alaba

Uit lege verte toegeroep
men weet niet waar vandaan
maar al aan
blaren groen
jongvochtig

wat is des harten koekoekroep
naar ene die begrijpt
die eender is
hoe is het leeg

Schetsen en fragmenten

DOODSGEBED

Heer, als ik sterf
op een december-dag;
in het ziek laken dat ruikt!
En mijn gezicht: geel als een raap,
mijn baard verwoest door het zweet,
terwijl mijn hand vol angst in het kussen plukt,
Heer, houd dan voor mij, arm schaap,
houd uw barmhartigheid gereed.

Want gedurig was ik lui en dom,
onkuis, hovaardig en zot,
ik was gulzig aan bier- en wijnpot
en mijn tanden bruin van de pijp.

Heer, als ik sterf
en mijn voeten zijn koud als glas,
de kaars druipt op mijn hand
en de dokter zegt: "'t Is gedaan",
als bij de kamer-wand
de priester bidt: "Heer, laat hem gaan",
dat ik dan bidde:
"Heer, neem mij in uw ontferming aan."

RUTH

De lieve Ruth, de lieve Ruth!
De dochter Moabs, de getrouwe!
Die, zelve een droeve weduwvrouwe,
Een weduw was tot steun en stut;
Gezegend zij de stroom van smarte,
Die toen haar minlijk oog vergoot,
Toen uit Naomi’s brekend harte
De zegen op haar nedervloot:
„Gods liefde zij als de uwe groot!”

Zij hief haar stemme op en zij schreide,
En Orpa schreide en snikte als zij.
„Nu, dochterkijns! verlaat mij beide,
Des Heeren hand is tegen mij.”
Als Orpa nu haar moeder kuste,
Zo kleefde Ruth de moedloze aan:
„Hoe zou de ik van u henengaan?
Voor Ruth is zonder u geen ruste!
Uw droefheid deelt zij en uw lot;
Zij zal u sterken met haar krachten;
Waar gij vernacht, zal zij vernachten;
Uw volk is ’t hare, uw God haar God
Zo iets, tenzij de dood, ons scheide,
Zo straffe mij die God en Heer!
Waar gij sterft legg’ men mij terneer”
— Dus sprak de lieve Ruth, en schreide.

In Bethlems akkers kwam zij aan;
Zij zamelde de gerstenaren,
Die aan de hand ontvallen waren
Des maaiers, met haar lot begaan
Daar vond ze in Boaz oog genade,
Als ze aan zijn voeten rust genoot;
Daar vond ze een Losser en een Gade;
Daar opende haar moederschoot,
Des Heeren liefde en zorg zijn groot.

De naam der bitterheid van smarte
Moest smelten in de zoete klank
Der vreugde, bij Naomi’s dank,
Toen zij een kleinzoon drukte aan ’t harte!
En ’t huis van Ruth, tot heil der aard
Moest Isrels hope zijn na dezen,
En als van Perez vruchtbaar wezen,
Die Thamar Juda had gebaard.
Een Vorstenteelt sproot uit die bloede,
Totdat, van schijnbre glans beroofd,
Haar stam in ’t eind de Silo voedde,
Die God de Vaadren had beloofd!
Geloofd, verheerlijkt zij de Algoede.

Oosterlingen, nummer VI

IN HOLLAND.

Waar is de deur die openslaat
en welkom wacht in stemgeruis? -
waar is het hart dat opengaat?
het was zo vroeg, het is zo laat!
....een eigen haard, een eigen huis....         
In Holland staat een huis.

In Holland staat een huis!
Ik was een kind
zo welgezind,
een kind, dat alle dingen mint:
een broze vaas vol wensen,
ik wilde minnen mensen....
de mensen bleven thuis
in huis...
In Holland staat een huis.

In Holland staat een huis
met vensteren en deuren
in stille smalle straten,
ga vrij er langs, maar klop niet aan,
want kloppen zou niet baten.
Dat zij, die hongeren en treuren
stil gaan en heel gelaten
voorbij de dichte deuren,
waar keukens zijn, die geuren...
en dromen van een eigen thuis:
In Holland staat een huis.

