hoogste loov'ren van de zon doorblonken.

Hoe zacht wij naderde', onze stille pas
Had storend in die eenzaamheid geklonken,
De raven vloden op met luid gekras,
Der spechten haam'ren stilde in de oude tronken.

Op verre hofstee stierf met zwak geluid
Een haanklaroen in 't brandend middaggloren,
De insecten gonsden rond der bramen blaân...
De bleke roze zond haar geuren uit...
Weet gij nog, Lièf, hoe lang we in droom verloren
Aan dit klaar water hebben stilgestaan?

Gedichten (1918)

Een gedicht van Albert Verwey 1846-1936

BLAUW EN ROOD

Al liepen alle vrouwen nou
Op straat in blauwe japonnen,
Al liepen hun mannen ertussendoor
In rode pantalonnen:

Ik zag ze niet door 't luchteblauw,
Dat hemelse blauwe wonder;
Ik zag ze niet door 't pannenrood,
Waar 't stadsvolk wonet onder.

Met luchteblauw en pannenrood,
Was de wereld schoon beschilderd;
Maar door onze zonden zijn hier en daar
Die kleuren verweerd en verwilderd.

Verzamelde gedichten (1901)

Een gedicht van Jacqueline van der Waals 1868-1922

Heb mij lief, gelijk ik ben

Ik zou tot al mijn vrienden willen gaan
- Ook wel tot hen, die niet mijn vrienden zijn -
En vragen: Heb mij lief, gelijk ik ben
En stel aan mij geen eisen.  Zie, ik kan
Niet onderhoudend praten, niet gevat
Of geestig zijn, en niet vertrouwelijk
Vertellen van mij zelf of van mijn ziel...
Wat zouden we ons vermoeien voor elkaar?

Laat mij maar zwijgend naast u zitten, stil
Verdiept in eigen werk, eigen gedachten.
Of - als gij praten wilt - spreekt gij tot mij.
Ik zal wel luistren, als gij vriendelijk
Met lichte kout mij onderhouden wilt,
Wel lachen om de grappen, die ge zegt,
Wel ernstig kijken als ge hoog, of diep,
Of ijdel praat van al te diepe dingen...

Maar, als ik dan zo zwijgend zit, en luister
Naar uw gesprek - of naar het klokgetik -
Of 'k laat de stilte ruisen om ons heen,
- Die ruist zo prettig, als de mensen zwijgen -
Als 'k mij dan blij in uw nabijheid voel,
Dan zou ik willen vragen, en de stilte
- Of ons gesprek - verbreken met mijn vraag:
'Zeg, zijt ge ook blij, dat ik naast u zit?'
Sprak gij dan 'Ja', dan zei ik zacht: 'Ik ook'...

En dat was alles, wat ik weten wou
En al, wat gij van mij behoeft te weten.

Een gedicht van Theo Thijssen 1879-1943

Storm

De stormwind huilt door ’t lover
En zwiept de populier.
Hij giert de velden over
Met woest en luid getier.
De troste eiken beven
En sidderen voor ’t geweld
En vrezen voor hun leven,
Bang dat z’Aeolus velt.

Uit wolken, dreigend duister,
Valt regen plassend neer,
De zon verbergt haar luister
‘t  Is donker heinde en veer,
Geen vogel hoort men kwelen,
De bloempjes, ons zo waard,
Ze wieglen op hun stelen
En buigen ’t hoofd ter aard.

En op de wilde baren
Der opgezwiepte zee,
in talloze gevaren,
Daar rijst er meen’ge bee.
En wrakken rondgedreven,
Getuigen, stom van mond,
Hoe menig, menig leven,
Weer d’Oceaan verslond!

Illustratie: Aeolus

Een gedicht van Koos Speenhoff 1869-1945

De eerste klant

Er waren twee zoete gelieven,
Die vonden de wereld te klein.
Toen trouwden ze gauw met elkander
Om baas van hun eigen te zijn.
Ze deden het maar op een koopje,
Het zat er niet meer bij hen aan.
En als ze er nu nog aan denken
Dan hadden ze 't nimmer gedaan.

Ze zouden een zaakje beginnen
Een winkeltje buiten de stad;
De buurt was nog nieuw en verlaten
De kalk van hun huis was nog nat.
Ze kochten een wagentje groenten,
Wat kroten en uien en peen.
Die stalden ze uit voor de glazen
Met kropsla en kool er doorheen.

Ze werkten en plasten en stoeiden,
Ze zoenden elkander zo teer.
De vloeren die blonken als spiegels,
Ze boenden hun ruggen op zeer.
Het vrouwtje zat achter de toonbank,
Zij prijsde de mandjes met fruit.
De man nam een kijkje van buiten
En lachte haar toe door de ruit.

