"ik"

Een hartenkreet van Maria Voerman

Ode aan een kastanjeboom.

Kastanjeboom!
Boom onder de bomen.
In volle bloei met
oneindig veel gekleurde kaarsen
Je bent het waard
aan jou een gedicht
op te dragen.
Jij spant met je kruin de kroon!

Een gedicht van Jan Veth

SANCTE MARIA TER SNEEUW

't Veld was, na stille nacht, met wit belegen,
Wonderbaar vredig wit, wijd uitgespreid,
Gelijk een vlekkloos hermelijn tapijt
Zich over de aarde breidend, allerwegen.

Een zachte vacht van stille heimlijkheid,
Geruisloos van de hemel neergezegen...
Teedre formatie van een donzen regen,
Liggend in 't lichtend kleed van heiligheid.

En vromen vonde' in verse sneeuw geschreven
Een reuzig kruis, de top naar 't Oosten richtend...
Spraken dan zacht van dit geheimenis,-

En zij verstonden 't hemels teken, stichtend
Een heerlijk huis, tot ere der verheven
Vrouwe Maria, die Gods Moeder is.

Een gedicht van Pol de Mont 1857-1931

Toen gij zijt heengegaan

Toen Gij zijt heengegaan die nacht,
- o, 'k weet het nog als was 't van gister nauw, -
lag over huis en straat de sneeuwen vacht,
de wind blies rauw, heel fel en rauw.

Geen woord, dat U weerhouden had
wellicht, heb ik gezegd; - 'k heb niets gedaan,
dat U deed keren; stom en stijf, met glad
gezicht zag ik tot U en - liet U gaan!

Doch, toen de straatdeur achter U
in 't slot gevallen was met dof gerucht,
toen ben ik opgeschrokken, angstig, schuw,
en als een dwaas U nagevlucht.

En 'k heb uw stap aanhoord, heel lang
wegdomlend in de sneeuw, die 't al bedekte,
en plotsling nesten tranen mij de wang,
terwijl ik de armen naar U strekte.

Uit de bundel: Claribella (1893 )

Een gedicht van Koos Speenhoff 1869-1945

Ode aan de blauwe zee

Blauwe zee van ver gekomen
Golven die zo lome dromen
Dromen van een eeuwig leven
Dromen van een eeuwig zijn
Zacht zingt de zee
Zangen van weemoed
Zacht zingt de zee
Zangen van wee
Zingt de haring mee
De haring is een vis
Die zo verfrissend is
Als men katterig is...

Een gedicht van Jan Veth 1864-1925

ZONDER TITEL

ik hoorde stemmen van een vreemd bestaan,
Rondom in duizend geheimzinnigheden,
Géniën voelde ik zoetjes tot mij treden
En schuw op donzen voetjes henengaan...

Ik weet niet - zeiden zij wat zal vergaan?
Spélden zij wat daar kome na dit heden?
Brachten zij tonen uit een vér verleden?
Ik weet niet - of was alles droom of waan?

't Kan zó niet zijn! - Eér heeft de stilte een taal
Dan aller zomervooglen lied in 't woud
Dat onverstaanbaar van de takken glijdt -

O, ik geloof óns wordt in eenzaamheid
Somwijlen een mysterie toevertrouwd...
Dat wij vergeten moeten - telkenmaal.

Een hartenkreet van iemand

dag

vleugels bewegen
verloren in het groen
verdronken in de regen
nog steeds
om te doen
alsof het nog kan
vleugels verloren
gevonden
drogen in de zon
lonken naar de horizon
nog steeds
bewegen ze
verbonden
aan elkaar
toe, vlieg
en zweef maar...

weg

Een gedicht van J.H. Leopold 1865-1925

Ballade

Alleen ben ik en zoek alleen te wezen,
Alleen ben ik en van mijn lief verlaten,
Alleen ben ik; wie die mijn heer mag wezen?
Alleen ben ik, dan bitter, dan gelaten,
Alleen ben ik en schuw mijn kwijnend leven,
Alleen ben ik, verdoolde uitermaten,
Alleen ben ik en zonder vriend gebleven.

Alleen ben ik ter venstere, ter deure,
Alleen ben ik, in eenen hoek gedoken,
Alleen ben ik, om op te gaan in treuren,
Alleen ben ik, stil weg of uitgebroken,
Alleen ben ik, het is mij wèl gegeven,
Alleen ben ik in mijn vertrek beloken,
Alleen ben ik en zonder vriend gebleven.

Alleen ben ik, waar of ik ook mag wezen,
Alleen ben ik in alles en altoos,
Alleen ben ik meer dan een ander wezen,
Alleen ben ik, verdrukt meedogenloos,
Alleen ben ik en van een elk begeven,
Alleen ben ik en soms gans troosteloos,
Alleen ben ik en zonder vriend gebleven.

