weekend

Een gedicht van Marie Boddaert 1844-1914

Gestorven

Eerste wake.

Laat mij alleen,
Verstoor de stilte niet;
Ik kan uw woorden,
Kan uw troost niet horen!
Als holle klanken kloppen zij me in de oren;
Als klanken tergend luid. - 'k Wil met mijn groot verdriet.
Dat niemand kan verstaan als ik, alleen zijn... 'k Heb
Zó veel verloren!

Niemand die weet
Wat zij mij is geweest.
Midden in smarten,
In haar nacht van pijnen,
In doodnachture liet zij voor mij schijnen
Haar liefde en haar berusting, wat mij 't meest
Kon steunen als zij ging - waar ik niet gaan mocht! - meest
Lichtend nàschijnen.

'k Wil enkel haar!
Gun mij toch deze stond
Van gans alleen zijn,
Gans met hàar te zamen!
Harddruisend gaat het leven langs mijn ramen;
Hier is de lucht van haar, van woorden uit haar mond,
Van zonnelichtjes uit haar ogen vol.... Ik wil
Ze alle verzâmen!

Uit de bundel: De Gids, jaargang 1893

Een gedicht van Gerbrand Bredero 1585-1618

VAN DIEUWERTJES VRIJER

Dieuwer is verliefd (bij get)
Op zulk een reine vrijer:
Maar ze heeft er niet eens op gelet,
Hoe krom dat hij zijn benen zet,
Gelijk een kreup’le snijer.

Want als ze naar z’n aanzicht ziet,
Zij kan d'r niet uitkomen;
Zij weet dan van zichzelve niet.
Zij staat, wanneer haar dat geschiedt,
Al waar zij opgenomen.

Maar, Dieuwertje, je hebt jouw reden,
Die jou daartoe aandrijven,
Je kijkt naar zijn volmaakte leden,
Die ik van boven tot beneden
Naar ’t leven zal beschrijven.

Z’n haar dat is als zilver grijs,
Z’n aanzicht daar beneven
Dat is zo rond (wind-honds gewijs):
Is ‘t dat ik ‘t niet genoeg aanprijs,
Dat moet je mij vergeven.

Z’n voorhoofd is gebult zeer hoog,
Geen schilder zou ’t zo maken!
Daarbij heeft hij een linkeroog,
Dat is heel leep en zelden droog,
Omboord met rood scharlaken.

Daartoe heeft hij een grote neus
Vol paarlen en robijnen,
Op de manier van Heintje Peus.
Van kleur is die heel glorieus,
Meest in 't karmozijne.

Z’n kneveltjes staan hem zo schots,
Steil boven z’n prop’re mondje,
Die hij eerst stijfde met wat snots;
Nou kijkt hij door de haartjes, trots,
Net als een IJslands hondje.

Z’n lippen zijn vooral niet zwak
En zijn trompetterswangen,
Die staan zo stijf, zo straf, zo strak,
Men zou met zo een bullebak
Wel jonge duivels vangen.

Z’n kinnetje is zo welgedaan,
En was het niet vol puisten,
Men zou er kootjes van afslaan.
Maar is er iemand mee begaan,
Die sla ze plat met vuisten.

Het onze Dieuwer dan geen recht,
Dat zij legt al haar zinnen
Op deze prachtig mooie knecht?
Ik bid je (vrienden), dat je ‘t zegt,
Wie zou hem niet beminnen?

Want (zie) hij heeft maar één gebrek
Aan al z’n lijf en leden;
Wat meer is, ’t is een hoddebek,
Een lompe loer, een grote gek,
Van boven tot beneden.

Maar Dieuwer die is wijs en vroed,
Niet vleselijk of beestig,
Zij lieft z’n vlees niet of z’n bloed,
Maar z’is genegen tot z’n goed,
Bemint ze ’m dan niet geestig?

-------------------------------
bij get - volkse vloek
opgenomen - in extase
Heintje Puis - de duivel
karmozijne - karmijnrode
kootjes afslaan - kinderspel
recht hebben - gelijk hebben
hoddebek - blaaskaak
vroed - verstandig
goed - goederen, bezit

Een gedicht van Nicolaas Beets 1814-1903 en al zijn ze oud ze doen het nog goed, steeds!

Aan een pessimist

Als `t regent, daar de zon bij schijnt,
Ziet gij alleen de regen ;
Ik vestig op de zon mijn oog
En op die lieve regenboog,
En lach hem hoopvol tegen.

-Goed ! Maar intussen wordt gij nat.

O ja, dat was te duchten,
Zo ik mijn regenscherm niet had,
Dat 'k altijd meeneem op mijn pad,
Bij 't zien van donkre luchten.

-Maar als uw regenboog verdwijnt,
De regen door blijft stromen;
Als giet- op gietbui nederstort,
Uw scherm ten laatste nutloos wordt...

'k Zoek dan een onderkomen.

