Archief

De knotwilg

Wie 's levens moker maar getroost laat beuken,
doch in zich 't beeld bewaart, dat eens hem blonk,
die voelt wel eindlijk in zijn oude tronk
een vastheid groeien, die geen lot kan deuken.

Al staat hij krom en armelijk ontwricht
ergens alleen, ver van de blanke vlieten,
door iedre nieuwe lent gedreven schieten
lenige twijgjes naar het heilig licht.

Gans uitgehold en meer dan half gekloofd,
verwint zijn taaie leven alle wonden:
zijn gulden bloesems geuren in het ronde,
een zilvren blarenkrans omstraalt zijn hoofd.

Ria spreekt:

Liefste, kom uit,
de harde stenen uit.
Voel mee de teerheid van het kruid.
Hoor, is 't de merel, die daar fluit?

Bloemen, bloemen!
Ze blinken blank en rood en geel.
Een zacht viooltje ontluikt de steel.
Laat staan, er zijn er nog niet veel.

Zie, de linde,
levend goud om 't oude brons.
Er is al groen, getjilp, gegons. -
Zie de linde: zij bloeit voor ons.

En de wolken!
Ze varen hoog, ze varen gauw,
een zuiv're sneeuw van zee en dauw.
Wolken en zon in 't frisse blauw.

Liefste, kom uit,
de harde stenen uit.
Elkander tegen door het kruid!
Is de aarde niet als ik: een bruid?

Nagelaten gedichten (1937)

Zwart is het duister
Waarmee 't gewaad
Van 't middernachtuur
Onze aarde omslaat.

Hecht zich de ellende aan onze schreên,
Dan is het donker om ons heen.

Maar 't diepe duister
Van 's hemels trans
Geeft aan de sterren
Meer gloed en glans.

Wanneer de ellend' bij ons zich vest,
Dan kent men onze ziel het best.

Meibloesem (1847)

Moederziel alleen

Moederziel alleen ien 't huuske,
Leest ze bij 'et groote licht
(Kumt al gauw heur achtste kruuske,
Scharp, Goddank! blieft nog 't gezicht)
Leest ze ien 't Evangelieboek
Zonder bril nog even kloek.

Wâ ze leest? Ze leest de naomen
En de daotums, dag en jaor,
Van heur kienders, toen ze kwaomen,
Trouwden, stierven - allegaor;
Ook den daotum, naom en van
Van heur braoven zaolgen man.

Ielke naom deur haor gelezen
Brengt 'en leven veur den geest,
Dâ zoo dierbaor haor veurdezen
As heur leven is geweest;
Ielke daotum wekt ien 't hart
De ouwe moedervreugd en -smart.

En dan wordt ze diep bewogen:
Allen ziet ze veur zich staon,
Allen schouwt ze weer ien de oogen,
Allen sprêkt ze vriendlik aon. -
Starft ook alles um haor heen,
Een moeder-ziel is nooit alleen!

Kriekende Kriekseke (1894)

Elianes jaarfeest

’t Gedicht
Uit plicht
Gelukt niet licht,
Maar hinkt aan ijzren boeien:
’t Heeft vier,
Noch zwier,
Noch bloei noch tier,
En kruipt in plaats van vloeien.

Maar brandt
De hand,
Die ’t speeltuig spant,
Van ’t innig boezemgloeien;
Geen toon
Zo schoon
Bij mens en Goôn,
Dan die het hart ontvloeien.

Voor mij,
Ik wij’
Mijn Poëzy
Geen dorre plichtbetoning:
Haar lied
Klinkt niet
Op vreemd gebied;
De Dichtluim kent geen Koning.

Doch kon
Een bron,
Die eens begon,
Steeds onuitputbaar springen,
Hoe blij
Zou zij
Op ’t Feestgetij
Van Eliane zingen!

Dan ach!
Ik mag
Die blijde dag
Met geen gezang begroeten:
De smart,
Die ’t hart
Te fel benart,
Maakt Zang- en Speelkunst voeten.

Daar ’t leed
Zo wreed
De borst doorsneed,
En tranen drongen uit de ogen,
Zou daar
’t Bezwaar
De zangrige aâr
Niet tevens op doen drogen?

De gloed
Van ’t bloed
In zilten vloed
Van staâg geween verdronken,
Is al
’t Geschal
Van Feest of Bal
Niet weer in staat te ontvonken.

Neen, zang
Waar dwang
En hartgeprang;
Doch waar voor zuivre wensen
Ons heil
Slechts veil
In ’t hoogste peil,
Dan maakte u dit mijn hart de zaligste aller mensen.

