respect

MET ELK/ANDER

Geef je hand aan een hand
om je eigen hand te ontdekken

geef je hart aan een hart
om je eigen hart te ontdekken

geef je ziel aan een ziel
om je eigen ziel te ontdekken

geef je geest aan een geest
om je eigen geest te ontdekken

eigenlijk is dit geven van liefde aan een ander
om te ontdekken, dat dit kan met elk/ander

Een gedicht van Nicolaas Beets 1814-1903

Kindermin.

Vroeg en veel, en altijd nog
- Zou het ooit vermindren? -
Minde ik jonge kindren;
Zieltjes zuiver van bedrog;
Oogjes, die niet jokken;
't Voorhoofdje onbetrokken;

't Hartje zonder arg of list,
Zonder zorg of vrezen;
't Lief en lachend wezen;
't Mondje, tot een kus gespitst,
Vriendlijk aangeboden;
En geen kunst van node.

Die reeds drie geslachten heeft
Om zich heen zien spelen,
Zal het niet vervelen,
Als hij 't vierde nog beleeft
Treedt hij, eer het opkomt, af;
Laat het spelen op zijn graf.

Nog eens winterloof (1892)

Nooit heb ik je lippen gekust

Nooit heb ik je lippen gekust
Zo eindeloos lang was mijn zwerven,
nooit heb ik je lippen gekust,
nooit aan je boezem gerust.

Nooit heb je alles gezegd,
zo eindeloos lang was mijn zwerven,
nooit heb ik je alles gezegd,
noch mijn hand op je lokken gelegd.

Nooit riep ik door lach of door taal,
zo eindeloos lang was mijn zwerven,
nooit riep ik door lach of door taal,
of vreemd verhaal….

En daarom kan ik sterven….

----------------
uit: Regenboog

De kluizenaar

Hoog, op de bergtop, rijst de kleine kluis,
Uit groenend hout en mossig riet geboren;
Door spar en lork vaart een zacht gedruis,
En wie daar zingen, doen een loflied horen;

Vrij dartelt om de hut de vale muis, -
Het dal ligt in de gloed der zon te gloren,
Maar in de grauwe pij, voor 't houten kruis,
Ligt de eenzame, in geprevel als verloren:

De grijze zoekt de vrede in eigen-kwellen,
En wil zich martlen tot een heilig man,
En schijnt geen traan van 't zinkend oog te tellen, -

Doch zon en bloem en vogel gruwt er van:
Hij zoekt het leed, dat zij verblijd ontsnellen, -
En vrede heeft, wie vreugde vinden kan....

Gedichten (1914)

Meiboek II

Ik wist niet dat dit alles was zo mooi.
Zo staat ook wel een meisje vol in bloei,
De bruigom loopt om haar en streelt het haar,
Zijn spitse ving’ren door haar gouden haar:
En loopt nu onwetend heen en zoekt in spel
Matheid en slaap. Dan treedt op zijn drempel
Een bloot beeld: onder ’t witte bedgordijn
Glijden er blikken en een woordentrein.
Dat’s om te wenen, want de mijmering
Over een ding, is teerder dan het ding.

Mei boek II 1889

Gebed

Heer, ga ver
want de aarde zweet haar wellust,
als een hallo rond de maan.
Heer, ga ver van ons
want de aarde tingelt als een zotskap
en haar mond aapt breed van 't lachen.
Heer, hoe lang laat Gij begaan?
Hoort Gij niet dat uw Huis dreunt
van de dans der aarde?
Dat uw venster trilt van de ‘one step’
en het rumoer van de ‘shimmy’?
Door de lucht-straat galmt het fijn geklep
van een onkuis sandaal
en tot in de Heilige Huis-zaal
de slag der hete castagnetten.
Heer, ga toch ver,
want de zonde puilt als een rook
over planeet en ster,
de radio spant haar muziek-draad
uitdagend langs uw hemel-plafond.
Heer, ga ver,
ga ver van uw zondig volk,
de aard-kluit ruikt ongezond
en overal bezwijkt de goede raad.
Heer, ga ver van ons
in uw duistere wolk ...

Ze bloeide als bloem

Ze bloeide als bloem in ‘t wereldruim;
Ze kon aan elk behagen.
Thans is zij, als een vlokje schuim,
Door winden weggedragen.