Zo leefden ze enige dagen,
Maar niemand had trek in hun sla;
Geen mens kwam de winkel eens binnen,
Er was nog geen cent in de la.
En toen ze geen stuiver verdienden
Ondanks hun gewerk en getob,
Toen aten ze maar van de honger
Hun uien en bloemkolen op.

En toen ze geen groenten meer hadden,
Geen bieten, geen kool en geen peen,
En toen ze elkaar niet meer zoenden
Zoals ze dat deden voorheen;
Toen kwam er een meisje naar binnen
Een briefje van tien in haar hand,
Die vroeg of de baas 't kon wiss'len
En dat was hun enigste klant.

Een gedicht van Barend Nieuwenhuizen 1771-1840

HET  GRAF

Ruis zachtkens om dit graf, verkoelende avondwinden!
Verwaai de sluimrende asse niet
Van hem, die jaren kampte om luttel heils te vinden,
Van hem, wie de aard' niets schonk dan bitter zielsverdriet!

't Is hier, dat hij de dag, die duizend andren vrezen,
De grote dag des oogsts, reikhalzend verbeidt;
Dan zal zijn smarte zaligheid,
En elke druppel gal een druppel honing wezen.

Kleine handschriften, ed. Pieter Johannes Uylenbroek 4, Schalekamp en van de Grampel, Amsterdam(1824)

Een gedicht van Jan Jacob Slauerhoff 1898-1936

Eer de tuin 't vertrouwen vindt

Eer de tuin 't vertrouwen vindt
Zich de volle bloei te geven,
Staan de meisjes er in, beven,
Willen wel, neen nog niet leven
En uit enge angsten streven
Tengre handen tegen wind.

En zij gaan met schuwe voeten,
Als door zwaar gewaad gedrukt,
Traag, bevreesd en toch verrukt,
Houdingen zoekend die zij moeten
Vinden om hun droom te ontmoeten.

(Rilke)

Archipel IV (1923)

Een gedicht van Pieter Boddaert 1766-1804

Op een zeker mutsenmaakstertje

Ik zag een meisje mutsjes maken:
Zij hield, op hare malse schoot,
Een mutsenbol, zo zwaar als lood,
Mismaakt van mond en neus en kaken,
Een kunsteloze beeldtenis,
Gelijk dat goedje doorgaans is.
Zij kneep en plooide dus haar mutsje,
En, onder 't plooien, schonk ze mij
Een vriendlijk lonkje van terzij,
Dat straks gevolgd werd van een kusje;
Ik lach met haar, ik zoen, ik sol,
En, zo toevallig, onder 't mallen,
Doe ik haar van haar stoeltje vallen,
En zet haar mutsje op mijn bol.

Aan de tedere kunne

Een gedicht van Emanuel Hiel 1794-1831

Zoete kussen

Voor hare venster bloeien rozelaren,
en wil zij dat ik heimlijk haar kom kozen
dan smijt ze mij twee purperrode rozen.

Twee purperrode rozen mij verklaren:
twee purperrode lippen zijn zo smachtend,
twee purperrode wangen zijn u wachtend.

Ik ga en kan geen zoete kussen sparen,
ik geef er veel om 't liefje te verblijden,
ja, meer dan dat men mij er kan benijden.

Gedichten  (1861-1862)

Een gedicht van Fiore della Neve 1849-1934

ROEMERSWALE

Daar ligt, zo klinkt een sage van weleer,
Een rijke, trotse stad in zee verdronken.
En waar de gouden torenspitsen blonken,
Daar kabbelt rustig thans het blauwe meer.

Des avonds zit de visser mijm'rend neer.
't Is als werd van het goud, daar lang verzonken,
In golf op golf een scheem'ring hem geschonken...
Maar niets geeft van de schat de diepte weer.

Zo mijne liefde; schoon ge in lied bij lied
Haar lichten schemer telkens blinken ziet,
Als 't gouden schijnsel in de blauwe golven;

Vrees niets, de glans wordt nimmer uitgeblust,
De schat verdwijnt niet, die in 't harte rust,
Maar blijft er, rijk en kostbaar, diep bedolven.

Van eene sultane en andere gedichten, H. Pijttersen Tz, Sneek.(1884)

Een gedicht van Herman de Gorter 1864-1924

Tot in het diepste rilt

Tot in het diepste rilt
Mijn merg, mijn gebeente, als Gij u
Als stip vertoont slechts, Poëzie.
En bleek verwacht ik u in stilt.

Liedjes (1930)