De discretie van Kris Peeters en het cultuuradvies van de rectbankvoorzitter

Moraalfilosoof Patrick Loobuyck vindt het antiabortus -en anti -euthanasiestandpunt van aartsbisschop Léonard een aanslag op de democratie. Dat is, zeker voor een moraalfilosoof, wel erg kort door de bocht.

Loobuyck erkent dat Léonard recht van spreken heeft, maar aldus de moraalfilosoof, 'dat maakt nog niet dat zijn uitspraken terecht zijn'. Inderdaad. Hetzelfde geldt natuurlijk voor Loobuyck: hij heeft recht van spreken, maar dat maakt nog niet dat zijn uitspraken terecht zijn.

Verre van zelfs. De rabiate antiklerikaal wint het in Loobuyck zeer duidelijk van de nuancerende filosoof. Er zit veel aanmatiging en weinig filosofische sereniteit in de scheiding die hij maakt tussen ‘weldenkende mensen’ en ‘gelovigen’. Nog meer doet Loobuyck de wenkbrauwen fronsen, wanneer hij denkt te weten hoe ‘de meeste gelovigen’ en ‘de Belgische katholieken’ denken of zouden moeten denken.

Het is niet de eerste keer dat Loobuyck zich als een soort keizer-koster opwerpt die eens duidelijk zal maken hoe de kerk en de kerkelijke instellingen hervormd moeten worden. In maart van vorig jaar nam de heer Loobuyck, die de vrijheid hoog in het vaandel voert, de vrijheid de 'katholieke scholen' voor te schrijven wat ze met het vak 'godsdienst' al dan niet mogen doen. Tja.

Het weze nog eens beklemtoond. Léonard moet zeker niet zwijgen, hij mag niet zwijgen, wanneer een democratie wetten goedkeurt die haaks staan op standpunten van de Kerk. Het is zijn plicht daarop desgevallend te wijzen.

De avonddienst in de norbertijnenabdij van Postel

DE  ONZE-LIEVE-VROUW-ABDIJ DER NORBERTIJNEN te  POSTEL

Stipt 18 uur : de ruisende stoet der  norbertijnen in hun wijde winterpijen. De diepe buiging, twee aan twee, voor het altaar. Het gestommel bij het plaatsnemen in het gestoelte.

De voorzanger heft de hymne aan, begeleid door zachte orgelmuziek. Het rustgevende psalmodiëren. De lezing uit eeuwenoude teksten van kerkvaders en heilige priesters. De stilte nadien. Het magnificat . De voorbeden. De namen van de confraters die sinds de stichting in de 12^de eeuw op dezelfde dag gestorven zijn.

Het zegenlied en de zegen. Het convent richt zich naar het Mariabeeld, zingt het Marialied. Ga in vrede.

De diepe buiging voor het altaar. De stoet verdwijnt in de lange kloostergangen.

Het is net geen 18.30 uur wanneer we de kerk verlaten.

De avonddienst in al zijn eenvoud: telkens opnieuw een deugddoende geestelijke ervaring.

In een nieuwjaarsbabbel met Kathleen Cools in Terzake, wees Vermeersch  op de groeiende onrust, onzekerheid, uitzichtloosheid, zinloosheid, angst, die zich meester maakt van velen, in het bijzonder de jongere generaties, in het Westen. Stijging van het aantal depressies en zelfdodingen is het gevolg.

De oorzaak is volgens hem te vinden in het ontbreken van een groot samenhangend verhaal, van zingevende perspectieven, in een ongeremd materialisme en consumentisme.

Een analyse en een verklaring die al lang te lezen en te horen zijn en waar tallozen het mee eens zijn. In het bijzonder de christenen wijzen daar voortdurend op.

Vermeersch zat dus op dezelfde lijn als wat vele religies aangeven. En je dacht zelfs even: heeft hij zich na zijn bekering tot het ‘ongeloof’, jaren geleden, op zijn oude dag nu bekeerd tot het ‘geloof’? Maar bij de vraag naar een oplossing, schoot hij schromelijk tekort. Erkennen dat godsdiensten voor miljoenen mensen in verleden en heden, zingeving bieden, was duidelijk te veel gevraagd. Als oplossing volstond één zinnetje: ‘Heb elkander lief’. Dat is natuurlijk enorm belangrijk, maar het zijn ook weer vooral vele godsdiensten, en zeker het christendom, die ‘liefde’ in een ruim, samenhangend verhaal met zingeving en perspectief proberen te brengen.

Als uitsmijter was er de obligate vraag: ‘Hebt u schrik voor de dood?’ Wellicht was de oude Vlaamse intellectueel te vermoeid na zijn wandelingetje in de Ardense bossen, in het gezelschap van een hinde als Kathleen Cools, maar hoe dan ook, zijn antwoord was een afknapper van formaat.