Ik heb haar menigmaal gekust,
Dat gloeide hare wangen!
Die zielengloed is uitgeblust,
Gelijk een doods verlangen.

Is ‘t vurig oog als in de nacht
Voor eeuwig uitgeblonken,
Toch ligt ze diep in mijn gedacht,
Als in een graf verzonken.


1882

Durmeliederen

Stoere jongens, vuurwerk en pijn!

Zo stoer staat het, als je net
als alle anderen
met vuurwerk durft te spelen

Zo stoer staat het, als je net
als de anderen
de mensen uit hun schoenen
kunt laten schrikken

Zo stoer staat het,
dat iedereen gevlogen is
je was te traag, het lontje niet

Zo stoer als je was, zo nietig ben je nu
zonder vuurwerk in eerst een ambulance
nu in dat grote ziekenhuisbed

Van je stoerheid, is niks meer over:

Net als van je hand!

DE HANDDRUK

Er is zoveel waar 't wonderlijk begeren
Ongaarn naar reikt; want wij zijn zo gemaakt
Dat wij niet enkel wat ons scha doet weren,
Maar onze trots ook wat wil helpen wraakt.

Op andren niet alleen maar op ons eigen
Verhalen wij het leed dat de andre ons deed,
En voeden lust in pijn en wonden krijgen
En noemen de andre en weten zelf ons wreed.

Dan staan we op 't laatst in het heelal, verbijsterd
Dat zoveel schoons als toch moet zijn, niet blijkt:
Wij voelen ons gelijk een boom, geteisterd
Door wind, weer, bliksem, schoon hij niet bezwijkt.

Wij staan alleen: dan sluipt zich in ons voelen,
Dan dringt zich door naar 't aarzelend verstand,
Gemeenschap, zwijgend, vol verstaan bedoelen:
De warme druk van een bevriende hand.

De cactus

Kaal staat hij voor de blankheid der gordijnen,
Verschrompeld in wat kiezel en wat zand
En mist zijn ziel: het alverschroeiend schijnen
Der eeuwge zomers van zijn vaderland.

Maar aan het einde van zijn lijdzaam dulden,
Spruit op een lichte morgen, als een vlam
Van 't heet verlangen dat hem gans vervulde,
Een bloem van heimwee uit zijn dorre stam.

Hij bloeit; en in die onverwachte droom
Laat hij een stond zijn heimlijk wezen blinken
In 't graf van 't broze bloemblad en aroom,

Zoals de dichter die, na harde strijd,
Zijn innigst voelen in een lied doet klinken
En weerkeert tot zijn oude eenzelvigheid.

De Beweging jaargang 13

Winterdag

De wolken dreven wondersnel,
De bomen bogen naar elkaar.
O mannenliefde! o wolkenspel!
Luid sloeg mijn hart, van weemoed zwaar.

Fel blies de kille winterwind
De loverloze lanen door.
'k Had willen wenen als een kind,
't Was of die wind mijn hart bevroor.

Toog ooit zo bleek, zo stil een paar,
De wegen langs met droever zin?
Wij gingen zwijgend naast elkaar,
Een troosteloze toekomst in.

Een mannetje alleen

'k Sta aan mijn venster. Het is laat.
Ik kijk neer op de stille straat.
In duisternis. Waar niemand gaat.

Van nergens komt meer één geluid.
'k Sta met mijn hoofd tegen een ruit.
Wanneer gaat die lantaren uit?

Eén lichtkring op wat vunzigheid.
Dat goor is met die gloor in strijd.
Daar gaat zelfs geen verloren meid.

In mij is net zo'n stille straat.
Waar niet één lamp te branden staat.
Waar sedert lang geen mens meer gaat.


1922.

De Gids jaargang 1930

Aan ene jonge moeder met haar lieveling op de arm.


Wil hij u te ontworstlen trachten -
't Springertje in zijn tweede jaar?
Vrouw, de jongen wordt te zwaar
Voor uw luttle lichaamskrachten.

Dansend op de moederarm,
Moet ge 'm torsen en bespieën;
Op en neer van moeders knieën....
Maakt hij u niet moe en warm?

