Archief

EEN VROUW

Haar smal gelaat, onder de grijze haren,
smal, bleek en moedig, is mij toevluchtsoord,
een blanke koepel, hoog en ongestoord
door 't dom geraas, de hartloze gebaren.

Het ware onnodig dat zij met één woord,
voor mij alleen, die stilte ging verklaren,
ik ken de droom die somtijds komt gevaren
diep in haar blik, en éven haar bekoort.

Haar leven ging, zij heeft het niet gegrepen,
en wat haar toeviel, zal zij verder slepen,
met liefde zelfs, met simpelheid vooral.

Want deze vrouw, zozeer een vrouw gebleven,
straalt zacht en warm, voorbij haar eigen leven,
boven de roes en boven het verval.

Parlando (1941)

De zang der zee.

Ik teken het leven
Inwendig gegeven
Inwendig gebleven
Vol vorstlijke trots.
't Onkenbaar gekende;
't Onweetbaar gewende
't Onschendbaar geschende
Der heerlijkheid Gods.

In paarlende randen
Langs fulpene stranden;
In kuivende branden
Op rotsige kust.
In zwijgende nachten
Van star'lende prachten
Vol donkre gedachten
Van godlijke rust.

In blauwende dagen,
Als dromende vagen
De golven, die dragen
Het zonnelicht mee.
Bij stormende wolken
Als blik'rende dolken
In weerlichte kolken
Verflitsen in wee.

Ik geef in de grillen
Waar kleinen om rillen
Het wrochtende willen
Der énige macht.
Het nemen en geven
Zichzelve gebleven
Zichzelve ontheven
In grensloze kracht.

De smarten der aarde,
Van waardloze waarde
Voor Hem die ze baarde
En Zich er in zag.
Van duivels en englen
't Ontwijken en menglen
't Tot een-zijn zich strenglen
In schreiende lach.

Uit mij is geboren
In goddelijk gloren
Verlost en verloren
Der schoonheid gestalt':
De liefde der goden
De mensen geboden;
De Schepper der noden
Waar alles in valt.

Mijn zang is: der zielen
Niet kennende knielen
Het rusten en wielen
Der scheppende schijn.
Het nimmer gegrepen
Het immer begrepen.
Der ketens, die slepen
En zalig doen zijn.

Onze eeuw (1922)

Wie zal 't u aanzien
die leproos van voet
diep met uw wortels
in verrotting wroet
dat gij nog 's avonds klimt
langs weke bladertrappen
en boven uw miserie
met de sterren staat te klappen?

Wie zal 't u aanzien,
uitgestoten mens,
die op uw schande wankeldoolt
tot leste grens
terwijl ons onbarmhartigheid
uw zondemantel zoomt
dat gij langs drasse weg
van witte heirbaan droomt?

Wie zal 't u aanzien?
God en enklen maar.
Ach, wisten al de mensen van elkaar
't geheim beluik
van 's harten loense wijken
waarin de trappen staan
die naar Gods liefde reiken.

HET LENTEWEDER.

Schoon, maar los en ongestadig
Is het lieve lenteweder.
Gistren lachten al de bloempjes,
Al de kruidjes op de velden.
Zachtjes blies het westenwindje
Zijne adem door het lover.
Vloeide 't zilvren beekje
Langs, met lis bekroonde, zomen.
Alles lachte en alles juichte,
Maar! hoe los en ongestadig
Is het lieve lenteweder!
Hoor nu eens de winden loeien!
Door dat olmenbosje loeien!
Hoe onstuimig is het beekje!
Zie, hoe al die schone bloemen
Op gebogen steeltjes treuren!

- Eveneens gelijk die bloemen
Ging het mij. Ik lachte vrolijk,
Toen de blijde zon der Liefde
Mij, van hare trans, verkwikte;
Maar helaas! de zon der Liefde
Zag ik achter dikke wolken,
Dreigende onweerswolken schuilen!
En toen stand ik, als die bloempjes,
Troostloos op het veld te treuren.
Somtijds zag ik wenend opwaarts,
Maar ik zag geen enkel straaltje
Van de schone zon der Liefde
Door de dikke wolken breken.
Eerlang zal, o lieve bloemen,
U de lentezon toelachen,
En dan zult gij weer herleven!
Maar, voor mij zal 't eeuwig stormen!
Nimmer zal de zon der Liefde
Mijn bedrukte ziel beschijnen!

