De morgen

In de les, vandaag was het André Breton die ons bezig hield, was ik plots de chinese vrijwilliger die gevraagd werd zijn mening te zeggen over de laatste zin van het boek 'Nadja'. Ik moest er over nadenken en mijn denken ging blijkbaar niet zo rap als de gedachtengang van de meester, die in uitbreiding vroeg wat ik van het boek vond. Dat was een beetje teveel ineens voor dit brein op jaren. Terwijl me de principes van het surrealisme nog maar net duidelijk werden, moest ik al een verstandige repliek ten beste geven en had ik de eer van het laatste woord van de dag te krijgen, als afsluiter van de boeiende les. Zucht... Ik stond met mijn mond vol tanden (en dat gebeurt me niet gauw) omdat ik iets anders wilde vertellen. Er hing immers meer in de lucht, de spanning tussen vrouwen en mannen, die hetzelfde boek lazen maar op totaal andere golflengtes zaten en vooral de 'amour fou' anders aanvoelden. Teveel gevoelens gingen daarover door mij heen. De verwevenheid van vooroordelen, vage platitudes enerzijds en doordacht bezig zijn met de geschiedenis van een man, een tijd, een kunstrichting. Ik broedde op de schrijver en zijn lezers, met een boog over de jaren heen, de psychologie van beide... . Wat dreef mijn meester om dit boek te kiezen voor ons? Wat maakt dat de helft van de klas zich niet echt geroepen voelde? En hoe komt het dat ik hier veel meer wilde over zeggen? Wat is bijvoorbeeld een verstandig antwoord op de complexe waanzin van het leven? Is schoonheid altijd iets krampachtigs of is schoonheid net in het spontane, het authentieke, het simpele te vinden... dat antwoord ben ik ze nog schuldig.

Floreanne

Hij zette zijn bril rechter

doch zag verder niets

de wolken dreven over

Zij belde aan en rilde

onder de regen grijs

bleef de lucht wegen

Er klonk wazig muziek

uit verre kamers maar

niemand lachte of riep

Het huis leek onberoerd

de bloemen al verwelkt

hier kon alleen een hart

nog breken

Floreanne

Het is mijn avond, dinsdag. De avond dat ik steeds, een beetje gespannen, haar bezoek. Even kijken of alles in orde is. Ik ga om brieven te lezen, ook al zijn ze al eens gelezen. Om de post te sorteren, ook al herleest ze niet, om alles in de mappen te doen. Dan kom ik zien hoe het is. Alles is nog. Traag is ze recht gekomen. Het ruikt weer een beetje muf. Er brandt maar één licht. Ze ziet ook zonder. “Ben je al buiten geweest vandaag?” vraag ik beschroomd. Ze is al buiten geweest. Ik zet het vuile bord en het glas in de keuken. De keuken is nog vrij proper. Ik hoef niets op te ruimen of dicht te doen. “Je moet niets opruimen” zegt ze, “Ik doe het morgen wel”. “Zet je even bij mij. Kom zet je even hier. Vertel me eens wat”. Ik lees het eerbetoon van mijn neef, dat hij voorlas bij het overlijden van mijn oom. Ze luistert gespannen. “Het is mooi gezegd he?” “Ja, het is typerend”. “Zo was hij echt wel, zoals hij daar schrijft”. “Voor mij is hij ook altijd goed geweest, als we vroeger onverwacht op bezoek kwamen. Hij kon snel lekkere dingen op tafel krijgen, zelfs voor een groep zoals ons gezin met zeven kinderen. Toen ik in moeilijkheden zat heeft hij me altijd geholpen. Je moest van hem houden, hoe speciaal hij ook was”. Ze tuurt zonder blik in de verte van het vervlogen verleden. Ik wacht. “Ik zou willen dat ik kon bidden zoals vroeger”, zegt ze, “maar tegenwoordig helpt het bidden niet meer, misschien moet ik niets meer voor ons vragen, ik zal bidden voor God zelf”. Haar schouders zakken ontspannen wat dichter naar zich toe. Ze staat stilletjes op en wandelt naar de zetel. “Ik denk dat ik goed ga slapen”. Ik zeg niets meer en wens haar een goede nacht. Toen ik aankwam liet niets het vermoeden, maar als ik ga en mijn moeder verlaat, is de wereld wit.