Schoon ge uw antwoord niet verheelde,
Schoon ge ‘ja’ knikt op die vraag,
Draagt ge toch geen last zo graag,
Als die last vol moederweelde.

Ja, we weten 't wat gij torst,
Last!... Kunt ge ons dat woord vergeven?
Zie mij, zegt ge, als 't jeugdig leven
Ademt aan mijn dankbre borst!

Last! De lichaamskracht kan falen -
Moedersterkte wankelt niet,
Waar zij 't leidend steunpunt biedt -
Zou er andre kracht bij halen?

Zelfs als 't jongske u ontwast
Zal uw onvermoeidheid spreken,
Door Gods leiding af te smeken,
Moeder, voor uw liefste last.



1853.

De dichtwerken (1886)

KONING ADELBOUD.

Daar zat de koning Adelboud
Op een armstoel van het duurste goud.

De koning had zo'n dikke kop,
En een wichtige gouden kroon d'r op.

Zijn mantel was van hermelijn,
Zoals alle koningsmantels zijn,

En naast zijn armstoel stonden twee
Pages, die keken weltevree,

En elk hield in zijn rechterhand
Een wijnglas, vol tot aan de rand,

Toen vroeg de koning rechts: wat 's dat?
Madera, sprak de knaap gevat.

Die 's lekker, sprak de koning toen :
En jij daar, links? Port, sprak die koen.

Drink jij die zelf, bromde Adelboud,
Jij weet, dat ik daar niet van houd.

't Maderaglas bracht hij aan zijn mond,
En dronk het leeg tot op de grond.

Toen dronk de ene page de portwijn op,
En de andre gooide de koning zijn lege glas naar
de kop.


Nieuwe Gedichten.

Hun lach.

Zij lopen achter de hagen
In het licht van de glorie-dag
Zij kunnen het niet verdragen
Maar lachen een luide lach.

De landen liggen beneden
Hun zalige voeten gespreid,
En boven hun hoofd is het Eden
Der blauw-gouden oneindigheid.

De wolken beginnen te varen,
De bomen in wiegeling
Hebben gezang van blaren,
En alles - Herinnering,

Het Heden nú, en het Verwachten,
Het nóóit moede licht van de zon,
Het korengeel, het smaragd en
Het bloemenrood bij de bron,

Het geluid van een vogel jeugdig
Vol uitgelaten genot,
En hun eigen stemmen, vreugdig,
Als een levens-danklied tot God -

Het leeft alles tezamen in de
Glans van die glorie-dag,
In het hart van die twee beminden
In de blijde klank van hun lach.

Vaak bij dage

Vaak bij dage schuift een droom
nacht en woud vóor mijn gezicht.
Wij gaan saam, van boom tot boom,
door een troebel licht.

Droef zo droef breekt soms de maan
door het zilverig wolkenvlies,
dat ik u verloren waan,
eer ik u verlies.

Het boek der liefde (1921)

OP HET VERJAREN VAN Mejuffrouw SUZANNA BORMANS.

Het zonnelicht verrijst zo vrolijk als uw wezen.
Als lachte 't u op uw verjaardag toe,
Begaafde maagd, zo zacht van aard, zo uitgelezen,
Wier liefelijk gezicht ik nimmer moe
Lang wens te zien verrukt en opgetogen.
En mij nog lang te spieglen in uw ogen.

1675

VERJAERGEDICHTEN.

Het verdorde blaadje

Blaadje, door de noordse vlagen
Van de stengel afgeslagen,
Werwaards gaat gij?

" 'k Weet het niet!
Wind en Zefier doen mij dwalen
Naar een onbekend verschiet,
Van de bergen naar de dalen,
Van de vlakte naar het riet:
Nu eens in de zonnestralen,
Dan eens waar de regen giet.
'k Mag niet vragen
En niet klagen:
'k Ga waar àlles heen moet gaan,
't Lenteroosje
Met zijn bloosje,
En de groene lauwerblaân!"

De dichtwerken (1872)

Bazel

Groen is de slag
van de stroom
door het dal
van de dag

heuvlen van licht
zijn de wallen

de stad is een fort

door de poorten
der bruggen
ligt zon gestort
over de ruggen
der golven

de stad is bedolven
onder het haar
van de zon.

De Gids (1923)