schande

Kent gij het land?

Kent gij het land, waar de citroenboom bloeit,
in 't donker loof de sinaasappel gloeit,
een zoele wind de blauwe lucht doorgeurt,
de mirte groeit, de lauwertak zich beurt:
kent gij het wel?
Dáárheen, dáárheen,
richt ik met u, Geliefde, mijn schreên.

Kent gij het huis? Op zuilen rijk en hoog
verheft de zaal haar trotse, brede boog.
Het marmer leeft, de beelden zien mij aan:
wat heeft men u, onschuldig kind, aangedaan?
Kent gij het wel?
Dáárheen, dáárheen,
richt ik met u, Beschermer, mijn schreên.

Kent gij de berg met 't steil en kronklend pad?
Het muildier baadt zich in der wolken nat:
in holen woont der draken zwart gebroed,
de rots stort neer en over hem de vloed.
Kent gij het wel?
Dáárheen, dáárheen,
gaat onze weg, mijn Vader! Kom, dáárheen!

Nogevolgde leideren. X. Mignon's lied.   Spohr; opus 37. Goethe.

RUMOER.

Het leven is te hard van geluiden,
De mensen doen te druk:
Om een ander wat doms te beduiden
Verpraten ze hun eigen geluk!

In plaats van de vruchten te smaken,
Gooien ze elkaar met de schil,
Ze praten om maar leven te maken
En de wereld is zelf toch zo stil!

Ze konden het eindelijk wel weten
Dat geeneen het in woorden vindt,
En dat, waar ze hun woorden vergeten,
Het leven pas waarlijk begint!

Uit stilte en strijd (1909)

Altijd en overal

Schoon Lief, ik voel u overal:
In dorrer vlakten zengend branden,
In stille koelte zilter stranden,
Op hoge alp of diep in 't dal;

Ik hoor u in des bergstrooms val,
Die klatert langs de rotsge wanden,
In 't ruisen door de lage landen
Van brede vliet of beken smal.

Gij zijt de gloeinde dadenlust
Des Morgens en de koele rust
Bij 's Avonds vredevolle duistren;

'k Weet oovral uw aanwezigheid,
Wààr ook verdoold en te allen tijd
Voel ik uw âem en hoor uw zoete fluistren.

Onze Eeuw, Jrg. 13 (1913)

Ballade aan de maan

Wij zijn te zamen maar alleen,
mijn bleke liefde, en over tijden
en ruimten gaat mijn mijmring heen
met u door lege luchten glijden;
daar kan geen tegenstand ons beiden;
gij ziet mij van de hemel aan,
als vroeg gij: waarom al dit lijden?
....Zwijg stil, zwijg stil, mevrouw de maan.

Ik ben maar liefst met u getweên,
gij zijt althans niet van de blijden,
gij kunt begrijpen, dat ik ween,
wen gij uw tere glans gaat breiden
en dromen weeft om dorre heiden,
een parel tovert in een traan....
Gij zoudt mij willen leeds bevrijden?
....Zwijg stil, zwijg stil, mevrouw de maan.

Hoe dikwijls, ach, hoe dikwijls scheen
mijn wezen ook, van de aard gescheiden,
niets, niets te blijven dan alleen
een oog dat schouwde, een oog dat - schreide....

Mijn arm verlangen, dat bij zijden
verheven machteloos blijft staan,
heet gij vergeten, heet gij mijden?
....Zwijg stil, zwijg stil, mevrouw de maan.

Ook gij....toch moet ik U benijden:
gij drijft, een glimlach, rond uw baan....
Begeer ik ook zo stil te weiden?
....Zwijg stil, zwijg stil, mevrouw de maan.

De Beweging, jaargang 8 (1912)

Dat Jaar.

Dat jaar, dat onvergeetlijke
Kan nimmer keren,
Dat gaf de ziel haar zo onmeetlijke
Vreugd na begeren...
Kus mij nog eens, geef 't onuitspreeklijke
In één Vaarwel...
Dan breke, wat scheen 't onverbreeklijke,
... En 't breke snel.

