KIBOKO (Belgisch Congo)

Kiboko Cycles ---------------- Belgisch Congo

“Kiboko” is een woord uit het Swahili dat letterlijk “nijlpaard” betekent.  Interessant genoeg wordt het woord in sommige contexten ook figuurlijk gebruikt om iets groots, sterk of krachtig aan te duiden, omdat een nijlpaard een enorm krachtig dier is. In het dagelijks taalgebruik kom je het dus vaak tegen in namen, bijnamen of zelfs merknamen in Oost-Afrika.

4 MOTEURS (Belgisch-Congo)

……dit merk komt voor op een lijst van Belgische fietsfabrikanten en handelaars.

…… cette marque figure sur une liste de fabricants et de commerçants belges de vélos.

EXPORT (Belgisch-Congo)

Cycles  EXPORT –------Belgique/België

ROBERTA (Belgisch-Congo)

Roberta  , Cycles Super Luxe  

……dit merk komt voor op een lijst van Belgische fietsfabrikanten en handelaars.

…cette marque figure sur une liste de fabricants et de commerçants belges de vélos.

MANIEL – (Belgisch-Congo)

Dit merk komt voor op een lijst van Belgische fietsfabrikanten en handelaars.

Balhoofdplaatje van fietsenhandelaar Maniel. Het bovenste aanzetstuk, met gat voor een hechtpin, van het koperen plaatje wordt geflankeerd door een vleugelmotief. Bovenaan bevat het plaatje een wit tekstkader met een opschrift, dat in blauwe letters de merknaam toont. Centraal staat er op een lichtblauwe achtergrond een gevleugeld en gekroond wiel afgebeeld. De kroon heeft rode accenten en het wiel heeft op het centrale punt een rode kleur. In de linker- en rechter benedenhoek van de achtergrond bevindt er zich een lauwertakmotief. Uiterst onderaan het plaatje is er een rood tekstkader aangebracht met een opschrift in witte letters, dat verwijst naar een serie van het merk. Net als bovenaan wordt het onderste aanzetstuk van het plaatje geflankeerd door een vleugelmotief.

hoogte: 6.5 cm

breedte: 3 cm

diepte: 1.1 cm

materiaal: koper

opschrift: MANIEL

opschrift: SPORT                                                       INFO: KOERS. Museum van de Wielersport

ROYAL ALBERT (Belgisch-Congo)

……dit merk komt voor op een lijst van Belgische fietsfabrikanten en handelaars.

…… cette marque figure sur une liste de fabricants et de commerçants belges de vélos.

THE REGENT (Belgisch-Congo)

……dit merk komt voor op een lijst van Belgische fietsfabrikanten en handelaars.

…… cette marque figure sur une liste de fabricants et de commerçants belges de vélos.

“The Regent”, in verband met Belgisch Congo, verwijst naar Prins Karel, die België bestuurde als regent van 1944 tot 1950, in plaats van koning Leopold III. Tijdens die periode stond Congo dus officieel onder zijn gezag.

Wie was “de Regent”?

Prins Karel van België (1903–1983) was de broer van koning Leopold III.

Hij werd Regent van het Koninkrijk België van 1944 tot 1950, omdat Leopold III niet kon regeren tijdens en na de Tweede Wereldoorlog (vanwege zijn controversiële houding tijdens de Duitse bezetting).

Wat heeft dat met Belgisch Congo te maken?

Tijdens zijn regentschap (1944–1950) was België nog koloniale macht over Belgisch Congo.

Dat betekent dat de Regent, Prins Karel, het staathoofd was dat formeel de hoogste macht had over Congo.

Alle officiële besluiten en wetgeving (ook m.b.t. de kolonie) gebeurden dus “in naam van de Regent”, niet van de koning.

VATA ROYAL BUTA (Belgisch - Congo)

Vata -Royal  cycles  ------------------ Buta---------Belgisch - Congo

Buta is nu  een landbouw- en handelsstad in het noordoosten van Congo, vlakbij de grens met de Centraal-Afrikaanse Republiek.

Buta est maintenant une ville agricole et commerçante du nord-est du Congo, près de la frontière avec la Centrafrique.

RJ. FRANCO  (Belgisch - Congo)

Cycles RJ. FRANCO ---  Elisabethstad of Elisabethville  in het voormalige Belgisch -Congo  - nu Lubumbashi in de  Democratische Republiek Congo

Cycles AFRICAINS  Sport (Belgisch - Congo)

LOMAMI (Belgisch-Congo)

Lomami --- het vroegere Belgisch-Congo

De provincie Lomami werd in 1962 voor het eerst gecreëerd uit de provincie Kasai . Het werd toen opgenomen in de provincie Kasai-Oriental als het district Kabinda .

GILCE (BELGISCH - CONGO)

GILCE  Cycles-------Paulis - Belgisch Congo

periode-1940-50

hoogte: 6 cm

breedte: 3.3 cm

diepte: 1.5 cm

materiaal: koper

opschrift: CYCLES

opschrift: GILCE / PAULIS

PAULIS, nu ISIRO is een stad in de Democratische Republiek Congo, hoofdstad van de provincie Haut-Uele ( territorium Rungu ). De stad werd gebouwd vanaf 1934, ten tijde van Belgisch Congo ,  de stad Paulis  was voltooid in 1957.  De stad droeg de naam van de Belgische officier en ontdekkingsreiziger Albert Paulis (1875-1933), één van de bouwers van de Chemins de fer des Uele . In november 1964 werd de stad bevrijd uit de greep van de Simbas-rebellen, dat gebeurde tijdens de Operatie Dragon Noir, onder leiding van het 1e Regiment Paracommando  van het Belgische leger.

