Archief

Bij 't venster

Het windje, zoel van bloemengeuren, streek
Mij langs de warme wangen, zwaar en loom,
De bijen gonsden om de lindeboom,
Vlak bij mijn open venster, en ik keek

Doelloos naar buiten, waar ik bij de heg
Aan de andere zijde van de eikenlaan,
Je moeder langzaam langs haar bloemen gaan,
En toeven zag en uitzien langs de weg.
En, toen je kwam, en, toen je naast elkaar

Naar binnen ging, en zij, de slanke vrouw,
Het hoofd omhoog hief - o, ik wist, hoe blauw
Die ogen blonken onder 't grijze haar -;
Toen dacht ik, hoe ik ook wel graag tot jou
Eens zó had willen opzien - even maar.

Onze Eeuw jaargang 10 (1910)

Een gedicht van Alex Gutteling 1884-1910

Op 't kerkhof waar de naakte bomen rijzen

Op 't kerkhof waar de naakte bomen rijzen
Met zwarte nesten in verwarde twijgen
Kwam regen op verdorde halmen zijgen,
Toen woudt ge een dierbaar graf mij zwijgend wijzen.

Een traan lichtte in uw oog, de zerk lag grijs
En eenzaam in een krans van groene blaren -
Een lichte handdruk kon uw smart bedaren
Maar wis zong nog uw hart bedroefd een wijs.

En 'k dacht: hoe vreemd dat naast verdorde graven
De jonge liefde sterk en hoopvol staat;
Zijn wij niet al van weinig tijds de slaven
Daar toch elk na de ander grafwaarts gaat?

Maar 'k zag u aan, uw oog blonk stil en zacht -
Eindloze liefde die ondoofbaar flonkert
Zal ook niet sterven waar het graf omdonkert
Ons aardse lijf in de stikduistre nacht.

Beweging I (1905)

O klamme koude

O klamme koude, die me 't krimpend herte
beklemt, en 't àl ontzielt en mijn gedachten,
als bloemen, dor voor ze in de zonne lachten,
doet nederbuigen onder 't lood der smerte,

- doet nederbuigen in wanhopig smachten,
zo droef, ach, o zo droef, tot haar verterte
de tred des wandlaars, onbewust hoe 't herte
toch pijnlijk krimpen kàn om al die klachten

verloren en niet eens dat lied gezongen,
vol liefde ruisend van miljoenen tongen
en rijk van ingetogen zielenleven.

Mijn hoofd valt zwaar, mijn stramme handen beven;
'k voel onmachtstranen in mijne ogen schieten
en heel mijn leven door mijn vingren vlieten.


1895

Verzen (1918)

Een gedicht van Victor A. dela Montagne 1854-1915

Verzoening

Kom, zij de ruzie nu gedaan,
verdwijne om 't frisse rozenbekje
- hoe lief 't u sta - dat pruilrig trekje,
En zie me weer eens vriendlik aan....

Laat fladderend waaien in de wind
de golvend losgerolde haren,
en reik me, - och, ge doet het garen,
de rode lippen, zoetlief kind.

De handjes hier.... wat woudt ge doen?
laat aan de zijden wimpers blinken
die heldre droppel: 'k wil hem drinken
in een lange, lange zoen.

Zo... half onwillig, half tevreen
rust ge in mijn arm, met glinsterend ooge,
en fleemt en streelt, tot ik betoge:
'k zeg nimmer ofte nooit meer : neen!

'k Zeg nimmer neen meer, engel mijn,
Op geen van uw duizend grillen:
En deed ik 't al, het zou ter wille,
mijn plaaggeest, der verzoening zijn

Verzen (1913)

Dichterschap

Vaak denk ik, moe van arbeid-in-gemis,
(Daar geen uit eigen kunnen dichter is)

Dat somtijds in een zeldzame enkeling
Door onvoorzienbare begunstiging

De geest wel plots de sterke vleugels rept
En in zijn feilloze opvlucht schoonheid schept, -

Zodat, visioen waar de ademtocht voor faalt!
God zichtbaar uit dat menslijk zingen straalt;

Maar dat elk ander, slechts indien hij, stil,
(Kleine eigen-wil geordend naar Gods wil)

Zijn dichten als ondelgbre schuld erkent,
En dan, van al wat hindert afgewend,

In strenge, blindelings aanvaarde plicht
Zijn leven opdraagt aan ‘t volmaakt gedicht, -

Eindelijk, als hij verzaakt heeft noch gemord,
Eén korte, diepe stonde dichter wórdt.