Gedichten (1918)

Aan zee

O te luistren naar de zee,
Tot de ziel ga fluistren mee:
Tot haar zwijgen
‘t Wonderwoord
Uit zijn diepten stijgen
Hoort!
Alle malen, hartezwaar,
Kere ons zoekend dwalen naar
‘t Bruisend breken
Van de vloed
Waar de ziele spreken
Moet.
't Lichte zingen van de zee
Draagt de ziel op zwingen mee
Waar zij dichter
Bij de poort
Zachter spreekt en lichter
Hoort.
Alle smarten, iedre vreugd,
Wat voor eeuwig harten heugt,
Al verblijden,
Elk verdriet,
Levens ongezeide
Lied;
Wat, verward en onverwoord,
Zielen deelt en harten moordt,
Wat, gevonden
En verstaan,
Zalig maakt van stonden
Aan:
Licht verwoorden het de twee
Die behoorden ‘t lied der zee:
‘t Lied dat blij na
Droef berecht,
‘t Lied dat alles bijna
Zegt!

DE  WERELD  IS  EEN  ZEE

Beminde echtgenoten

De wereld is een zee
vol wilde en woeste baren,
daarop eenieder zal
te schepe gaan en varen.

Daar zijnder die alleen
die zee bevaren moeten;
daar zijnder die de vaart
door meegezelschap zoeten.

Gij lieden zijt, getweên
in ‘t Sacrament gebonden;
zij heeft de bruidegom
en gij de bruid gevonden.

Ons Heere wilde ‘t zo,
gelukkig zijt gij, beiden:
en die u heeft gescheept,
zal zelve uw reis geleiden.

Voorspoedig zij de reis
het weder en de winden;
en moge uw vrouwe, en gij,
de goede haven vinden!

Dat wense ik u, van herte
en ziele toegenegen,
daarbij een volle vrecht
van zoeten kinderzegen.

En, als gij, oud en strem
eens zijt, van lang te leven,
dan zij, voor eeuwig, u
Gods zaligheid gegeven!

Gods zaligheid zij u,
met al uw kinders mede;
en - in een enkel woord
is ‘t al gezeid - : Gods vrede.

19/10/1897

Afgoderij.

Hoe buigt zich, met verdwaald gebaar,
D' Afgoderij voor 't blind Altaar!
Hoe zwaait ze wierookvieren,
Wier stank de ware God verveelt,
Terwijl men zijne glorie steelt,
En schenkt aan stomme dieren!
Zo doolt men zeker al te wijd.
Dees godvergeten dolheid smijt
De wet uit Mozes' handen.
Ontzinde mensen, laat u raên:
Gij stookt de helse vlammen aan
Met heilloos offerbranden.

Gedichten, deel 3 (1735)

Wij zijn kindren van ons land.

Volkslied.


Wij zijn kindren van ons land,
Vrije Batavieren!
Bloemen van de waterkant
Ons de hoed versieren.
't Water dreigt, maar krijgt ons niet
Achter onze dijken,
En de verste zeeplas ziet
Onze vlaggen prijken.

Dankbaar dienen we onze God,
Eren onze koning;
Slechts op trouw aan 't hoogst gebod
Wachten wij beloning,
Helden zijn wij voor het recht;
Niet in 't oproer schreeuwen;
Aan de Oranjevaan gehecht,
Nederlandse leeuwen.

Onontbeerlijk.

Mij kan geen donker leed genaken,
Mij kan geen lichte vreugde ontvliên
Zolang gij over mij blijft waken
En ik naar U, naar U mag zien.

Gij zijt als brood mijn leven nodig,
Wat regens zijn voor 't dorstig land;
En, wordt mij alles overbodig,
O, nooit de handdruk van úw hand!

O! nooit de gloed der stralende ogen,
Die in des Levens hooggetij
Mij zegge' als woorden 't nooit vermogen:
'Hoe onontbeerlijk zijt ge ook mij!'

Blond boven Bruin

Ruil nooit uw zachte kleur, bekorelijke Blonden!
Voor harde verf of bruine kuif;
De lof der bleke roos klinkt toch uit duizend monden,
En zoet is 't blinkend sap der muskadellendruif;
De zachte perzik is het sieraad van de hoven,
Zij wint het van de kers in geur;
De lommerrijke linde, in blonde tooi, praalt boven
De hagedoren, bruin van kleur.
Natuur hult all' wat schoon, beminlijk wordt gevonden,
Steeds met een zachte en blonde huif. -
Ruil nooit uw blanke kleur, bekorelijke Blonden!
Voor harde verf of bruine kuif.

