Tomatensoep : Zoveel smaken, zoveel tomaten
Mac van Dinther
Tomatoworld in Honselersdijk
Hollandse tomaten waren rood en rond. En ze smaakten naar niks. Zo was het jarenlang. Er waren Duitsers voor nodig om ons wakker te schudden. Het zijn net waterballen, zei een Oosterbuur begin jaren negentig. De Wasserbombe was geboren.
Hij sloeg in als een bom. Letterlijk, want Duitsland is Nederlands grootse afnemer van tomaat. Het antwoord kwam in 1993 met de trostomaat, een tomaat met smaak, misschien de grootste vernieuwing op tomaatgebied van na de Tweede Wereldoorlog. Tweederde van de Nederlandse tomaatproductie bestaat tegenwoordig uit trostomaat.
Rood, geel en groen
Het lijkt dat met de ontdekking van Tasty Tom een doos van Pandora is geopend. Tomaten kunnen tegenwoordig in alle denkbare vormen, kleuren en formaten worden geleverd. Rood, groen, geel, oranje, bruin. Kogelrond, taps toelopend, pruim- of paprikavormig vormig. Zo groot als een honkbal of zo klein als een knikker. Dof glanzend, glimmend als hoogglanslak of heel fijn behaard, als een perzik.
Ze kunnen er een heel groenteschap mee vullen bij Tomatoworld in Honselersdijk. En dan de smaak. Proef maar, zegt Miranda van Mil, terwijl ze me de ene na de andere tomaat aanreikt. De een is zoet en sappig, de ander rins en licht zurig, de volgende heeft in de verte iets van een pruim. Zoveel smaken, zoveel tomaten.
Ode aan de tomaat
In Tomatoworld is alles tomaat wat de klok slaat. Er zijn informatiepanelen met filmpjes, foto’s en teksten, er is een proefkeuken en in de kas ernaast kun je de tomaten zien groeien. Tomatoworld, dat vorig jaar werd geopend op initiatief van Miranda’s echtgenoot en zwager, die samen ook een tomaatbedrijf hebben, is een ode aan de tomaat in al zijn verschijningsvormen.
De vraag is: wie zit erop te wachten? Niet zo heel veel mensen, zegt Miranda, het lange haar rossig als de kleur van tomaat. Zo’n groene tijgertomaat bijvoorbeeld, ziet er toch schitterend uit met zijn gestreepte geelgroene velletje. ‘Dat vindt iedereen. Maar de mensen kopen hem niet.’ Een groene tomaat, die kan niet lekker zijn.
Ze hebben het proefondervindelijk ervaren. Het bedrijf van haar man en haar zwager lanceerde in 1998 de oranje tomaat, in de aanloop naar het WK voetbal in Frankrijk. Mooie publiciteit gehad, op de voorpagina van de Telegraaf. Maar hij verkocht voor geen meter. ‘Die tomaat is nog niet rijp, dacht iedereen.’ Oranje werd in de halve finale door Brazilië uitgeschakeld. Geenszins ontmoedigd deed het bedrijf onlangs een nieuwe poging tot vernieuwing, met Tommies ‘snoeptomaatjes’ voor kinderen. Die lijkt beter te slagen.
Meest gegeten
Nederland is groot in tomaten. Tomaat is de meest gegeten groente (voor de ui, de komkommer en de bloemkool) en onze kassen produceren er wagonladingen vol van: 730 miljoen kilo in 2008, waarvan bijna de helft naar Duitsland gaat.
Het probleem met de tomaat is dat-ie een bulkproduct is. En met bulkproducten valt voor telers geen geld te verdienen. Eigenlijk zouden tomatentelers hun tomaten het liefst onder een eigen merknaam in de winkel willen leggen. Maar daar zitten de supermarkten niet op te wachten, zegt Miranda.
Bulkproduct
‘Als je een anoniem product levert, ben je inwisselbaar.’ En gemakkelijk tegen elkaar uit te spelen. Wat dan ook volop gebeurt. Telers, zegt Miranda, die van tomaten niet uitgezonderd, zijn allemaal eigenwijze mensen die elkaar weinig gunnen. Liever zelf een stuiver minder dan de buurman een cent extra. De supermarkten spinnen daar garen bij. ‘Ze knijpen je uit.’
Vorig jaar was geen best jaar voor de tomaat, dit jaar is al niet veel beter. Het pond staat historisch laag, waardoor de export naar Engeland minder oplevert, de consumptie daalt vanwege de crisis, de export naar Oost-Europa stokt omdat banken huiverig zijn om exportkredieten te geven. Daar staat tegenover dat de productie hoger is dan ooit tevoren.
Tomatentelers in Nederland horen tot de modernste ter wereld. Ze zijn zuinig met energie, de steenwol waarop ze telen, worden gerecycled tot baksteen, plagen worden bestreden met natuurlijke vijanden. Het Westland neemt zelfs CO2 gas van olieraffinaderijen uit de Botlek af om in de kassen te pompen; tomaten gebruiken CO2 om te groeien.
'Er gaan klappen vallen
Maar het zal ze niet baten, denkt Miranda. Nu gaat het nog omdat iedereen nog product heeft. Maar in oktober als de kassen worden leeggeruimd om plaats te maken voor nieuwe planten en de oogst een paar maanden stilligt, zullen we de gevolgen zien, denk te. ‘Ik denk dat er klappen gaan vallen.’
Waarom maken ze er dan geen soep van?, vraag ik. Dat is geen optie, zegt Miranda. Zelfs de allergoedkooptste kastomaat is altijd nog duurder dan de fabriekstomaat die in Spanje uit de volle grond komt. Maar er is een uitzondering…
Paprikatomaat: hol van binnen.
bron; vkblog.nl
Rap, rapper, rasp!
Baklava, favoriet dessert van de Turkse sultans.