Doch óok die worstling met het stugge woord,
(Waarachter ‘t hart de hoge zang al hoort)

Als ‘t licht ons, toch nog, flitsend binnendringt
En, daar ‘t uit God is dat het straalt en zingt,

ZIJN liefde ons zingende opheft tot een staat,
Die al ons leed in vreugd te boven gaat, -

Ze is, korte delging van de óndelgbre schuld,
Om dat geluk een gave die vervult.

Dan, neigt mijn peinzen naar die liederen heen,
(Want alle schoonheid is uit God alleen)

Waarin door de aarde omgrensde vreugde en pijn
Zo innig aan zich zelf ontzongen zijn,

Dat van de rhythmus die door de ether ruist,
Ook in hun stem een ijle erinnering suist, -

Hoe zou ‘k, wat zij tot stem der ziel verwijdt,
Niet eren in ontroerde dankbaarheid?

Zo - wetend, door vervulling en gemis,
Dat geen uit eigen kunnen dichter is,

Maar ‘t al gegeven krijgt, zelfs als hij, stil,
Zijn eigen wil staag ordent naar Gods wil,

En moeizaam worstelt tot hij, in zijn woord,
De heldere toon van ‘t hoge zingen hoort, -

Dank ik eerbiedig voor mijn dichterlot,
Want alle schoonheid is, alleen, uit God.

Om het eeuwige (Verzen 1940)

In memoriam

Dàt was een lief mens, die wij nimmer zullen
Terug-zien, stervende als hij is geweest
Heel ver van wat hij lief-had, als een beest
Gezeuld in 't eerlijk graf-zijn, dat met mulle

Plof zacht viel op zijn trouwe hoofd, het rulle
Zand, dat's der dode' allerlaatst aardse feest.
O 't dood-stil graf, dat nooit weet wat geweest
Is 't arm mens-lijf, dat kan zo'n grafje vullen.

O Vincent, die zijt altijd goed gebleven
In 't arme leven dijn, krachtens 't zoet rijp
Bloeien alom op van uw bloem-zacht leven,

Daar ùw wereld om u zei, o grijp maar, grijp,
Waar gij niet kondt, daar gij niet woudt, o rijp,
Zacht mens, die kon niet aan dees aarde kleven.

Verzen CLXXII (1894)

De duiven

Een snelle wind, zo is de vlucht van duiven:
Zij scheert het akkermaals en dan de bomen.
De takken gonzen en de lovers wuiven,
Totdat de schoonste allerhoogste is genomen.

Hier strijkt de vlucht nu neer, maar lang nog wuiven
De twijgen na, om niet tot rust te komen,
Want met een wervlend uit elkander stuiven
Vervliegt de vlaag en zwenkt naar lager zomen.

Maar in de boom roekoert in 't geurig nest
Van overvolle loverzware twijgen
Een jonge doffer, die niet scheiden kon.

Een zachte duive schuilde voor de rest
En bleef maar stil in koele schaduw hijgen,
Schuw voor de gloed van de namiddagzon.

De Beweging, jaargang 15 (1919)

Scheiden valt hard

Scheiden valt hard
voor wie zo teer beminnen.
Naar buiten straalt de vreugd. De smart
dringt reeds naar binnen.

Scheiden valt hard;
doch alle, alle dagen,
zal ik het bloeien van uw hart
in 't mijne dragen.

Scheiden valt hard.
Mijn lieve, laat u troosten:
al is de nacht vervaarlijk zwart,
eens licht het Oosten

Het boek der liefde (1921)

Golgotha

Indien de waarheid daar is,
waar mijn broeder ze mij toonde,
wijlen mijn broeder Pieter-Floris; -
(hij was student in de teologie
aan een rooms-katoliek seminarie) -
indien het Godszoon is die ging ter Golgotha
en zijn goddelike droefenis
was de menselike bevrijdenis,
dan is het vlaamse volk Gods uitverkoren
volk, omdat het ging als de goddelike vrucht uit David's huis geboren
zijn steile Golgotha, gekruisigd
werd en in de dood behuizigd.

Maar God was in zijn zoon de goddelikheid
van de herrijzenis;
zó zal ook God zijn in onze strijd
tot de bevrijdenis.


JUNIE 1916

HET SIENJAAL

DE WAARHEID

De waarheid is een brood slechts goed voor scherpe tanden;
Een spijs, die aan de dis liefst elk voorbij laat gaan;
Een boek, dat menig slechts gedwongen neemt in handen;
Een bruid, waar naast geen mens als bruigom graag wil staan.

Luimige gedichten(1827)