De hardnekkige onkunde

       Gij grote, wijze mannen,
        Die, in uw schone schriften,
        De komma's en de punctum's,
        De stippen en de strepen,
        Zo kunstig, weet te plaatsen;
        o Grote, wijze mannen!
        Al ben ik juist geen schrijver,
        Toch weet ik, in een reden,
        De komma's en de punctum's
        De stippen en de strepen,
        Zo nu en dan, te plaatsen:
        Wanneer ik, grote mannen,
        In de armen van mijn meisje,
        Op hare boezem, rust,
        Dan praat mijn lachend meisje,
        En zegt mij honderd dingen;
        Mijn meisje kent geen komma's,
        Geen punctum's, of geen stippen;
        Maar ik zet, onder 't praten,
        De komma's en de stippen
        Gedurig op haar wangen;
        Dit doe ik met mijn lippen!
        Maar, 't plaatsen van een punctum
        Schijn ik niet wel te weten;
        Want, dikwijls is mijn meisje,
        In 't midden van een reden,
        Dan druk ik reeds mijn lippen,
        Op haar, nog sprekend, mondje -
        En dit – dit is een punctum!


        o Grote, wijze mannen!
        Al is 't, dat ik de punctum's
        Wat al te schielijk plaatse -
        Maakt mij toch nimmer wijzer.

Proeve voor het verstand,den smaak en het hart (1790)

Ontembaar is in mij het wreed verlangen

Ontembaar is in mij het wreed verlangen
Als van een tijger, aan te grijpen met
Mijn hakende verstand, het Al, en het te klauwen,
Tot het ligt uitgerafeld voor mij heen.

Maar in het wrede ogenblik, wanneer
De greep, machtig zich uitstrekt naar de zee,
De zon, het manenschild, de ronde luchten
Waarop het wijnrood uit de vaten werd gemorst,

In dit opschreeuwende moment, weerhoudt
Iets mij, te scheuren, en ik zie de prooi,
En krijg het lief,
En kniel, en wil het in mijn armen nemen.

O Gij oneindigheid van zon, en zee, en strand,
En woud, en stroom, en dier, en mens, en plant,
En kleur, en zacht bewogen fijne luchten,
Hoe wilde ik scheuren, en hoe min ik U.

Uit liederen der gemeenschap III (1922)

Waarom uw blik mijn blik niet boeit?
Waarom uw lach mijn lach niet wekt?
Waarom niet heel mijn hart ontgloeit
bij 't schittren van de reinste schatten
  dat elk gemoed naar 't uwe trekt?

Eens zwom mijn ziel, als uwe ziel,
  in wondre wonne en zonneschijn;
maar 't leven kwam, de sluier viel,
die 't al met toverwaas omschemert,
  en naakt bleef de aarde als een woestijn.

Gij drukt zo argloos elke bloem
  met wellust aan de rode mond:
ik zocht de grond van liefde en roem;
wat bleef er van dat rustloos streven?
  De geest ontgoocheld, 't hart gewond!

Uw leven is de kalme vloed,
  die zeewaarts helt met zachte baar:
mijn leven is de zwarte vloed,
die negenmaal de hel omkronkelt
  en wegvloeit... ik en weet niet waar...

Waarom uw blik mijn blik niet boeit?
  Waarom uw lach mijn lach niet wekt?
Zeg, kan de roos, die 't graf ombloeit,
de koude lijken nog bekoren,
  in blanke doodswâ neergestrekt?

1887

De eerste verzenbundel

Een Burgerjongen.

'Mijn knaap van vijftien jaren
Wat zal hij doen
Met goed fatsoen?’...
Ik denk, hij kon gaan varen!
De zee is rijk, de zee is groot,
Zout water geeft het zoetste brood!

Wil hij te land graag blijven;
Waarom niet vroeg
Met spa en ploeg
Kloek Akkerwerk te drijven?
Een kèrel groeit er zeker van:
Een Boer is anderhalve man!

Of mocht hij liefst begeren
(Heeft hij verstand
En vlugge hand)
Een Ambacht goed te leren -
Ik sta hem borg voor loon en gunst,
Hij hebb' maar trouw en vlijt en kunst.

Slechts dàt zou mij verschrikken,
Zo hij begeer'
Als halfblanks Heer
Te gaan uit pennenlikken;
Schoon rok en boord en hoed wat blinkt,
Dàt brood is steeds doorweekt - met inkt!