Prins, nu is wel mijn droefheid aangeheven,
Alleen ben ik, met elke rouw te duchten,
Alleen ben ik, zwarter dan moerbeivruchten,
Alleen ben ik en zonder vriend gebleven.

Nog een gedicht van Jan Veth

ZELFGEVOEL

Ik vier alleen mijn ziele-sabbathsrust,
Kalm in mijn kamer binnen blinde muren,
In 't gemelijk genot van ledige uren,
Waarin mijn wrevel langzaam wordt gesust.

Zo zit 'k eerst lijdzaam en maar vaag bewust
een ganse middag voor mij uit te turen,
En proef mijn luiheid, dat zij lang moog duren,
Bij korte teugen met verfijnde lust.

Maar als een trots man onder dwaze mensen,
Zo ben ik dan in 't eind met mijn gedachten,
Ik zie hen aan met koele, hoge blik.

En rondom daag ik mijn verdoolde wensen
Voor mijn gezicht, waar zij het vonnis wachten
Van mijn omhooggestreden, richtend Ik.

Een gedicht van Jan Veth 1864-1925

LANDSCHAP

Hoe kwijnt in 't ronde 't vogelengerucht,
Nu de avond komt op vleuglen luw en loom -
Daar zinkt de zon in de vergulde zoom
Van 't verre ruim der ongerepte lucht.

Breed vloeit, - zoals dit leven in een droom, -
Het klare beeld van 't vredige gehucht,
In de' effen spiegel van de stille stroom,
Waarop geen enkel vluchtig golfje vlucht...

Zó valt ál wat daar sluimert, ver in 't rond,
Gelijk een droombeeld in mijn kalm gemoed,
En schijnt dit leven mij een droom te zijn,

Zó klaar, dat, mijmrend, ik in deze stond
Een wondre fluistering wel geloven moet,
Die dromen leven noemt en 't leven schijn. -

Een gedicht van Karel van de Woestijne 1878-1929

Oud hart, dat niet bemind en heeft

Oud hart, dat niet bemind en heeft
dan als een bedelaar, die géeft
om eigen armoê te vergeten;
hoe hebt gij, strammer te elke dag,
maar vromer aan uw glimme-lach,
uw trage levens-straat gesleten!

Elke ure, meerdre deuren toe,
elke' avond pijnelijker moe,
en elke nacht wat langre wake;
wat ijlren honger in uw borst
bij iedre morge', en voor uw dorst
het zout der tranen langs uw kake...

Maar elke vogel at uw brood
die, kloeg geen enkele u zijn nood,
't genoot tot op de laatste korste;
en gij, die geen beloning zocht,
wist dat gij niet begeren mocht
de min die klopt in mensen-borsten,

oud hart, dat niet bemind en heeft
dan als een bedelaar, die geeft
om eigen armoe te vergeten;
en voelt, ter laatste rust gestrekt,
waar geene liefde-zorge u dekt,
vergeefs uw levens-straat gesleten.

Uit de bundel: Lyrische Poëzie I (1948)

Een gedicht van Jan Veth 1864-1925

ADORATIE

Ik heb een tempel in mijn hart gewijd
Voor uwe liefde, en eenzame uren lang,
In vroom vereren en devote drang,
Ben ik daar bij u, wen gij verre zijt.

En als ik biddend daar mijn leed belijd,
Leeft heel mijn ziele in u, en meen'ge zang
Ruist door de hooggewelfde zuilengang,
In 't statig huis van stille heiligheid.

En 't was me somtijds of van 't licht altaar,
Een Engel rees met troostend handgebaar,
Die mijn bedroefde klachten had beluisterd,

En tot u ging, en u heeft ingefluisterd
In zangen, wat ik voor uw outer bad,
Maar wat ik, arme, slechts gestameld had.

Een gedicht van Isaac da Costa 1798-1860

HEIMWEE

Kennst du das Land?

Kent gij het land, waar hoog de ceder wies?
een adem Gods door ’t moerbeiboomdal blies?
van ’t eêlste bloed de bruine druifrots zwol?
de olijftak glom, van malse koornen vol?
Kent gij dat land? daarheen, daarheen,
o leidsman mijner vaadren! voer mijn schreên!

Kent gij de stad? Haar hoog en heerlijk huis
maalde, eeuwen door, bij palm- en lofgeruis,
met offerbloed, in ’t heiligdom gebracht,
de Redder af, door eigen volk geslacht.
Verstrooide schaar, daarheen, daarheen!
de Rijkstad ligt niet voor altoos vertreên.

