vogel

Een gedicht van Albert Verwey 1856-1936

Mephistopheles Epicureus

Ik zie de mens, maar ik begrijp hem niet: –
Hij eet van 't leven al wat lekker smaakt,
En proeft van ál zijn passies: zijn mond raakt
Iedere vrucht, die iedre hand hem biedt.

Hij zoekt in dronkenschap een droom, die vliedt,
In 't leven, – tot hij, moede en koud, ontwaakt,
Naakt en gebroken: op zijn lippen smaakt
Des levens droesem bitter als verdriet.

En dan noemt hij de wijn, die vreugde geeft –
Zijn passie – zonde, en nuchterzijn zijn deugd,
Daar hij zich dwaas dronk in een mooie droom,

En in het leven schijn zocht, die niet leeft.
Hij vleit zich met de erinn'ring zijner vreugd,
Maar durft geen appel proeven zonder schroom.

---------------------------------------------
Mephistopheles Epicureus - symbool voor de mens
met twee contrasterende gevoelswerelden

appel - symbool van kwaad en goed

Een gedicht van Prosper van Langendonck 1862-1920

't Is me of ik uit een lange droom ontwaakte

't Is me of ik uit een lange droom ontwaakte;
weer slaan mij vreugdevlammen in 't gelaat,
en wat ik ál doorstond, in bittre haat,
gaat op in 't hoogtijdsvuur dat groots ontblaakte.
Hoe lang heb ik gedroomd - wie weet? het staat
geboekt op treurge bladen, - sinds daar kraakte
mijn ganse wezen en het leven staakte
zijn wondergang? - o bron van zoveel kwaad!
Maar 't is nog tijd: weer voel ik 't harte zwellen,
dat als een feestklok luidt, met volle klank,
en 't heerlijk lied van bede én hulde én dank,
uit vrije borst mij naar de lippen wellen,
als 't leven zelf, éénklank van smarte en vreugd,
- diepgolvende uiting van dees wondre jeugd!

Van Nu en Straks. Jaargang 2 (1897)

Een gedicht van Albert Verwey 1856-1936

De zegger van verzen

Luister: het zeggen van dit vers is zo
Dat het door middel van uw oor uw ziel
Moet aandoen met vreugd en zekerheid:
'Dit is voor mij geschreven'. Want ik weet
Dat alle verzen langs uw oor gaan als
Het ruizen van water of ‘t gedruis
Van bomen in de wind: een vaag geluid
Voor niemand in het bizonder en waaraan
Geen luistraar – ’t zij dan dat zijn eigen hart
Toevallig in een eendre toon beweegt -
Een mededeelbre zin ontraadselt. Maar
Juist zo wens ik dat nu uw hart de toon
Vindt van het mijne, zodat woord voor woord
U schijnt gesproken door uzelf. Want heel
Dit spreken volgt het plooien van uw mond,
Het kloppen van uw polsen, het gebeef
Van ‘t bloed in de aren. Dat ge dit verstaat
Is zeker, want het is uw eigen taal
Uw eigen hartklop en uw eigen oog.
En elk die dit verstaat verstaat elk vers.

Een gedcht van Guido Gezelle 1830-1899

Hoe schoone

Hoe schone is Moeders tranenlach,
wanneer het kindje teer
haar zoent en stamelt: “Moeder!” ach,
de aldereerste keer!

Kleengedichtjes (1860)

Een gedicht van Willem Kloos 1859-1938

Ga niet voorbij, maar blijf bij mij

Ga niet voorbij, maar blijf bij mij, en voel,
Wat Ik voel in het diepst van dit mijn wezen
Dat niets dan Gij mij nog iets liefs kan wezen
En alles òm u - zonder u - zoo koel,

Zo leeg, zo vreemd dat ik mij-zelf niet voel,
Wen ver van u - en 'k wens om weg te wezen,
Weg van mij-zelf, in 't land des doods, doods vrezen
Vergetend om de vrees voor 't donker koel

En doods gewoel des levens, dat in kringen
Rond-draait geduriglijk, en Ik draai mee,
Ach, ik, een klein arm ding in duizend dingen,
Met u geslingerd in één-zelfde dringen,
Wijl onze klare stemmen kalm als twee
Koralen uit het duister hoog-op zingen.

Verzen (1931)

Een gedicht van J.J.A. Goeverneur 1809-1898

De hond en de kat

De hond en de kat.
Wel hoe blaft gij zo, Kardoes?
Ha, 't is tegen onze poes.
Ze is u zeker weer ontlopen
En daar in de boom gekropen.
Nu, 't is goed, dat zij maar vlucht;
Want gij bijt haar soms geducht.

Poes bleef zitten op de tak,
Net als sliep ze op haar gemak;
Maar, toen vriend Kardoes ging lopen,
Deed zij gauw haar ogen open,
Sprong er af en liep naar huis,
Maar ving eerst op weg een muis.