Gedichten (1826)

Ode aan de Dood

Vorst der verschrikking! vol van bekommernis
Ziet gij me treuren; daar ge mijne egâ, rooft;
Haar wegvoert uit mijn liefdes armen,
En ze laat leven in 't bevend harte.

Doch niet meer bevend!.... 'k voel hare onsterflijkheid;
Daar zij me toeroept: scheld deze slaaf toch niet!
Hij paste slechts op Gods bevelen,
Toen hij de kerker mij heeft ontsloten.

Weg met uw prikkel: neen, ik bedrieg me niet,
'k Hoor een getuige, die niet meer feilen kan.
Wat zoude ik anders, dan geloven,
't Geen mij mijn stervende Vrouw bevestigt?

Stervende vrienden geven ons wapenen,
Die uw verschrikking, verre uit het hart gejaagd,
Verandren in een zachte stilte;
En naar uw naadren ons doen verlangen.

Mis ik mijne egâ, vrolijke treurigheid
Kweekt in mijn boezem blijder vooruitgezicht,
Dan ooit een wankelbaar genoegen
Strelend en vleiend aan mij kon geven.

Hebt ge uwe pijlen niet al op mij gemunt;
Spaar gene boezem, die voor u openstaat:
Of zoekt gij vluchtend u te wreken,
'k Zal dan u altoos een blodaard noemen.

Bevende zielen fluistert gij angsten in;
Juichende helden schroomt ge onder 't oog te zien:
En nimmer zoudt ge u aan hen wagen,
Zo niet hun koning u daartoe perste.

Staak dan uw dreigen; Christenen vrezen 't niet:
Uw stuurse aanblik zien ze verachtend aan.
Daar Jezus heeft in 't graf gelegen,
Kunnen zij 't niet, dan verrukt, aanschouwen.

De zucht naar 't eindeloze

Als 't maantje in mijn venster schijnt,
Dan kan ik niet meer slapen;
Dan komt de vraag: Waar is die God,
Die alles heeft geschapen?

De stille nacht, het eenzaam uur,
Het suizlen door de linden;
Dan denk ik aan de dood en 't graf
En aan verloren vrinden.

Dan wordt de geest zo onrustvol,
En haakt naar 't onbekende,
Als ik in 's hemels sterrenveld
De wakende ogen wende.

Dan schijnt de wereld mij zo klein :
Mij lokt die hemelverte.
0 kon ik vliegen! doch waarheen,
Waarheen, gij kloppend herte?

Gedichten van Rosalie en Virginie Loveling (1889)

Utrecht

Geen stijl, maar des te meer karakter heeft de stad,
Een harde en benepen eigenzinnigheid,
Die zich de maat van alle dingen waant;
Een stugge sfeer, vol plotselinge volten -
De pleinen liggen meest terzijde van 't verkeer,
Dat, saamgeperst in zulke smalle geulen,
Dat reeds een sandwichman zijn houten vlerken schuurt,
Chronisch aan spijsverteringskrampen lijdt,

Nergens ter wereld
Heeft een kleinburgerlijker actualiteit
Zich zo voornaam versierd met het tot op de draad
Versleten goudbrokaat der middeleeuwen,
Nergens ook kraait de haan der mediocriteit
Zo oerparmantig koning;
Want waar men gaat of staat,
Hier wordt men, graag of niet, gelijkgeschakeld in
Een net van onverwrikbre middelmatigheid.

Wie langs de singels en de wallen gaat
Krijgt sterk de indruk, dat de banken daar
Voornamelijk zijn gesticht
Als dépendance van 't oudemannenhuis
En voor 't gedobber van een kinderkar.
Voorts vindt men nougatkramen,
Bij voorkeur niet te ver verwijderd van een urinoir;
Een baan, zo doods en leeg,
Alsof hij enkel zondags wordt begaan
Door het boetvaardig regiment der hoge hoeden;

Want wàt men ook in 't nadeel zeggen kan
Van dit verpaapte china,
Die woestenij der anonimiteit met zijn intieme oasen,
Niet dat de godsdienst er niet welig tiert,
Noch dat op het gelaat niet met predestinatieletters staat:
"De heer is mijn banier".