Ik schuil, maar pruil niet, beste vrind !
En mijd de lui die pruilen.
De felste bui houdt eenmaal op ;
Maar van de regen in de drop
Kwam, die bij U kwam schuilen.

Een gedicht van Abraham van Collem 1858-1933

VOLKEREN DES KRUINS

Volkeren des kruins, de komende,
De straks geboren wordende, hoort hij.

Ik wil, zegt hij, en bij de adem van
Zijn mond, verschuift de atmosfeer,
En maakt een jaagpad open voor zijn woord.

Ik wil ontvangen van de nacht en schemer,
En van de gouden ochtend het geheim,
Ik wil het nog niet zichtbare doorzien,

Ik wil doordringen dit oneindige,
Altijd wijkende, en fluisterende
Hoog mysteriespel, dat Leven heet.

Dronken van kracht neem ik de nieuwe dag,
Waarop de goudbevachte wolken drijven,
Neem ik de schubbig rinkelende zee,

Neem ik de ronde aarde met mijn handen,
Buig haar tot schip, te varen in het ruim,
Bij het gejuich der vanenrijke sterren.

Helpe mij broeders, want de zee is machtig,
En het licht klimt nog niet aan de einder,
En de woeste elementen dreigen.

U te maken heerlijker dan ooit
Goudbesponnen bloeiend rijke aarde,
Eindloos blauw heelal, grijp ik U aan.

Uit de bundel: god, Em. Querido, Amsterdam.

Een gedicht van E. Laurillard 1830-1908

EEN SLACHTOFFER VAN TAALMIN

Een 'hoofd der school' stortte in het water
En wilde een noodkreet slaken ook,
Maar was in twijfel, wàt te roepen,
Terwijl hij al meer onderdook.
Zou 't 'Help!' zijn? Of, was 't meer taalkundig,
Te roepen 'Hulp!'? - Een moeilijk iets.
En midd'lerwijl verdronk de meester;
Want door die twijfel riep hij niets.

Een gedicht van Rosalie Loveling 1834-1875.

Aangrijpend...hier in dit gedicht kun je lezen dat berouw altijd na de zonde komt. Men moet zorgen dat men dat zoveel mogelijk voorkomt. Want het gewetensuur is een zwaar uur of misschien wel een leven lang en het goedmaken dat is er niet meer na de dood.

Bij het doodbed

Hij stond voor haar gebogen,
Zichzelve nauw bewust;
Hij stond haar aan te staren:
Daar lag zij in eeuwige rust.

Het waslicht beeft en wemelt
Op 't levenloos gezicht,
De zaal is groot en somber,
"Is zij het, die daar ligt?"

Wat denkt die diepbedroefde,
Daar bij het dodenbed?
- Hij denkt aan kleine vreugden,
Die hij haar heeft belet.

Hij denkt aan haar goedheid,
Aan menig gruwzaam woord,
Hem soms in toorn ontschoten,
Door haar alleen gehoord.

Hij hief het oog ten hemel,
En sloeg de handen saam,
Als om vergeving smekend,
En fluistert hare naam.

Hij wil het hoofd afwenden,
En kan niet henen gaan:
"Och, opende ze eenmaal hare ogen,
Och, zag ze mij nog eens aan!"

Vergeefs! Gij krijgt geen antwoord,
In al uw wilde smart,
Geen blik dier gesloten ogen,
Geen klopping van dat hart.

Zijn droefheid steeg ten toppunt,
Hij weende en snikte luid,
En sloeg de hand aan 't voorhoofd,
En ijlde ter kamer uit.

En zij, die 't bespieden, zeiden:
'Wat heeft hij haar toch bemind;
Hij stond als verpletterd bij 't sterfbed,
En hij weende gelijk een kind!'

Een hartenkreet van De Hertog. Een gevangene heeft maar één verlangen en dat is onbevangen de vrijheid te kunnen betreden. Het lijkt allemaal wel een ver verleden...

Gevangen

Achter een brede lach
van stralend witte tanden,
zo'n twee vragen verwijderd
van de traan van verdriet
verstopt zij zich slaafs,
niemand die het ziet.

Thuis in haar sloppenwijk
overleeft zij haar leven
in eenzaamheid,
houdt star en ingeperkt
vast aan haar geloof

Ze heeft niets anders
en weet niet beter
zij zijn met zo velen
in bittere armoe.

"Haal die koe eens van de straat!",
maar hun overheid blijft
toch nog steeds Oost-Indisch doof??

Een gedicht van J.J.L. ten Kate 1819-1889

De Bijbel in huis

Als de Bijbel wordt gelezen
In het christlijk huisgezin,
Poost de zorge van haar vrezen,
Houdt de scherts haar lachjes in.

Vader voelt zijn diere plichten,
Moeder sterkt zich in gebeên,
En Gods liefdestralen lichten
Over 't hoofd der kindren heen!