Waar is de deur die openslaat
en welkom wacht in stemgeruis? -
waar is het hart dat opengaat?
- het was te vroeg, het is te laat!       
Klop en men geve....: niemand thuis!
Klop en men geve....: niemand thuis!
In Holland, in Holland,
In Holland staat een huis.

Parijsche verzen (1923) Kinderliedjes

REGENNACHT.

Al is er maan-vermoeden,
De lucht is leeg,
Des hemels baan bevloeden
Veel wolken veeg.

De droppen komen zijgen
In zachte val,
De blaân der bomen nijgen
In regenhal.

't Is alles mat en eenzaam,
In vree gesust,
En alles wat gemeenzaam
Met licht is, rust.

Gedichten (1888)

Hoe kunt ge slapen?

De nachtwind huppelt langs de vloed
En draagt mijn groet
Naar 't huis der Allerliefste mijn:
Hoe kunt ge slapen, maagdelijn?

Een parelwitte maneschijn
Spreidt op het meer zijn zilvren gloed,
Spreidt schaduw op uw blank gordijn; -
De schaduw van het breed geboomt
Waaronder 't oog geen spieders schroomt...
Hoe kunt ge slapen, maagdelijn?

Of is het dat ge van mij droomt?
Dan zou het u vergeven zijn!

Op de roos

Mij lust de Lent', die bloemgewassen draagt,
De Lenteroos, die Goôn en mens behaagt;
't Aanminnigste versiersel voor een Maagd,
Ter eer' te zingen.
Het is de Roos, de malse Roos-alleen,
Met welker blaân de drie Bevalligheên,
Als 't Minnewicht met haar ten rei' zal treên,
Haar hoofd omringen.
Zing, Disgenoot! zing vrolijk met mij mee!
De Roos, de lust van gulden Cythereê:
De schone Roos, 't bemind gewas der ne-
gen Zanggodinnen!
Schoon zij de hand met spitse doornen drukt,
Wanneer men haar de groene steel ontrukt;
Wie is er, die geen lieflijk Roosje plukt
Met blijde zinnen?
Hoe aangenaam zijn haar satijnen blaân!
Men brengt de Roos op blijde tafels aan,
En Bacchus feest. Wat wordt er toch gedaan,
Wat zonder Rozen?
Haar purper doet de schone Dageraad,
Die 's Hemels poort in 't Oost ontsluiten gaat,
En 't Wagenspan van Titan binnen laat,
De vingers blozen:
Zelf Cypris wordt, van die haar schoonheid roemt,
In heilig Dicht, na deze blos genoemd.
Der Helden graf versiert men door 't gebloemt
Van Rozelaren.
Niet minder is haar frisse reuk geacht:
Vergeefs beproeft de tijd daar op zijn macht;
Haar geur houdt stand, hoewel haar tooi en pracht
Zijn weggevaren.
Doch melden wij, hoe ze eerst haar oorsprong kreeg!
Als Venus uit de azuren golven steeg
Der zee, die voor haar oog zich stilde, en zweeg,
En scheen te slapen;
Wanneer Minerve uit 's Vaders edel hoofd,
Door 't diamant van Mulciber gekloofd,
Met speer en schild, wier glans de glans verdooft
Van Mavors wapen,
Te voorschijn kwam; toen is de nieuwe plant
Der Roos, gevormd door de alleswijze hand
Van Vrouw Natuur, uit 's aardrijks ingewand
Eerst voortgesproten.
Het Godendom zag 't Roosje pas volbloeid,
Of heeft het met zijn nectar mild besproeid;
En uit haar' struik is de eedle druif gegroeid,
Die sedert wortel heeft geschoten.

1781.

DE SEIZOENEN

Najaar, vluchtend langs de wegen,
Bijna hebt gij afgelegd
't Rode kleed, dat losgeregen
Enkel aan één gesp nog hecht.

Langs de zoom der bruine heide
Zweef zo ijlings niet voorbij,
Zet Uw ben met fruit terzijde,
En tot afscheid zegen mij.