Kent gij het volk? Zijn doden leven weer,
Zijn stammen gaan weer opwaart, God ter eer.
Zijn oog aanschouwt wiens hart zijn misdrijf brak.
Vergeving stroomt uit d’ ader, die ’t doorstak.
Daarheen, o aard, de blik! daarheen
Uw heil vangt aan bij ’t einde zijner weên!

Een gedicht van Jacob Israël de Haan 1881-1924

Kwatrijnen

Vraag van mijn lied geen wijsheid en geen grootheid.
Dit zijn vier regels en meer heb ik niet.
Maar tot de wanhoop van mijn wrede doodstrijd,
Laat mij het lied, het lyrisch lied.

Uit de bundel: Kwatrijnen (1924)

Een hartenkreet van An Terlouw

Ging alles maar:

Ging alles maar vanzelfsprekend
Ging alles maar normaal
Ging alles maar volgens het boekje
Ging alles maar, zoals het gaan moet.

Maar, het gaat nooit vanzelf
Het gaat nooit normaal
Al helemaal niet vanzelfsprekend
En zeker niet volgens het boekje:

Want wat zou dat saai worden.
Met een normale vanzelfsprekendheid
volgens het boekje moeten gaan, jeetje
Dat zou ons pas duur komen te staan!

Een gedicht van Jan Veth 1864-1925

ACHTER DE WOLKEN

't Is of de schucht're maan zich wil omgeven
Met breder floers van zwaarder wolkgordijnen,
Nu ik het laatste schijnsel zie verkwijnen
Van 't zwanendonzen licht, dat was gebleven.

Maar zie, daar laat Seléne de ogen even
Weer weiden langs de wolkenlijnen,
Doch om weer even haastig te verdwijnen :
Zij mijdt de blik van wie op aarde leven:

Zó, schuw voor 't schijnsel van uw eigen glans,
Omhult ook gij u met een nevelkrans,
Wanneer ik even in uw oog mocht staren...

Ach, of dat wolkenweefsel op wou klaren,
En wilde uw beelt'nis aan een held're trans
Zich aan mijn beidende ogen openbaren!

Een gedicht van Edwar Koster 1861-1937

Aan een mug als postillon d'amour.

Vlieg voort, o mug, mijn snelle bode en fluister
Aan de oren van Zenophila héél zacht:
'Gíj slaapt, vergetend lief, híj waakt en wacht.'
Vlieg voort, vlieg voort, mijn zangster zoet, maar luister:

Spreek zacht en wil haar slaapgenoot niet wekken,
Dat gij niet wekt míjn ijverzucht'ge trots.
Als gij haar hier brengt, mug, geef 'k u een knots,
En 'k zal u met een leeuwenhuid bedekken.

Uit de bundel: Grieksche minneliedjes

Een gedicht van Marie Boddaert 1844-1914

Lente boomgaard

Hier is jonge aarde één wijde bloesemhalle.
Bomen en boompjes, zover de ogen reiken,
Doen takske aan takske in gulle blankheid prijken
Van bloesemsneeuw, sneeuwigste sneeuw van alle.

Is 't niet of uit zonhemel neer kwam strijken
Een vlucht van vlindertjes, zó neergevallen
In dromerig verpozen? Duizendtallen
Van vlerkjes fijn, die vleugelbloempjes blijken.

Al mondjes 't leven drinkend in de lucht,
Gretig, intens; en 't goudlicht neergezegen
Liefkoost en koestert ze. - Ritsling van vlucht

Van klemen vogel even.... Dan bewegen
Noch ritslen meer.... Ál stilte, àl teerheid: zacht
Om ons van 't leven mysterieuze macht.

Een gedicht van Aart van der Leeuw 1876-1931

Franciscus

Franciscus heeft, om U te ontmoeten,
Alles wat schittert afgedaan
Aan hals en hand, voorhoofd en voeten;
Want schamel wilde hij tot U gaan.

Maar niemand hebt Gij zó ontvangen,
O liefde, en als de dag begon,
Waart gij het, die zijn zuivre zangen
Deed jubelen van zuster zon.

En moet ik óok zo tot U komen,
Afleggend waar mijn ziel mee speelt:
De rijke schat der schone dromen,
Het fonklend woord, het sierlijk beeld?

En moet ik langs de grauwe wegen,
In grove pij en ongeschoeid
Het geeslen voelen van de regen,
En hoe het eenzaam-zijn vermoeit,

Eer ik mij bij U neer mag leggen,
Gelijk een zwerver bij een bron,
En aan uw borst mijn zang mag zeggen
Voor broeder wind en zuster zon?

Uit de bundel: Opvluchten