Zo overdreven luchtig doen over wat zo fundamenteel des mensen is als angst voor de dood, hoor je wel eens aan de toog, maar van Vermeersch verwacht je toch wat meer fond. Bovendien sloeg zijn vergelijking/tegenstelling tussen ‘schrik voor de dood’ en ‘schrik voor een tijger’ nergens op. Noch vanuit psychisch, filosofisch of ethisch standpunt.

Aartsbisschop Léonard zei in een RTL-interview dat De Wever zijn intelligentie gebruikt voor de verkeerde zaak.

Dat leidde tot een storm van giftige, scheldende reacties op de internetfora en tot een zure reactie van NVA en De Wever.

Dat de NVA de vrijheid van meningsuiting, ook voor Léonard,wil respecteren,is positief. Uit vele reacties op de internetfora blijkt evenwel dat men het liefst de aartsbisschop de mond wil snoeren.

Dat 'de mensen voor wie hij spreekt -zijn gelovigen-maar moeten oordelen', aldus De Wever, houdt geen rekening met de gesprekssituatie: een tv-interview. Het is hetzelfde als beweren dat De Wever in een tv-interview alleen maar spreekt voor NVA-aanhangers.

De essentie van Léonards boodschap is: 'We moeten samenleven in dit land. Een houding die elk compromis weigert, is niet de goede houding'. Dat is een respectabele mening die door veel meer mensen dan alleen maar de 'gelovigen' gedeeld wordt.

Dat historicus De Wever bovendien een bisschoppelijke uitspraak van vijftig jaar geleden gelijkstelt met wat Léonard zegt,  pleit alleszins niet voor een serene intelligentie en is een bewuste vervalsing van de geschiedenis.

Overigens valt het op dat veel minder aandacht gaat naar Léonards scherpe en m.i. terechte kritiek op het neoliberalisme.

Boeve omschrijft het goed: 'Een actief-verwelkomende katholieke universiteit die de uitdaging van het samenleven in diversiteit ernstig neemt en vanuit haar traditie en inspiratie hier actief wil toe bijdragen'.

Dat is wat anders dan de kleinburgerlijke, Vlaamse kruideniersmentaliteit die tot uiting komt in de marketingbekvechterij over het al dan niet behouden van de K. En als ze behouden wordt, jezusmariajozef toch, MET of ZONDER punt. 

Waarom niet zelfbewust opkomen voor de naam 'katholiek'? Waarom niet de foute zaken die daarmee verbonden waren of zijn, hardnekkig bestrijden? Waarom niet keihard streven naar een positieve invulling? 

Nee, liever lafhartig de eigen geschiedenis, cultuur, religieuze tradities en waarden verloochenen.La trahison des clercs.Waarom eigenlijk? Klaarblijkelijk omdat men vreest als 'katholieke universiteit' niet au sérieux genomen te worden. 

Terwijl het een uitdaging kon zijn, de wereld te tonen dat 'bewust katholiek', schitterend onderzoekswerk niet in de weg staat .

De bisschoppen van België zijn akkoord gegaan met een verregaande, ook financiële, tegemoetkoming van de slachtoffers van seksueel misbruik binnen het instituut Kerk. Enkele politieke partijen stelden de vraag 'Wat met andere slachtoffers van seksueel misbruik?' Die vraag is  meer dan terecht.

Maar als die vraag alleen maar gesteld wordt, dan schieten de vraagstellers schromelijk tekort. Alle politieke partijen, alle drukkingsgroepen, alle Devillés, alle Mussches, alle Van Steenbrugges moeten unisono EISEN dat met volgehouden hardnekkigheid seksueel misbruik in andere sectoren van de samenleving wordt opgespoord, aangeklaagd. Dat er met de verantwoordelijken van bv. sportfederaties, jeugdwerk, leger, zorg, onderwijs, regelingen worden getroffen omtrent erkenning en eventuele schadeloosstelling. Net zoals nu met het instituut Kerk gebeurt.

Als dat niet gebeurt, dan komt de hypocrisie en de verborgen agenda van heel wat politici, verantwoordelijken, advocaten, pressiegroepen pas pijnlijk duidelijk naar boven. Dan bezondigen ze zich aan discriminatie. Dan zwijgen ze voortaan  beter als vermoord.

Er is al enkele dagen een polemiek aan de gang omtrent de (on)waarde van psychoanalyse. Het scherpst (en weinig filosofisch) haalde wetenschapsfilosoof Boudry uit. Volgens hem is de psychoanalyse een pseudo-wetenschap en is het beter dat er niet langer een vakgroep psychoanalyse aan de universiteit verantwoord.

Is de psychoanalyse een wetenschap of een pseudo-wetenschap? Is een vakgroep psychoanalyse aan de universiteit een anachronisme of niet? Heeft Boudry of niet?

