Archief

Een gedicht van Nicolaas Beets 1814-1903

Gij weent

I.
Gij weent - o God! wat doet u wenen? spreek?
Van waar die tranen op die lieve wangen, bleek
Als marmer en van doodskou overtogen?
Vrouw! waarom vloeit uit die zo minlijke oogen,
Die bittre, droeve tranenvloed?
Wat droefheid heerst op uw gemoed,
En rooft uw ziel haar kalm genoegen? -
O Gij, die beter waardig zijt,
Wat smart doet u de boezem zwoegen,
Wat doet u wenen? - God! - gij lijdt.

II.
Neen; - die als gij is moest niet lijden; - 't breekt het hart,
Het wreed gezicht van zo veel smart,
Waar zo veel deugd en zo veel schoonheid zich verenen;
Neen; - die als gij is moest niet wenen!
Daar zijn er moglijk, die dit uitstaan; wier gevoel
Gehard is tegen zo veel droevigs; die 't vermogen,
U aan te zien en kalm te blijven, - zo niet koel, -
Maar ik ben weker; - 'k heb mijn moeders borst gezogen,
En somtijds stijgt haar zwakheid mij naar de ogen; -
En thans, daar 'k u ten prooi aan zo veel leed
Moet zien, en zo veel tranen vloeien
Van één, die 'k zo onschuldig weet,
Nu voel ik 't brandend vocht ook in mijn ogen gloeien, O! sla niet weer dat wenend oog op mij,
Wend af dat droef gelaat, of 'k worde een vrouw als gij! -

III.
Maar ween gij voort; want tranen zijn voor vrouwen
Een toevlucht en een balsem in hun smart, -
Een zoete zalving voor een wreed gefolterd hart,
Zij vloeien zacht en onweerhouën;
Slechts de eerste kost iets; maar waar die vergoten werd,
Daar volgen de andren licht, gemaklijk en verkwikkelijk, -
U zijn zij zalig, - ons verschrikkelijk! -
Zij zijn de man een foltring; want geheel
Zijn wezen komt in opstand tegen tranen,
En al zijn kracht verzet zich, - (ligt te veel!)
Waar zij zich doortocht willen banen,
In 't oog, dat haar niet gaarn wil tonen; - daar
Moet veel bestreden, - veel verwonnen zijn in 't harte,
Voor zij de wederstand doen zwichten, die ze tartte. -
Verrijzen zij, 't is niet tot heling; maar
Onwillig komen zij en traag voor brein en ogen;
Wreed - pijnlijk - met een barning als van vuur.


Dit alles voelt gij niet: - uw schreien
Is onbedwongen - 't is het middel der natuur
Tot sussing van uw smarte; - tranen leien
Die af; - o! mochten zij 't geheel! mocht voor uw leed
Heur milde stroom een Lethé wezen,
Wiens vocht uw hartewond genezen
Niet slechts, - maar ook vergeten deed.

1834.

Een gedicht van Helene Swarth 1859-1941 Onderaan het gedicht een dichterlijke visie van mijzelf

Boek van jeugd

Ik zocht alom, ik zocht en kón niet vinden
Mijn Boek van Jeugd, verloren en versmeten.
't Was al zó oud: 'k had d'inhoud half vergeten,
Zo liefdezoel als heimweegeur van linden.

Maar gele bladen uit dat boek gereten,
Gedragen op erinnrings sidderwinden,
Wezen waar 't lag, omrankt van blanke winden,
Of me uit elk blad een bloem wou welkom heten.

In dof verleden-stofgoud knielde ik neder
En al de kelken uit dat boek ontsproten,
Streelde ik, in weemoed eerbiedvol en teder.

Maar 'k brak geen rank die 't Jeugdboek hield, omsloten.
Jonkheid is wreed, Erinnering nog wreder.
'k Bewaar het Boek omkelkt van lenteloten.


1898

Herinnering

De herinnering van de jeugd

Het is bepaald niet altijd een vreugd

De omstandigheden van het leven

Kan het een slechte of een goede herinnering geven

Het ligt er maar aan hoe sta je als kind en tiener in het leven!

Toen en wat later

In het leven is er altijd wel een kater

Een gedicht van Hieronymus van Alphen 1746-1803

De gezondheid

Gezondheid is een grote schat
Om vergenoegd te leven.
Ofschoon ik grote rijkdom had,
Wat voordeel zou het geven,
Zo ik, doorknaagd van angst en pijn,
Mij zelve tot een last moest zijn.