Fabelen en gedichtjes (1873)

Een gedicht van Felix Timmermans 1886-194

Maria zingt in gouden avondstond

Maria zingt in gouden avondstond
met blanke kele
en rode mond.
De rozen staan op hoge stelen,
een vogel luistert in het riet.
Dan sluimert 't kind in hare schoot,
haar ogen zijn van weelde groot
en in haar mond verzoemt het wiegelied.
De maanschil perelmoert in 't water,
maar in de schaduw sluipt de dood.
Gelukkiglijk, dat ziet ze niet,
dat is voor later.

Adagio

Een gedicht van Aart van der Leeuw 1876-1931

Danslied

Zei niet Uw stem: de vogel danst,
Het lover danst, de weide danst,
De Zon die op het water glanst,
De wind, de wolk, de wereld danst?

Gij reikte mij uw linkerhand,
Daarin gleed warm mijn rechterhand,
En velen volgden, tot een band
Van dansers slingerde over 't land.

De laatste tranen op mijn wang
Verwoeien in die rondegang,
Mijn polsklop, eerst zo luid en bang,
Vond hart bij hart ten beurtgezang;

En 'k wist heel blij, voor altijd, gáns,
Onder mijn wilde-bloemenkrans,
Wijl goudgloed opsprong aan de trans
Dat alles goéd wordt in de dans.

Herscheppingen

Een gedicht van Dirk Jelles Troelstra

Bourgeois en proletariër

Zij schatten honend zijn waarde
Met de maat van het stomme geld,
Naar de factor zijner slijtage,
Naar de jaren die hij telt.

Zij verbruiken de kracht van zijn leven
In hun harde meerwaardefabriek,
En gunnen den rest aan de wormen,
Als een vuile, waardloze kliek.

Zij hebben bittere zorgen
Om zijn godsdienst en zedelijkheid,
Zij volgen hem tot in zijn woning
Met verwaande weldoenerigheid.

Zij willen hem commanderen
In zijn vreugde en zijn smart,
En met hun plompe poten
Trappen ze hem op het hart.

En met hun domme verbazing
Kijken ze in zijn gezicht,
En begrijpen niet de hoogheid,
Die in zijn trekken ligt.

Een gedicht van Aagje Deken 1741-1804

Aan de ziel

Gij, gij, ondeelbaar Deel! Gij, enkelvoudig Wezen!
Gij, schitterende straal der ongeschapen Zon!
Gij, kristallijne drop uit de altijd vloeibre bron
Gij, onüitspreekbaar Iets, uit 't eeuwig Al gerezen!

Ontstoffelijke Ziel, waarín ik klaar kan lezen
De waarheid van 't bestaan van hem die nooit begon,
Der Oorzaak, zonder welk 't gewrocht niet wezen kon!
Gij wordt van mij beschouwd met een eerbiedig vrezen.

Zeg mij: zult gij, gelijk het lichaam, eens vergaan?
Is, als die stofklomp valt, uw werk ook afgedaan?
Zult gij, daarvan verlost, nog werken, of maar slapen?

Zij zegt: Vraag nooit meer dan 't Heilwoord heeft gezeid.
Werk hier het werk van God, en leer in de eeuwigheid
Het Hoe, zo wel als 't Eind, waartoe gij zijt geschapen.

Een gedicht van Jacob Israël de Haan 1881-1924

EETWAGEN

Hij dronk de wijn. Ik zag de zonnestralen
Een eeuwig ogenblik verspelen in zijn glas.
Hij zal nooit weten (God weet waar wij dwalen !)
Dat ik de Dichter van zijn wijnkelk was.

Een hartenkreet van Christien van den Burg

ROODBORSTJE

Ja het wordt weer tijd om te voeren
ik heb wat pinda's opgehangen
vanmorgen stond ik naar buiten te kijken
en een roodborstje bedankte mij

andere vogels kijken vol verlangen
om ook eens aan de streng te hangen
maar van het dominante kleintje
mogen zij er helaas niet bij

zij gaan op zoek, vliegen af en aan
en zien dan het vogelhuisje staan
ze hebben nu eten in overvloed
en doen zich daaraan te goed

ik zie de vogels door het glas
heerlijk genieten op mijn terras.

Een gedicht van C.S. Adama van Scheltema 1877-1924

Weemoed

Wat is 't nog dat mijn hart behoeft?
Wat is dit wonderlijk verdriet -
Ik voel mij doof en diep bedroefd,
En zit en zie - en weet het niet.

Wat is het dat mij zwijgen doet,
Hoe is mijn ganse lichaam stom -
Is 't leven slecht - is 't leven goed -
Of niet - of wel - waarom - waarom?

Wat is 't dat 'k weet - en wat of wie
Dat ik verloor of dat ik won -
Ik weet het niet, en zit en zie - -
En in mijn handen ligt de zon.

Uit stilte en strijd