Ook Uw beide zusters duldden
Bij het afgaan van dit pad,
Dat mijn gul gebrachte hulde
Om een gunst, een weergroet, bad;

Zomer heeft haar doek verschoven,
En haar boezem bloot gemaakt,
Zacht heb ik die bron der hoven
Met de lippen aangeraakt;

En dat kind, wier lieflijk Leven
Duurt zolang de koekoek lacht,
Heeft mij hier een bloem gegeven,
Dat ik altijd aan haar dacht.

Kom dus tot mij, herfst, want ginter,
Laatste leidsvrouw van het jaar,
Nadert reeds de bleke winter
Met een maretak in 't haar.

Het aardsche paradijs (1913)

NA ZONSONDERGANG AAN ZEE.

Zonne stervend zonk in zee,
en een wijde wade spreidde
op de brede kimme neer
't wolkenheer.
Eenzaam ruist de duistre zee,
langs der duinen ruigje kruinen,
als met droeve dodenklacht
zucht de nacht.
Eenzaam.,eenzaam ruist de zee,
slaat de kuste zonder ruste,
moeder aarde ligt alom
doods en stom.
Op het woelend vlak der zee
wislend dansen kille glanzen
starre lach der dode maan
staart mij aan.
Dreigend, dreigend druist de zee!
'k zie een grijzen nevel rijzen
komt uit 't grote zonnegraf
op mij af!
Red
mij,
red mij van de zee!
Red mij, aarde, die mij baarde!
Vaal-gewiekte oneindigheid
naderschrijdt !

1883

JONATHAN

Zijn kleren had hij niet alleen geruild
en kostbaar wapentuig, maar ook zijn leven.
Hij had zijn wijsheid en zijn kracht gegeven
en wat in harts verholen diepten schuilt.

Voor simpele eenvoud, sterke aanhanklijkheên,
bood hij het de gebronsde jonge herder.
Die nam, en streed, en slingerde het verder
en trof Saul met de scherpgekante steen.

En Jonathan duldde het dubbel leed.
Hij dacht zijn vader hard en David wreed,
en kampte om ’t arm geluk van dood te zijn.

Bij ’t rijzen van de grijze schemervloed
gruwt David van de lauwe smaak van bloed,
en staart vol afschuw naar de rode wijn.

Illustratie: David en Jonathan

Verjaardag.

De wereld aan te zien, welvarend nog en krachtig,
Maar met een afscheidnemend oog,
De zeventig voorbij, in 't opgaan naar de tachtig,
Een leefkring die, uit veel, een enkle slechts voltoog;

Omstuwd van een geslacht, mij over 't hoofd gewassen,
Meest door een andre geest dan mij vervult bestierd;
Op stelsels prat, die slecht bij wat ik voorsta passen;
Dat weinig missen zal als 't ook mijne uitvaart viert:

Ziedaar wat ernstig maakt; maar niet gebiedt te treuren,
Zolang mij huwlijksmin en kinderliefde omringt,
Een Godlijk avondrood mijn westerkim blijft kleuren,
Zo menig lieve bloem mijn dalend pad doet geuren,
En tussen 't gelend groen nog éne vogel zingt.

1887

Primula veris.

Lief bloempje! dat met half-ontvouwde bladen,
Veelkleurig, door het groene omkleedsel breekt,
De tengre knop begerig opwaarts steekt
Om vroeg zich reeds in 't zonnelicht te baden:

Zeg, vreest gij niet, als zich de winter wreekt,
Dat hij, met sneeuw en stollend ijs beladen,
De sappen stremm' der pas ontloken bladen,
Wier tederheid een milder pleging smeekt!

Waarom zo vroeg uw stengels opgeheven? -
Wacht, kleine bloem! in 't groen, dat u omgaf,
Een luwer koelte en zoeler dagen af.

Maar neen, uw lot is een vroegtijdig graf! -
En 'k heb er vaak benijd, wie 't was gegeven
Te sterven in de lente van hun leven.

De Gids (1840)

Illustratie: Primula veris of gulden sleutelbloem