Al het goede, in 't harte slapend,
Waakt en wordt op nieuw gewijd;
Oud en jong voelt zich gewapend
Voor des Levens heilige strijd.

Droef zou 's Levens echo wezen,
Klonk er niets dan 's Mensen woord:
Waar de Bijbel wordt gelezen,
Wordt des Heren stem gehoord!

Uit de bundel: Stichtelijk huisboek

Een gedicht van Katelijn Vijncke

Vriendschap

Het water rimpelt wrikkeloos
doorheen de tijd.

Hoe dieper je luistert,
hoe meer je ziet.

Zuiver water kent geen bodem
en er tintelt altijd

iets aan de oppervlakte.
Het is de stilte zelf,

terwijl het voortdurend borrelt.
’t Is fijn en kwetsbaar

als kristal wanneer twee mensen
op dezelfde golf zitten.

-------------------------------
uit: 'Broze werkelijkheid', 2003

Een gedicht van Frans Bastiaanse 1868-1947

Najaarsochtend

Najaarsochtend. Wijd en wijder
Wijkt de hemel zilverblauw;
Om de morgen blijde glijdt er
Door 't nog scheem'rig bos-gebouw,

Waar de zon met lichte stijlen
Straks de stammen schoren zal,
Vogelkwinklen over 't ijle
Lover schijnend als kristal.

Op de heide drijft een herder
Langs het vochtig morgenspoor
Vroeg-vergaarde kudde verder
In des ochtends gouden gloor;

Tot hij voor de bleke schijn der
Westerkimme in 't bos verdwijnt
En opnieuw de ledige einder
Eindlozer dan eindloos schijnt.

Uit de bundel: Jeugd

Een gedicht van Abraham van Collem 1858-1933

DE GEEST RIJPT

De geest rijpt aan de stof, zoals een bloem
Die zich voelt, door de hemelstof begoten,
En hoort het kloppen aan haar donkre doem,
En springt de kelk uit, die haar hield besloten.

Stof is het Al, de geest is hare roem
En alderfijnst sieraad, uit licht gegoten
En zwevend erts dat ik te zamen noem
Muziek, der aarde zee en lucht ontvloten,

Hoort hoe omwaart haar blinkende tempeest
Dat nog in stilte laat een adem horen
In golving op en aan en nimmer moe.

Wij doen van klanken dronken d'ogen toe
En worden lichtende als nooit te voren
En zweven weg naar een onzichtbaar feest.

Uit de bundel: God. Em. Querido, Amsterdam

Een hartenkreet van De Hertog

Striemend zand

Met losse korrels
van striemend zand
snijdt de wind door
het herfstachtige land.

Ontelbare druppels
geselen het gelaat
over de rug van de dijk
van dit klimaat.

Lief en leed doorkruisen
mijn gedachten,
Ik fiets, ik leef!
en wil echt niet wachten.

Morgen is daar wel de zon.

Een gedicht van Jacob Israël de Haan 1881-1924

Zatheid

Toen elke zonde tot het eind vervuld was,
Toen er geen teer geheim te schennen bleef,
Toen elke schaamte schaamteloos onthuld was,
Dacht ik: 'Is dit alles, wat ik beleef.'

Uit de bundel: Kwatrijnen

Een gedicht van Willem Bilderdijk 1756-1831

Misbruik

Ziet men aan de dorenstruiken
’t Geurig roosje niet ontluiken,
Lentes uitgezochte roem?
Ook de distel, ook de netel,
Heeft haar plaats om Flora's zetel,
Ieder braamsteng draagt haar bloem.

Ach, in alles is genieten;
Slechts het misbruik schept verdrieten.
Waarom grijpt ge woest in ’t rond?
Laat uw ogen dankbaar weiden
Waar de schoonheên zich verspreiden;
’t Is niet al voor hand of mond.

Ieder zintuig heeft zijn waarde;
Ieder heeft zijn deel op aarde:
Riek het bloempje; smaak de vrucht;
Zie Natuur haar kleed schakeren;
Hoor het boskoor kwinkeleren;
Voel de zoele kus der lucht!

Waan niet, als een God der Goden!
Alles onder uw geboden;
Dienstbaar aan uw grilligheden!
Stervling, stel uw zwelgzucht palen;
Waar Gods weldaân op u dalen,
Wees met wat Hij schenkt tevreden.



----------------------------------------------
Flora: romeinse godin van de bloemen

Uit de bundel: Rotsgalmen (1823)

Een hartenkreet van Astrid Voerman

Zij wenst de wereld licht

Heeft toekomst een gezicht?
balancerend tussen wit en zwart
wenst zij de wereld licht
in het hart van haar gedachten
bloeien witte rozen
de mooiste is gekozen
gedragen over de drempel
van een grijs verleden
waar meeuwen krijsen
in het stille sneeuwen
van pijn..
waar woorden wachten
en weer zacht kunnen zijn

Daar buigt de maan
de nachten om
tot dagen
die dansen rond de zon...