De Dichtwerken XIII (1859)

Een aarzlend reiken
Naar de overzij,
Een angst, een wijken,
Een: neen niet míj,

Nog één gedachte,
Een snelle droom,
Over het zachte
Van bloem en boom,

Een laatst verlangen
Naar akkerland,
Hoe de appels hangen,
Het najaar brandt;

Dan het doorwaden,
Het nieuwe pad,
't In Licht zich baden,
De poort der stad…

Wat hij van de aarde
Als liefste buit
Voor zich bewaarde,
Hier spruit het uit.

De armen vol rozen
En gloeiend fruit,
Over dit blozen
Gesprenkeld kruid,

Bekranst de haren,
En warm de kin
Drukkend in de aren,
Zo treedt hij in.

Het Aardsche paradijs (1927) Sproken

Maart

Nu gaat de felle koude
Al meer en meer voorbij
En komen wij al zachtjes
In ander jaargetij.

De zwarte spreeuwen komen
Terug naar 't oude nest,
En wandlen op de daken
En pruttlen al haar best.

Ook vangt weer 't moedig haantje
Met zijn schel kraaien aan,
Terwijl de lieve hennen
Druk aan het leggen gaan.

En legde er een haar eitje,
Dan is zij recht voldaan
En roept: Kijk, al weer eentje!
Is dat niet knap gedaan?

Maar Maart is ook een wilde gast,
Een windzak en een bulderbast;
Hij kan geweldig razen,
En 't is zijn allerhoogste pret,
Als hij gauw iemand hoed of pet
Zo maar van 't hoofd kan blazen.
Ook waar hij parapluutjes ziet,
Spaart hij die niet,
Maar keert - zo'n guit der guiten! -
Die, flap! het binnenst buiten,
Zodat het heertje daar op straat
Nu ook weer doodverlegen staat.

Daar klautert in zijn glimmend pak
Die zwarte man hoog op het dak,
Omdat geen enkel ziertje roet
Daar in de schoorsteen blijven moet;
En weet ge, wat de tuinman doet?
Hij is aan 't snoeien van de bomen,
Waaraan, is het eens zomertijd,
Dan zeker veel meer vruchten komen.

Het goede schaap heeft op het veld
Haar allereerste jong gekregen,
En de arme moeder staat verlegen,
Want 't sneeuwt en hagel met geweld,
En daar kan 't arme lam niet tegen.
Nu komt het meisje van de boer
En brengt aan de oude drank en voer,
En neemt haar mede naar de stal,
Waar 't lam ook veilig wezen zal.

De twaalf maanden van het jaar (1870)

VROEG IN D' OCHTEND.

Vroeg in d' ochtend wringt de roze
zich uit de enge zwachtels los,
Eenzaam, wijl nog alles sluimert,
tooit zij zich met purpren dos;

En zij zendt haar eerste geuren,
met haar Schepper nog alleen,
Op de wiek der morgenkoelte
dankbaar naar de hemel heen.

't Is te laat, als straks de wandlaar
ze afplukt, door haar schoon bekoord,
Als de vlinder, als het bijtje,
rustloos steeds, haar rust verstoort.

Zó in heilige ochtendstilte,
vrij van elk bespiedend oog,
Rijze, als frisse rozengeuren
ook uw eerste bede omhoog.

Als de nijvre zwerm der mensen
gonzend, straks de cel verlaat,
Of als de engel Gods u wegrukt,
dan, mijn kind, dan is 't laat!

1854.

Gemengde gedichten

Voorjaar

De lente nadert en daarmee de lieve dromen;
het licht blinkt op het koel en vochtig gras.
Ik meen hieraan kan toch geen sterveling ontkomen,
alles wordt weer gelijk het altijd was.

De paarlemoeren lucht, de broze wiegel-twijgen
en na de regen het geuren van de grond,
de luwe voorjaarswind en het verrukte stijgen
der sterren aan het doorzichtig hemelrond.

Men kan zich daaromtrent bezwaarlijk meer vergissen,
want het ontvanklijk hart kent zijn bestemde tijd.
Het heeft een winter lang de warmte moeten missen,
waarnaar het hunkert, en het weet zich thans bereid.

REPOS-AILLEURS

Als de baren u vervaren,
Op de onstuime zee,
Laat de hoop uw geest bedaren,
Op een stille ree;
Schoon de noodstorm u onthutst,
Elders rust.

Pelgrim, door de dorre zanden,
Van dees rampwoestijn!
Laat de dorst uw keel verbranden,
Doet de tocht u pijn,-
Eéns wordt al uw leed gesust,
Elders rust.

Ja, het leven is doorweven,
Met veel smart en rouw;
Maar Gods woord is ons verbleven,
En Gods woord is trouw;
Worde ook 's levenslamp geblust,
Elders rust.

De liereman (1844)