Het zal de persoon die te kampen heeft met psychische problemen allemaal worst wezen. Essentieel is dat de patiënt geholpen wordt. Boudry erkent ook dat psychoanalyse 'soms' helpt maar hij doet nogal denigrerend -vind ik wel verwonderlijk voor een filosoof-over die positieve effecten of hij plaatst ze in een verdacht daglicht door zonder enig bewijs te stellen dat dergelijke therapieën 'zelden onschuldig' zijn.

In een passage over autisme vind je iets gelijkaardigs. Boudry doet lacherig over de 'lacaniaanse' verklaring van zowel autisme als van de sterk groeiende diagnose ervan, maar een verklaring van Boudry zelf voor die sterke groei, krijg je niet te lezen.

Als leek krijg je de indruk dat het bij wetenschapsfilosoofBoudry meer te doen is om wetenschappelijke gelijkhebberij en medicalisering dan om zorg voor de patiënt.

Dat zijn behartenswaardige overwegingen van Torfs. Bij het lezen en herlezen ervan,bekroop me de gedachte:wat hier geschreven wordt, geldt, mutatis mutandis, in essentie ook voor de euthanasieproblematiek.

In alle culturen en religies is sterven een 'samenspel' tussen individu en gemeenschap. De verschrikkelijkste dood is wanneer er geen enkele band meer is tussen stervende en samenleving. Als vragen omtrent het maatschappelijk en financieel verantwoord zijn van een voortgezette medische behandeling, kritisch benaderd worden, kan/moet dat m.i. ook gebeuren met vragen van een individu (hoe dan ook geïnspireerd, beïnvloed  door zijn naaste omgeving of door maatschappelijke druk) naar een juridisch, financieel, medisch veilige levensbeëindiging.  

Wanneer het om levensbeëindiging gaat, zijn de woorden 'solidariteit' en 'waardig sterven' niet van de lucht . Maar, om Torfs te citeren, 'waardig sterven bestaat in essentie niet' en 'solidariteit wordt vaak misbruikt om de comfortzone van de overlevenden uit te breiden'.

NVA'er Jambon vindt dat de regering Di Rupo I een belediging is voor de Vlamingen.

Dat NVA met ver op kop De Wever, sinds ze van de onderhandelingstafel wegliep, niets maar dan ook niets goedvindt en het zo voorstelt dat de partij daarmee namens heel Vlaanderen spreekt, is pas een belediging voor al degenen die op een minder extremistische en meer genuanceerde manier zowel de communautaire als de sociaaleconomische beleidsdomeinen benaderen.

Wat de sneeren aan het adres van CD&V betreft: Jambon en co. vergeten dat NVA op de rug van CD&V electoraal groot geworden is en CD&V platgedrukt heeft. Was het kartel er niet geweest, dan zou NVA niet die verkiezingsboom gehad hebben en hadden christendemocraten hun eigen gezicht niet verloren.

Gelukkig voor CD&V zag Beke uiteindelijk in dat een partij die als een schoothondje achter een bulldog trippelt, al vlug nog amper respect afdwingt en de kiezer afstoot in plaats van aan te trekken.

Onder de schoolmeesterachtige titel 'Word wakker jongens', vond De Standaard het op de dag van de vakbondsbetoging nodig, een neerbuigend artikel van drie jonge redacteurs te publiceren, waarin deze jongelui de vloer aanvegen met de vakbonden en de vakbondsacties.

Uiteraard hebben deze 'drie jonge REDACTEURS' het recht het niet eens te zijn met vakbonden en vakbondsacties. Nochtans zou het goed voor ze zijn eens na te denken over een kapitalistisch model waarin de werknemersverenigingen door beknotting van macht of door uitschakeling, geen tegengewicht van belang meer zouden kunnen vormen.

Deze redacteurs schrijven dat ze niet als journalisten maar als jonge burgers hun verontwaardiging uiten. Maar ze stellen zich wel op als woordvoerders/verdedigers van de jonge generaties, ook al ontkennen ze dat ze 'herauten van een hele generatie' zijn. In de realiteit zijn ze dat nauurlijk niet maar dan moeten ze ook niet schrijven alsof ze het zijn. De krant zou zeker geen moeite gehad hebben om ook drie andere 'jonge redacteurs' te vinden die de vakbonden/vakbondsacties verdedigen.  Deze eenzijdigheid geeft aan hoe een krant als De Standaard zeer bewust en tendentieus de antivakbondskaart trekt.

Zouden de drie jonge auteurs van 'Word eens volwassen' , al ooit iets kritisch geschreven hebben over de uitwassen van het kapitalisme, van de bankencrisis, van de herstructureringen in bedrijven, van de groeiende kloof tussen arm en rijk? Ik betwijfel het. Wakker worden jongens!!