SPREEUWEN.

„’k Zie-’t!” zo vliggert, vlug te vlerke,
recht de torre in van de kerke,
daar ze is nest aan ’t bouwen!... „’k zie-’t!”
piept de spreeuwe, en anders niet.

Maar wat is mij, scherpgebekte,
zwart-halfgroen gevliggervlerkte,
vage vogel, dan ’t bedied
van uw eeuwig zeggen: „’k zie-’t!”

Ziet gij, daar omhoog aan ’t broeden,
ziet ge, aan ’t blijde jongskes voeden,
in uw pierende oogskes, iet
dat elk mense niet en ziet?

Zeg, of is ’t de zonne rijzen,
dat gij ziet, is ’t buien bijzen;
kwade wichten of kwa died
zitten ievers, diepe in ’t riet?

„’k Zie-’t!” zo piept gij; ziet gij, binnen
deze borst, mij iet beminnen,
haten, willen, wensen iet,
blijdschap hebben en verdriet?

„’k Zie-’t!” uw roepwoord doet mij delven
diepe in ’t diepste diep mijns zelven,
en ontdekken daar ’t bedied
van uw eeuwig zeggen „’k zie-’t!”

Een daar is, die aan de leeuwen
’t leven gaf, en aan de spreeuwen,
Een die, vrij van al ’t verdriet, hoge zit en verre ziet.

Een... Hij zit in zijnen torre, zonder schaaltje en zonder schorre;
en, van ’t gene in mij geschiedt,
Hij mag eeuwig zeggen: „’k zie-’t!”

MEIREGEN.

Regen, regen, van de hemel
't Ledig luchtland tot aan de aarde
Vullend met het lichtgewemel
Uwer zilvren leliegaarde.

Stortend vluchtig nand vermengend
Met de bindkracht van uw zegen,
Zode en zaad een heildronk plengend,
Dat bet groen wordt langs de wegen,

0, ik hoor U over 't water
Fijne maliënkolders klinken
En, een sprookjesrijke prater,
Door het luistrend lover zinken;

Zie, van vleugjes paars beademd,
Wassen zich de reine weiden,
En de wilg laat blauw-omwademd
Paarlen uit haar haartooi glijden.

Ook ik zelf, in jong begeren,
Bid mijn lip en wang te laven,
Maar Uw mildheid wil mij leren
Beters dan die frisse gaven;

En gij zingt tot mijn gedachten:
Deelt U, breekt U, bruis van leven,
Duizend dorre gronden smachten
Naar de groeikus van Uw geven;

Breidt U uit tot klare plassen,
Lieflijke gestalten spieglend,
Doe dan hoog Uw waatren wassen,
Werelden en wolken wieglend;

Toef niet, spoedt U, talloze oorden
Moeten bloeien uit Uw weeën,
Moet Uw blijheid bont omboorden,
Vóor gij groet de zee der zeeën;

Regen, welk een glans om bomen,
Regen, hoe de beekjes schieten,
0, het schittert in mijn dromen,
En mijn vrije ziel gaat vlieten.

Herscheppingen (Velden en vruchten)

VRIJ!

Al vreet de vijand ons aan 't hart,
ons hart, ons hart, ons Belgisch hart,
al zit hij aan ons bloed te slikken
en geeft dat pijn en geeft dat smart,
hij zal op 't eind er in verstikken!

Al zuipt de vijand aan ons bloed,
ons bloed, ons bloed, ons Belgisch bloed
dat 't hem de lippen af gaat druipen,
al zwelgt hij kroppensvol zijn snoet,
in 't Belgisch bloed zal hij verzuipen!

Al knijpt hij om 't vermarteld hoofd,
ons hoofd, ons hoofd, ons Belgisch hoofd
zijn ijzren dorenvlechten,

o Hoofd met bloed omloofd,
nooit, nooit, God zij geloofd,
nooit zal een Pruis u knechten!

Verzen uit de oorlogstijd (1919)