Maar zou ik dan mijn Vaders raad
Niet ijverig betrachten?
En gulzigheid en overdaad
Niet mijden en verachten?
Die nooit genoeg heeft voor zijn mond,
Leeft zelden vrolijk en gezond.

Uit de bundel: Kleine gedigten voor kinderen (1778-1782)

Een gedicht van Prosper van Langendonck 1862-1920

Stijgend langsheen Sint-Goedelekerk

O zwart gevaarte boven 't hoofd
zwaar hangend in de donkre lucht,
wat heb ik in uw diepten al
gesmacht, gebeden en verzucht!

O levend stenen wezen! Hier,
door angst gejaagd, door hoop gestaald,
ben ik naar 's harten wondergang,
wild ópgedraafd of kalm gedaald.

Geen enkle boezemtrilling, die -
- géén wentling mijner ziele, die
niet weerluidde in uw torenklank,
vol zoete of sombre poëzie.

En van mijn eerste grote smart
tot aan mijn laatste zielsgeween,
't is alles in uw bouw vergroeid
en 't spreekt mij toe uit elke steen.

Krank is nu 't lichaam, krank het hart,
dat in onpeilbre smart verviel,
maar, worstlend tegen God en lot,
jaagt stormend óp de ontembre ziel.


Brussel, 23 November 1897.


----------------------------------------------------------------
In 1047 liet hertog Lambert II een kerk bouwen ter ere van Sint-Michiel, aartsengel en patroonheilige van Brussel. Op de dag dat de romaanse kerk ingewijd werd, liet de hertog echter ook de relikwieën van Sint-Goedele overbrengen. De officiële naam van de kerk is Sint-Michielskathedraal, maar in de volksmond staat ze nog steeds bekend als Sint-Goedelekerk.

Een hartenkreet van An Terlouw. Ze schreef het tijdens de kou en je ziet dat de meeste mensen sneeuw hebben wou! Je leest ook het gezeur van de mensen die in mineur de winter hebben doorgebracht...Het is uiteindelijk altijd wat!

De eindeloze sneeuw

Nu verzucht ’t hele land
kap nou toch eens met die sneeuw
we zijn het zat het wordt teveel
stop nu maar eens onderhand
jaren riepen diezelfde mensen
een witte Kerst is lang gelee
die zou er moeten komen
en iedereen riep driftig mee.

Dan komt er een mooie witte
niet alleen Kerst, welnee, veel meer
uren dagen weken maanden
zitten we er nu dan toch al mee
het is te lang het is teveel
het is te intens het is te vaak
maar toch vorig jaar opperde iedereen
zonder uitzondering maar raak:

Een witte kerst, zou prachtig zijn,
dat is al zolang gelee
en nu, na al die maanden sneeuw,
geen kans op stop zitten we er mooi mee
want het zout is helemaal op
en strooien, kan bijna niet meer
dus glibberen en glijden we alle kanten op
en doe je al je botten zeer.

Want de wereld is weer wit,
het sneeuwt weer volop als een lieve lust
en menigeen kijkend naar buiten zucht:
wanneer houdt het eens op?

Vandaag

Vandaag hebben we pret

De dooi heeft ingezet

Dit is de stap die naar de lente wordt gezet

Ja lente, de meeste mensen kijken er naar uit

Je kon het vandaag een beetje waarnemen

Dat de winter bijna is verdwenen

Een gedicht van Edward Koster 1861-1937. Hoe een mens naar de lente kan verlangen met blozende wangen door de eenzaamheid en kou! Dit is er altijd al geweest in het menselijk bestaan. De jaargetijden doen ons voortgaan!

Ik smacht naar de lente

Ik smacht naar de lente en haar goud,
Naar de jonge, de licht-tere kleuren,
Ik smacht naar het groenende hout,
Naar de zoetige Meidorengeuren.

Hoe heerlijk te liggen in 't mos,
Te staren in 't blauw van de hemel,
Te volgen de blaadjes die los
Zich wieg'len in takkengewemel!

Hoe welven zich bogen van glans
Om mij heen bij der lente verschijnen,
Hoe hupp'len in weke kadans
Mijn gedachten langs zacht-ronde lijnen!

Mijn hart roept de lente zo luid,
En klopt ongeduldig haar tegen...
Hoor! was dat geen merelgefluit?
Wat klonk daar langs de eenzame wegen?

Een hartenkreet van Joke Bot

schoon schip

waaiende
wind
ruimt
winters weer
wassend
water
maakt
schoon schip