Floreanne

Liefde verdraagt geen theaterpodium en geen camera. Dat was mijn ervaring vanmorgen.

Wat echt leeft tussen een man en een vrouw heeft niets te doen met gekunstelde chique woorden of een gedwongen kus ook al staan ze symbool voor positieve gevoelens. Liefde is niet te vangen in bemiddelende gesprekken en communicatieregels, noch in het recept voor een goede dosering tussen assertiviteit en zelfzorg. Wie zoekt naar een mens vraagt geen juiste logica of goede afspraken voor het verdelen van het geld. Liefhebben is geen werkwoord of contractopmaak. Liefde is lankmoedigheid, samen zijn, rustig, zonder dat het echt moet. Het is zoeken naar hoe we het elkaar vandaag niet moeilijk zullen maken, het is samen lachend knutselen aan wat de komende uren tot een aangename dag kan maken. Het is met twee gezellig een spelletje spelen waarbij er geen verliezers zijn.

Floreanne

Ik lees in de poll van seniorennet, op de vraag: “Wat voor soort boeken leest u het liefst?”, dat mensen graag ‘verhalen’ lezen. Het hoogste scoort ‘waar gebeurde verhalen’ (15%) dan ‘trillers’ (13%) en ‘romans’ (13%) en dan ‘geschiedenis’ (9%), wat tenslotte ook verhalen zijn. Is het verhaal inderdaad niet de manier waarop het leven aan ons verschijnt? Het valt dan echter op dat het meestal gaat om boosaardige verhalen. De trillers, de misdaadroman, de geschiedenis (ook niet zo proper) zijn spijtig genoeg populairder dan reisverhalen, welzijn en humor… Wel er zijn dagen dat ik erg veel moeite heb met die negatieve en agressieve boventoon in het leven, die kwaadheid die overal verschijnt in de wereld. Dan wil ik graag heel stil en alleen zijn. Even niets of niemand horen of zien, zeker geen tv kijken, waar het als een lawine over je heen gegoten wordt. Ik verlies in die momenten mijn geloof in de kracht van het goede. Heel even, maar heel sterk, kan niets me dan nog dragen. De liefde en haar helend effect is volledig zoek geraakt…

En toch, morgen zullen we zingen over het huwelijk, de beloften tussen man en vrouw, over woorden van trouw … in de televisiemis… Het is een poging om minzaamheid in het licht te brengen en liefde op te halen. Misschien dat morgen toch even de genadezon schijnt. Even maar, een waar gebeurd verhaal, maar het zal de bestsellerslijst niet halen.

Floreanne

Zo zout is de zee 
dat de tranen
van de wereld
me mee voeren
in golven gedragen
weg van hier
onblusbaar blijft
mijn hart gestrand
bij jou
het vult zich met
heimwee naar
het andere water
diep in de buik
van de bekende stad
de stormen van liefde
zijn gebroken koppen
de weemoed
die ze aanvoeren
verloren tijd