NGUMA (BELGISCH – CONGO)

NGUMA betekent:  python, boa, of slang (serpent)

J.V.L (Belgisch-Congo/ Congo-Belge)

J.V.L ---- Belgisch-Congo/ Congo-Belge

ROYAL RESIDENCE  (Belgisch-Congo/ Congo-Belge)

ROYAL RESIDENCE-------------Belgisch-Congo/ Congo-Belge

RUDDY STAR (Belgisch-Congo)

RUDDY STAR----- Belgisch-Congo

Op het plaatje zien we centraal in de cirkel de vlag van Belgisch-Congo.

KASHAMA (Belgisch-Congo)

Kashama is een stad in de Democratische Republiek Congo ( het vroegere Belgisch-Congo), gelegen in de provincie Kasai-Central, in het centrale deel van het land. Het is nu een van de grotere steden in de regio en fungeert als een belangrijk administratief en commercieel centrum.

ROYAL MBOKO (Belgisch Congo)

Royal Mboko ------------Belgisch Congo

Op het merkplaatje zien we de afbeelding van een Afrikaanse Buffel.

Het woord “Mboko” komt oorspronkelijk uit Centraal-Afrika, met name uit de Congolese cultuur. De betekenis kan een beetje variëren afhankelijk van de context: “Mboko” wordt vaak gebruikt om iets te beschrijven dat authentiek, rauw of representatief is voor de straat of het volk. In sommige talen in Congo kan “mboko” ook verwijzen naar een mand of container.

UELE  (Belgisch Congo/Congo belge)

Uélé

Regio: Le Uélé ligt in het noordoosten van Congo, in wat nu de provincies Haut-Uélé en Bas-Uélé zijn in de Democratische Republiek Congo.Rivieren: De regio wordt doorkruist door de rivieren Uele, die zich splitsen in Haut-Uélé en Bas-Uélé, zijrivieren van de Congo-rivier via de rivieren Itimbiri en Ubangi.

Omgeving: Voornamelijk tropisch bos, savanne en moerassige gebieden. De regio is relatief geïsoleerd, wat de directe koloniale invloed in de eerste decennia beperkte.

Geschiedenis onder Belgisch-Congo

Kolonisatie: De regio Uélé werd vanaf het einde van de negentiende eeuw en het begin van de twintigste eeuw geleidelijk verkend door de Belgische administratie.

Vóór de Belgische annexatie stond het onder indirecte controle van lokale hoofdposten.

De Belgen vestigden er administratieve en handelsposten, vooral rond de rivieren, om het vervoer over de binnenwateren te vergemakkelijken.

Economische exploitatie:

Natuurlijke hulpbronnen: Het gebied was rijk aan ivoor, rubber en later mineralen.

Dwangarbeid: Net als in andere regio's van Belgisch-Congo legde de Belgische overheid dwangarbeid op voor de inzameling van rubber en voor de aanleg van wegen of palen.

Zendelingen en onderwijs:

Katholieke en protestantse missionarissen speelden een belangrijke rol in het onderwijs en de kerstening.

Scholen en ziekenhuizen waren vooral geconcentreerd rond administratieve functies.

Koloniale erfenis

De Belgische overheid heeft een erfenis achtergelaten van economische ongelijkheid en beperkte infrastructuur in de regio. De exploitatie van natuurlijke hulpbronnen en dwangarbeid hebben blijvende sociale gevolgen gehad.

Uélé

Région : Le Uélé se situe dans le nord-est du, dans ce qui correspond aujourd’hui aux provinces de Haut-Uélé et Bas-Uélé en République démocratique du Congo.

Cours d’eau : La région est traversée par les rivières Uélé, qui se divisent en Haut-Uélé et Bas-Uélé, affluents du fleuve Congo par l’Itimbiri et l’Ubangi.

Environnement : Majoritairement forêt tropicale, savane et zones marécageuses. La région est relativement isolée, ce qui a limité l’influence coloniale directe pendant les premières décennies.

Histoire sous le Congo belge

Colonisation : La région du Uélé fut progressivement explorée par l’administration belge à partir de la fin du XIXᵉ siècle et du début du XXᵉ siècle.

Avant l’annexion belge, elle était sous le contrôle indirect de chefferies locales.

Les Belges y installèrent des postes administratifs et commerciaux, notamment autour des rivières pour faciliter le transport fluvial.

Exploitation économique :

Ressources naturelles : La région était riche en ivoire, caoutchouc et, plus tard, en minerais.

Travail forcé : Comme dans d’autres régions du Congo belge, l’administration belge a imposé des travaux forcés pour la collecte du caoutchouc et pour la construction des routes ou postes.

Missionnaires et éducation :

Les missionnaires catholiques et protestants jouèrent un rôle majeur dans l’éducation et la christianisation.

Les écoles et hôpitaux étaient principalement concentrés autour des postes administratifs.

Héritage colonial

L’administration belge a laissé un héritage d’inégalités économiques et d’infrastructures limitées dans la région. L’exploitation des ressources naturelles et la main-d’œuvre forcée ont eu des conséquences sociales durables.

ROI DES VELOS Belgisch -Congo