Floreanne

Vanmiddag heb ik mogen luisteren naar Geert Van Istendael. Hij hield een lezing over globalisering, rijkdom en armoede, kapitalisme, vervuiling van de aarde, België, de fraude van de superrijken vergeleken met de fraude van Jan met de pet… Van Istendael las voor uit eigen werk, stukjes poëzie en proza. Het was gelukkig weer erg stimulerend te horen dat er ervaren en verstandige mensen zijn die wel nog geloven dat het anders kan. Af en toe beschouwen en aanknopingspunten vinden om iets ten goede te veranderen aan de manier waarop onze maatschappij draait, is gewoon geweldig noodzakelijk! Zeker op momenten dat je de moed verliest, als je meent de dupe te zijn van je eigen idealen en gevoelens van onmacht en bitterheid naar boven komen. Dan klaart je dag, ondanks regen en grijste, opnieuw op. In de ontmoeting met mensen, die stralen van gedrevenheid en blijven verlangen naar beterschap, krijg je kracht in een onuitgesproken verbondenheid met de wijze spreker en zijn inspirerend publiek. Vooral als ze concrete aangrijpingspunten bloot leggen en gefundeerd aangeven hoe aan een positieve ommezwaai te beginnen valt, vind je herboren elan. Ik ga nog wat vrekkiger worden, me nog minder van mode aantrekken, nog vaker bij de schoenmaker aankloppen in plaats van nieuwe muiltjes te kopen... Ik ga telkens toch opnieuw zeggen hoe ik over levenskwaliteit denk.

Floreanne

"Slechts als de stoel ouder wordt dan de boom waaruit hij gemaakt is, zijn we goed bezig"

"Als je poëzie schrijft, doe je iets wat eigenlijk niet kan in deze samenleving. Je doet iets wat absoluut geen geld oplevert, dat zeer traag gaat. Stilstaan is achteruitgaan. Wel, met poëzie sta je niet stil, maar ga je vrijwillig achteruit, desnoods tweeduizend jaar als dat goed is voor het gedicht. Het is een volslagen marginale activiteit die anti-markteconomisch is. Die ivoren toren waar je je versjes bakt staat dus vlak naast de barricade. Van dichters kun je niet eisen dat ze op de barricade klimmen want daar lopen ze alleen maar in de weg. Goede dichters zijn slechte strijders en omgekeerd. Zelfs Bertolt Brecht was een slechte strijder. Het feit dat je poëzie schrijft is een permanente kritiek op het voortrazen van de economie. De dichter is bijna automatisch een andersglobalist."

... dixit Geert Van Istendael

Mijn vader was een bijzonder man. Vanavond was hij manifest in mijn herinnering aanwezig. Toen ik werd gevraagd wie ik in mijn leven erg bewonderde, dacht ik aan hem. Tegelijk vroeg ik me af:  "Waarom?" Mijn vader was merkwaardig aimabel. Hij was zachtmoedig charmant en bezat een ontwapenende glimlach. Hij hield van het leven en nog meer van lectuur en boeken. Hij hoopte op zijn kinderen en genoot ervan zijn passies aan ons door te geven. Poëzie, schilderen, lezen, rustig beschouwen en nadenken, voeling hebben met kunst en bewondering voor de plaatselijke en kleine geschiedenis... Hij wou het ons allemaal bijbrengen en meegeven. Maar vooral hij kon ongelooflijk meeslepend vertellen. Als hij 's avonds laat thuis kwam - slechts af en toe met een beetje geluk zagen we hem nog net voor wij naar bed moesten - dan keken we het eten uit zijn mond en werden we gebiologeerd door zijn lippen, waarlangs het 'verhaal' van zijn werkdag als een geschenk geboren werd. Van een simpele alledaagse dag maakte hij een spannende gebeurtenis. Elk detail kreeg geur en kleur, elke belevenis een persoonlijke betekenis. Hij schilderde met zijn woorden in een tempo en op een wijze zoals ik nooit iemand heb weten vertellen. Hoe zou het nu met hem zijn in de hemel? Zou hij voorlezen aan de engeltjes en hen vertellen over zijn kinderen toen ze nog klein waren en in pyjama smeekten om het gedicht van boerke Naas? Ik zou nog eens met hem willen praten.

Floreanne

nog hier en
toch al avond
roept dit lichaam
slechts herinnering op
zonder voelen of horen, 
komt zuchtend de slaap
zacht vragend
zich melden
in regelmatige teugen 
hier bij mij 
golft ze rustig 
tegen de aankomende nacht
en zou het kunnen
op het deinen
van de ademzee
dat hoop ontkiemt
op ooit nog eens
met twee

Floreanne

Je kijkt me vragend aan. Vanachter nieuw glas herken ik je niet. Zoveel later, een beetje bitter, minder vrolijk dan ooit, ben je.  Heb ik met je te doen? Niet echt en toch schrijf ik je. Omdat ik wil praten. Waarom mis ik je glimlach? Wat is er met de hoop, de kracht van wie alles moedig ziet gebeuren? De vitaliteit die het leven aankan, verschuilt zich onvindbaar, ver. Nu zie ik de vraag die nooit een antwoord vroeg. Ik heb heimwee naar jou, naar mij toen!

Floreanne


"Tussen de doden en de levenden is geen vergeven maar ook geen niet-vergeven mogelijk... De dood maakt alle begrijpen onmogelijk."

Uit: Duizend kraanvogels van Yasunari Kawabata

Mijn meeste doden
bereikten gaaf
hun mooier
maagdelijk doel

Niet jij

Vanuit de zwarte zerk
stijgt ziekte op
een boos verderf

Schuld schaaft
dit pijnlijk
voelen maar
doet het niets

De lelijkheid is
in het kwaad
nog hier gebleven

Nam je 't maar mee
zodat ik vrij kon
leven

Floreanne

Hoe blij 
mag ik zijn
als ik je stem
zal horen
hoe opgeladen
als ik je terug zie
Je weet toch
dagen worden weken
maanden rap een jaar
tijd loopt
over de seizoenen
de zomer
hebben we gehad
een herfst en
nu de winter
Zal ik nog iets
van je horen
voor het weer
zomer is
hoe vreemd
zullen wij
voor elkaar
dan zijn?

Foreanne

Ik sta al twee dagen op met een onhoorbare hoest en een weggedeemsterde stem. Niet goed voor een zangeres! Waarschijnlijk heb ik me verkouden zijnd vrijdag wat erg geforceerd op Bach en zijn Matheus passion. Ik heb te gespannen gezongen en niet op mijn stem en ademhaling gelet. Dan zing ik te veel met mijn hoofd in aparte noten en kleine middenrif afstanden! Gisterennamiddag heb ik dan aan de koffietafel met mijn familieleden emotioneel gepraat in een holle ruimte met veel aanwezigen en .... voilà stem weg en verpitst. Vandaag ga ik dus zwijgen in alle talen. Gelukkig dat er geschreven letters bestaan. Heeft er nog iemand goede tips  ?

Als antwoord op:

......
Heb je ooit beseft
hoe dierbaar het licht is

hoe je het mist
als het er niet is
......


Mijn moeder ziet bijna even goed in het pikkedonker als in het licht. Ze heeft met ouder worden voor 95% het licht in haar ogen moeten afgeven en het is onomkeerbaar. Ik vind ze heel heel erg moedig. Ze kan niets meer van wat ze vroeger kon en heeft vooral moeite met 'zich vervelen'. Toch geeft ze niet op en heeft opnieuw op de tast leren eten, koken, enz... Haar krachtig 'strijden' zonder op te geven doet inderdaad beseffen wat het betekent om te zien! Dat is een geschenk waar we niet bij stil staan als het vanzelfsprekend is. Toen ik dit gedichtje las heeft het me dan ook sterk aangesproken.

Vogeltjes

Wat rilt plots
mijn huid
als gietend water
bij het zien van
veren rood
van waar
die schokken
onverklaarbaar angstig
als ik proef
wat woede doet
als ik begrijp
dat je zwijgt
voor altijd
daar lees ik
zinnen woordeloos leeg
daar hoor ik
snikken achter 
inhoudloos gelach
de schuld van
dwazen
zing maar verder
dwaas vogeltje
dwaze vogel!

Floreanne